Zelfs partij constateert stagnering hervormingen

Van publicisten tot en met de Cubaanse Communistische Partij, door allen wordt geconstateerd dat de invoering van de hervormingen door Raúl Castro stagneert en vertraging oploopt. Op dit moment werken er in Cuba meer dan 496.400 personen in de particuliere sector als eigen baas. Vergeleken met juli 2015 is dat aantal gedaald, toen werd het half miljoen (504.600) gepasseerd. De informatie is afkomstig van de officiële krant Trabajadores*.

De website Cubaencuentra constateert dat noch de sector van de kleine zelfstandigen, noch die  van buitenlandse investeringen in staat zullen zijn de stagnatie een halt toe te roepen. De publicist Fernando Ravsberg die gewoonlijk het regime het voorrecht van de twijfel geeft, spreekt over een ‘interne stagnatie die op dit moment verlammend is’. Er heerst, volgens Ravsberg  onzekerheid over ‘de toekomst van de hervormingen in Cuba, de intern heersende ideologische gestrengheid en er heerst angst dat de Amerikanen de speciale emigratiewetgeving (Ley de Ajuste)) zullen intrekken.’

In een tussentijdse rapportage van de Cubaanse Communistische Partij wordt ook stagnatie geconstateerd; 21% van de beleidsvoornemens zijn sinds 2011 uitgevoerd. Kan het zevende partijcongres van april 2016 verdere malaise bezweren?

cuentapropistas-hamburgerHet cijfer 496.400 van kleine zelfstandigen of cuentapropistas laat een lichte daling zien van het aantal eigen bazen. Vergeleken met eind 2010 toen het experiment met kleine zelfstandige ondernemers begon, zet de groei echter door. In dat jaar waren er 157.000 personen als kleine zelfstandige actief. De daling hangt volgens  Cubaencuentro samen met de algehele impasse waarin de economische hervormingen die Raúl Castro destijds bekend maakte, verkeren. En Fernando Ravsberg zegt op zijn weblog Cartas desde Cuba: ‘Intern is de verlamming groot. In 2015 is niet één nieuwe coöperatie opgericht, werden geen nieuwe sectoren voor zelfstandige ondernemers vrijgegeven, ontbrak het aan een groothandel en bleef de herhaaldelijk aangekondigde eenwording van de twee munten opnieuw uit.’

Massa-ontslagen
De uitbreiding van het particulier ondernemerschap is een van de belangrijkste hervormingen die de regering van Raúl Castro lanceerde om het socialistisch model van Cuba te ‘actualiseren’ en zou een alternatief moeten zijn voor het verlies aan arbeidsplaatsen in de staatssector. In het begin sprak men over het verdwijnen van anderhalf miljoen banen bij de overheid, maar dat plan is zonder veel verdere uitleg bevroren. Enkele specialisten zijn van mening dat dit gebeurde uit vrees voor een sociale explosie waartoe massaontslagen kunnen leiden. Binnen de regering zou een sterke stroming zijn die zich verzet tegen een verdere uitbreiding van de particuliere productiesector. Tegen deze achtergrond en zonder de mogelijkheid van een sterke groei van de particuliere ondernemingen plus de mogelijkheid van de staatssector meer werk te scheppen, blijft slechts één mogelijkheid over, namelijk die van de verborgen werkloosheid, waardoor overtollig personeel ontstaat en de regering niet weet wat met hen te doen.  Zo is het onmogelijk de productiviteit te verhogen en lijkt de noodzakelijke opheffing van de monetaire dualiteit verder weg dan ooit. Dit alles leidt tot een vicieuze economische stagnatie  waar de impasse overheerst.

mariel-zone-especial

Ontwikkelingszone Mariel

Buitenlands kapitaal
Buitenlandse investeringen lijken de oplossing voor de Cubaanse regering om uit dit doolhof te kunnen geraken. Een voorbeeld is de toestemming die het Engels-Nederlandse bedrijf Unilever ontving om in de speciale ontwikkelingszone Mariel een eigen bedrijf te bouwen samen met het Cubaanse staatsbedrijf Intersuchel en met 35 miljoen dollar investeringen. Het is het negende project in de Marielregio waar de Cubaanse autoriteiten toestemming voor verleenden. Tot nu toe is het economisch potentieel van deze Marielzone (een vrijhandelszone annex belastingparadijs voor ondernemers inclusief een haven en een containerpark met aantrekkelijke vestigingsvoorwaarden voor buitenlands kapitaal) nog beperkt.

Zwakke particuliere sector
De economische kracht van het particuliere initiatief voor cuentapropistas is ook beperkt. Het wordt begrensd door familiebanden en speelt zich vooral af in de sector van de dienstverlening zodat een brede economische ontwikkeling van kleine ondernemingen uitblijft. De meest representatieve werkzaamheden van de zogeheten cuentapropistas zijn de bereiding van voedsel met 56.270 personen, het vracht- en passagiersvervoer (50.482) en de verhuur van huizen en etages(28.634), aldus de cijfers van het Ministerie van Arbeid en Sociale Zekerheid. Het Ministerie concludeert dat ongeveer een kwart van alle nieuwe beroepen zich richt op de bereiding en de verkoop van voedsel. Van alle cuentapropistas werkt 65% in de provincies Havana, Matanzas, Villa Clara, Camagüey, Holguín en Santiago de Cuba. Het Ministerie van Arbeid meldt dat 17% van de particuliere ondernemers er nog een baantje in de staatssector op nahoudt, dat 30% van hen bestaat uit vrouwen en jongeren en 12% gepensioneerd is. De cuentapropistas maken 10% uit van de totale arbeidende bevolking in Cuba van ongeveer 5 miljoen personen. De officiële lijst van 200 beroepen die autonoom mogen worden uitgevoerd, vermeldt vooral werkzaamheden die een geringe economische opbrengst hebben, gericht zijn op niet-productieve dienstverlening of laag gewaardeerd worden. Men kan dan ook concluderen dat de werkzaamheden van cuentapropistas – waarvan het aantal afneemt – en die van de beperkte sector van staatsbedrijven afhankelijk van buitenlandse investeringen, niet fundamenteel bijdragen aan de economische vooruitgang van de natie.

Pleno-CCPCC-enero-de-2016-580x386

Bijeenkomst Centraal Comité van de partij

Partij over effecten hervormingen
Het Centraal Comité van de Communistische Partij publiceerde, ter voorbereiding van het 7e partijcongres dat in april plaats vindt, een evaluatie van de zogeheten richtlijnen voor het economische en sociale politiek die tijdens het zesde partijcongres in 2011 werden aangenomen. Het Centraal Comité constateert eveneens stagnatie bij de uitvoering van alle plannen en erkent dat ‘enkele van de getroffen maatregelen tot nu toe geen reëel effect hadden op de economie van het gezin.’ Van de 313 richtlijnen werden er in deze 5 jaar 21% ingevoerd en zijn er 77% in een proces van uitvoering. In de partijkrant Granma wordt opgemerkt dat de leden van het Centraal Comité 600 opmerkingen maakten over het beleid; geen enkele van de 600 opmerkingen wordt vermeld. Tijdens de zitting van het Centraal Comité vorige week werden het sociaal- en economisch ontwikkelingsprogramma gepresenteerd tot 2030.

Bron
* Cuabencuentro, 12 januari 2016

Linken
* Fernando Ravsberg op de website Cartas desde Cuba, 17 december 2015
* Cubadebate, 15 januari 2016 over de bijeenkomst van het Centraal Comite van de Cubaanse Communistische Partij 

* De vakbondskrant Trabajadores van 10 januari 2016 met de cijfers over cuentapropistas  

Noten
* De generaal, de hervormingen en de mythe van de vernieuwing van het model, 24 en 29   september  2012. Deel 1 en Deel 2  op deze Cubaweblog.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s