40.000 onderwijzers verlieten sinds 2008 onderwijs

Zijn rood-witte uniform is gewassen en gestreken en de blauwe halsdoek ligt klaar. De 8-jarige Eddy Alberto gaat vandaag naar de tweede klas van de basisschool Helden van Yaguajay in de provincie Sancti Spiritus. Eddy wil onderwijzer worden en hij heeft al een week lang aan zijn moeder gevraagd wanneer de school dit jaar weer begint. ‘De tragedie begint maandag pas goed,’ vertelt zijn moeder Yanelis. ‘Vorig jaar was er drie maanden lang geen leerkracht en een bekende van de school vertelde mij dat er ook dit jaar geen vaste kracht is. ‘Zij zullen de bibliothecaris vragen les te geven,’ zegt zij. Sinds Raúl Castro in 2008 het presidentschap van Fidel Castro overnam, hebben 40.000 onderwijzers het onderwijs verlaten.

kinderen-werkend-kunstgalerij

Schoolkinderen in een atelier in Havana

Vandaag gaan 1,7 miljoen Cubaanse scholieren weer naar de 10.698 onderwijsinstellingen, die het land telt. Allemaal zullen zij worden geconfronteerd met het tekort aan docenten, al jarenlang een plaag in het Cubaanse onderwijssysteem. Het Cubaanse Bureau voor de Statistiek NSIO telde in het schooljaar 2016-2017 248.438 docenten, 21.600 minder dan in 2008 toen Raúl Castro zijn broer opvolgde. Een eerder rapport van de NSIO meldt dat er in de laatste 10 jaar 40.000 onderwijzers de sector verlieten. Om het tekort te dekken heeft Cuba nu 16.000 mensen nodig. Er staan nog 10 tot 13 duizend docenten op de loonlijst van de staat, maar die geven geen les vanwege persoonlijke problemen of zwangerschapsverlof, aldus een mededeling van de Minister van Onderwijs, Ena Elsa Velázquez in een recent interview met het weekblad Bohemia.

minister-van-onderwijs-Ena Elsa Velázquez Cobiella

De minister van onderwijs Ena Elsa Velázquez Cobiella

Oplossingen ministerie
De minister geeft enkele oplossingen voor het probleem zoals het terughalen van gepensioneerde leerkrachten en het inzetten van universiteitstudenten in het basis-en voortgezet onderwijs. Zij voegt er aan toe enkele stimulansen te hebben ingevoegd die zij ‘een systeem van morele stimuli’ noemt; verondersteld wordt dat het hier gaat om een financieel extraatje. Provincies als Santiago de Cuba and Guantánamo waar teveel leerkrachten zijn, zullen hen naar provincies als Havana and Matanzas sturen, waar er te weinig zijn. Het budget voor het Ministerie van Onderwijs is de afgelopen 10 jaar aanmerkelijk gedaald. De Cubaans-Amerikaanse econoom Carmelo Mesa Lago schat dat het aandeel van onderwijs aan het Bruto Binnenlands Product van 14,1% in 2008 tot 10,2% in 2015. In die periode werden ongeveer 1.800 scholen gesloten.

Maandsalaris 20 dollar
Yanelis: “Het probleem is dat niemand onderwijzer wil worden omdat ze je weinig betalen en men je uitbuit’. Het maandsalaris steeg vorig schooljaar met 200 peso’s per maand voor leerkrachten met de hoogste werkdruk. Maar het gemiddeld salaris in het onderwijs is desondanks 533 peso’s of 20 dollar per maand. Velázquez zegt in Bohemia verder dat de omstandigheden in 20% van de onderwijsinstellingen slecht en matig zijn. Het gebrek aan middelen tast het onderwijssysteem aan. Volgens een bericht van de staatsmedia kozen in de provincie Cienfuegos slechts 48 studenten voor een opleiding ter voorbereiding op een baan in de educatie. Tien jaar geleden was er nog sprake van een wedren om studieplaatsen.

Niveau
De Cubaanse academicus Armando Chaguaceda zegt dat ‘de reputatie en de kwaliteit van het onderwijs, evenals zijn toegankelijkheid maakte dat Cuba lange tijd een van de meest gerespecteerde landen in Latijns-Amerika.’ Maar veel onderwijzers verlaten de sector nu ‘omdat zij niet meer de juiste aandacht krijgen.’ In het begin van deze eeuw, ontvouwde Fidel Castro zijn plannen voor de vorming van Maestros Emergentes en Maestros Integrales (noodleerkrachten en integrale docenten) die in enkele maanden moesten worden opgeleid en dan voor de klas stonden. Het was Fidel’s bedoeling de vlucht uit het onderwijs van beroepskrachten tegen te gaan maar de tekorten bleven en groeiden zelfs.

kinderen-schoolgebouw-bankjesCulturele erfenis
Dagoberto Valdés, directeur van het studiecentrum Convivencia, zegt dat Cuba voor een grote uitdaging staat. ‘De vorming als burger, de ethische en burgeropvoeding van de kinderen die van school komen, is van een beschamend niveau. Het tekent de cultuur van de bevolking op dit moment,’ zegt hij. Convivencia, een studiecentrum in Pinar del Río voortkomend uit de sfeer van de katholieke kerk, bracht kortgeleden een rapport uit met voorstellen ter verbetering van het onderwijssysteem als een van de sleutelsectoren voor de toekomst van Cuba, ‘Het land heeft een ernstig demografisch probleem dat zichtbaar wordt in het aantal personen dat studeert,’ zegt Valdés. ‘Elke dag zijn er minder mensen die naar school gaan en een opleiding voltooien. Het aantal geslaagden aan universiteiten daalt sterk alsmede de aanmeldingen. Die daalden de afgelopen 10 jaar met 78%. ‘Wij geloven dat we een waarlijk educatief project nodig hebben dat school, gezin en civil society weer  bijeenbrengen zonder de schaduw van de ideologie maar gebaseerd op de culturele erfenis van de natie,’ aldus Valdés.

Bron
* Mario J. Penton, 14ymedio, 31 augustus 2017

Advertenties