Tania Bruguera: president van een vrij Cuba?

De Cubaanse kunstenaar Tania Bruguera maakt zichtbaar hoe een antidemocratische golf nog steeds het tij bepaalt in de eenpartijstaat Cuba. Zij beoefent een waardevolle vorm van artivisme in een verre van bemoedigende natie. Kunst kan soms eenvoudige waarheden duidelijk maken die anders worden vergeten, of gemakkelijk ontkend. Dat schrijft Jonathan Jones, sinds 1999 kunstcriticus van de Guardian. Hij sprak (17 oktober) zijn steun uit voor de Cubaanse kunstenaar Tania Bruguera, die even eerder had aangekondigd zich kandidaat te stellen voor het Cubaanse presidentschap als Raúl Castro in 2018 aftreedt, zoals hij eerder zelf zei. Hier volgt de tekst van Jones.

tania-bruguera-in-times-square-new-york-city

Tania Bruguera op Times Square in New York

Er is echter één belemmering. Je kunt je niet kandidaat stellen voor het presidentschap in Cuba. Het socialistische eiland is geen democratie, maar een eenpartijstaat. Bruguera’s artivisme, zoals zij het zelf noemt, is een satirische performance die de aandacht vraagt voor de verbazingwekkende werkelijkheid dat Cuba’s regeringsleiders niet door het volk worden gekozen. ‘Laten we de verkiezingen van 2018 gebruiken om een ander Cuba te bouwen,’ zegt zij, ‘een Cuba waar iedereen meetelt en niet alleen enkelingen.’ Zij zegt te hopen ‘de cultuur van de angst te veranderen’ met haar utopisch bod voor het presidentschap.

Paradijs in de zon?
logo-cuba-solidarity-campaignWacht even. Angst? De macht van weinigen? Waar praat ze over? Dit is niet het Cuba waar sommige mensen zo’n sentimentele voorliefde voor hebben – het socialistisch paradijs in de zon waar de rum overvloedig vloeit en de enige donkere wolk aan de horizon de kwaadwillende Uncle Sam is. Wereldwijd wordt het handelsembargo van de VN tegen Cuba bekritiseerd, maar de ondemocratische gang van zaken op het eiland zelf  krijgt in sommige kringen slechts milde kritiek. In juli ging de leider van de Labourpartij, Jeremy Corbyn, naar een meeting van de Cuba Solidarity Campaign, die ‘het recht van het Cubaanse volk verdedigt vrij te zijn van buitenlandse interventie’, maar dat spectrum reikt niet verder dan de mogelijkheid van een Amerikaanse invasie. De Cuba Solidarity Campaign zegt op haar website ook tegenstander te zijn van de economische blokkade van Cuba, maar heeft niets te zeggen over de democratische tekortkomingen in het land zelf. In plaats daarvan steunt de CSC de eenpartijstaat die door Bruguera beschuldigd wordt van angstzaaien en een monopolie op de macht van weinigen.

tania-bruguera-met-che-op-achtergrond

Tania Bruguera tijdens een performance in Edinburgh

Scheiding der machten
Ze zou Cubaans kunnen zijn, maar weet zij echt alles over Cuba? Weet zij niet hoe gelukkig de mensen zijn en dat het enige dat Cuba bedreigt de VS zijn? Ze zou naar een Labourconferentie moeten gaan om daar door de Cubaanse ambassadeur heropgevoed te worden. En tussen haakjes, is het geen grappig toeval dat Raúl Castro dezelfde achternaam heeft als Fidel Castro, de revolutionaire leider die het moderne Cuba schiep? O wacht….Raúl is Fidel’s broer? Zeker, het is goed de zaken te regelen binnen de familie. Ook heel verstandig dat Raúl niet allen voorzitter van de Staatsraad, voorzitter van de Raad van Ministers en ook nog opperbevelhebber van de Cubaanse Strijdkrachten. Ik zeg maar zo, waarom zou je je druk maken over de scheiding der machten? Oh, en Raúl Castro is ook eerste secretaris-generaal van het Centraal Comité van de Cubaanse Communistische Partij. In de ogen van Bruguera, riekt dit naar een gebrek aan democratie, zelfs naar een beangstigend eenpartijstaat. Niet vreemd dat zij in het verleden te maken kreeg met de Cubaanse geheime dienst. Misschien is zij een werktuig van de CIA. Of misschien is zij een moedige dissident die de vrijheid van de kunst gebruikt om enkele fundamentele waarheden te zeggen over de wens van haar volk naar meer democratie. En kijk naar de feiten, Amnesty International deelt de scepsis over Castro’s glorierijk Utopia. Het vermeldt in het jaarboek 2015/2016 dat ‘ernstige beperkingen op de vrijheid  van meningsuiting, vereniging en beweging blijven plaatsvinden. Duizend gevallen van pesterijen van critici van de regering en arbitraire arrestaties en aanhoudingen werden gemeld’.

guardian-jonathan-jones

Jonathan Jones

Bron:
* Jonathan Jones in de Guardian van 17 oktober: Vote Bruguera for a free Cuba.

Linken
Website ART-Net over de campagne die Cuba in 2015 tegen Tania Bruguera voerde.
* Meer columns van Jonathan Jones

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s