Geld van ‘vijand uit het Noorden’ het meest gewild

Volgens Zunilda Mata van de website 14ymedio wordt de financiële markt in Cuba niet geregeerd door de CUC (convertibele peso), noch door de nationale peso CUP. Cubanen blijven onverkort vertrouwen hebben in de dollar, maar de officiële wisselkoers 1 dollar voor 0,87 CUC blijft ongunstig. Dollars hebben toch de voorkeur omdat niemand weet hoe de al vaak aangekondigde eenwording van de huidige twee valuta (CUC en CUP), zal uitpakken.

cadeca-kantoor

Een CADECA-wisselkantoor in Havana

De bewaker bij het wisselkantoor kijkt hem aan alsof hij een politieagent undercover is. ‘Kom je dollars wisselen? Ik bied je 90 cent,’ vertelt hij de klant terwijl hij met zijn rug naar de bewakingscamera gaat staan. Op de ruit van het CADECA-wisselkantoor hangt echter een mededeling over de officiële wisselkoers van de regering namelijk 0.87 CUC of wel 87 dollarcent.

Vijandelijke valuta
Het bezit van harde valuta is jarenlang strafbaar geweest in Cuba. Wie voor 1993 buitenlandse valuta op zak had, kon tot 4 jaar gevangenisstraf worden veroordeeld.
De nieuwe monetaire politiek heeft de economische werkelijkheid van het land gewijzigd en de biljetten met de beeltenissen van Lincoln, Franklin Roosevelt en Washington zijn steeds uitdrukkelijker aanwezig.  ‘Het socialistisch paradijs’ werkt met ‘geld van het wereldrijk VS,’ wordt hier gezegd. Tien jaar na dat besluit, besloot de overheid dat commerciële transacties niet langer in dollars mochten plaatsvinden, maar enkele in Cubaanse peso’s (CUP) en convertible peso’s (CUC), de laatste worden ook wel chavitos genoemd. Maar ‘de valuta van de vijand’ bleef in de informele markt een belangrijke rol spelen. Ondernemers en kunstenaars die hun werk op de internationale markt verkopen en Cubanen die vaak in het buitenland reizen, geven ook de voorkeur aan dollars. De nieuwe opkomende middenklasse koestert zijn spaargeld in dollars, in afwachting van de al langer afgekondigde eenmaking van beide munteenheden CUC’s en CUPS. Zij vreest de onzekerheid waarmee deze operatie gepaard zal gaan.

dollarsencucsOngunstig
De officiële wisselkoers voor de Amerikaanse dollar (0,87 CUC) is ongunstig en al jaren ongewijzigd en dat merken vooral Cubanen die financiële steun krijgen van familieleden in het buitenland. Dat is een belangrijke stroom van 3,3 miljard dollars volgens de Havana Consulting Group (THCG). De politieke dooi tussen de twee landen en de versoepelingen die de Obama-regering invoerde, hebben de stroom dollars doen groeien en daarmee ook de opkomst van een informele wisselmarkt. In maart 2016, vlak voor Obama naar Cuba reisde, kondigde de Cubaanse regering tot vreugde van velen, het einde aan van de 10% belastingheffing op het inwisselen van dollars. Er is nu ruim een jaar verlopen en het is bij een aankondiging gebleven. Volgens de autoriteiten van het eiland heeft dit te maken met het Amerikaanse embargo dat transacties door Cuba in dollars onmogelijk maakt.

Parallele wisselmarkt
Bij banken en toeristische trekpleisters ontstaat nu vaak een parallele wisselmarkt waar dollars worden gekocht en verkocht. Veel ambtenaren vormen de brug tussen de buitenlanders en de zwarte markt waar de valuta van de VS wordt verkocht. Ondanks de controles lijken de vliegvelden uitgelezen locaties voor deze handel. Er komen toeristen aan die lange rijen vormen voor de wisselkantoren en Cubanen met goedgevulde portefeuilles mengen zich onder de reizigers en bieden hun diensten aan. Bewakers en banken zijn ook met deze zwarte markt verbonden en ontvangen commissies.

dollartekenopriem

Cubaanse jongere met dollarteken op riem

Dollars vraag en aanbod
De dollar speelt ook een hoofdrol bij operaties in monetaire operaties van mensen die geld het land uit willen krijgen. Gedacht kan worden aan de zogeheten mulas of muilezels, personen die naar landen in de buurt reizen zoals Panama, de VS en Mexico en die  vervolgens producten als schoenen en kleding invoeren in Cuba. ‘Het is een circulaire geldstroom’, zegt Henry, zo’n informele handelaar in dollars. ‘De klant verdient meer dan wanneer hij bij Cadeca wisselt en wij krijgen grote hoeveelheden buitenlands geld die je bij de banken hier niet kunt krijgen.’ Het is mogelijk om buitenlandse valuta bij banken in Cuba te kopen, maar dat is een gecompliceerd proces. De caissière van de Banco Metropolitano in Havana zei tegen een klant ‘vandaag maar 120 dollars in kas te hebben en dus niet meer te kunnen verkopen’. Wie een vliegreis naar het buitenland wil maken, moet soms zijn vliegticket laten zien voor hij of zij buitenlands geld kan krijgen. Soms moeten zij diverse banken bezoeken voor men voldoende dollars bij elkaar heeft voor de reis naar Cancún in Mexico. Op websites worden ook aanbiedingen gedaan om dollars te wisselen. De meeste adverteerders bieden bedragen aan rond de 1.000 dollar, ‘te voldoen in 50-  en 100–dollar biljetten tegen een koers van 96 dollarcent.’ Iemand biedt zijn huis aan met vijf kamers in de stad Cienfuegos en hij wil ’50.000, voor de helft in convertibele peso’s en de rest in dollars.’ Aldus de tekst op de populaire portal Revolico.

Onzekerheid
En een muzikant die optreedt voor toeristen in Dos Gardenia’s en La Casa de la Música de Miramar zegt ‘geen geld te willen krijgen in die gekleurde biljetten (convertible peso’s)’. Bezoekers geven fooien in euro’s en dollars ‘en wat ik nog in CUC’s krijg, ruil ik in voor echt geld.’ Hij wil drie weken op vakantie in Moskou om er kleren te kopen, spullen voor zijn kinderen en onderdelen voor zijn Lada. ‘Daarvoor heb je groene biljetten nodig.’ De musicus is bang dat op een ochtend de monetaire eenwording van nationale en convertibele peso’s wordt aangekondigd en er een eenheidsvaluta wordt afgekondigd. ‘De Amerikaanse Federale Reserve heeft een geschiedenis van eeuwen en ik heb daar meer vertrouwen in dan in de Centrale Bank van Cuba’, zegt hij.

Bron
* Zunilda Mata op de website 14ymedio, 3 mei 2017

Advertenties