Ondanks armoede rijk joods leven in Cuba (deel 2)

Sommige Joodse hulporganisaties uit de VS en Canada ondersteunen de gemeenschap in Cuba. Een van hen is het Amerikaanse Joodse Joint Distribution Committee, dat sinds de vroege jaren negentig actief en continu erbij betrokken was. Na de ineenstorting van de Sovjet-Unie en de herintroductie van religieuze vrijheid werd het JDC de eerste Amerikaanse organisatie die toestemming kreeg om naar Cuba te gaan en daar samen met de Joodse gemeenschap te werken.

joodslevenhavanaOm het gemeenschapsleven op het eiland te stimuleren, heeft het JDC een reeks programma’s opgezet die tot op deze dag draaien. Ze omvat kippendiners voor de sabbat, vakantiediensten, Joodse zomerkampen, familiekampen, organiseren van bar mitsva’s en zelfs vervoer voor leden van de gemeenschap om diensten in synagoge bij te wonen. Het JDC heeft ook geholpen bij het opzetten van een kleine apotheek in Beth Shalom, verspreiding van medicijnen die door de organisatie wordt verzonden of door bezoekers en toeristen gebracht.

Uitdagingen
‘Er zijn veel uitdagingen – alles in het leven van het Cuba van vandaag, de economie van het land, tot het leven met 50 jaar communisme,’ vertelt de uitvoerend assistent van JDC Will Recant aan de Jerusalem Post. ‘Een van de belangrijkste uitdagingen was Joods onderwijs: de gemeenschap weer leren wat het betekent Joods te zijn, wat het Joodse leven is,’ voegt hij eraan en hij noemt de Torah of gebedsrol van de Beth Shalom-synagoge, die niet kosher was en bewerkt moest worden. Hij bracht deze zelf terug uit de Verenigde Staten op een van zijn reizen. ‘Het JDC moet reageren op de uitdagingen in de gemeenschappen waarin we werken, rekening houdend met de fysieke en spirituele realiteit van de landen,’ zegt hij. Hoewel ze zeker dankbaar zijn voor de hulp die zij van het buitenland krijgen, als ze gevraagd wordt of ze een gevoel hebben in de steek gelaten te zijn, heeft de gemeenschap gemengde gevoelens, vooral als het gaat om Cubaanse Joden die het land verlieten. ‘Ik zou ja zeggen’, antwoordt Fernández, terwijl hij verklaart dat hij het als vriend van de gemeenschap gemakkelijker kan zeggen. ‘Dat is iets dat gevoeld wordt. Misschien niet openlijk gezegd, maar het wordt gevoeld. Wat we speciaal nodig hebben is eigenlijk wat u doet’, vertelt hij de Jerusalem Post. ‘Mensen moeten weten dat we bestaan, dat we deze behoeften hebben en dat het soms heel makkelijk is om te helpen.’ Recant zegt dat, wat zijn organisatie betreft, het bij elkaar houden en versterken van de Joodse gemeenschap altijd een prioriteit zal zijn.

joden-beth-shalom-dans-sept2015

Feestelijke dans in Beth Shalom, 2015

Israël en Cuba
De moeilijke financiële en sociale situatie in Cuba heeft een groot aantal Cubanen ertoe gebracht om het land te verlaten. Voor de Joden was Israël een geschikte optie. ‘Als de economische situatie in het land verbetert, zullen mensen niet zoveel denken aan emigratie, over emigreren naar andere landen,’  zegt Dworin. ‘Het is een wonder dat de Joodse gemeenschap bestaat.’ Het emigratieproces kan echter voor Cubaanse onderdanen moeilijker uitpakken dan voor anderen. Vanwege het ontbreken van diplomatieke betrekkingen heeft Israël geen ambassade in Cuba. Om het emigratieproces te starten, gebruiken Cubaanse Joden de Canadese ambassade, die als tussenpersoon fungeert. David Prinstein, Dworin’s rechterhand en vicepresident van de gemeenschap, vertelt de Jeruzalem Post dat joden in Cuba over het algemeen zouden willen zien dat de twee landen relaties opbouwen. ‘Ik hou van Cuba omdat ik Cubaans ben en vanwege de kwaliteit van het leven hier, die verdient te worden erkend, en ik hou van Israël omdat het mijn andere helft is, het andere land waartoe wij behoren,’ legt hij uit in het Spaans. ‘Ik voel me als een zoon in een gescheiden familie waar de ouders elkaar niet genoeg spreken of elkaar begrijpen en de zoon weet niet waar hij aan toe is.’

jodenhavanaraul-en-la-fiesta-de-januca-580x406

Raúl Castro en joodse jeugd tijdens het Chanoeka of Inwijdingsfeest

Kinderen
Ondanks de uitdagingen maken Dworin, Prinstein en Fernández zich geen zorgen over de voortgang van het Joodse leven in Cuba. Kinderen zijn de sleutel tot de toekomst, en Beth Shalom heeft elke zondag een Hebreeuws schoolprogramma, waaraan elke week ongeveer 60 kinderen deelnemen. ‘Het is niet alleen een religie: het is een verhaal en een identiteit,” zegt Prinstein, wiens kinderen zelf zeer betrokken zijn bij de synagoge. ‘We zijn vertrouwd met een grote erfenis die we moeten doorgeven van generatie op generatie met de rust die we in Cuba hebben. Ik zou willen dat we dat over de hele wereld zou kunnen doen.’ Prinstein zelf begon pas in de jaren negentig te leren over zijn joodse wortels, toen de gemeenschap begon op te leven. Hij moest leren over het Jodendom, terwijl hij de tradities naar zijn kinderen probeerde door te geven. ‘We proberen ervoor te zorgen dat de jeugd op elk belangrijk moment, in elk project en programma zeer actief is – dat ze een sterke band zien met onze gemeenschap, met de staat Israël, met onze geschiedenis in Cuba en de erfenis die we aan hen nalaten,’ legt hij uit. ‘We zijn van mening dat het toekomstige leiderschap beter voorbereid zal zijn dan wij waren. Het is ongetwijfeld één grote familie en een gemeenschap waard om voor te gaan.’

Bron
* Danielle Ziri, Jerusalem Post, 17 april 2017

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s