Over ‘bandieten’ en ‘huursoldaten’ in de bergen van Escambray (deel 2)

De opstand in Escambray begon bijna onmiddellijk na het succes van de Cubaanse revolutie in 1959 en werd geleid door voormalige soldaten in de strijd tegen Batista. Zij waren felle tegenstanders van de nauwe relaties met de Sovjet Unie waar Fidel Castro naar streefde en verzetten zich tegen de verregaande onteigening door de regering van boerenland. De opstandige boeren kregen steun van vroegere aanhangers van Batista. De leiding van het verzet berustte echter bij het voormalig Directorio Revolucionario Estudantil, die geleid werd door anti-communisten als Osvaldo Ramirez en Comandante William Alexander Morgan die beiden een belangrijke rol speelden in de strijd tegen dictator Batista. Morgan – die de Amerikaanse nationaliteit bezat – werd al in 1961 door het Castroregime geëxecuteerd. Bij de strijd in de Sierra del Escambray  waren meer Cubaanse soldaten betrokken dan bij de jarenlange strijd tegen Batista. 

escambray-kaart

De bergketen Escambray, ten noorden van Trinidad die zich uitstrekt van Cienfuegos in het westen tot Sancti Spíritus in het oosten van midden Cuba

In het eerste deel van dit artikel dat wij gisteren publiceerden, kwam een Cubaanse televisiemedewerker aan het woord, die een verklaring gaf voor de hernieuwde aandacht vanuit de partij voor een fase in de revolutie zoals die van het verzet in Escambray. ‘Jongeren vereenzelvigen zich niet met het revolutionaire proces. De meesten willen het land verlaten of op een makkelijke manier geld verdienen. De Revolutie en haar culturele aspecten zijn zaken die ver van hen afstaan, waar ze met minachting naar kijken, of, wat nog het gevaarlijkst is, waarmee ze  simpelweg niet bekend zijn’, legt de zegsman uit.  Volgens deze  bron ontving hij opdrachten om de ‘communicatie in tijden van crisis’ te bestuderen. ‘De Partij vraagt ons een beeld te scheppen van veiligheid, hoop en geloofwaardigheid. Daartoe biedt ze meer ruimte voor nieuwe programma’s  en zijn er meer middelen voor producties die de rol van het leger en het Ministerie van Binnenlandse Zaken in de samenleving verheerlijken’. In de eerste aflevering van de serie werd geen aandacht geschonken aan de verhoren en martelingen waaraan honderden opstandelingen werden onderworpen. Archivo Cuba / Archief Cuba, een project zonder winstoogmerk dat zich bezighoudt met het verzamelen van gegevens over de herinnering van het verleden, heeft tot op heden 744 gevallen gedocumenteerd van in de strijd gesneuvelde opstandelingen en meer dan 900 gevallen van gefusilleerden. Nog eens tientallen werden gevangen gezet en stierven in Cubaanse kerkers. ‘Getuigenissen en veel gegevens uit deze tijd moeten nog worden verzameld’, zegt voorzitster Maria Werlau.

escambray-presume-Ejercito-Rojo-alzados

De man in het midden van de foto is vermoedelijk een adviseur van het Rode Leger in de strijd tegen de opstandelingen.

Wreedheden
De onderzoekster benadrukt bovendien de wreedheden en oorlogsmisdrijven begaan tegen hen die zich verzetten tegen de regering van Fidel Castro. ‘Van contrarevolutie beschuldigden werden zonder pardon dood geschoten. De Wet nr. 988 van november 1961, die in 1962 werd veroordeeld door de Inter-Amerikaanse Commissie voor Mensenrechten, was aanleiding voor honderden van deze fusilleringen zonder enige vorm van juridische procedure’, zegt ze. Werlau wijst ook op de verwerping in 1967 door deze Mensenrechtencommissie van de onvrijwillige afname van bloed bij terdoodveroordeelden. Archief Cuba heeft meer dan een dozijn gedocumenteerde gevallen, en wijst erop dat dit een wijdverbreide praktijk lijkt te zijn geweest. Van de veroordeelden werd bijna al het bloed afgenomen en ze waren al overleden als  ze voor het vuurpeloton werden gebracht. Het bloed werd later verkocht aan Viëtnam en andere landen, volgens documenten van deze organisatie.

morgan-Olga Rodríguez1958. Their relationship, she says, was “un gran amor

Foto: William Morgan en Olga Rodriguez in 1958. William Alexander Morgan (1928 – 1961) was een Amerikaans staatsburger die in 1957 zijn vrouw en kinderen verliet en naar Cuba ging. Hij sloot zich aan bij het Tweede Nationale Front van Escambray dat vocht tegen de soldaten van Batista. Hij behoorde – samen met nog twee anderen waaronder Che Guevara – tot de drie enige buitenlanders die de rang van Comandante in het rebellenleger kreeg. Hij trouwde met een revolutionaire Cubaanse, Olga María Rodríguez Fariñas en samen kregen ze twee dochters,. Ook na de overwinning in 1959 bleef hij in interviews zijn anticommunisme benadrukken en herhaalde dat ook Castro geen communist was. De feiten stelden hem in het ongelijk. Hij bleef echter herhalen dat de revolutie de Cubanen algemene en vrije verkiezingen had beloofd. In oktober 1960 werd hij gearresteerd op beschuldiging een complot te beramen en de opstandelingen in de bergen van Escambray te steunen. Op 11 maart 1961 werd hij in de gevangenis La Cabaña geëxecuteerd. Zijn vrouw werd tot 30 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Zij werd 10 jaar later vrijgelaten en zou tijdens de exodus van Mariel in 1980 naar de VS uitwijken. Na bemiddeling van twee Democratische volksvertegenwoordigers gaf Fidel Castro in 2002 toestemming het lichaam van Morgan naar de VS terug te brengen.

Gedwongen verhuizingen
Ook waren er in de televisieserie geen beelden te zien van de gedwongen verhuizing van tienduizenden boeren (de bronnen noemen aantallen tussen 30.000 en 70.000) naar zogeheten gevangenendorpen in het westen van het eiland, nadat ze waren beroofd van hun schaarse bezittingen. Voor Luis González Infante, oud-politiek gevangene en auteur van Rostros de Héroes Cubanos (Gezichten van Cubaanse helden), die meer dan 350 foto’s verzamelde van door de revolutionaire regering omgebrachte strijders, was de strijd in Escambray het ‘democratisch antwoord’ van de ‘ware revolutionairen’ die wilden voorkomen dat Cuba afdreef naar het totalitarisme waarin het zich nu bevindt. ‘Iedere keer weer trachten ze de ideologische loopgraven waarin ze zitten te billijken en de ellende waartoe ze het Cubaanse volk hebben veroordeeld, en openen ze weer die pijnlijke wonden om haat te zaaien tussen Cubanen’, luidt zijn klacht over de gevolgen van deze televisieserie.

Bron
* Mario J. Pentón, Miami, 15 maart 2017 op de website 14ymedio

Linken

escambray-museum-tegen-banditisme

Museum van de Strijd tegen de Bandieten in Sancti Spiritus

Spaanstalig artikel in de partijkrant Granma, 22 mei 2015 over het Nationaal Museum van de Strijd tegen de Bandieten in Sancti Spiritus.
* YouTube trailer La Otra Guerra, 2 minuten

Noot
* Uit reacties op de website 14ymedio blijkt (‘Wreedheid is wreedheid, ongeacht degene die dit uitvoert’) dat de leider van de opstandelingen zich ook schuldig maakte aan wreedheden. Osvaldo Ramírez vermoordde de  21-jarige jongen Conrado Benítez en twee boeren. Hij zou deze slachtoffers langzaam hebben gemarteld tot de dood intrad. Conrado Benítez nam deel aan de alfabetiserings-campagne.

Advertenties