#00Bienal succesvol afgesloten ondanks tegenwerking Cubaanse autoriteiten

De alternatieve #00Bienal is ondanks forse tegenwerking van de autoriteiten dinsdag jl. met succes afgesloten. Vanaf het begin noemden de autoriteiten deze Biënnale een product van de ‘contrarevolutie’ en is alles in het werk gesteld om de deelname van binnen- en buitenlandse kunstenaars te voorkomen. Ook werden tentoonstellingsruimten overal verspreid in de stad, door de politie omsingeld. Volgens de organisatoren heeft de #00Bienal zijn doel bereikt, namelijk jonge kunstenaars zichtbaar maken en ruimte scheppen voor een debat in een sfeer van vrijheid.

logo-bienal-#00-2018Vrijdag vertoonde de politie het meeste machtsvertoon toen de woning annex galerie El Círculo werd omsingeld en de geheime dienst het publiek verhinderde de Co-Cina-tentoonstelling te bezoeken. Een agent die zich identificeerde als Efrén, blokkeerde de deur van de ruimte. ‘Ze lieten niemand binnen, maar we hebben alles op film”, vertelde activist Lia Villares aan een redacteur van 14ymedio. 

kunst-Reynier Leyva Novo con su obra No me guardes si me muero

Kunstenaar Reynier Leyva Novo met zijn werk No me guardes si me muero / Kijk me niet aan als ik sterf. Novo doneerde het prijzengeld van een kunstwedstrijd voor de #00Bienal.

De meeste activiteiten van de #00Bienal vonden plaats in de Instarruimte van kunstenaar Tanía Bruguera in Oud Havana, maar ook in andere gemeenten zoals Marianao, El Vedado, Oost Havana en Santa Cruz del Norte vonden activiteiten plaats. In de buurt Alamar werden de kunstenaars Iris Ruiz en Amaury Pacheco het slachtoffer van represailles. Autoriteiten van het Bureau Ruimtelijke Ordening dwongen hen af te zien van de vertoning van graffitis van de maker Yasser Castellanos. ‘Wanneer we dat niet zouden stopzetten, zou men een knokploeg inschakelen om de graffiti te verwijderen.’ Maar de personen die bij de woning aankwamen om het werk te verwijderen konden het huis niet binnen omdat buren en vrienden van de kunstenaars zich hadden verzameld om een aanval te voorkomen. Uiteindelijk kwamen medewerkers van de geheime dienst langs die meedeelden dat Ruimtelijke Ordening toch toestemming had gegeven om te schilderen.

Onmogelijk
‘Drie maanden geleden dacht iedereen nog dat het onmogelijk was om de #00Bienal te organiseren,’ herinnert Luis Manuel Otero Alcántara zich, een van de belangrijkste organisatoren. O.a. omdat ‘de Cubaanse intelligentsia nauw gelieerd is aan het bestaande systeem door materiële gunsten aan kunstenaars te verlenen en omdat veel kunstenaars deze comfortzone niet willen verlaten’. Ondanks de grote verscheidenheid aan tentoonstellingen en artistieke acties die hebben plaatsgevonden, erkent Otero Alcántara dat ‘sommige aangekondigde kunstenaars niet zijn komen opdagen’ na de harde beschuldigingen die tijdens het evenement door officiële instellingen werden geuit.

kunst-el-aglutinador-obispo

Kunstgalerij El Aglutinador

‘Ik ben geen superheld of zo,’ waarschuwt de kunstenaar, die de afgelopen jaren naam maakte met unieke optredens als die in het luxe hotel Manzana Kempinski in Oud Havana. Deze artistieke acties waren erop gericht de economische kloof tussen onderdanen en toeristen aan het licht te brengen. ‘Kunstenaar zijn is een levenshouding,’ bekent de organisator voor wie de grootste angst was dat de #00Bienal zou vervallen in de historische patronen uit het verleden. ‘We zouden graag zien dat jonge filmmakers die onlangs een verklaring (over censuur in Cubaanse films, redactie)  hebben gepubliceerd ook een onafhankelijk filmevenement kunnen organiseren.’

bienal00-garrincha

Autoriteiten bedreigen #00Bienal 2018. Cartoon van Garrincha

Dreigementen
De geheime politie bedreigde tijdens verhoren de afgelopen weken ook kunstenaars om hen te proberen van deelname aan de #00Bienal af te zien. Een van de getroffenen was de schilder Luis Trápaga, die uit het Nationaal Kunstenaarsregister werd verwijderd als vergelding voor zijn betrokkenheid bij dit onafhankelijke kunstevenement. De autoriteiten van de Consejo Nacional de las Artes Plásticas / Nationale Raad voor de Beeldende Kunsten, die het register beheert, deelden hem mee dat de maatregel werd genomen vanwege zijn positie ‘in strijd met het cultuurbeleid van het land’. Kunstenaar José Ernesto Alonso nam deel aan de #00Bienal met een onderzoek dat hij uitvoerde op basis van onderzoeken van internationale instellingen over geluk, tevredenheid en welzijn in verschillende delen van de wereld. ‘Ik heb een gids gemaakt waarmee we de tevredenheid van elke Cubaan over de huidige situatie in het land kunnen meten’. Alonso verduidelijkt dat ‘de grootste angst die een kunstenaar kan hebben voor deelname aan de #00Bienal is dat alles zwart-wit wordt’ en dat er vervolgens ‘iemand van een kunstinstituut komt die dan tegen je zegt: als je de onafhankelijke Biënnale steunt, kun je niet langer deelnemen aan de evenementen die wij organiseren.’

kunst-Cuadros del video Beautiful People Know, 2017, por Keyezua, una artista de África participando en la #00Bienal

Fragmenten uit de video Beautiful People Know van Keyezua, een kunstenaar uit Afrika die de #00Bienal meemaakte.

Buitenlanders geweigerd
Cubaanse kunstenaars als Hamlet Lavastida en Sandra Ceballos, eigenaren van de in 1994 geopende onafhankelijke galerie, Aglutinador, opende zijn deuren voor deelnemers aan de #00Bienal. En de bekende Gerardo Mosquera, oprichter van de Biënnale van Havana in 1984, sloot zich ook aan bij het onafhankelijke evenement. ‘Sommige buitenlandse kunstenaars, zoals de Spanjaard Diego Gil, zijn aangehouden door de Immigratiedienst en kregen te horen dat zij niet op de Biënnale mochten verschijnen,’ zegt de Cubaans-Amerikaanse curator en kunstenaar Coco Fusco. Fusco werd na aankomst op de luchthaven van Havana op 3 mei te kennen gegeven dat zij het land niet binnen mocht. Ook de kunstenaar Gean Moreno, verbonden aan het Miami Institute of Contemporary Art (ICA), onderging hetzelfde lot en hij moest naar de Verenigde Staten terugkeren zonder de luchthaventerminal te hebben kunnen verlaten.

bienale-008bienal-de-habana-werk2

#00Bienal 2018

De Braziliaanse kunstenaar Thiago Morandi was een van de kunstenaars die ook door de vreemdelingendienst werd aangehouden, maar de fotograaf en audiovisuele regisseur negeerde de bedreigingen en hij toonde zijn werk op het alternatieve evenement. De Mexicaans Ulises Valdés werd ook geadviseerd door immigratieambtenaren af te zien van deelname aan de #00Bienal. Hij adviseerde de ambtenaren contact op te nemen met de consul van zijn land als er problemen zouden zijn met zijn aanwezigheid in Cuba. De ambtenaren beweerden dat hij, om aan het evenement te kunnen deelnemen, over een cultureel visum moest beschikken. De buitenlandse gasten kregen van douane- en medewerkers van de immigratiedienst te horen dat zij aan een ‘niet-officieel’ evenement, ‘gefinancierd door de Miami-maffia’, zouden deelnemen. In werkelijkheid is de alternatieve Biënnale gefinancierd door crowdfunding en de opbrengst van een kunstprijsvraag, eerder georganiseerd door een kunstinstituut van de Cubaanse staat.

Bron
* Luz Escobar, website 14ymedio, 15 mei 2018

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s