De economische uitdaging voor Cuba in 2017 (deel 2)

Volgens de econoom Carmelo Mesa-Lago is het grootste probleem ‘de centralistische planning die  door de hervormingen van Raúl Castro maar een beetje is gewijzigd’. In 2016 werkten 15% van alle Cubaanse werknemers buiten de staatssector; nu is dat cijfer gestegen tot 30%. Econoom en onderzoeker Omar Everleny Pérez wil dat de interne markt in Cuba wordt versterkt en vrijgelaten. ‘De ontwikkeling van kleine en middelgrote bedrijven is een dwingende noodzaak omdat enkel het scheppen van rijkdom de mogelijkheid biedt meer rijkdom te herverdelen,’ zegt hij.

mariel-zona-especial-de-desarrollo-mariel-a-45-kilometros-de-la-habana

Het Speciale Ontwikkelingsproject Mariel, 45 kilometer van Havana

Carmelo Mesa-Lago: ‘De belangrijkste hervorming die Raúl invoerde in de landbouw was de uitreiking door de staat van grond voor particulier gebruik. De staat beschikt over een enorme hoeveelheid niet in productie gebrachte grond. Zij bleef eigenaar, maar gaf de boeren toestemming die te bewerken. Het probleem is dat de contracten voor korte tijd, tien jaar, werden gesloten en daarmee ontmoedig je nieuwe investeringen in de grond,’ aldus de academicus. Beide economen wijzen op het Chinese en Vietnamese model. Mesa-Lago ziet een mogelijkheid in het Vietnamese model waarbij de grond voor 50-jaar in bruikleen wordt gegeven. ‘Er is geen enkele technische reden die ons verbiedt het model van Vietnam te gebruiken, mits toegepast met de nodige aanpassingen.’ De Cubaanse regering heeft ‘angst de economische controle te verliezen en die is bij de productie reductie van voedsel fundamenteel.’ (…) ‘ Cuba kent het zogeheten acopiosysteem waarbij de staat een verplicht quotum oplegt voor de opbrengst van de oogst. Dat kan oplopen tot meer dan 70% van de totale opbrengt van de oogst, die overgedragen wordt aan de staat die er een prijs voor betaalt lager dan de marktprijs. Dat is ook niet motiverend,’ aldus Mesa. ‘Het is een probleem van voorraadvorming. De regering wil zeker zijn voldoende voedsel te hebben dat via het rantsoeneringsboekje wordt verspreid. Wanneer die producten uit de rantsoenering worden gehaald en vervolgens op de vrije markt worden verkocht, kan de prijs verdriedubbelen. Zonder het acopiosysteem zou er meer geproduceerd worden en hebben de Cubanen meer geld om voedsel op de markt te kopen zoals in China gebeurde’. Hij wijst erop dat de producenten daar zelf besluiten wat ze zaaien en of ze verkopen aan de bevolking of de staat. Ook de prijs stellen zij zelf vast. Voor rijst werd een uitzondering gemaakt omdat het een basisproduct is in China. De concurrentie leidde tot lagere prijzen. Met een hogere productie moet de prijs dalen.’

Economische experimenten
Everlyn: ‘Cuba is wellicht uniek. Men heeft veel geïnvesteerd in menselijk kapitaal maar toch is de economische groei zeer beperkt. Dat is anders bij de economische experimenten in andere landen sinds de jaren zestig zoals Japan, Zuid-Korea, Singapore, Maleisië of de meer recente socialistische experimenten in China en Vietnam.’ De oplossing ligt in de ontwikkeling van een interne markt zoals gebeurde in China. Everleny: ‘De ontwikkeling van een sterke interne markt is meer dan noodzakelijk. Dat deed men in China in tijden van een externe crisis. Men versterkte de interne markt en dat bood zicht op economische groei, maar dit element is afwezig in het economisch beleid van Cuba.’

Cuba Market Reforms

Mangoverkoop op straat

Negatieve factoren
Voor Mesa-Lago ligt de oorzaak van de economische verslechtering in interne economische factoren hoewel hij ook verwijst naar de situatie in Venezuela en de afnemende groei in China, de twee belangrijkste handelspartners van Havana. Een factor van zorg is de suikerrietoogst die nauwelijks de 2 miljoen ton haalt terwijl eerder sprake was van 8,5 miljoen ton. Dan is er de nikkelprijs, een van de belangrijkste exportproducten van Cuba, die op wereldniveau stagneert. En de groei van het toerisme (in 2015 3,5 miljoen personen met de verwachting van een groei naar 4 miljoen in 2016) is onvoldoende om de economie op te stuwen.‘De groei van het toerisme kan de terugval in andere sectoren niet compenseren,’ aldus Mesa-Lago. Verder is het commerciële handelstekort in Cuba gegroeid omdat de export van diensten en professionals (artsen, verplegers en leraren) met landen als Venezuela, Brazilië en Angola daalde.

Linken
Interview met Carmelo Mesa-Lago in Clarín, 9 december 2016  
* Interview met Omar Everleny, persbureau IPS, december 2016  

Noot
* Monreal Gonzalez, Pedro (2016).“ El plan de desarrollo hasta el 2030. ¿Cuadran los plazos y las cuentas?. Website Cuba Posible, Havana 2016.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s