Cuba wijzigt grondwet

Toen in 1976 de Cubaanse Grondwet werd goedgekeurd, was de Sovjet-Unie nog het vlaggenschip van het wereldcommunisme. Cubanen konden geen eigen zaak beginnen, hun huizen niet verhuren aan buitenlanders en geen werknemers in dienst nemen. Homoseksuelen verstopten zich. De Grondwet van 1976 wilde de solidariteit tussen de socialistische landen bevorderen en veroordeelde het imperialisme uitdrukkelijk. In de afgelopen tien jaar is in weerwil van deze Grondwet een ander land ontstaan: de deuren werd opengezet voor beginnend particulier initiatief, er ontstond een onroerend goedmarkt, terwijl duizenden mensen trots zijn op hun dubbele staatsburgerschap – dat de Grondwet verbiedt – en de positie van de homoseksuele gemeenschap is volop in beweging.

raul-asamblea-volksvertegenwoordiger02062018

Raúl Castro als afgevaardigde

In 1992 en 2000 vonden al herzieningen van de Grondwet plaats. Volgens Julio Antonio Fernández Estrada is de huidge Grondwet historisch. ‘Het is de enige op het Westelijk Halfrond, die nog is overgebleven uit het tijdperk van het ‘reëel bestaand socialisme’. Hij is jurist en hoogleraar aan de Universiteit van Havana. ‘De wet is 40 jaar oud….en spreekt nog over zaken die niet meer bestaan op deze wereld, zoals de vorming van de burger in de geest van het communisme.’ Fernández Estrada zou willen dat de huidige hervorming ook nieuwe mechanismes invoert zoals de vorming van een Constitutioneel Hof waar de burger terecht kan om wetten en regelgeving van de overheid te toetsen aan de Grondwet. Hij zou ook nieuwe wetten willen over godsdienstvrijheid en het recht op informatie en pers. ‘Het zou een belangrijk politiek debat kunnen worden met grote gevolgen voor de samenleving. Het gaat om de vraag: In wat voor soort samenleving wil je leven?’

Raul-Castro-assamblee-nacional-02062018

Raúl Castro betreedt (2 mei 2018) het parlement

Actualisering
De debatten in de Nationale Assemblee gingen afgelopen weekend veel minder ver dan Fernández zou willen, toen de Cubaanse regering en de afgevaardigden van de Nationale Assemblee zich bogen over wijziging en actualisering van de Grondwet. Zaterdag kwam het zogenaamde parlement bijeen om een begin te maken met de discussie over de hervorming van de Grondwet. Toen werd ook een commissie gevormd bestaande uit 34 parlementariers, ‘belast met de opstelling en indiening van de ontwerpgrondwet van de Republiek,’ en geleid door Raúl Castro zelf. De vergadering ging unaniem akkoord met de oprichting van deze commissie, geleid door de leider van de  Cubaanse Communistische Partij.

Bijzondere zitting
De Caribische staat Cuba zal zijn meer dan 40 jaar oude communistische grondwet hervormen. Raúl Castro (86) gaf in april de fakkel door aan opvolger Miguel Diaz-Canel (58) na twaalf jaar aan de macht te zijn geweest. De oud-president is al lang voorstander van een grondwetshervorming. De huidige tekst kwam tot stand in 1976, midden in de Koude Oorlog, onder impuls van de twee jaar geleden overleden revolutionaire leider Fidel Castro.

cuentapropista-lasserMarkteconomische hervormingen
Verwacht wordt dat de nieuwe grondwet enkele markteconomische hervormingen van de voorbije jaren grondwettelijk zal verankeren, zoals de erkenning van privé-eigendom. Mogelijk komt er ook een beperking van de ambtstermijn van de hoogste gezagsdragers. Ook wordt gestreefd naar meer ruimte voor personen met een dubbelde nationaliteit. De huidige Grondwet erkent slechts de Cubaanse, maar veel burgers beschikken ook over een Spaanse of Amerikaanse nationaliteit. De afgelopen weken heeft de afgevaardigde Mariela Castro, dochter van Raúl Castro en directeur van het Centro de Educación Sexual (CENESEX), gezegd de huwelijkswetgeving te willen herzien door de invoering van het homohuwelijk. In de huidige Grondwet worden slechts huwelijkse verbintenissen erkend tussen man en vrouw. Verdergaande politieke hervormingen worden niet verwacht. Onder leiding van Raúl Castro evolueerde het economische model van Cuba voorzichtig en zocht het land toenadering tot de voormalige aartsvijand, de VS. Maar Castro sloot altijd een hervorming van het een partijsysteem uit. Ook zal de rol van landbouwcoöperaties worden benadrukt omdat deze voorzien in 92% van het voedsel dat Cuba produceert. Over deze en andere zaken zijn afgelopen weekend geen definitieve besluiten genomen. Ze maken deel uit van het debat over de grondwetsherziening waar de nieuwbenoemde commissie leiding aan moet geven.

Oppositie
’Cuba moet zijn grondwet veranderen omdat onze samenleving de afgelopen jaren radicaal is veranderd, omdat die samenleving transnationaal is geworden, omdat eigendomsvormen gediversifieerd zijn, omdat er nieuwe sociale actoren zijn geboren’, zegt politicoloog Lenier González, een van de leiders van de gematigde opposiegroepering Cuba Posible. Dit standpunt wordt gedeeld door Cuba-deskundigen die in het buitenland wonen. ‘De nieuwe grondwet zou die verandering op de een of andere manier moeten weerspiegelen’, zegt de Cubaanse historicus Rafael Rojas, die in Mexico woont. Maar radicale veranderingen bleven buiten de discussie. Raúl Castro was duidelijk en Díaz-Canel ratificeerde zaterdag jl. dat de hervorming van de Grondwet van 1976 geen verandering van het politiek systeem inhoudt, dat het ‘onherroepelijke’ karakter van het socialisme in Cuba en de controle van de Cubaanse Communistische Partij over de andere staatsinstellingen gehandhaafd blijft. Zijn aanwezigheid en die van Machado Ventura in de grondwetscommissie staan daar borg voor.

Bronnen
* Associated Press en Reuters, 29 mei 2018
Link
* Havana Times, 4 juni 2018: Will there be Significant Constitutional Reform in Cuba?

 

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s