Bij de dood van vakbondsman Eduardo García (1933-2018)

Op 23 april 2018 overleed in Venezuela Eduardo García Moure. Deze Cubaanse vakbondsman, afkomstig uit de Katholieke Arbeiders Jeugd (KAJ) /Juventud Obrera Cristiana (JOC), speelde een belangrijke rol in het vakbondsverzet tegen dictator Batista. Eduardo García geloofde in de opstandige barbudos /bebaarden, die in 1953 de gewapende strijd aangingen met het leger van Batista. Net als de meeste Cubanen geloofde hij heilig in de revolutie die ‘groen zou zijn als de palmbomen’. Zij wilden, aldus García, ‘een socialisme maar democratisch en op basis van zelfbestuur. Nooit wilden wij een communistische revolutie.’

Eduardo-García-Moure-y-Camilo-Cienfuegos

Eduardo García Moure en Camilo Cienfuegos (links) begroeten elkaar tijdens een bijeenkomst van Sindicato del Comercio van de Cubaanse vakcentrale CTC, 1959

Garcia werkte op 14-jarige leeftijd als bediende in El Comercio, een bekend warenhuis in Havana in het filiaal La Filosofía. Op zijn 15e richtte hij een vakbond op, maar zijn collega’s begrepen dit niet en lieten hem in de steek. Hij raakte in contact met Camilo Cienfuegos die in de winkel El Arte werkte. Beiden deden vakbondswerk en beiden bezochten de kerk van Montserrat, waar veel studenten kwamen. Na de overwinning El Triunfo in 1959 behoorde Camilo Cienfuegos tot de bekende commandanten, samen met Che en Fidel. De vriendschap tussen Garcia en Camilo bleef. Camilo verzette zich tegen de miltarisering van het land. Zijn motto luidde: ‘Waarom wapens? (…) wat we hier nodig hebben zijn scholen, geen leger.’ Camilo Cienfuegos botste in het eerste jaar van de revolutie steeds vaker met de gebroeders Castro. Hij zou in oktober 1959 onder verdachte omstandigheden bij een vliegtuigongeluk het leven laten. Eduardo Garcia was ervan overtuigd dat er kwade opzet in spel was. Camilo was populairder dan Fidel en moest worden uitgeschakeld.

El-Encanto-brand-13031961

El Encanto, voor en na de brandstichting op 13 april 1961

Confrontatie
Na de overwinning zette García zijn vakbondswerk voort o.a. bij een andere bekende winkel El Encanto waar hij loonacties organiseerde. De eigenaar Solís nodigde Fidel uit en bood hem vijf duizend dollar voor het programma van de landhervorming. Die zei tijdens de overhandiging van de donatie: ‘Alles gaat voortvarend behalve die dwaze anarchist hier, Eduardo García Moure, die in 6 maanden alles wil regelen wat Batista in jaren kapot maakte.’
Nadat eind 1959 de vakcentrale CTC was overgenomen door de communisten namen ook de spanningen tussen het regime en García toe. De laatste richtte, o.a. met de politicus Manuel Ray Rivero, de Movimiento Revolucionaria del Pueblo (MRP) op die de confrontatie zocht met het Castroregime. García was een van de leiders van deze ondergrondse beweging en hij verbleef 15 maanden in de clandestiniteit in Santiago en de Sierra Maestra. Toen de winkel El Encanto afbrandde werd hij verdacht van medeplichtigheid en werd de jacht op García geopend. Bij verstek werd hij ter dood veroordeeld. Uiteindelijk zoch hij zijn toevlucht in de  ambassade van Venezuela. Toen dit land de diplomatieke relaties met Cuba verbrak, verhuisde hij naar de Mexicaanse ambassade. Via Curacao zou hij uiteindelijk toch in Venezuela terechtkomen en daar tot zijn dood wonen.

clat-nederland-affiche-vrijheid-arbeidersbeweging-sjarelContacten met Cuba
Hij werd actief in de christelijke vakbeweging CLASC, later CLAT (Central Latino Americano de Trabajadores), en was o.a. de oprichter van de Latijns Amerikaanse Federatie voor Handelspersoneel, FETRALCOS.  In 1977 bezocht hij als vice-voorzitter van de continentale arbeiders- en boerenbeweging CLAT de conferentie van de Internationale Arbeids Organisatie (ILO) in Genève, toen hij benaderd werd door een lid van de Cubaanse delegatie, Jesus Escandell Romero. Deze vroeg hem of hij bereid was naar Cuba te gaan om daar te spreken over de vrijlating van politieke gevangenen. Tegelijkertijd benaderde Cuba in Panama de bankier Bernardo Benes en in Miami werd contact gelegd met de sigarenfabrikant José Orlando Padrón. Zij accepteerden de uitnodiging. Aan het einde van dat jaar werd de tot 18-jaar gevangenisstraf veroordeelde vakbondsleider Reinol González vrijgelaten, mede door druk van de Colombiaanse schrijver Marquez. González ging naar Spanje en bereidde daar met o.a. García nieuwe gesprekken met Havana voor. Die volgden in 1978 toen Eduardo García tweemaal Fidel Castro ontmoette. Hij behoorde inmiddels tot de zogeheten Groep van 75, Cubaanse prominenten die in de jaren die daarop volgden de vrijlating van meer  dan 3.600 politieke gevangenen bewerkstelligden. Ook kwamen er mogelijkheden voor familiebezoeken van Cubaanse-Amerikanen aan Cuba en begonnen er directe vluchten tussen Miami en Havana.

EduardoGarcia-ReinolGonzales1

Reinol González (links) en Eduardo García

Steun Venezuela
Eduardo Garcia kon daarbij rekenen op de steun van de Venezolaanse regering, eerst die van de sociaal-democraat Carlos Andres Pérez – toen een man van gezag o.a. als voorzitter van de Socialistische Internationale – en later van de christendemocratische president Herrera Campins. Zij finanicierden voor een groot deel de opvang van de voormalig politieke gevangenen en hun gezinnen. In Miami was er veel verzet tegen de gesprekken van deze dialogueros met Fidel Castro. Leden van de Groep van 75 werden bedreigd, er vonden bomaanslagen plaats en zelfs moordaanslagen. In de sigarenfabrieken van Padron vonden vijf bomaanslagen plaats. De  anticastristische groepering Omega 7 bleek verantwoordelijk. Ook Garcia werd bedreigd, maar hij herinnerde dan aan een boodschap van een politieke gevangene die hem schreef: ‘Eduardo, kom naar Cuba ook al leidt het tot niks, want een lucifervlammetje ontstoken in Cuba betekent voor ons meer licht dan wanneer heel Miami in brand staat’.

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s