De vele gezichten van de spiritualiteit in Cuba

Raisa Valdivia Hernández is katholiek en een regelmatige bezoeker van de mis. Maar ze is ook praktiserend yoruba, het geloof dat de slaven eeuwen geleden vanuit Afrika naar Cuba brachten. Er zijn er veel zoals Valdivia, die elementen van het christelijk geloof en van het Afrocubaanse geloof versmelten tot de santería.

Een volgeling van de Yoruba-religie houdt een poppetje vast dat Yemayá voorstelt voordat de processie voor de Virgin de Regla, aan de overzijde van de baai van Havana, begint.

Een volgeling van de Yoruba-religie houdt een poppetje vast dat Yemayá voorstelt voordat de processie voor de Virgin de Regla, aan de overzijde van de baai van Havana, begint.

Valdivia was teleurgesteld toen ze kortgeleden in de kerk van Rincón, een buitenwijk van Havana, een poppetje uit deze Afrocubaanse rite wilde laten dopen. De parochiepriester vroeg haar de kerk te verlaten en zei haar dat de kerk niet de plek was voor zo’n ritueel. Maar hij adviseerde haar dat ze wel wijwater kon meenemen naar haar huis en daar de doop kon uitvoeren omdat ‘God overal is.’ De santeria werd weer heel zichtbaar aan de vooravond van het pausbezoek toen op 7 september jongstleden een Mariafeest werd gevierd met processies rond de Maagd van Regla in Havana en die van de Virgin de la Caridad, een kerk in het centrum van de hoofdstad. De verering op deze plekken wordt door de katholieke kerk erkend hoewel de volgelingen van Afrocubaanse rituelen met hun eigen goden of orisha’s er ook zichtbaar aanwezig zijn. De Maagd van Regla is gerelateerd aan de godin Yemaya, de godin van de zee uit de yoruba en de Maagd van Caridad met de god Ochún uit de santeria. Deze spiritualiteit kent in Cuba veel vormen en kan rekenen op brede steun onder de bevolking na jaren van verboden en vervolging door de staat die zich aanvankelijk atheïstisch verklaarde. Dat veranderde in 1991 toen gelovigen formeel toegang kregen tot de gelederen van de Cubaanse Communistische Partij en in 1992 de verwijzing naar het atheïsme uit de Cubaanse grondwet werd gehaald.

Miguel Suárez heeft een tattoo van de Maagd van Regla op zijn borst en ook een van Ernesto ‘Che’ Guevara. Zo nam hij deel aan de processie op de 7e september voor de Virgen de Regla.

Miguel Suárez heeft een tattoo van de Maagd van Regla op zijn borst en ook een van Ernesto ‘Che’ Guevara. Zo nam hij deel aan de processie op  7  september voor de Virgen de Regla.

Allerlei symbolen
Op de sleutelhangers die in de omgeving van deze kerken verkocht worden, staan zowel traditionele katholieke afbeeldingen als engelbewaarders, het Kindje Jezus van Atocha, de heilige Lazarus en de Maagd van Merced als de revolutionaire voorman Ernesto ‘Che’ Guevara en de vlag van Cuba in de vorm van een hart. Valdivia deelt haar Afrocubaans geloof met anderen en sinds kort is zij de peetmoeder van de 51-jarige Marisa Gutiérrez Ramírez, die op dit moment de rituelen van de santeria van haar krijgt onderwezen en volgend jaar tot yoruba-priester zal worden gewijd. Zij lijdt het zuiveringsritueel van Gutiérrez in de Almendaresrivier in Havana, de inwijding met de met vergulsel versierde kleren en de kroning op een symbolische troon. De inwijdingsrituelen bestaan verder uit het uitspreken van gebeden in de katholieke kerk van de Virgen de la Caridad.

Virgin-de-CaridadBron
* El Nuevo Herald, 15 september 2015

Link
* De website 14ymedio publiceerde een Spaanstalig artikel van de hand van Mario J. Penton Martínez over de betekenis en geschiedenis van de devotie in Cuba voor de Virgen de la Caridad.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s