Cartoonexpositie Trump in Havana

In Havana kan men op dit moment een expositie bezoeken met cartoons over president Trump. De Amerikaanse president beziet de wereld gezeten op een sokkel in de vorm van de VS of is veranderd in het Vrijheidsbeeld omsingeld door woedende Mexicanen. In Cuba is een vergelijkbare expositie met als centrale figuren Raúl Castro en de overleden Fidel Castro echter ondenkbaar. De graffitikunstenaar Danilo Maldonado werd tot tweemaal toe gevangen gezet vanwege de karikaturen die hij maakte van Fidel en Raúl Castro.

trump-martirena-29072018

Een cartoon van Trump die vorige week in de partijkrant Granma verscheen. Cartoonist is Martirena

De tentoonstelling is getiteld Agente Naranga / Oranje agent en georganiseerd door de Cubaanse kunstenaar Arístides Hernández,  Ares. Ze bevat werk van 13 cartoonisten zoals Adalberto Linares, Ramiro Zardoyas, Lázaro Miranda, Osmani Simancas en Ángel Boligan en twee buitenlanders, de Mexicaan Arturo Kemchis en de Belg O Sekoer, pseudoniem voor Luc Descheemaeker. Ares: ‘In Cuba zijn altijd veel cartoons in de pers verschenen van Amerikaanse presidenten. Ik herinner me die van Richard Nixon, ook die van Ronald Reagan en George W. Bush, maar dit is de eerste expositie gewijd aan een Amerikaanse president,’ legt Arístides Hernández, Ares uit.

Vooruitgang
Ares zegt in een gesprek met het Spaanse persbureau EFE dat de Cubaanse getekende humor meer naar zichzelf zou moet kijken en ruimte bieden voor zelfkritiek. ‘Er is veel vooruitgang geboekt in de laatste jaren, maar er is gebrek aan meer kritiek. We moeten niet afwachtend zijn, maar als door het oog van een journalist de zaken opzoeken die benoemd moeten worden,’ zegt hij op minzame toon, maar Ares geeft geen voorbeelden van de geboekte voortgang. De getekende humor in de Cubaanse media volgt de lijn van de partij en wordt gecontroleerd door de regering.

Eerbewijs Fidel

granma-cuba-is-fidel-25112016

De omslag van Granma, ontworpen door Ares

Ares erkent dat de heersende mediapolitiek zoals Cuba die kent met zijn eenpartijstaat en pers gecontroleerd door de staat, in sommige gevallen een rem vormt op deze noodzakelijke zelfkritiek. Ares zelf maakte de speciale cover voor de partijkrant Granma op 27 november 2016, opgedragen aan de overleden Fidel Castro. Met de kop Cuba post-Castro, zien we een veelvuldig herhaald beeld van de overledene in uniform en met geweer. Het werd een deel van de campagne na de dood van de dictator Yo soy Fidel / Ik ben Fidel. De oppositie reageerde met Yo no soy Fidel / Ik ben Fidel niet.

Trump
Ondanks het feit dat hij een expositie aan Trump wijdde, is Ares van mening dat Trump geen aanwinst is voor de getekende humor. Zijn ware persoon overstijgt vaak de karikatuur. Ares: ‘Je maakt een cartoon, maar de volgende dag, maakt de president een nog gekkere grap.’

Jonge generatie

trump-ausecours-trump-hitler

O Sekours

De Belgische tekenaar O Sekoer tekende een beeltenis van Adolf Hitler met als snor het profiel van Donald Trump. En Kemchis tekende het Monument van Iwo Jima als herinnering aan deze bloedige veldslag uit de Tweede Wereldoorlog; de Amerikaanse vlag is vervangen door de blonde kuif van de president. Volgens het persbureau EFE wil de expositie ruimte bieden aan een nieuwe generatie van Cubaanse cartoonisten in Cuba zoals Adalberto Linares die o.a. tekeningen plaatst in het tijdschrift Melaíto en Palante. De Cubaan Angel Boligan, woonachtig in Mexico waar hij tekent voor de krant EL Universal, heeft zich ook laten inspireren door de polemiek over de muur die Trump wil bouwen tussen Mexico en de VS. Trump treedt op als destijds Noach bij zijn ark waar Trump bepaalt wie binnen mag en hoe de Mexicanen buiten blijven. Ares meent dat deze jonge generatie van tekenaars ‘de wedergeboorte’ betekent van de Cubaanse karikatuurtraditie die al sinds de 19e eeuw bestond en een harde klap kreeg in de jaren negentig toen tijdens de economische crisis veroorzaakt door de val van de Sovjet Unie, de oplages van kranten door gebrek aan papier enorm kelderden.

trump-angel-boligan.ark-van-blonde-trump

De ark van Trump. Tekening van Angel Booligan

Maar er is niet alleen het papiergebrek. Ares vermeldt niet hoe de Cubaanse spotprenten in de eerste 50 jaar van de 20ste eeuw in een breed scala van uiteenlopende kranten en magazines kritiek durfden de leveren op de tekortkomingen in het dagelijks leven in de Cuba, onder meer door karakters als El Bobo / De Dwaas of El Loquito / De Gek. El Bobo was een populaire stripfiguur van de tekenaar Eduardo Abela in de jaren dertig met forse kritiek op de toenmalige dictator Machado. Die ruimte bestaat op dit moment niet voor Cubaanse cartonisten.

Bron
* Persbureau EFE en Diario de Cuba
Link
* Website van de cartoonist Ares

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s