Fidel Castro: 1945 – 1959 (deel 2)

In oktober 1941 deed Fidel toelatingsexamen voor de Literaire Academie Avellaneda, de afdeling Retorica voor welsprekendheid aan het Belén College. Hij krijgt 50 dollar per maand van zijn ouders om in zijn levensonderhoud te voorzien. Hij had toen al sprekerskwaliteiten hoewel enige schuchterheid bijvoorbeeld tegenover vrouwen, bleef bestaan. Tweemaal zou hij voor het examen zakken omdat hij geen tien-minutenspeech uit het hoofd kon houden.

Fidel Castro in 1959 in New York omringd door vrouwelijke bewonderaars. Castro zei in 1997 in een interview met Juventud Rebelde dat hij weliswaar verlegen was als het om relaties met vrouwen ging maar dat hij 'een eeuwige verliefdheid had voor de vrouwelijke sekse.' Citaat: 'En hoewel ik vrij makkelijk verliefd word, doe ik het nu meer op platonische wijze.'

Fidel Castro in 1959 in New York omringd door vrouwelijke bewonderaars. Castro zei in 1997 in een interview met Juventud Rebelde dat hij weliswaar verlegen was als het om relaties met vrouwen ging, maar dat hij ‘een eeuwige verliefdheid had voor de vrouwelijke sekse.’ Citaat: ‘En hoewel ik vrij makkelijk verliefd word, doe ik het nu meer op platonische wijze.’

Pas in oktober 1945 komt Fidel in de politiek terecht aan de Universiteit van Havana waar hij rechten en boekhouden studeert. Batista had zich teruggetrokken in Florida en het regime van zijn opvolger Grau werd steeds rechtser. Op de universiteit bestrijden rivaliserende gangsterbanden elkaar met wapens. Ook Fidel Castro had altijd een wapen bij zich. De universiteit was autonoom en politie, noch militairen mochten de campus betreden. Schietpartijen en gewelddadige confrontaties zijn er aan de orde van de dag. Fidel organiseerde er zijn eerste politieke actie namelijk tegen de prijsverhoging van de busritten. Castro was op de universiteit duidelijk aanwezig, maar zou de kat uit de boom kijken. Hij werd van geen enkele beweging lid. Hij werkte aan zijn persoonlijke status en reputatie. Hij valt daarbij op door zijn elegante kleding zoals de wollen trui en de das. Nooit droeg hij de bekende Cubaanse guayabera of sportshirt met korte mouwen. Hij was een aantrekkelijke verschijning, had een Grieks profiel, bruine ogen en was een krachtige atletische verschijning.

‘Eer en glorie’
Fidel mengt zich al snel in de discussies tussen de verschillende studentengroepen aan de Universiteit en is vaak te vinden in de oesterbar, vier straten verwijderd van de universiteit. Alfredo Esquivel vertelt dat Fidel met nog twee andere vrienden, spraken over wat ze willen bereiken. Alfredo wil een goed leven met mooie vrouwen, een tweede vriend wil schrijver worden, maar Fidel wil ‘eer en glorie’. Hij leidt zijn eerste actie tegen de verhoging van de bustarieven door president Ramón Grau en leidt een demonstratie naar diens paleis. De demonstranten worden uiteen geslagen en Fidel raakt licht gewond; hij zorgde er persoonlijk voor dat het incident de voorpagina van de kranten haalde. Drie dagen later worden hij en enkele mede-studenten ontvangen voor een gesprek met president Grau.

Rafael-TrujilloGewapende actie tegen Trujillo-dictatuur
In 1947 ontving Fidel op het eilandje in Cayo Confites zijn eerste militaire training. Ongeveer 12.000 studenten bereidden zich daar voor op een invasie in de Dominicaanse Republiek waar sinds 1930 dictator Rafael Trujillo aan de macht was. Maar de actie werd verraden en de leiders van de operatie bliezen de actie af. Fidel en anderen waren echter al onderweg. Uiteindelijk sprong Fidel van boord en zwom 8 tot 9 mijlen naar de kust van Cuba en bereikte zo zijn ouderlijk huis.

Foto van het huwelijk van Fidel Castro met Mirta Diaz Balart

Foto van het huwelijk in 1948 van Fidel Castro met Mirta Diaz Balart

Huwelijk
In 1948 trouwt Fidel Castro met een vrouw uit een van de rijkste families van Cuba: Mirta Diaz Balart. Een jaar later op 1 september wordt hun zoon Fidelito geboren. Toen Fidel Castro gevangen zat na de inval in de Moncada-kazerne kreeg hij te horen dat zijn vrouw Mirta, die altijd voorzag in haar eigen middelen van bestaan en die van Fidel, op de loonlijst van het Ministerie van Binnenlandse Zaken stond. Castro dacht dat het een leugen was en schreef aan een vriend dat zoiets alleen kon ontstaan in het brein van zo’n ‘vieze verwijfde minister, die het toppunt is van seksuele degeneratie.’ De minister was homoseksueel. Toen het bericht waar bleek, scheidde het paar. Mirta woont in Madrid en heeft volgens ingewijden nog regelmatig contact met haar zoon in Havana, die zij ook kan bezoeken. In ruil zwijgt Mirta al jaren over haar vroegere huwelijk met Fidel. In 1952 leerde hij Natalia Revuelta ‘Naty’ kennen op wie hij verliefd werd.

Eduardo Chibas, politiek leider van de Orthodoxos achter de microfoon tijdens een van zijn populaire radiopraatjes. Op deze plek zou hij zich in 1951 live een kogel door het hoofd schieten. Achter hem staat in pak en met stropdas een jonge Fidel Castro

Orthodoxo
In 1952 stelde Fidel zich kandidaat voor de parlementsverkiezingen voor de populaire Partido Orthodoxo. Hij was persoonlijk assistent van senator Eduardo Chibas, een politicus die vanwege zijn integriteit – vrij zeldzaam in de Cubaanse politiek – veel vertrouwen had. Chibas pleegde zelfmoord tijdens zijn veelbeluisterde radiopraatje. Fidel stelde zich kandidaat voor de verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden die in 1952 zouden plaatsvinden. Maar op 10 maart greep generaal Batista (ook presidentskandidaat) de macht en president Carlos Prio Socarras ontvluchtte het land. Castro verklaarde later dat Batista’s staatsgreep hem goed uitkwam want een parlementaire democratie was hem te compromisgericht en zou hem veel te weinig ruimte hebben geboden.

De Moncadakazerne in Santiago de Cuba

Moncada
Castro bereidde vervolgens een gewapende actie voor in Santiago. Op 26 juli 1953 ondernemen 162 mannen – niemand van hen had ooit gewapenderhand gevochten –  een aanval op de Moncadakazerne in Santiago met de bedoeling wapens buit te maken, de guerrilla te beginnen en leiding te geven aan een volksopstand. De aanval is militair een mislukking en kenmerkt zich vooral door amateurisme. Twee auto’s met Fidel’s strijdmakkers kunnen de weg niet vinden in de stad die voor hen vreemd was, anderen namen de verkeerde ingang van de kazerne en liepen zo in de armen van Batista’s soldaten. Batista wil geen overlevenden wat leidde tot veel slachtoffers onder de Fidelista’s; 69 rebellen werden vaak na zware martelingen in gevangenissen gedood.

De foto’s die de politie maakte bij de aanhouding van Fidel wegens de militaire operatie in Santiago de Cuba

Fidel gespaard
Fidel Castro zelf ontkwam door de bergen in te vluchten. Hij dankt zijn leven aan de goede relaties met de al eerder genoemde bisschop Serrantes van Santiago en de banden die zijn vrouw Mirta Diaz Balart had met Batista-kringen. Na zijn ontsnapping was een aanhoudingsbevel uitgevaardigd tegen Fidel. De jacht werd op hem geopend en een hoge officier van de politie van dictator Batista bazuinde rond dat hij Fidel ‘dood of levend’ te pakken zou krijgen. Op aandrang van de familie Castro en de familie van Mirta kon dit worden voorkomen.

Pleitrede van Fidel: De geschiedenis zal mij vrij spreken

Rechtbank
Hij verschijnt voor de rechter, sprak de historische woorden De geschiedenis zal mij vrijspreken en hoort op 16 oktober 1953 een gevangenisstraf van 15 jaar tegen zich uit spreken die hij op het eiland Isla de Pinos door moet brengen. In 1955 krijgt hij ‘vanwege Moederdag’ gratie van president Batista, reist twee maanden later naar Mexico waar hij zich samen met zijn broer Raúl, Che Guevara en Camilo Cienfuegos voorbereidt op de gewapende strijd van de 26ste Juli Beweging. Op 2 december 1956 landt de groep strijders met het schip de Granma bij Colarada aan de noordkust van de provincie Oriente. Slechts 12 van de 80 strijders overleven de eerste gewapende actie op 2 december 1956 in Oriente, onder wie Fidel, zijn broer Raúl, Che en  Camilo Cienfuegos. Ze trekken zich terug in de bergen van de Sierra Maestra, van waaruit ze een guerrilla-oorlog beginnen tegen het bewind.

herbert-matthews-with-castro-1957

Fidel in gesprek met Matthews in 1957

Fidel en de public relations
De beweging krijgt slechts langzaam steun onder de bevolking, maar bereidt zich uit tot ongeveer 800 man. Fidel bewijst zijn genialiteit op het gebied van de propaganda en nodigt een journalist van de New York Times uit om het strijdtoneel te bezoeken en hem en anderen te interviewen. Herbert Matthews slikt Fidel’s pr-aanpak en terwijl het interview met Fidel plaatsvindt, laar Raúl de mannen steeds in andere formaties voorbij marcheren en wekt daardoor de indruk dat er tientallen mannen in het kamp aanwezig zijn. In werkelijkheid beschikt Fidel op dat moment slechts over 18 guerrillero’s, maar de drie artikelen die Matthews in zijn krant publiceert, gaan de hele wereld over. Fidel is dan ook binnen Cuba in een klap een bekende rebellenleider want Batista is weliswaar een dictator, maar de vrije pers is slechts zelden doelwit van zijn acties. Later dringt een Amerikaanse televisieploeg via de basis Guantanamó het land binnen en Fidel laat zich interviewen op de hoogste berg van de Sierra Maestra, de Pico Turquino waar ook een standbeeld van de historische Cubaan Jose Martí staat.

Fauré Chomon, Fidel en Rolando Cubelas, januari 1959

Tegenstellingen
Fidel gebruikt elke centimeter veroverde grond voor propaganda van de zaak. Hij is in de bergen afgesloten voor de oppositie in de steden en vreest dat de oppositie de M-26-7 een eigen leven gaat leiden. Volgens Fidel moeten zij zorgen voor steun aan de strijders in de Sierra en daarmee aan hem, Fidel. Voor Fidel is macht niet iets dat je met iemand deelt. Slechts weinigen durven hem te bekritiseren. Een van hen is Fauré Chomon, de leider van de Revolutionaire Raad, die schrijft: ‘Geen enkele organisatie kan en mag het recht opeisen om de Cubaanse revolutie te vertegenwoordigen, zoals dr. Fidel Castro op extreme manier heeft gedaan.’ Eind jaren vijftig is de omvang van de bevrijdingsbeweging aanzienlijk en ook de oprichting van de radiozender Radio Rebelde versterkt Fidel’s aanspraken op het leiderschap. Ondertussen krijgt hij niet alleen maar steun van leiders uit de oppositie, maar ook Cubaanse ondernemers steunen de rebellen en betalen een ‘revolutiebelasting’. Hiermee worden de wapens gekocht die via Miami naar Cuba worden overgebracht.

Fidel Castro wordt op 16 februari 1959 tot president benoemd. Hier staat hij naast zijn voorganger Manuel Urrutia (met bril), die nog geen twee maanden deze functie had uitgeoefend

Finale van de strijd
In de steden gaat de terreur van Batista door; politieke tegenstanders worden opgepakt, gefolterd en vermoord. Batista verordent dat elke arts die een gewonde rebel verzorgt, met de dood wordt bestraft. Steeds meer soldaten van Batista geven zich vaak massaal over of deserteren. In de laatste dagen van december slaan Che en Camilo Cienfuegos een beslissende slag in de buurt van de stad Santa Clara. Op 1 januari 1959 kondigt Batista tijdens het nieuwjaarsfeest op het presidentiële paleis in Havana tegenover zijn verraste gasten zijn aftreden af. Hij vlucht met medeneming van zijn gezin en koffers vol geld naar de Dominicaanse Republiek. Op 2 januari trekt Fidel Santiago de Cuba binnen en trekt dan in een vijf dagen durende triomftocht van Santiago in het zuiden van Cuba naar de hoofdstad Cuba. De dictatuur is verdwenen en de revolutie van Fidel begint. Op 16 februari wordt hij premier en pas op 3 september 1976 zal hij ook president van Cuba worden.

In de eerste jaren van de revolutie ‘woont’ Fidel op de hoogste etage van hotel Habana Libre. Hier is hij met zijn zoon Fidel Angel ‘Fidelito’ (1949),  het enige kind geboren uit het huwelijk met Mirta Balart

Bronnen
* Cuba or the pursuit of Freedom. Hugh Thomas
* Fidel A critical Portrait.  Tad Szulc. Uitg. William Morrow and Company 1986
* Contacto, Tijdschrift en website
* Socialisme, of de dood. Joke van Kampen. De Groene, 17 februari 1993
* Fidel Castro. Robert E. Quirk. W.W. Norton & Company
* Family Portrait with Fidel. Carlos Franqui. Uitg. Seix Barral 1980
* Fidel Castro, biografia a dos voces. Ignacio Ramonet. Random House Mondadori 2006
* Fidel Castro, een biografie. Jose de Villa & Jurgen Neubauer. Fontaine Uitgevers 2006

Video
* Video (8 minuten) over Fidel Castro’s loopbaan

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s