Carilda Oliver: Cuba’s erotiek in poëzie

De dichteres Carilda Oliver shockeerde Cubanen met haar gedichten, maar Cubanen waren er ook gek op. Ze overleed afgelopen woensdag 29 augustus op 96-jarige leeftijd. Zij negeerde de maatschappelijke canons op kunstgebied, overtrad die van de katholieke moraal in Cuba en weigerde zich na de triomf van de revolutie, te schikken naar de literaire normen van het socialistisch realisme.

Carilda-Oliver-dichter

Carilda Oliver Labra 1922 – 2018

Carilda Oliver werd op 6 juli 1922 geboren in Matanzas en publiceerde meer dan 40 boeken, die ook werden vertaald in het Engels, Frans en Duits. Zij beoefende alle bestaande vormen van poëzie en schreef sonnetten, rondelen, kwatrijnen of vrije verzen. Bijna alle Cubanen hebben ooit haar beroemde gedicht over de liefde gedeclameerd dat zij als jong meisje schreef.
‘Me desordeno, amor, me desordeno
cuando voy en tu boca, demorada,
y casi sin por qué, casi por nada,
te toco con la punta de mi seno’.

Carilda-Oliver-tekst-me-desordeneIk word gek, mijn liefste, ik word gek
Als ik je mond talmend binnenga;
En bijna zonder het te willen, ik ongemerkt
de punt van je borst raak.

Het gedicht zou Oliver lang achtervolgen omdat velen hun falen in de liefde aan haar toeschreven ‘en mij de schuld gaven van elke tegenslag in de liefde.’

Officialisme
Haar opstelling maakte dat de poorten van de officiële kunstinstituten voor haar vaak gesloten waren. Jarenlang sloot ze zich op in haar woning in Matanzas waar ze voor vrienden en buren een literaire salon organiseerde. Ze droeg haar gedichten voor en men luisterde naar gedichten die direct op muziek werden gezet. In 1950 ontving ze de Nationale Prijs voor de Poëzie voor haar boek Al Sur de mi Garganta. Het zou tot 1987 duren toen ze voor de tweede maal een prijs voor de Nationale Cultuur kreeg. In 1997 ontving ze opnieuw een nationale literaire prijs.

Carilda-Oliver-Fidel-90-

Carilda Oliver ontmoette in de jaren negentig Fidel Castro.

Fidel Castro
In de jaren veertig studeerde zij rechten aan de Universiteit van Havana, tegelijkertijd als Fidel Castro. Jaren later zou ze nog Canto a Fidel / Lied aan Fidel Castro schrijven toen hij in de bergen van de Sierra Maestra tegen de dictatuur van Fulgencio Batista streed. Maar de overwinning van Fidel in 1959 maakte dat er een einde kwam aan haar baan als advocaat in de gemeente Matanzas. Om als advocaat verder te kunnen werken moest zij zich aansluiten bij een advocatenkantoor van de staat.  Ondertussen bleef ze gedichten schrijven die niet werden gepubliceerd. De overwinning van de revolutie betekende ook een breuk met de familie omdat haar ouders Cuba verlieten. Carilda vergezelde hen naar het vliegveld om afscheid te nemen. Dat emotioneerde haar dusdanig dat ze enkele uren ‘noch kon horen, noch spreken.’ Later zei ze: ‘Geen van beiden waren ongelukkig met de Revolutie, maar ze gingen hun kinderen en kleinkinderen achterna.’ Carilda koos ervoor om in Cuba te blijven en aan de Tirrystraat 81 in Matanzas alleen verder te leven. ‘Ik ben een palmboom die hier werd geboren en die hier zijn wortels heeft en die wortels wil ik op geen enkele wijze doorsnijden. Ik bleef, dat is alles,’ zou ze later zeggen.

Geroddel

Carilda-Oliver-jong-dichter

Carilda Oliver als jonge dichteres

Haar opwindende erotische gedichten bezorgden haar de reputatie een ‘mannenverslinder’ te zijn. Zelf noemde zij haar gedichten een lofzang op de liefde, zowel de spirituele als de vleselijke liefde. In een interview bij de Cubaanse televisie bekende ze dat de liefdesgedichten waren geschreven ‘voor haar echtgenoten en voor de mannen die zij liefhad en die haar lief hadden.’ Haar persoonlijk leven gaf aanleiding tot geroddel. Ze trouwde diverse malen en eenmaal weduwe werd ze verliefd op een jonge bewonderaar van twintig jaar, een leeftijdsverschil van vijftig jaar. Dat leidde tot kwaadaardige reacties, maar de liefde tussen de twee zou 20 jaar duren, tot haar dood begin deze week. ‘Ik ben drie keer getrouwd geweest en was vele jaren zonder partner. Toen kwam er een jonge jongen in mijn leven, te jong. Heel de stad sprak er schande van. Ik zou zeggen heel Cuba, toen hij mij begon te bezoeken,’ herinnert Oliver zich het begin van deze romance die sterker bleek dan maatschappelijke vooroordelen.

Bron
* Por Guillermo Nova, persbureau DPA, 29 augustus 2018
Link

* Beluister en lees het gedicht Me desordeno amor van Carilda Oliver Labra

Me desordeno, amor, me desordeno
cuando voy en tu boca, demorada,
y casi sin por qué, casi por nada,
te toco con la punta de mi seno.
Te toco con la punta de mi seno
y con mi soledad desamparada;
y acaso sin estar enamorada

me desordeno, amor, me desordeno.
Y mi suerte de fruta respetada
arde en tu mano lúbrica y turbada
como una mal promesa de veneno;
y aunque quiero besarte arrodillada,
cuando voy en tu boca, demorada,
me desordeno, amor, me desordeno.

Uit: Memoria de la fiebre

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s