Mevrouw Mogherini, wij leven nog steeds in onvrijheid

De Hoge Vertegenwoordiger van de Europese Unie, Federica Mogherini, was gisteren en vandaag voor een officieel bezoek in Havana. Op de dag dat zij met haar Cubaanse ambtgenoot Bruno Rodriguez, namens de 28 lidstaten van de EU de overeenkomst inzake de Politieke Dialoog en Samenwerking met Cuba ondertekende, laat de Cubaanse blogger en journalist Yoani Sánchez haar weten: ‘Mevrouw Mogherini, wij leven nog steeds in onvrijheid.’
Hierna volgt de tekst van Sánchez.

Mogherini toured the historic center of Havana

Federica Mogherini maakte woensdag een wandeling door Oud-Havana met stadshistoricus Eusebio Leal Spengler (r) en de ambassadeur van de EU in Cuba, Alberto Navarro (l)

Is een schip dat al zijn onderdelen heeft laten vervangen nog steeds hetzelfde schip? De vraag staat bekend als de Paradox van Theseus en illustreert het dilemma van de Europese Unie met Cuba: blijft een dictatuur die haar diplomatieke taal matigt, probeert vrede te sluiten met haar vijand en de persoonlijkheid als leider van een cultus verliest, een dictatuur? De voorvechters van toenadering tussen de Europese Unie en het Plein van de Revolutie zeggen dat de planken die aan het schip van het castrisme zijn toegevoegd, uiteindelijk de aard ervan hebben veranderd. Dit vertrouwen in de vernieuwing van politieke processen is van alle tijden; er verschijnen nieuwe acteurs op het toneel en men past zich aan de internationale context. Dat brengt Federica Mogherini naar het eiland.

Toenadering
Mogherini, de EU-chef voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, begint na de ondertekening van de eerste overeenkomst tussen de EU en Cuba, met een officieel tweedaags bezoek om de bilaterale betrekkingen te bevorderen. De haast om de betrekkingen te versterken en de intentie om eerst te tekenen en dan pas te vragen, kan het beeld van de Europese diplomatie schaden. De tekst van de overeenkomst tussen Brussel en Havana die op 1 november 2017 in werking trad, ademt de geest van toenadering. De opvatting bestaat dat de EU slechts invloed kan uitoefenen op de levensloop van de 11 miljoen mensen in deze natie, door toenadering tot regering van Raúl Castro, met solide diplomatieke banden en een soepel communicatiekanaal.

bertasoler-gearresteerd

Berta Soler, de leider van de mensenrechtengroepering Vrouwen in het Wit werd woensdag gearresteerd, vlak bij de  woning van de Damas de Blanco. De vrouwen kregen in 2003 de Sacharovprijs van het Europees Parlement (archieffoto)

Mensenrechten
Met de ondertekening van de overeenkomst inzake de Politieke Dialoog en Samenwerking willen de 28 lidstaten van de EU de uitwisselingsprogramma’s en de invloed die in Cuba verloren is gegaan met de toepassing van het beleid van de Common Position uit 1996, weer terug veroveren. Het beleid van de Common Position stelde als voorwaarde voor de betrekkingen tussen de EU en Cuba een verbetering van de mensenrechtensituatie op het eiland. Die benadering kan echter ook worden beschouwd als een gebaar van steun en solidariteit met de Cubaanse regering. Zo wordt het tenminste gepresenteerd door de propaganda van de regering op het eiland, waarbij ze geen enkele kans heeft laten liggen om te herhalen dat de regering van Raúl Castro het niet eens is met de voorwaarden betreffende mensenrechten en dat ze ‘inmenging van welke aard dan ook’ niet zal accepteren.

cuentapropista-schoenmaker4Veranderingen
Vanaf dat moment heeft het nationale ‘schip’ verschillende transformaties ondergaan. Daaronder valt de machtsoverdracht tussen El Comandante, Fidel Castro, en zijn opvolger, El General, Fidel Castro’s broer Raúl Castro. Met de laatste aan de macht, werd het werken als eigen baas of cuentapropista bevorderd. Het is het officiele eufemisme om de privésector aan te duiden, maar alleen op kleine schaal van een pizzabakker, een schoenmaker of, in de meest  vergaande gevallen, een restaurant. Het Cubaanse vlot is ook veranderd door veranderingen van het immigratiebeleid, vooral toen de schandalige eis voor een uitreisvergunning om het land te mogen verlaten in januari 2013 werd ingetrokken. De versoepeling maakte echter geen einde aan de selectieve reisbeperkingen tegen activisten en het volledig herstel van het recht voor ballingen hun geboorteland te bezoeken. Vandaag de dag kunnen Cubanen contracten sluiten voor een mobiele telefoonlijn, verblijven in hotels, coöperaties oprichten, verbinding maken met het internet vanuit de Wi-Fi zones die in het hele land zijn geïnstalleerd en een stuk grond voor landbouwdoeleinden in bruikleen krijgen. De dood van de Grote Roerganger maakte een einde aan de waanzinnige besluiten van één man die machtsbelust was en een obstakel vormde op weg naar normalisering van de betrekkingen met de Europese Unie. Maar net als bij het schip van Theseus bepalen niet alleen de planken en de navigatieaccessoires het ‘karakter’ van een schip. De naam aan de zijkant van het schip, de vlag aan de mast, het doel dat de kapitein voor ogen heeft en de prestaties van de zeilers zijn doorslaggevender dan de kiel, nieuwe zeilen of een glanzend anker.

orwell1984Orwell
Dit land, waar Federica Mogherini vandaag aankomt, wordt nog steeds geregeerd als een dictatuur. Het bewijs daarvan is het ontbreken van politiek pluralisme, de criminalisering van meningen, de willekeurige arrestaties van tegenstanders en gevangenisstraffen die duidelijk politiek gemotiveerd zijn, het monopolie van de partij op de pers, de straffeloosheid waarmee de staatsveiligheid werkt en de voortdurende controle van elk aspect van het leven. Deze controle-instrumenten worden zichtbaar wanneer ze gericht zijn tegen activisten, maar ze bepalen elk detail van de samenleving en raken iedereen. Angst, het simuleren van gewenst gedrag, opportunisme en zelfcensuur zijn enkele van de vele effecten die worden opgeroepen door deze permanente Orwelliaanse controle over het leven van elke Cubaan.

vrijheid-meningsuitingVrijheid
Deze woensdag zal de heersende partij zich tot het uiterste inspannen opdat Mogherini niet kan nagaan hoeveel van de oude totalitaire structuur van het castrisme nog steeds bestaat. Zij zullen alles doen zodat zij niet over boord kijkt, niet kijkt naar de horizon. Zij zal niet ontdekken dat ondanks het nieuwe verfje en de cosmetische aanpassingen, het kompas waarmee de regering dit land leidt niet wijst in de richting van vrijheid.

Bron
* Yoani Sánchez, website 14ymedio, 3 januari 2018

Linken
* De Telegraaf, 4 januari 2018, EU-chef uit kritiek op isoleren Cuba
* De Morgen, 3 januari 2018: EU wil “bruggen bouwen” met Cuba en bekritiseert isolationistisch beleid

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s