Commotie rond Payá’s dood houdt aan (3)

Behalve de directe gevolgen voor de Zweedse en Spaanse medereizigers van Oswaldo Payá en Harlold Cepero, heeft het dodelijk ongeval waarbij beide Cubanen op 22 juli j.l. omkwamen, ook gevolgen voor de relaties van Cuba met Spanje en de Europese Unie en de communcatie tussen Europese democraten en de vreedzame oppositie in Cuba. Zolang de chauffeur Angel Carromero door de Cubaanse geheime politie wordt gevangen gehouden, speelt zijn lot een rol in de politieke relaties tussen Cuba en Spanje en dat heeft ook gevolgen voor de relaties tussen het eiland en de EU. Europa heeft nu zijn eigen Alan Gross.

Cambio / Verandering. Cartoon van Garrincha

De uitgeweken liberale politicus Alberto Montaner gaat op de website Diario de Cuba dieper in op de psychologische druk waaraan personen in handen van de Cubaanse geheime politie, bloot staan. Hij herinnert aan de zogeheten Affaire Padilla (1970) waarbij een dissidente schrijver publiekelijk ‘zelfkritiek’ uitoefende en o.a. zijn eigen vrouw beschuldigde van contrarevolutionair gedrag. Ook noemt hij Alvaro Prendes, de ex-kolonel en Held van de Revolutie die in een van Castro’s gevangeniscellen verdween en uiteindelijk in ballingschap zou sterven. Prendes zei ooit: ‘Superman, op het moment dat je in de handen valt van de Cubaanse Staatsveiligheidsdienst zul jij zelfs hardop huilen en veeg je je snot met je zwarte mantel weg.’

Fidel mompelt wat over zijn eigen tovermiddel voor alle kwalen namelijk de moringaboom en Raúl Castro klaagt over ‘al die valse toeristen die chaos en verwarring willen scheppen’, een verwijzing naar de Zweedse en Spaanse medepassagiers van Oswaldo Payá.

Steun Cubaanse democraten
Ook Montaner gelooft dat het ongeluk door de dictatuur gebruikt zal worden om de internationale steun voor de Cubaanse democratische oppositie, verder onmogelijk te maken. Zowel Carromero en Aron Modig hebben in hun officiele verklaringen excuses gemaakt voor deze hulp. Modig zei zelfs niet te weten dat de Cubaanse wet dit soort hulp verbiedt? Maar waarom vraagt Montaner zich af?
Omdat het regime van Raúl Castro wil, dat met een beroep op de zogenaamde soevereiniteit van de staat, buitenlanders worden bedreigd ’die geld, usb-sticks, informatie en vooral politieke steun bieden. Min of meer precies dat wat Europese democraten ook hun broeders en zusters aanboden tijdens de dictatuur van generaal Franco in Spanje.’ En Montaner gaat in op de vergelijkbare steun van communistische landen aan ‘de eenheidspartij van Fidel en Raul Castro’ en hij herinnert hoe de Argentijnse guerrillabeweging Montoneros Fidel ooit 60 miljoen dollar overhandigden na de ontvoering van twee ondernemers, de gebroeders Born. Montaner concludeert dat de Cubaanse regering weliswaar het recht op ‘revolutionair internationalisme’ decreteert, maar het recht op ‘democratisch internationalisme’ niet erkent. ‘Dat recht zou iedereen in de praktijk moeten brengen, die gelooft dat de vrijheid een universeel begrip is,’ aldus Montaner.

Een officiele foto van het autowrak

Politieke gevolgen
Maurice Vicent was vele jaren correspondent van de Spaanse krant El Pais in Havana tot de Cubaanse autoriteiten vorig jaar weigerden zijn accreditatie te verlengen. Hij is weinig optimistisch over het lot van zijn landgenoot Carromero. Tijdens zijn verblijf in Havana werden veelvuldig auto-ongelukken gemeld waarbij Spanjaarden waren betrokken als slachtoffer of verdachte. De voorlopige hechtenis en de procesgang kunnen maandenlang duren, waarbij de verdachte Cuba niet mag verlaten. Vicent stelt dat de Cubaanse strafwet helder is en streng; bij dood door schuld wacht de veroordeeld 1 tot 10 jaar gevangenisstraf, waarbij de Cubaanse wet bij goed gedrag een derde kan kwijtschelden. Het Spaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken adviseert daarom al enige tijd ’s nachts niet in het binnenland te rijden of slechts met een chauffeur. Vicent: ‘Als Ángel Carromero een gewone toerist was in plaats van een jeugdleider van de Partido Popular die naar Cuba reisde met politieke doeleinden, dan zou er nu waarschijnlijk geen Zaak Carromero bestaan, maar was er gewoon een zoveelste Spanjaard veroordeeld vanwege roekeloos gedrag in het verkeer. Maar Carromero was geen toerist.’

Troeven in handen
En Vicent gaat nader in op de politieke implicaties van de dood van Payá en de betrokkenheid van Carromero. Want het auto-ongeluk op de weg naar Bayamón leidt direct naar de 12e Oktober in Havana. Vicent duidt op de gewoonte van de Spaanse autoriteiten om op de nationale feestdag van 12 oktober dissidenten uit te nodigen voor de officiële receptie. De regering van Aznar begon daar in 2003 mee waardoor de relaties tussen beide landen bevroren raakten. Twee jaar laten kwamen de sociaaldemocraten aan de macht in Spanje en draaiden zij dit uitnodigingsbeleid weer terug. Wat zal er 12 oktober gebeuren als Carromero nog gevangen zit? Zal de Partido Popular dissidenten uitnodigen op de ambassade? Zal de PP beloven in de toekomst politieke avonturen van haar jeugdleiders en vertegenwoordigers binnen Cuba te voorkomen? Als deze situatie voor Carromero niet zo waar was maar meer een spelletje poker, zou je kunnen zeggen dat hij zijn tegenstander drie azen cadeau heeft gedaan. En die zijn niet bestemd voor de bestuurder!

Linken
* Alberto Montaner over ‘democratisch internationalisme'(Spaanstalig)
* Maurice Vicent over de crisis Spanje – Cuba (Spaanstalig)
*
Blogger Dariela Aquique (Havana Times (Engels):

Modig ‘speelde de Zweed’
* Blogger Sara Barderas e Isaac Risco (Havana Times – Spaans):
Spanje-Cuba minicrisis door Carromero

Noot
*   Op 30 mei en 3 mei 2011 publiceerden wij twee achtergrondartikelen over de affaire Padilla, die toen 40 jaar eerder in 1961 plaats vond.
* Deel 1
* Deel 2

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s