Laatste Cubaanse spion in Amerikaanse cel blijft gevangen

Ondanks de verbeterde relaties tussen de VS en Cuba, lijkt het erg onwaarschijnlijk dat de laatste Cubaanse spion in Amerikaanse gevangenschap, eerder wordt vrijgelaten. Ana Belén Montes (1957) moet nog 9 jaar uitzitten van een straf van 25 jaar; zij zal dan 69 jaar oud zijn. Op 28 februari vierde ze in de extra zwaar bewaakte gevangenis van Fort Worth in Texas haar 60ste verjaardag. De voormalige top-analist van het Pentagon en een expert op het gebied van de Cubaanse strijdkrachten, werd in 2001 gearresteerd. Zeventien jaar lang had ze voor Cuba gespioneerd; niet om het geld maar vanwege haar politieke idealen. Alles wijst erop dat de Cubaanse autoriteiten niet van plan zijn om grote campagnes te organiseren voor Montes’ vrijlating, zoals ze dat eerder wel deden voor de zogeheten Cuban Five, die uiteindelijk alle vijf terugkeerden naar Cuba. Op 1 juli 2027 heeft Montes haar straf volledig uitgezeten.

Ana-Belen-montes-campagne-affiche

Affiche voor Montes’ vrijlating

Montes is in Cuba vrijwel onbekend omdat nooit grote campagnes werden gevoerd voor haar vrijlating. De website Revolución – een oersaaie revolutionaire website van de partij –  publiceerde vorige maand een artikel over Montes. In juni 2016 meldde de Spaanstalige krant El Nuevo Herald dat vertegenwoordigers van Cuba op bezoek in de VS, na afloop van een overleg naar haar hadden gevraagd. Een paar maanden eerder vroeg de Cubaanse zanger Silvio Rodríguez om haar vrijlating tijdens een concert in Spanje. Een paar dagen geleden deed hij dit opnieuw tijdens een optreden in Puerto Rico. De dochter van de Cubaanse president Raúl Castro, Mariela Castro, plaatste een verslag op Facebook van het officiële persbureau van Venezuela waarin werd aangekondigd dat in Cuba een campagne voor vrijlating van Montes werd georganiseerd. En de blogger en journalist Harold Cárdenas schreef op de verjaardag van Montes: ‘De voorzichtigheid van het Cubaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken is te begrijpen. De stilte in de nationale media is echter beschamend.’

Geen uitruil
Er is herhaaldelijk gespeculeerd dat de VS en Cuba onderhandelingen voerden over de uitruil van Montes tegen Assata Shakur, de leider van de Black Panthers die ervan wordt beschuldigd een politieofficier in New Yersey te hebben doodgeschoten en die er in slaagde in 1984 naar Cuba te ontkomen en daar politiek asiel vroeg. Zij behoort tot de tien meest gezochte Amerikanen in het buitenland. Uit interne documenten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken in de VS bleek uitwisseling geen levensvatbare optie te zijn.

Ana Belén Montes en 1997 junto al entonces director de la CIA, George Tenet

Ana Belén Montes in 1997 met de toenmalige directeur van de CIA, George Tenet

Conservatief
Montes wordt beschouwd als de Cubaanse spion die als geen ander, zeer diep in de Amerikaanse geheime dienst was binnengedrongen. Ze was analist van het Pentagon en werd in 1984 door Havana gerekruteerd. Nadat ze een training onderging, zou ze dagelijks via een korte golfradio aan haar opdrachtgevers in Havana hebben gerapporteerd. Ze maakte nooit kopieën van documenten want ze had een opmerkelijk goed geheugen. Ze begon als een typist en zou vliegensvlug carrière maken en werd steeds opnieuw weer aanbevolen, ook door het toenmalige hoofd van de CIA. Ze was geboren uit Puertoricaanse ouders op een Amerikaanse basis in Duitsland. Twee van haar familieleden werkten al voor de FBI en haar ex-vriend was functionaris op het Pentagon. Montes kreeg top-secret-informatie in handen bijvoorbeeld over de identiteit van vier Amerikanse spionnen die in Cuba actief waren of over de activiteiten van de VS in Centraal Amerika. Zij weigerde betaling voor haar spionagewerkzaamheden en vertelde de rechter in 2002 dat ze handelde uit ‘liefde’ voor Cuba omdat ze vond dat het land ‘wreed’ door de VS werd behandeld. De voormalige CIA-analist Brian Latell werkte met Montes en noemt haar ‘verbitterd’ en ‘bereid haar leven te riskeren uit liefde voor Fidel Castro en zijn revolutie.’ Piero Gleijeses, een expert in de buitenlandse politiek van de VS was in de jaren tachtig een van de docenten Internationale Studies van Montes aan de Johns Hopkins University. Hij noemt haar ‘een briljante student’ die in haar klas als ‘conservatief’ te boek stond. Tien jaar later kreeg hij bezoek van zijn vroegere studente, die ogenschijnlijk met hem in discussie wilde gaan over een tekst die hij schreef over Cuba maar in werkelijkheid uit was op informatie over Cuba. ‘Ik vertelde dat wanneer ik al vertrouwelijke informatie zou hebben, ik haar die niet zou geven omdat ik wist waar zij werkte en ik het niet eens was met de Amerikaanse buitenlandse politiek.’

cover-ana-belen-montes-true-believerZelfmoord en gevangenis
Een jaar later schreef Montes vanuit haar cel aan familieleden: ‘Er zijn bepaalde zaken in het leven die het waard zijn om ervoor de cel in te gaan. Of die het waard zijn om na uitvoering ervan, zelfmoord te plegen,’ aldus Montes die bij haar collega’s van de intelligence de bijnaam kreeg Koningin van Cuba. In 2016 vertelde een familielid van Montes dat zij vanwege borstkanker was geopereerd; officieel is dit nooit bevestigd.

Bron
* El Pais, 7 maart 2017

Noot
* In Cuba is het Cubaans Instituut voor de Vriendschap onder de Volkeren (ICAP) actief bij activiteiten voor de vrijlating van Montes en verscheen haar foto tijdens bijeenkomsten. In oktober 2015 werd het Comité Cubano Pro Libertad de Ana Belén Montes / Cubaans Comité voor de Vrijheid van Ana Belén Montes opgericht, met o.a. afdelingen in Venezuela en Spanje. Een kaartenactie aan het adres van president Obama moest haar vrijlating bewerken.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s