Over Informatie Cuba

Deze blog bevat dagelijks actueel nieuws uit en over Cuba en wordt verzorgd door de Stichting Glasnost in Cuba. De Stichting is opgericht in 1989 (juridisch op 18 april 1990) en steunt de vreedzame mensenrechtenbeweging in Cuba. Het e-mail-magazine 'CubaTips' verschijnt wekelijks en is een aanvulling op deze Cuba-weblog. Nadere contactgegevens: Stichting Glasnost in Cuba, Sint Willibrordusstraat 52, 1073 VC Amsterdam, tel. 06 10 80 83 33 of 020 679 02 89; Banknummer: NL45 INGB 0006 1317 44 van Stichting Glasnost in Cuba; E-mail: glasnostincuba@upcmail.nl , Weblog: http://informatiecuba.wordpress.com

Wat gebeurt er op straat in Havana?

Het dagblad Trouw meldt vandaag dat ‘nergens de reactie op het herstel van de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Cuba zo opgetogen was als op het eiland van de gebroeders Castro zelf’. Maar María Matienzo Puerto, medewerker van de website Diario de Cuba die op 17 december – de dag van Obama’s toespraak – de straat op ging, constateert: ‘Als er al iemand gisteren danste op straat, dan was dat vanwege het feest van de Heilige Lazarus, of Babalú Ayé in de santeriareligie. De mensen op straat wekken niet indruk het gevoel te hebben aan de vooravond van grote veranderingen te staan.‘ Het beeld is kortom nogal divers. Bovendien is het gros van de Cubanen slecht en maar gedeeltelijk geïnformeerd. President Raul Castro sprak met geen woord over de internetafspraken met het Witte Huis en de toespraak van Obama was via de officiële televisiekanalen niet integraal te zien. Hier volgt het verslag van María Matienzo Puerto.

cuentapropista-kappers-met-vlag‘Als de regeringen spionnen uitwisselen, wat betekent dat?,’ zegt een buurman in Alamar. ‘Wat zal het argument nu weer zijn?’. Voor veel Cubanen is de blokkade of embargo niet meer dan een extra argument van de Cubaanse regering om de armoede waaronder de bevolking ruim 50 jaar gebukt gaat en de schuld van de VS hieraan, te accentueren. Voor anderen is het embargo het bewijs ‘hoe slecht de Amerikanen zijn.’ Op sommige plekken in Oud-Havana lijkt de communicatie van de beide presidenten via televisie nog het meest op een vals spelende band want de akoestiek is zeer slecht. Veel mensen begrijpen ook niet precies wat er gebeurt. Dat maakt een jongeman duidelijk die in de deur van een winkel staat, taxi’s roept en sigaren verkoopt: ‘Wat gebeurt er verdomme? Ik snap er niets van’. Om één uur laten de officiële televisiekanalen van Cuba nog een documentaire zien over de resultaten van de suikeroogst terwijl Telesur de toespraak van Obama wel volledig uitzendt. (Telesur is een televisiezender opgezet door de landen van de ALBA-groep, een initiatief van de overleden Venezolaanse president Hugo Chávez).

In Camaguey gingen vrouwen met foto's van de Cuban Five de straat op

In Camaguey gingen vrouwen met foto’s van de Cuban Five de straat op

Veel vragen
‘Betekent dit nu dat er meer voedsel komt? Kunnen we naar de VS reizen? Is er dan nu volop internet?’, vraagt een vriendin mij die het ook niet begrijpt en belt omdat ze denkt dat ik beter geïnformeerd zal zijn. Een ander stuurt me een ironisch getint sms-bericht: ‘Wij zijn gered. Nu kopen de VS al onze tabak en nikkel’. De enige spontane uiting is een met kinderlijk letters getekend bord aan de ingang van een lagere school in de straat Teniente Rey in Havana. Ook in de wijk Reparto Eléctrico, noch in La Víbora, noch in Vedado gebeurt niks. ‘Ik weet niet waar het vuur van de revolutie is gebleven’, zegt een oudje dat kranten verkoopt. ‘Ja, er is veel politie op straat die de identiteitsbewijzen vraagt van zwarten op straat en lanterfanters’, en ze wijst naar de overkant van straat Obispo waar de politie enkele Cubanen aanhoudt omdat zij geld vragen aan buitenlanders. Op de hoek van de bioscoop Yara loopt een cameraploeg van Telesur en vraagt – aan hen die dat willen – hoe ze denken over ‘de teruggave van de drie’, zonder te zeggen welke drie ze bedoelen. ‘Tot nu toe ontbreekt elke politieke opwinding. Nergens wordt geschreeuwd:  ‘Ze hebben hen ons teruggegeven, want ze moesten hen aan ons teruggeven’, zoals de leus luidde toen Fidel Castro nog aan de leiding van het land stond,’ aldus een voorbijganger die meer van politiek lijkt te begrijpen.

Weer als vanouds
Om half 5 ’s middags passeert een stoet geblindeerde wagens Pabellón Cuba met daarin de teruggekeerde spionnen uit de VS. ‘Kijk, ze reizen met Bluetooth’, roept een jongere onder de voorbijgangers. ‘Het enige dat ze me niet moeten afnemen is de Cuban Adjustment Act**  Ik stap in een boot en vertrek morgen,’ roept een ander die zich uit nieuwsgierigheid bij de rest heeft gevoegd. ‘Ik ben blij, meisje’, zegt een vrouw die zegt te weten wat het betekent ‘als moeder kinderen in de gevangenis te hebben. Maar ik ben ook blij voor de Amerikaan die meer moet hebben doorstaan hier dan de onzen daar in de Amerikaanse gevangenis’. Na enige tijd is deze buurt weer net als voorheen: een goedkope aanbieding, hopen op een bus, de rij voor de ijszaak Coppelia en een verlaten gebouw van de provinciale PCC, de communistische partij. Misschien dat men op de computeropleiding Universidad de Ciencias Informáticas (UCI) veel gejuicht heeft, maar om vier uur ’s middags heeft men hier in de straten niet de dagorder gegeven om de straat op te gaan en feest te vieren.

Bron
* María Matienzo Puerto, medewerker van de website Diario de Cuba

EEn anti-tankwapen in Havana tijdens de Cubacrisis van 1961

Een anti-tankwapen in Havana tijdens de Cubacrisis van 1961

Linken
* Opinie-artikel van Anna van den Breemer en Chris Rutenfrans in de Volkskrant (18 december 2014) ‘Dit is een overwinning voor alle regeringen die zich schuldig maken aan onderdrukking’.
NOS: De VS en Cuba 50 jaar slechte buren
NRC: Cuba vraagt Nederlandse bedrijven om investeringen, 19 december 2014
BNR-Nieuws: Nederlandse ambassadeur Braakhuis in Havana: Nederland behoudt vooralsnog sterke handelspositie in Cuba, 19 december 2014 
* Elsevier-redacteur Liesbeth Wytzes: Cuba, een vreemd restant van de Koude Oorlog, 18 december 2014
* BBC World over de tegenstellingen onder de Cubaanse-Amerikanen in de VS

Noot
** Cuban Adjustment Act: in 1966 vaardigde de VS deze wet uit, legaliseerde alle Cubaanse immigranten van het eerste uur en garandeert elke illegale Cubaanse immigrant in de VS een verblijfsvergunning.

Raúl Castro ontvangt Cuban Five

cuban-five-raul-castro-ontvangst17122014Gisteren heeft president Raúl Castro de voormalige Cubaanse spionnen van de Cuban Five ontvangen.
Twee ervan – Fernando González en René González, rechts op de foto – waren al eerder vrijgekomen, maar Gerardo Hernández, Antonio Guerrero en Ramón Labañino zaten tot gisteren in Amerikaanse gevangenissen. Hun vrijlating is onderdeel van de afspraken die de regeringen van de VS en Cuba gisteren bekend maakten.

Cuba en VS herstellen na 53 jaar de diplomatieke betrekkingen

obama-10 december 2014Obama over het embargo
‘Ik geloof niet dat we nog eens vijftig jaar hetzelfde moeten doen en dan een ander resultaat verwachten’. YouTube video

Raúl Castro in zijn televisietoespraak vandaag
‘De beslissing van Obama verdient ons respect en de erkenning van ons volk.’ (Zijn tekst is beschikbaar evenals de beelden van Castro’s televisietoespraak)

Website Diario de Cuba
Castro y Obama acuerdan restablecer relaciones diplomáticas / Castro en Cuba zijn het eens over het herstel van de diplomatieke relaties

AAnkomst van Alan Gross vandaag. Foto Facebook van senator Flake

Aankomst van Alan Gross vandaag. Foto Facebook van senator Flake

New York Times
Obama Announces U.S. and Cuba Will Resume Diplomatic Relations

Cubanismo
De met Castro sympathsierende Vlaamse website Cubanismo
De Cuban Five komen straks thuis

Cubaanse-Amerikanen in Miami gaan uit protest tegen Obama's besluit de straat op

Cubaanse-Amerikanen in Miami gaan uit protest tegen Obama’s besluit de straat op

Miami Herald
History-maker: President Barack Obama, Raúl Castro open talks to thaw U.S.-Cuba relations

NPO-Radio
Tijd voor een nieuwe relatie met Cuba

Witte Huis
Un nuevo rumbo para Cuba/Een nieuwe koers voor Cuba
Brief Witte Huis over de veranderingen

De Telegraaf
Koenders: goede stappen van Cuba en VS

Website Cubadebate
Deze officiele Cubaanse site zette de hoogtepunten van vandaag vanaf 12 uur Cubaanse en Amerikaanse tijd op een rij.

BBC World (Engels)
met het laatste nieuws

De 5 zijn vrij

De 5 zijn vrij

Vanavond Radio I, na 23.15 uur bij Met het Oog op Morgen: gesprek met Edwin Koopman die kortgeleden Cuba bezocht.

Morgen Radio 1, omstreeks 7.35 uur: Gesprek met Kees van Kortenhof van Glasnost in Cuba.

Doorbraak relatie Cuba en de VS een feit

Cuba heeft vandaag twee Amerikanen vrijgelaten. Het gaat om Alan Gross, die vijf jaar gevangen zat, en een onbekende Amerikaan die vanwege ‘veiligheidsredenen’ anoniem blijft; de laatste hij zat twintig jaar vast. Dat melden meerdere Amerikaanse media op basis van anonieme overheidsfunctionarissen.

President Obama ontmoette president Raúl Castro vorig jaar bij de begrafenis van Mandela

President Obama ontmoette president Raúl Castro vorig jaar bij de begrafenis van Mandela

In ruil voor de onbekende Amerikaan, naar verluidt een medewerker van het Amerikaanse inlichtingenapparaat, zouden drie Cubaanse spionnen huiswaarts keren. De Amerikanen zouden al op een vliegtuig naar de Verenigde Staten zitten.
Elise Abott, Global Affairs Correspondent bij CNN, meldt:
‘Belangrijke stap in betrekkingen tussen beide landen’.

NRC: belangrijke stap

De  Cubaanse Vijf, vijf Cubaanse spionnen waarvan er al twee eerder naar havana terugkeerden. Nu lijkt het ontslag van de drie nog resterende Cubanen dichtbij.

De Cubaanse Vijf, vijf Cubaanse spionnen zaten in Amerikaanse gevangenschap. Twee van hen waren al eerder naar Havana teruggekeerd. Nu lijkt het ontslag van de drie nog resterende Cubanen dichtbij.

Als alle berichten kloppen wordt er vandaag een belangrijke stap gezet in het verbeteren van de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Cuba, legt NRC-redacteur Latijns-Amerika Ykje Vriesinga uit:
‘Het is een grote stap dat de Cubaanse regering Alan Gross heeft laten gaan. Hij zou het Cubaanse regime hebben willen ondergraven en werd achter de hand gehouden als kostbaar wisselgeld voor een mogelijke uitruil met Cubaanse spionnen die vastzitten in de Verenigde Staten. Vijf jaar lang heeft Cuba geweigerd om Gross vrij te laten, ondanks berichten eerder dit jaar dat zijn gezondheid zeer was verzwakt. Dat Gross nu naar huis mag betekent een belangrijke verbetering in de Amerikaans-Cubaanse betrekkingen en maakt nieuwsgierig wat Washington in ruil heeft geboden voor Gross.’

Fernando González werd op 28 februari na zijn vrijlating in Havana welkom geheten o.a. door president Raul castro en de vice-president

Fernando González werd op 28 februari na zijn vrijlating in Havana welkom geheten door o.a. president Raul Castro en de vice-President

Zaak Cubaanse Five
De Cubaanse Vijf – Gerardo Hernández, Ramon Labanino, Antonio Guerrero en Fernando González en René González – werden in 1998 gearresteerd. De mannen werden in 2001 schuldig verklaard aan infiltratie op militaire installaties in Zuid Florida en werden tot hoge straffen veroordeeld, van 15 jaar tot dubbel levenslang.

Alan Gross, zijn vrouw en twee dochters

Alan Gross, zijn vrouw en twee dochters

Cuba geeft toe dat de vijf werkzaam waren voor de Cubaanse geheime dienst, maar slechts op zoek waren naar voorgenomen gewelddadige acties van Cubaanse ballingen tegen hun vaderland. In mei 2013 kreeg René González toestemming om na een privébezoek vanwege het overlijden van zijn vader, in Cuba te blijven. Fernando González Llort werd in januari van dit jaar vrijgelaten na het uitzitten van zijn straf.

Lees ook ons bericht van 13 december over de mogelijke vrijlating van Alan Gross

Werknemers in buitenlandse bedrijven ontvangen 8,3% van werkelijk salaris

Van elke deviezenpeso of CUC die een Cubaan bij een buitenlandse onderneming verdient, krijgt hij of zij slechts 8,3% in handen. Hij ontvangt dit bedrag van een staatsuitzendbureau naar wie de buitenlandse bedrijven de salarissen overmaken. Dat meldt de partijkrant Granma van dinsdag. De veel geuite wens van buitenlandse ondernemers om voortaan direct personeel in dienst te kunnen nemen, wordt niet gehonoreerd in de nieuwe regelingen.

Functionarissen lichten de nieuwe salarisnorm toe. Van links naa rechts Vladimir Regueiro, Zamira Marín en Deborah Rivas

Functionarissen lichten de nieuwe salarisnormen toe. Van links naar rechts Vladimir Regueiro, Zamira Marín en Deborah Rivas

De Cubaanse werknemer ontvangt 2 nationale peso’s van elke CUC die het buitenlandse bedrijf uitbetaalt. De officiële wisselkoers voor een CUC is 24 nationale peso’s, dat betekent dat een werknemer 8,3% van de waarde van de CUC zelf ontvangt. De nieuwe normen werden afgekondigd door het Ministerie van Arbeid en Sociale Zekerheid (MTSS), dat van Economie en Planning (MEP) en het Ministerie van Financiën en Prijzen (MFP) en bevatten ook nieuwe regelingen over de bijdragen voor de sociale lasten van werknemers en werkgevers. De werknemers zullen met de onderneming in kwestie onderhandelen over de hoogte van het salaris waarbij rekening wordt gehouden met de situatie van de sector en complexe omstandigheden, aldus de regeling. Ook kan gesproken worden over extraatjes, mits die ‘in overeenstemming met de wet zijn.’

Macht staat
Het staatsuitzendbureau neemt 20% van elk salaris in vanwege servicekosten, maar de directeur-generaal voor Buitenlandse Investeringen, Deborah Rivas, zegt dat dit niet ‘ten kost van het salaris van de arbeiders gaat’. Alle onderhandelingen tussen Cubaanse functionarissen en het bedrijf vinden plaats in convertibele peso’s en het is vervolgens de overheid die de salarissen uitbetaalt aan de werknemers. Tot nu toe maakten buitenlandse bedrijven het salarisbedrag over aan de overheid en de staats uitzendbureau’s betaalden de werknemers vervolgens in nationale peso’s uit. Nu worden salarissen – weliswaar een klein deel van 8,3% per CUC – in convertibele peso’s betaald. De staatsuitzendbureaus brengen vervolgens de bijdragen voor de sociale zekerheid bij de buitenlandse bedrijven in rekening ‘op basis van wat in CUC’s is overeengekomen bij de vaststelling van het salaris’. In een resolutie van het Ministerie van Financiën en Prijzen (MFP) wordt verder vastgesteld dat werknemers die gecontracteerd zijn via een staatsuitzendbureau op basis van de nieuwe maatregelen er 200 nationale peso’s bij krijgen, dat is ongeveer 8 CUC per maand.

Link
* De regelingen volgens de partijkrant Granma van 15 december 2014
Vele tientallen reacties verschenen op de website van Granma zoals de volgende:
‘Maak je geen illusies, de Staat blijft het grote geld houden en betaalt uit in nationale peso’s. Meer exploitatie voor het arme volk. Niks nieuws.’ En de reactie van Gómez luidt: ‘Werknemer, in Cuba hebben we een SINDICATO / VAKBOND die belast is met de eerbiediging van de rechten van de arbeiders. Daarom bestaat het gevaar van exploitatie van de arbeider door een buitenlandse ondernemer hier niet.’

New York Times wil steun voor nieuwe Cubaanse ondernemers

In een commentaar zondag jongstleden dringt The New York Times er bij president Barack Obama op aan de steun aan ‘de groep ondernemers’ in Cuba te vergroten door versoepeling van de economische sancties tegen het regime. Het is het zevende commentaar over de relatie tussen Cuba en de VS dat deze krant sinds 11 oktober publiceert. De conclusie van het commentaar luidt dat ‘hoewel de economische transformatie in Cuba langzaam voortschrijdt, ze toch kan leiden tot een opener samenleving. Op dit moment helpt de voortdurende vijandschap van Washington enkel de oude garde in Cuba.’

pesos-met-bananenCitaat: ‘President Obama zou kunnen bijdragen aan de groei van de kleine maar snel groeiende ondernemersgroep door de sancties te versoepelen, die hij eenzijdig in het kader van zijn uitvoerende bevoegdheden kan doorvoeren. Het commentaar signaleert dat de Obama-administratie ‘de hervormingen met scepsis’ heeft bezien. En hoewel de krant erkent dat het Witte Huis ‘de beperkingen op het reizen en het overmaken van geld heeft ‘versoepeld’, bekritiseert de NYT het feit ‘dat er relatief weinig is gedaan om de serie sancties die de VS de afgelopen tientallen jaren Cuba heeft opgelegd, te versoepelen.’ De krant stelt voor dat het Witte Huis ‘begint met met een proces waarbij Cuba geschrapt wordt van de lijst met landen die terroristische organisaties steunen.’ Verder wordt opnieuw het idee gelanceerd om via bepaalde kanalen Amerikanen in staat te stellen particuliere bedrijven in Cuba te van kapitaal te voorzien. In maart van dit jaar deed de Cuba Study Group - bestaande uit voormalige functionarissen, ondernemers en intellectuelen – via een open brief een soortgelijke oproep aan Obama.

Falen eigen economie
De krant merkt ook op dat steun aan Cubaanse-Amerikanen die een robuustere rol willen spelen bij de economische omvorming van het land, ook de gewoonte van de Cubaanse regering de schuld voor de tekortkomingen van de eigen economie aan Washington te wijten, kan afzwakken. De krant spreekt ook over tegenstellingen tussen ‘de leiders van de oude garde’ en de ‘reformisten’ binnen het regime over de mate van en de snelheid waarmee de economische hervormingen moeten worden doorgevoerd. ‘De Cubaanse autoriteiten nemen een onevenwichtige houding aan tegenover de groeiende particuliere sector. Men verwelkomt de extra werkgelegenheid en de belastingen die er uit voortvloeien, maar tegelijkertijd dwingen de bureaucraten succesvolle particuliere ondernemingen om hun bedrijf om te vormen tot ‘coöperaties’ , die samenwerken met de Staat. De boodschap luidt: ‘Wij willen welvaart, maar geen personen die welvarender zijn dan anderen,’ aldus de krant.

Twijfel aan succes
Ter relativering van het commentaar schrijft de krant nog dat Washington weliswaar de ‘reformistische groepen zou kunnen versterken door Cubaanse ondernemers te voorzien van externe financiering en scholing van werkgeverschap’, maar waarschuwt tegelijkertijd dat ‘het weinig waarschijnlijk is dat deze strategie succesvol zal zijn, laat staan dat de VS haar politiek van regimewijziging zal opgeven.’ Maar ondanks het feit dat ‘de economische transformatie in Cuba langzaam zal voortschrijden, zou ze toch kunnen leiden tot een opener samenleving. Op dit moment helpt de voortdurende vijandschap van Washington enkel de oude garde in Cuba,’ aldus de New York Times.

Link
* Cuba op een kruispunt, het Engelstalige commentaar van de New York Times, 14 december 2014

Cuba heeft geen haast met internet voor Cubanen

Granma, de krant van de Cubaanse Communistische Partij, wijdde 12 december een commentaar aan de verspreiding van internet in Cuba. Slechts 3,4% van de Cubaanse gezinnen beschikt over een internetaansluiting thuis. De partijkrant kondigt aan internet te willen verspreiden, maar ‘niet gehaast maar wel ononderbroken’ of in het Spaans sin prisa, pero sin pausa. Op deze wijze karakteriseert Raúl Castro ook zijn economische hervormingen.

joven-club-internetHet commentaar zegt verder: ‘Het tijdperk van internet en de nieuwe technologieën is een terrein van vorming, ontwikkeling en veiligheid om de onkwetsbaarheid van de Revolutie, de verdediging van de cultuur en het duurzame socialisme dat ons volk opbouwt, te kunnen garanderen.’ Cubanen kunnen in de kantoren van de telecommunicatiemaatschappij (ETECSA) sinds 2013 tegen een hoge prijs (meer dan 4 dollar per uur) gebruik maken van een gecontroleerd internet. De meeste Cubanen geven de voorkeur aan de goedkopere versie van het eveneens gecontroleerde intranet o.a. beschikbaar via de 600 kantoren van Joven Club, een afdeling van de communistische partij. Enkel journalisten (niet allen), bijzonder kader van de partij, buitenlanders en bepaalde vertegenwoordigers van de vrije beroepen, kunnen gebruik maken van een particulier internetaansluiting thuis.

facebook-la_TendederaCubaanse versie Facebook niet populair
De ontwikkeling rond de Cubaanse versie van Facebook toont aan hoe weinig succesvol de Cubaanse overheden omgaan met nieuwe sociale media. De Cubaanse televisie kan niet op tegen het ‘illegale pakket’ (Paquete: usb sticks met elk week nieuw aanbod aan films en muziek), de Cubaanse twitter komt niet van de grond en nu lijkt ook de Cubaanse versie van Facebook oftewel La Tendedera de handdoek in de ring te gooien. Een jaar na invoering van La Tendedera of De Waslijn, hebben nog geen 4.500 Cubanen er een account. De krant Juventud Rebelde laat Kirenia Fagundo, leider van het project Cuba Va, waar La Tendedera onder valt, aan het woord over de uitdagingen en obstakels waarmee dit Cubaanse sociale netwerk te kampen heeft.

Enkel via jongerenclubs
Aanvankelijk was La Tendedera bedoeld voor mensen die thuis geen internet hadden, nu kan men alleen nog via de zogeheten Joven Club (Clubs van de partij voor Jongeren) op het Cubaanse Facebook terecht. En dat betekent geen of zeer trage verbindingen en rijen wachtenden voor de kantoren van Joven Club. De hardste kritiek van Cubaanse jongeren is echter het ontbreken van de mogelijkheid voor gebruikers om contacten te leggen buiten Cuba. En Cubanen die in het buitenland reizen kunnen hun account in Cuba onderweg niet updaten. Die kritiek komt in het interview met Fagundo echter niet aan bod.

Meer informatie:
* Interview uit Juventud Rebelde (Spaanstalig)
* Het commentaar uit de partijkrant Granma van 12 december 2014; De informatisering van Cuba is een prioriteit