Vijftig jaar nadat Fidel Castro bevel gaf de golfterreinen te sluiten omdat deze ‘elitair’ zouden zijn, heeft de communistische regering toestemming te geven voor de bouw van een luxe golfressort compleet met 18 holes. De Carbonera Club vormt de eerste van een serie van 12 nieuwe velden aangelegd door de Engelse firma Esencia. Het betekent dat de tijden veranderen nu de Cubaanse regering met kapitalistische winsten de socialistische revolutie wil financieren.

De golfclub van Varadero – kort na de opening op 20 november 2000 – is tot nu toe het enige golfterrein in Cuba met 18-holes
‘Het is een bijzondere aanvulling op alles wat wij de toeristen in Varadero aanbieden en de start van een nieuw begin voor golf in Cuba,’ aldus de Minister van Toerisme, Manuel Marrero, in een gesprek met de BBC. Marrero bevestigde dat de formele deal tussen Esencia en de Cubaanse regering om het Carbonera golfresort te ontwikkelen, is ondertekend.’
Twaalf golfcomplexen
‘We hebben zeven jaar aan deze deal gewerkt, stap voor stap en we zijn opgewonden nu het eindelijk gaat gebeuren; zegt de CEO Andrew McDonald van Esencia tijdens een ritje over het 170 ha grote golfterrein. Mr McDonald zegt volgend jaar te beginnen met de uitvoering van het project waardoor de hele omgeving zal veranderen; er komt een hotel en een countryclub, compleet met tennisvelden en een jachtclub.

Adrew McDonald, CEO van Esencia
‘Golfers staan erom bekend graag naar nieuwe plekken te reizen, het is een miljardenindustrie.’
En Carbonera is niet het enige golfproject dat start. Met Chinees geld wordt een tweede terrein ontwikkeld dat eind van dit jaar waarschijnlijk zal worden goedgekeurd. Andere resorts zullen met Spaans, Vietnamees en Russisch geld tot stand komen.
Vastgoedboom
En het is niet de enige nieuwigheid. Buitenlanders mogen op deze terreinen onroerend goed bezitten. Het is de eerste keer – op een kort experiment in de jaren negentig na – dat dit in Cuba mogelijk is. ‘Mensen in Canada en Europa zijn op zoek naar een tweede huis,’ zegt Gabriel Alvarez, de Cubaanse official belast met de ontwikkeling van deze nieuwe sector. ‘Cuba heeft alle condities voor hen in huis: veiligheid, natuur, cultuur. Dus waarom zou je niet hier naar toe komen.’ Deze luxe projecten blijven voorlopig de enige mogelijkheid voor buitenlanders om eigendom in Cuba te kunnen bezitten, maar de vraag ernaar lijkt gigantisch groot. Cuba moet op termijn kunnen concurreren met andere golfbestemmingen. Dat is het plan want volgens Mc Donalds ‘zijn golfers steeds op zoek naar nieuwe plekken; het is een miljardenindustrie. Cuba past goed in dit plaatje en kan heel populair worden.’

Een fotograaf op de Varadero-golfclub laat ons een foto zien van Fidel Castro en Che Guevara die golf proberen te spelen maar deze sport later als ‘bourgeois’ afdeden.
Meer golf
Maar voordat dit werkelijkheid wordt heeft het eiland meer terreinen nodig en nu is enkel de Varadero Golf Club de enige in Cuba met een 18 holes terrein. De club werd in de jaren negentig aangelegd en nu worden er dagelijks 200 partijen gespeeld. ‘Er is zonder meer ruimte voor veel meer golf,’ aldus de Canadese ondernemer Daryl Giles tijdens een recent golftoernooi. ‘Ga naar Florida en je hebt keuze zat. Hier is er maar één,’ zegt hij. ‘’ Met meer banen, heb je hier a ‘hell of a good time.’
Langzaam
Het heeft lang geduurd voordat de Cubaanse overheid zover was. In de pre-communistische periode waren er minstens 7 golfbanen op het eiland die vooral bezocht werden door rijke Cubanen en Amerikaanse bezoekers, zo herinneren oude Cubanen zich. Zelfs Fidel Castro speelde ooit met Che Guevara in militair uniform op een golfterrein in Havana. Maar hij maakte er een einde aan en verklaarde golf tot ‘bourgeois’. Nu ligt er een verlaten golfterrein even buiten Havana, een tweede is een militair trainingskamp en in een derde is de stedelijke school voor kunst gevestigd. Maar pragmatisme heeft uiteindelijk de weerstanden tegen deze verandering overwonnen. Pogingen om olie te winnen en daardoor economisch onafhankelijker te worden hebben nog geen indrukwekkende resultaten opgeleverd en de dood van Cuba’s belangrijkste financier, de Venezolaanse leider Hugo Chávez, deden de onzekerheid groeien.

Ook voor het volk…….
Golf is ‘democratisch’
Zaken die eens ondenkbaar waren, vinden nu plaats. Toerisme is nu de tweede bron van inkomsten van een eiland dat ooit sterk van de buitenwereld was afgesloten. Een billboard aan de rand van de Varadero Club zegt: ‘De voortgang die wij maken is bedoeld voor het volk’. Cubaanse officials willen golf graag verkopen als ‘een democratische sport’ waar alle Cubanen van profiteren. Vorig jaar bezochten 2,8 miljoen mensen Cuba, de meesten opteerden voor een all-inclusive aanbieding met een hotel aan de met palmen omzoomde goudgele stranden. Maar volgens onderzoekingen zouden golftoeristen vier keer meer uitgeven dan de zonzoekers en Cuba wil dit potentieel aanboren. De deal van de Carbonera Club wekt ook de verwachting dat meer buitenlandse investeringen zouden kunnen plaats vinden. ‘Ik denk dat er meer openheid is om mensen als ons binnen te halen. Zolang Cubanen de snelheid van het proces kunnen bepalen, is alles mogelijk,’ zegt hij.
Ook voor locals
En golf wordt als het aan de Cubanen ligt, gepresenteerd als een democratische sport waarbij benadrukt wordt dat de sport onderdeel uitmaakt van de komende Olympische Spelen. ‘Natuurlijk is het nog niet voor alle Cubanen,’ zegt Enrique Núñez, eigenaar van een succesvol restaurant in Havana en een recent tot golf bekeerde Cubaan. Een partij kost vijf maal het gemiddelde maandloon. Maar er wordt ook gesproken over de oprichting van een golffederatie voor de Cubanen zelf die dan gebruik kunnen maken van de faciliteiten voor de toeristen. ‘Ik denk dat golf een goede toekomst heeft. We houden al van honkbal en de sfeer is identiek,’ zegt Núñez. Ook al is deze sport lange tijd verbannen, ’we kunnen natuurtalenten worden’, zegt hij.

Promotiefoto van Esenciaa
Bron
* Sarah Rainsford BBC News, 13 mei 2013
* De website van Esencia met een scala van activiteiten in Cuba
Linken
In 2000 deed zich een (onbedoelde) publieke discussie voor over de aanleg van luxe golfterreinen in Cuba. Zie de beide berichten hierover van 21 augustus (‘Bedreigen 16 golfbanen het Cubaans socialisme?’) en 24 augustus 2010: Open Brief over aanleg golfbanen niet zo Open’) van deze weblog.