Yoani Sánchez, de Cubaanse dissidente die door haar scherpzinnige blog en Twitterberichten uitgroeide tot een ‘cause célèbre’ voor de democratie op het eiland, zit aan de rand van de boulevard in Miami waar ook het pelgrimsoord voor Cubanen in deze stad is. La Ermita de la Caridad heet de kapel, vernoemd naar het bekende heiligdom in Santiago de Cuba in hun vaderland. Lizette Alvarez publiceerde in de New York Times van 1 april 2013 de volgende reportage.
‘Ik voel me als in Cuba, maar vrij,’ zegt Sánchez op de eerste dag van haar verblijf in Miami vrijdag jongstleden. Met deze zinsnede sloeg Sánchez officieel de brug met de oude garde, de Cubaanse ballingen in deze stad. Maandag (1 april) zal zij ondanks haar komend vertrek naar Cuba en haar oppositie tegen het economisch embargo, het woord voeren tijdens een bijeenkomst op de Freedom Tower in de binnenstad. Het is de plek waar honderdduizenden Cubanen in de jaren zestig en zeventig als vluchtelingen werden behandeld en boterhammen met industriële kaas en gekookte ham kregen uitgereikt. Onder degenen die haar willen groeten, behoren veteranen van de mislukte inval in de Varkensbaai – zij zijn de vaandeldragers van de generaties van hardliners – maar ook de jongere Cubanen die een groeiend contact met het eiland beschouwen als de weg naar meer voorspoed. Het is nog niet heel lang geleden dat Cubaanse-Amerikanen hier de loper uitrolden voor overlopers die hun geboorteland verafschuwden en in Amerika wilden blijven. Maar Yoani Sánchez, een journaliste die naar Cuba terug wil om zich bij haar zoon en echtgenoot te voegen, heeft een alternatief geboden voor de teleurgestelden in Cuba en de hoopvollen in Miami, een weg die loopt via internet.
Meer eenstemmigheid
‘Dat is schitterend,’ zegt Eduardo J. Padrón, de voorzitter van het Miami Dade College, die de bijeenkomst sponsort en die zich goed herinnert hoe hij als 15-jarige aankwam bij de Freedom Tower. ‘Er bestaat een overduidelijk overeenstemming hier dat zij de stem van het Vrije Cuba vertolkt. Haar bezoek bewijst dat wij, ongeacht verschillen van mening over de middelen, het eens zijn over het uiteindelijke doel.’ Sánchez zegt zelf in een interview dat de ontvangst die ze hier kreeg haar verwachtingen sterk overtroffen. ‘Ik begin Cuba te ontdekken, buiten Cuba,’ zei ze in het Spaans. ‘Ik ben opgegroeid in Cuba en geïndoctrineerd dat de ballingen de vijand waren, en dat zij het land hadden verraden. En zie hier hoe Cubanen Cuba koesteren, de cultuur, de historie en de muziek.’
Cubaans absurdisme
Werkend vanuit haar appartement in Havana, heeft de 37 jarige Sánchez teksten gemaakt over de tegenstellingen op het eiland, de absurditeiten van het dagelijks leven onder een communistisch regime en het gebrek aan vrijheid en mensenrechten. Internet en usb-sticks die de Cubanen gebruiken om informatie met elkaar te delen, zijn haar grootste bondgenoten geweest. Zij noemde haar blog Generación Y, een knipoog naar Cubanen van haar leeftijd die bij hun geboorte namen kregen die begonnen met een Y, op een moment dat de Sovjet Unie nog grote invloed uitoefende over het eiland. Haar weblog krijgt miljoenen hits per maand, de meesten van mensen buiten Cuba want de staat beperkt de toegang tot internet. Ook heeft zij 459.000 volgers op Twitter.

Maduro van Venezuela klaagt bij Raúl Castro over de aandacht voor Yoani.
De presidentskandidaat zegt: ‘Chef, die Yoani steelt de hele show….’.
Burgerrechten
Sánchez is gearresteerd, gevangen gezet, geslagen en bedreigd omdat zij zich uitsprak tegen de inbreuken op de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van de pers. Zij zegt graag dat burgerrechten geen gift zijn van de regering maar dat in het woord al ‘recht’ is ingesloten. Vijf jaar lang probeerde Sánchez toestemming te krijgen om buiten Cuba te reizen, maar die werd haar steeds onthouden. President Raúl Castro hief kortgeleden de reisbeperkingen voor veel Cubanen op en de regering besloot haar ook toestemming te geven te reizen. Haar 80-dagen durende reis heeft haar op drie continenten gebracht, waar ze toespraken hield en een hele rits van onderscheidingen en bewijzen van lof kreeg uitgereikt.
Positieve persoonlijkheid
Rosa de la Cruz, een prominente kunstverzamelaar in Miami, zei dat zij twee jaar geleden een kamer in haar atelier wijdde aan Sánchez. Ook werden exemplaren uitgereikt van het boek Het ware Havana van Yoani Sánchez. ‘Zij is een positieve persoonlijkheid, niet negatief,’ zegt De la Cruz, die het economisch embargo van de VS, maar ook het belang van de mensenrechten in Cuba benadrukt. ‘En het is belangrijk om positief te zijn. Voor haar was het zwaar dit in Cuba te doen. En ze heeft gezegd dat als het moest, ze het opnieuw zou doen.’ Natalia Martinez, de directeur communicatie voor Roots of Hope, een netwerk van 4.000 jonge professionals die jonge mensen in Cuba helpen, zegt dat Yoani Sánchez vaak spreekt over de noodzaak van diversiteit van meningen en benadrukt het belang om Cubanen op het eiland te versterken en kracht te geven. ‘Technologie is een manier om de zaak open te breken,’ zegt Sánchez. Daarom wil ze graag usb-sticks, mobieltjes en andere zaken ontvangen. ‘Zij geeft stem aan het gevoel dat er veel pijn en kwetsuren zijn verbonden aan het thema Cuba, en zij neemt die serieus,’ zegt Martinez . En ze voegt er aan toe: ‘Cubaanse-Amerikanen hebben nu meer mogelijkheden om betrokken te raken bij Cuba dan voorheen en Yoani is het symbool geworden van die gezamenlijke betrokkenheid. Zij schept een verhaal voor de toekomst.’ Het weekend bracht Yoani Sánchez door met een minder ambitieuze agenda; ze was bij haar zus, haar zwager en nichtje. Het is 2 jaar geleden dat haar zus Cuba verliet. ‘Twee jaar lang kon ik hen niet omhelzen.’
Bron
* New York Times, 1 april 2013
Link
* Interview met Yoani Sánchez CNN
Carlos Alberto Montaner probeert het effect van Yoani’s optreden in het buitenland te verklaren. Montaner is een liberale Cubaanse balling.
‘De wapens van Yoani zijn haar oprechtheid, haar verpletterende logica, haar aangeboren eigenschap te communiceren en het verhaal van haar eigen leven. Het zijn deze karaktertrekken die langzaam maar zeker de nieuwsgierigheid wekten van grote media en instituten als Time, El País, The Miami Herald, Foreign Policy en de Columbia University en later de bewondering van miljoenen lezers over heel de wereld die in haar teksten een evenwichtige beschrijving vonden van het verpauperde en absurdistische Cuba.
Marionet
Het Castroregime, overtuigd (of minstens vastbesloten anderen ervan te overtuigen) dat achter haar kritiek de hand schuil ging van de Verenigde Staten, het kapitalisme, obscure economische belangen, heeft zijn uiterste beste gedaan zonder veel succes, aan te tonen dat Yoani een marionet van de CIA, de uitgeversgroep Grupo Prisa of wat dan ook is. (…)
Als Yoani de eerste maal toen ze er om vroeg een visum had gekregen om een buitenlandse reis te maken en het regime haar had toegestaan gebruik te maken van haar fundamentele mensenrecht om in- en uit te reizen, zou zij nooit de enorme bekendheid en gewicht hebben gekregen, die zij nu heeft. (…)
Waarom heeft men dat niet gedaan? Vanwege een mengsel van arrogantie en domheid. Omdat men denkt zonder gevolgen mensen te kunnen vermorzelen. Gelukkig is dat niet waar. Haar stem is de versterkte stem van de zwakken. ‘Een eerlijk principe vanuit de diepte van een grot, is sterker van een heel leger,’ zei Jose Martí.
Link
* De weblog van Carlos Alberto Montaner
* Volledige toespraak Yoani Sánchez in de Tower of Liberty, 50 minuten




















