Katholieke kerk start ‘plaatsen van dialoog’

Toen Kees van Kortenhof (Glasnost in Cuba) in oktober door Cuba reisde, gonsde het in kringen van dissidenten van de geruchten over een mogelijke bijeenkomst waaraan ex-politieke gevangenen, vooraanstaande partijleden en de communistische voorman Alfredo Guevara zouden deelnemen. Een uitzonderlijke gebeurtenis die mogelijk werd door een initiatief van de katholieke kerkleiding. De houding van kardinaal Jaime Ortega leidt bij dissidenten tot discussie. Schurkt hij niet teveel tegen de huidige machthebbers aan en vergeet hij dan de zaak van de mensenrechten? Hoe sterker de katholieke wortels bij dissidenten zijn, hoe harder soms de kritiek. De mensenrechtenactivist Oswaldo Payá deed in oktober nog een harde uitval aan het adres van de kerkbladen van kardinaal Ortega, die toch vaak een verademing zijn in het Cubaanse medialandschap van starre en onderdanige communistische publicaties. Uiteindelijk vond de academische uitwisseling vorig weekend plaats in een seminarie bij Havana.

Alfredo Guevara was een studievriend van Fidel Castro en in tegenstelling tot Fidel destijds al lid van de communistische jeugdbeweging. Guevara is geen familie van 'Che' Guevara.

Deelnemers waren de directeur van het Cubaans Filminstituut Instituto de Arte e Industria Cinematográfica (ICAIC), Alfredo Guevara, Esteban Morales, een partijman die kort geleden tijdelijk het lidmaatschap werd ontnomen vanwege zijn uitspraken over corruptie in de top en de dissidente econoom en agnost Oscar Espinosa Chepe, die in 2003 deel uitmaakte van de Groep van 75 en toen tot 28 jaar gevangenisstraf werd veroordeeld. Het is zeer zeldzaam dat een dissident, een polemische academicus en partijman plus een vooraanstaande officiële intellectueel als Alfredo Guevara, in Cuba met elkaar spreken over de toekomst en de uitdagingen waarmee men heeft te maken. Het debat werd georganiseerd door het kerkblad voor leken, Espacio Laical.  Guevara ging in op de economische veranderingen in het land, kritiseerde de bureaucratie en bepleitte diversiteit en tolerantie. Behalve kardinaal Jaime Ortega waren studenten, intellectuelen, medewerkers van het officiële instituut Centro de Estudios para la Economía Cubana, enkele Europese diplomaten en wat lokale en buitenlandse journalisten aanwezig.

Deelname ex-politieke gevangenene
Oscar Chepe, voormalig gewetensgevangene. legde Guevara een vraag voor over de beperkingen van de pers in Cuba en de wijze waarop informatie voor burgers verborgen blijft. Hij prees de initiatiefnemers van deze bijeenkomst, die hij omschreef als ‘beschaafd, zonder aanvallen, zonder absurde vooroordelen want de ideologische diversiteit in Cuba is een feit.’ Daarbij verwees hij naar de straat waar steeds vaker ‘meer opvattingen, meer kritiek van de burgers valt te beluisteren.’ In zijn antwoord zei Guevara dat er in Cuba enkele media zijn die opener zijn geworden, maar het is nog steeds nodig op een doortastende manier een einde te maken aan de geheimdoenerij, aldus Alfredo Guevara.

Tegen de bureaucratie
Esteban Morales, academicus en vooraanstaand lid van de officiële schrijversbond Union de Escritores y Artistas (UNEAC), die na enkele maanden afwezigheid weer volop mag meedoen in de Partido Comunista de Cuba (PCC),  zei dat men ‘de oorlog verklaard had’ aan de bureaucratie en de corruptie en dat Raúl Castro had bevolen een einde te maken aan het idee dat Cuba het enige land ter wereld is waar men kan leven zonder te werken. Morales waarschuwde dat ‘een grote actie’ nodig is om de mentaliteit te veranderen, niet alleen op het niveau van het volk, maar ‘ook op de hoogste niveaus’ in het land. Alfredo Guevara onderstreepte deze oproep om ‘de gewetens te alfabetiseren en een mentaliteitsverandering te bewerkstelligen die het eiland hard nodig heeft.’

Oscar Chepe, voormalig Cubaans diplomaat in Oost-Europa, econoom en dissident werd in 2003 tot 28 jaar gevangenisstraf veroordeeld vanwege zijn dissidente activiteiten. Zijn vrouw Miriam Leiva is een dissidente publiciste.

Meer ruimte voor dialoog
Voor veel aanwezigen was de bijeenkomst op 29 oktober in het Seminario San Carlos  een voorbeeld van de nieuwe rol die de katholieke kerk wil spelen, namelijk de ruimte faciliteren om een dialoog te voeren over uiteenlopende zaken met personen van verschillende achtergronden. Een dag eerder had kardinaal Ortega al op deze nieuwe relatie tussen staat en kerk gewezen en gezegd dat de dialoog die eerder leidde tot vrijlating van ruim 100 politieke gevangenen, zou worden voortgezet en ‘alle terreinen van het nationale leven’ omvatte, inclusief het proces van aanpassingen om het socialistisch model ‘te actualiseren. Het afgelopen weekend riep het tijdschrift Espacio Laical in zijn commentaar nog op tot een grotere deelname van de Cubanen aan de economische veranderingen en stelt vast dat de dialoog met de bevolking enkel plaatsvond ‘tussen elke burger en de machtscentra, zonder intensieve raadplegingen onder de leden van allerlei groepen.’ Ook dringt het blad erop aan dat iedereen de ruimte krijgt en de garantie om elk soort opmerking te kunnen maken en deze te bediscussiëren in zeer uiteenlopende fora en met medewerking van de communicatiemedia.

Link
* Commentaar Espacio Laical, oktober 2011

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s