Ongepubliceerde foto’s van Fidel Castro uit jaren zestig

In 1968 kwam bij uitgeverij Bruna het interviewboek van de Amerikaanse fotograaf en journalist Lee Lockwood Castro’s Cuba, Cuba’s Fidel uit. Zeven dagen lang had Lee Lockwood de gelegenheid Fidel Castro op het Eiland van de Jeugd te interviewen. Lockwood’s boek vormde in die eerste jaren van de revolutie een van de meest genuanceerde en onthullende portretten van de Cubaanse leider en de revolutie. Lockwood overleed op 31 juli 2010 en kortgeleden werden foto’s van Lockwood gepubliceerd uit de periode 1959 -1969. Fidel Castro wordt 13 augustus 90 jaar.

lee-lockwood-Lockwood on the baseball field with Castro, 1964

1964 Lockwood en Fidel Castro op het honkbalveld

‘Wat zou het State Department zeggen als ze wisten dat je hier drie dagen incommunicado met mij in de Sierra Maestra had doorgebracht?’ vroeg Fidel de Amerikaanse fotojournalist tijdens een van de interviews in 1965 terwijl ze kettingrokend domino hadden gespeeld met voormalige guerrillastrijders, wachtend tot het zou ophouden met regenen. Lockwood antwoordde: ‘Misschien zouden ze vragen: Vertel ons wie hij werkelijk is.’ Lockwoods interviews, beschouwingen en honderden foto’s van de communistische transformatie die Cuba toen doormaakte, zijn nu opnieuw uitgebracht door Taschen onder de titel Castro’s Cuba: An American Journalist’s Inside Look at Cuba, 1959–1969. De uitgave bevat meer dan 200 foto’s die nooit eerder werden gepubliceerd.

lee-lockwood-Fidel Castro playing ping-pong at school in Santiago de Cuba (1964)

1964: Fidel Castro speelt tafeltennis in Santiago de Cuba

Vervoering en hoop
De kroniek begint met Lockwood’s eerste reportage op 31 december 1958, één dag voor communistische rebellen de door de VS gesteunde dictator Batista ten val brengen. ‘Niemand die toen in Cuba was, Cubaan of buitenlander en ongeacht zijn huidige opinie over Castro, zal ooit de geest van vervoering en hoop vergeten die toen het eiland doordesemde in die eerste dagen van de revolutie,’ schreef Lockwood. Nadat hij een week lang het eiland had verkend, raakte de fotojournalist in contact en bevriend met de succesvolle Castro. Van pro-Fidelmeetings op het Plein van de Revolutie in Havana tot een Castro die tafeltennis speelt in een school te Santiago of kampeert met soldaten in de bergen van de Sierra Maestra, vormen de foto’s van Lockwood een beeld van de inner circle van de leider zonder gehinderd te worden door de beperkingen die Amerikaanse journalisten gewoonlijk werden opgelegd.

lee-lockwood-fidel-castro-toespraak-1976-santiago-de-cuba

1967: toespraak Fidel Castro in Santiago de Cuba

Kennis
Het marathoninterview dat Castro in 1965 aan Lockwood beloofde ging bijna niet door. Castro kwam afspraken niet na en Lockwood moest drie maanden wachten voor hij eindelijk verscheen. Het wachten werd beloond; het zeer persoonlijke gesprek – dat zeven dagen lang doorging – behandelde de Cubaanse rakettencrisis, Marxisme, de relaties met de VS, censuur, prostitutie, de definitie van ‘dictatorschap’, Che Guevara’s verdwijnen en meer. Het boek werd in 1967 voor de eerste maal gepubliceerd onder de titel: Castro’s Cuba, Cuba’s Fidel: An American Journalist’s Inside Look at Today’s Cuba in Text and Picture. ‘Als hij werkelijk onze vijand is, en zo gevaarlijk als wordt gezegd, dan moeten we zoveel mogelijk van hem weten,’ zei Lockwood bij de presentatie van het boek.

lee-lockwood-fidel-Isle of Pines, 1965-met Celia Sánchez

Eiland van de Jeugd, 1965: Op dagen dat zij [Fidel’s kameraad, secretaris en strijdmakker Celia Sánchez] niet op missie was voor Fidel, zat ze op de veranda, met haar voeten gevouwen terwijl ze in een schetsboek tekeningen maakte voor een nieuw restaurant of een recreatiezone dat ze ontwierp, om in de omgeving van Varadero te bouwen.

Oppervlakkig
Hoewel de VS vorig jaar de diplomatieke relaties met Cuba herstelde en de Cubaanse dooi doorzet, blijft het economische embargo en zijn de opvattingen in de VS over ‘het verboden eiland’ zoals Lee het noemde, oppervlakkig. Hoewel Lockwood aan het eind van het boek duidelijk maakt geen pleitbezorger van het Castroregime te zijn, dat routineus mensenrechten en burgerrechten schendt, voegen zijn journalistieke arbeid en fotowerk iets toe aan het beeld van een leider die in de VS zo algemeen werd gedemoniseerd. Hij schreef: ‘Ik was verbaasd over de kloof die er bestond tussen wat er beweerd en geloofd werd over Cuba in de VS en wat ik in werkelijkheid zag……. Na drie weken reizen inclusief een achtdaagse trip met Castro dwars door het land, kon ik nauwelijks bewijs vinden voor het standaardbeeld over Cuba dat zo spookachtig werd beschreven in Amerikaanse dagbladen en magazines —over een kwijnende economie, een volk in lompen gehuld de hongerdood nabij, en een politiek bewind dat zijn populariteit had verloren en stand hield door onderdrukking en terreur. Ik vond dat ondanks de rantsoenering de mensen goed gekleed en gevoed waren, bijna iedereen had werk en geld en – ondanks alle uitspraken van ons Ministerie van Buitenlandse Zaken – kon Castro zich verheugen in steun en zelfs de genegenheid van een meerderheid van de Cubanen.

lee-lockwood-Boys hold the latest Beatles album, ‘The Beatles Vol. 3,’ in Vedado, Havana (1965)

Jongeren in de wijk Vedado met een LP van de Beatles

Romantiseren
Wie de foto’s van Fidel Castro uit die jaren buiten zijn context ziet, loopt het risico de communistische leider te romantiseren, vergelijkbaar met de posters van Che Guevara in de slaapkamers van Amerikaanse studenten. Maar met de teksten en foto’s van de veertien duizend mensen die in gevangenkampen of gevangenissen in 1964 waren opgesloten vanwege politiek misdaden – Lockwood was de eerste journalist, Cubaan of buitenlander, die de mogelijkheid kreeg gevangenissen te bezoeken – vormt de herdruk van zijn boek een breder beeld voor een jongere generatie van de geschiedenis van ‘dit verboden eiland’ voordat het zijn deuren heropent.

Bron
* Carey Dunne op de website Hyperallergic  met meer foto’s, 25 juli 2016
Link
* Herdenkingsartikel New York Times (Lee Lockwood Dies at 78; Captured Life Under Communism) bij de dood van Lee Lockwood,  7 augustus 2010.

cover-lee-lockwood-1968Noot
* Lee Lockwood. Castro’s Cuba: An American Journalist’s Inside Look at Cuba, 1959–1969, is uitgegeven bij Taschen. Brunaboeken bracht in 1968 het oorspronkelijke boek van Lee Lockwood in het Nederlands uit.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s