Overheid en paladares, een dubbelzinnige relatie (deel 1)

Een reportage in de partijkrant Granma maakt op ongewoon objectieve wijze de beperkingen zichtbaar die het goed kunnen functioneren van de privérestaurants belemmeren. De officiële pers toont zelden enige journalistieke belangstelling, vandaar dat deze reportage van 11 november n.a.v. de controles die recentelijk door de overheid bij een totaal van 32 particuliere restaurants in Havana werden uitgevoerd, bijzonder prettig is. Het is een tekst die op ongewoon objectieve wijze enkele van de beperkingen weergeeft die het goed kunnen functioneren van de particuliere restaurants in Havana belemmeren, aldus de reactie van onafhankelijk journalist Miriam Celaya op de website 14ymedio. Haar tekst publiceren we hier in 2 delen.

paladar-don-quijote-centrica-vedado

Paladar Don Quijote in Havana

Weken eerder had het monopolie van de staatspers gewezen op bepaalde onregelmatigheden die in de sector waren ontdekt, zoals schendingen van de stedelijke regelgeving, onwettigheden in de procedures van de aan- en verkoop van huizen, ‘de import van goederen met commerciële doeleinden’, belastingontduiking en het uitvoeren van activiteiten waarvoor geen vergunning was verleend. Indirect werd ook gesuggereerd dat enkele van deze etablissementen waren verworden tot ‘een platform voor de verkoop van drugs, souteneurschap en prostitutie’ en het witwassen van geld, wat zijdelings een stilzwijgende erkenning is van de proliferatie van onuitsprekelijk kwaad binnen de keurige socialistische maatschappij. Dit alles creëerde, samen met de sluiting van talrijke restaurants en cafetaria’s en de opschorting van nieuwe vergunningen voor dit type zelfstandig ondernemerschap, een klimaat van onzekerheid over het lot van de particuliere bedrijven, in de volksmond bekend als paladares.

Onzekerheid
Deze onzekerheid is nu gedeeltelijk verdwenen als de belangrijkste officiële krant van Cuba niet alleen de resultaten van de vermelde inspectie in de hoofdstad aanstipt, maar ook de kritische getuigenissen en de claims van een aantal eigenaren van particuliere restaurants in de hoofdstad laat zien. De afwezigheid van revolutionaire slogans en politiek-ideologische toespelingen waarvan de teksten in de officiële pers gewoonlijk zijn vergeven, is een ander ongewoon trekje van de tekst. Ook verrast het onbevangen gebruik van zo gedemoniseerde termen als particuliere restaurants, handel en voorspoed.     

Strategie
In werkelijkheid zijn de problemen die door de accountants van de staat tijdens hun inspecties zijn opgespoord op zich geen noviteit: schending van sluitingstijd, direct inhuren van artiesten om op te treden in particuliere locaties – zonder tussenkomst van een overheidsinstelling waarbij ze zouden moeten worden ingeschreven-, problemen in de contracten  van werknemers, geluidsoverlast, illegale handel, smokkel en heling, zijn bekende overtredingen zowel in de particuliere als de staatssector. Om die reden gaan er enkele scherpzinnige geruchten rond dat het officiële strategie was om een selectie van een aantal gerenommeerde restaurants te maken en die legale voordelen te bieden. In ruil daarvoor zouden deze bedrijven zich houden aan zekere normen en afspraken met sectoren uit de staatsondernemingen. Naar de beste maffiose stijl beschermt de Staats-Peetvader degenen die hem loyaal zijn. Als zo’n gerucht waar zou zijn zou dat evenmin iets nieuws zijn. Het is vox populi – hoewel tegenstrijdig – dat enkele van de eigenaars van de meest succesvolle paladares een zekere band met de macht hebben en genieten van de officiële tolerantie in ruil voor politieke gehoorzaamheid, al dan niet geveinsd.

staatsrestaurant-polinesio

Polinesio, een al lang bestaand restaurant van de staat

Voor wat, hoort wat
Het mechanisme van het compromiso enerzijds en de ideologische controle anderzijds is (ook) een al lang bestaande praktijk in de sector van de gastronomie. In de jaren ’70 en ’80 behoorde het beheer van restaurants, bars en cafetaria’s – allemaal van de staat – tot de meest begeerde baantjes aangezien ze een constante en zekere bron van onwettige inkomsten vormden, te beginnen met de smokkel van producten afkomstig uit het officiële netwerk die weer op de zwarte markt tegen woekerprijzen werden verkocht. Wie niet in een samenleving, gekenmerkt door schaarste en afhankelijk van rantsoenkaarten als belangrijkste bron voor de aankoop van voedsel heeft geleefd, zal wellicht niet de enorme economische macht begrijpen die voortkomt uit het beheer van voedingsmiddelen. De winsten in de gastronomische sector en de leidinggevende baantjes in de toonaangevende vestigingen  – prestigieuze restaurants zoals El Polinesio, La Torre, El Conejito, El Mandarin, Las Buleriás, Montecatini o.a. –  waren zo belangrijk dat het Staatsbedrijf voor Luxe  Restaurants / Empresa de Restaurantes de Lujo in de hoofdstad deze functies toewees aan de ‘kaders’ van de Cubaanse Communistische Partij en leiders uit het middenkader die hun loyaliteit aan het systeem hadden bewezen.

Bron
* Miriam Celaya op de website 14ymedio, 16 november 2016

Link

* Yudy Castro Morales in de partijkrant Granma, 11 november 2016 met: Particuliere restaurants in de hoofdstad. Controle en succes, in die volgorde?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s