Cubaanse staatsmedia verliezen monopolie

Direct nadat in mei jl. een vliegtuig bij Havana neerstortte waarbij 113 mensen om het leven kwamen, zonden Cubaanse staatsmedia updates uit van de ramp, leverden via mobiele telefoons reportages vanaf de rampplek en zonden een interview ter plaatse uit met de nieuwe president Miguel Diaz-Canel. Toen later in mei, Cuba werd getroffen door de tropische storm Alberto, resulterend in een dozijn sterfgevallen, zond de staatstelevisie ongewoon lange beelden uit van vergaderingen waar ministers de reddingsacties bespraken. Andrea Rodriguez van Associated Press meldt uit Havana dat Cuba een Nieuw Communicatiebeleid voorbereidt om de concurrentie met andere media voor te zijn. De staatsmedia in Cuba hebben er nog niets over gemeld.

granma-bicitaxista

Bicitaxista leest Granma, de officiële krant van het Centraal Comité van de Cubaanse Communistische Partij

Cuba verbiedt onafhankelijke media en berichten in de staatspers bestonden geruime tijd voornamelijk uit transcripties van officiële verklaringen van de Communistische Partij, triomfrapporten over industriële productie of uitbundige lofprijzingen aan het adres van de leiders van het land. Die gezwollen stijl lijkt geleidelijk te veranderen in het kielzog van Diaz-Canel’s presidentschap sinds april. Cubaanse journalisten zeiden tegen persbureau Associated Press dat het Politburo van de Cubaanse Communistische Partij, een van de machtigste organen van het land, onlangs een document heeft goedgekeurd dat bekend staat als Nieuw Communicatiebeleid en dat erop gericht is de staatsmedia meer mogelijkheden te geven om nieuws te verspreiden, zoals collega’s in andere landen doen. Het nieuwe beleid werd ergens in de eerste drie maanden van dit jaar goedgekeurd, toen Díaz-Canel vicepresident was en verantwoordelijk voor het media- en communicatiebeleid van het land. Het trad in werking rond de tijd dat Díaz-Canel op 19 april de macht van Raúl Castro overnam, die 10 jaar had geregeerd zonder veel informatie te verstrekken over zijn verrichtingen aan het Cubaanse publiek of de internationale media.

Donkere grot
‘Cuba is in termen van connectiviteit en toegang tot informatie de afgelopen tijd veranderd,’ zegt David Vasquez, de voormalige directeur van Cachivache, een online tijdschrift voor Cubaanse millenials. ‘Misschien beschikken mensen nog niet over de toegankelijkheid tot nieuwe media die we graag zouden willen, maar er is voortdurend nieuwsconsumptie en het is gewoon niet waar dat het land een donkere grot is, zonder licht.’ De Cubaanse regering heeft nog niets in het openbaar gezegd over haar nieuwe communicatiebeleid. Maar journalisten in dienst van de staatsmedia zeggen dat het de bedoeling is de concurrentie aan te gaan met alternatieve online bronnen. Cuba heeft een van de laagste internetaansluitingen ter wereld, maar de toegangelijkheid groeit snel. Cubanen on-line hebben toegang tot een bijna onbeperkt aantal media, van onafhankelijke Cubaanse online tijdschriften tot anti-Castro uitgaven gefinancierd door de Amerikaanse overheid. Veel van deze sites worden geblokkeerd, maar de inhoud ervan is toegankelijk via Facebook en andere sociale media. Het land heeft nu bijna 2.500 wifi-plekken, maar de kosten van $1, ruwweg een gemiddeld dagloon, maken het online gaan voor veel Cubanen onbetaalbaar.

Toegankelijkheid internet
Onafhankelijke Cubaanse online media opereren in een grijs gebied, noch expliciet legaal noch illegaal, en over het algemeen getolereerd als ze controversiële onderwerpen te vermijden. ’Dit beleid is een reactie op klachten van staatsmedia en de samenleving en de behoefte aan meer informatie, die door overheid en de partij wordt erkend en die vanzelfsprekender wordt naarmate de internettoegang in het land is gegroeid,’ zegt José Raúl Gallego, een schrijver voor de onafhankelijke website El Toque.

internet-jongeman-mobiel-meisjeProeffase
Op basis van de Cubaanse Grondwet vaardigt de Cubaanse Communistische Partij algemene richtlijnen uit aan de Cubaanse regering, die vervolgens wetten en verordeningen opstelt om die richtlijnen ten uitvoer te brengen. Maar veel elementen van het nieuwe mediabeleid lijken nog lang niet te zijn gerealiseerd. Anderen worden gecommuniceerd aan een selecte groep journalisten die als testgroep lijkt te fungeren. Velen verwachten een bredere verspreiding van het nieuwe beleid en zelfs de goedkeuring ervan in de loop van de zomer. Dit nieuwe beleid geeft directeuren van kranten, televisie- en radiostations de mogelijkheid in geval van belangrijke gebeurtenissen zoals fatale rampen, uitzendingen te verzorgen zonder de eerder verplichte toestemming van het Departement van Ideologie (DOR) van de Cubaanse Communistische Partij. Die verandering werd zichtbaar tijdens de verslaggeving over het vliegtuigongeluk van vorige maand.

Reclame
Het nieuwe beleid staat ook reclame toe, ook van de kleine particuliere sector in Cuba. Ook wordt een nieuwe regelgevende instantie voor de media in het leven geroepen die onafhankelijk is van de partij en komen er afdelingen voorlichting in ministeries en gemeenten, die nu systematisch ontbreken binnen het eenpartijstelsel van Cuba.

internet-opladen-hier

Hier opladen!

Monopolie
‘Het monopolie op informatie in Cuba staat ter discussie,’ zegt Elaine Diaz, oprichter van de onafhankelijke nieuwssite Periodismo de Barrio. Veel voorstanders van meer transparantie op Cuba twijfelen er echter aan of het nieuwe beleid veel zal helpen. Terwijl de internationale media in de roerige en dubieuze geschiedenis doken van de Mexicaanse chartermaatschappij die de Boeing 737 verhuurde die neerstortte, zwegen de Cubaanse media in alle talen over elementen als de noodzaak van verder onderzoek en de verantwoordelijkheden voor de ramp. ‘De dwingende noodzaak is een van de problemen in de Cubaanse journalistiek,’ zegt Gallega. ‘En soms heb je dwingende verslaggeving die dubieus is en daardoor geen kwaliteitsjournalistiek.’

internet-enter-Carlos-Melian-2_Obstáculos-al-AccesoBron
* Andrea Rodriguez, Associated Press, 21 juni 2018

Link

* Website Cachivache met een uitvoerig Spaanstalig artikel Desconectados en Cuba: sí, pero cuánto? Met een overzicht van de stand van zaken over de connectiviteit in Cuba.

Bijlage
* De website Periodismo de Barrio publiceerde in mei een special over internet in Cuba met 13 reportages en 12 overzichtsartikelen met thema’s als de geschiedenis van internet in Cuba, een profiel van het staatsbedrijf ETECSA, anecdotes, de wifi en Nauta-plaatsen en de jongerencomputerclub Joven Club de Computación y Electrónica in Santiago de Cuba. Verder gesprekken met ondezoekers zoals Juan Antonio García Borrero en Yohana Lezcano, met voorstellen om internet te gebruiken als stimulans voor deelname van burgers aan de maatschappij.
Ook informatie over de platforms Facebook en YouTube, de verspreiding van Airbnb op het eiland, de veranderingen in de relaties tussen echtparen door gebruik van technologie en het grootste undergroundnetwerk SNET in Cuba.

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s