Yoani Sánchez: De ene school is de andere niet

Vorige week kwam ik op straat een Italiaanse vriend tegen die al bijna tien jaar in Cuba woont. Het viel me in naar zijn kinderen te vragen, twee tieners die in Milaan zijn geboren, maar nu in Havana opgroeien. ‘Ze zitten hier op de Franse school’, verzekerde hij me glimlachend. In eerste instantie begreep ik niet waarom hij voor Franstalig onderwijs had gekozen, maar hij maakte het me duidelijk: ‘Wat wil je dan, dat ik ze naar de openbare school stuur, met dat slechte onderwijs hier?’ Door verder te vragen kwam ik te weten dat ze in de klas zitten bij kinderen van diplomaten, buitenlandse correspondenten en figuren uit onze cultuur die getrouwd zijn met een immigrant. Tegen betaling van 5.220 CUC (USD 5.800) per jaar wordt elke spruit van de gezette Milanees goed verzorgd en opgeleid.

Cubaanse kinderen zingen voor aanvang van de schooldag ‘We zijn pioniers van het communisme, we zullen zijn net als Ché.’

Verwaarlozing
De eerste indruk bij die ontmoeting was dat mijn vriend overdreef, maar meteen daarna liet ik mijn eigen ervaringen als moeder van een schoolgaand kind de revue passeren. Ik zag weer de grote aantallen dweilen voor me, de zakken met schoonmaakmiddelen en de bezems die we in de loop der jaren hadden geschonken om ervoor te zorgen dat de gangen en de wc’s op school er op zijn minst een beetje fatsoenlijk uitzagen. Op die lijst stond ook het slot voor de deur van de klas dat we bij verscheidene gelegenheden vervangen hebben en de ventilator die door alle ouders samen gekocht is, omdat de verstikkende hitte de kinderen belette om de aandacht bij de les te houden. Ik vergat ook niet de talloze keren dat de examens bij ons thuis zijn geprint omdat er op school geen papier, geen inkt en zelfs geen werkende printer was. En het tussendoortje dat we zo vaak ‘s middags aan de leraren gaven, omdat het eten in de eetzaal eenvoudigweg smerig was. Ik herinnerde me het karton, de tubes lijm weer en de tempuraverf en het gekleurd papier dat we ook hebben verstrekt voor het kunstwerk op de muur waarop ze later een afbeelding van een glimlachende en grootmoedige Fidel Castro plakten.

Telelessen
Maar ik wilde niet alleen bij de hoge materiaalkosten in die schooljaren stil blijven staan en ik ging verder met het ophalen van herinneringen. Ik vatte nog eens al die ogenblikken samen waarop de zogenaamde tele-lessen werden ingevoerd, die uiteindelijk meer dan 60% van de lesuren besloegen. De fantastische leraren en leraressen die besloten naar huis te gaan om nagels te lakken, koffie te verkopen of een baantje kregen in de toeristische sector, omdat grote verantwoordelijkheid gecombineerd met lage salarissen onverdraaglijk voor ze was. Maar ik stond ook nog een minuutje stil bij de zeldzame leerkrachten die ondanks alles op hun post bleven. Ik somde één voor één de enorme stommiteiten op die door maestros emergentes / aankomende leraren  (die ze eigenlijk “instant leerkrachten” zouden moeten noemen) tegen zovele tieners werden gedebiteerd: van ‘De Cubaanse vlag heeft een ster met vijf punten, omdat er zoveel agenten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken in Noord Amerikaanse gevangenissen zitten’ tot ‘Nieuw-Zeeland ligt in de Caribische Zee’. Ik overdacht ook weer de middag dat een lerares tegenover onze zoon verkondigde dat er vlakbij een lastercampagne aan de gang was tegen ‘gevaarlijke contrarevolutionairen’. De kleine Teo kreeg het benauwd, want hij wist dat zijn moeder en zijn vader slachtoffers waren van die aanval. Aan mijn geestesoog trokken de ontelbare gelegenheden voorbij waarbij een assistent in een strak naveltruitje of een leraar met een gouden tand en een adelaar op zijn trui kritiek had op het lange haar van de leerlingen en ze niet in de klas toeliet.

Persoonsverheerlijking
Op die middag ontbraken in mijn louterende herinneringen evenmin de tot vervelens toe herhaalde slogans, de eindeloze en routinematige ochtendbijeenkomsten, de persoonsverheerlijking van een paar mannen die in de geschiedenisboeken staan vermeld als redders en in wetenschappelijke boeken als wetenschappers. Dat alles deed me, na mijn overpeinzingen, beter begrijpen waarom mijn Italiaanse vriend de voorkeur geeft aan ‘het Franse schooltje’ in Havana. Maar ik besefte ook dat zijn kinderen met een heel ander idee zullen opgroeien over wat onderwijs op dit Eiland is. Ze zullen denken dat de lichte en goed toegeruste lokalen waar ze vakonderricht krijgen, de uitgebalanceerde lunch, de behulpzame lerares en het schoolmateriaal van goede kwaliteit kenmerkend zijn voor ons schoolsysteem. Ik sluit echter niet uit, dat ze op een dag – terug in Europa – mee zullen lopen in een demonstratie met de eis, dat hun openbare schoolopleiding er net zo uitziet als de onze, dat hun kinderen genieten van wat zij in Cuba hebben ‘gekend’.

Link
* De weblog Generación Y publiceert ook teksten van de bekende blogger Yoani Sánchez in het Nederlands

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s