Ondanks armoede rijk joods leven in Cuba (deel 2)

Sommige Joodse hulporganisaties uit de VS en Canada ondersteunen de gemeenschap in Cuba. Een van hen is het Amerikaanse Joodse Joint Distribution Committee, dat sinds de vroege jaren negentig actief en continu erbij betrokken was. Na de ineenstorting van de Sovjet-Unie en de herintroductie van religieuze vrijheid werd het JDC de eerste Amerikaanse organisatie die toestemming kreeg om naar Cuba te gaan en daar samen met de Joodse gemeenschap te werken.

joodslevenhavanaOm het gemeenschapsleven op het eiland te stimuleren, heeft het JDC een reeks programma’s opgezet die tot op deze dag draaien. Ze omvat kippendiners voor de sabbat, vakantiediensten, Joodse zomerkampen, familiekampen, organiseren van bar mitsva’s en zelfs vervoer voor leden van de gemeenschap om diensten in synagoge bij te wonen. Het JDC heeft ook geholpen bij het opzetten van een kleine apotheek in Beth Shalom, verspreiding van medicijnen die door de organisatie wordt verzonden of door bezoekers en toeristen gebracht.

Uitdagingen
‘Er zijn veel uitdagingen – alles in het leven van het Cuba van vandaag, de economie van het land, tot het leven met 50 jaar communisme,’ vertelt de uitvoerend assistent van JDC Will Recant aan de Jerusalem Post. ‘Een van de belangrijkste uitdagingen was Joods onderwijs: de gemeenschap weer leren wat het betekent Joods te zijn, wat het Joodse leven is,’ voegt hij eraan en hij noemt de Torah of gebedsrol van de Beth Shalom-synagoge, die niet kosher was en bewerkt moest worden. Hij bracht deze zelf terug uit de Verenigde Staten op een van zijn reizen. ‘Het JDC moet reageren op de uitdagingen in de gemeenschappen waarin we werken, rekening houdend met de fysieke en spirituele realiteit van de landen,’ zegt hij. Hoewel ze zeker dankbaar zijn voor de hulp die zij van het buitenland krijgen, als ze gevraagd wordt of ze een gevoel hebben in de steek gelaten te zijn, heeft de gemeenschap gemengde gevoelens, vooral als het gaat om Cubaanse Joden die het land verlieten. ‘Ik zou ja zeggen’, antwoordt Fernández, terwijl hij verklaart dat hij het als vriend van de gemeenschap gemakkelijker kan zeggen. ‘Dat is iets dat gevoeld wordt. Misschien niet openlijk gezegd, maar het wordt gevoeld. Wat we speciaal nodig hebben is eigenlijk wat u doet’, vertelt hij de Jerusalem Post. ‘Mensen moeten weten dat we bestaan, dat we deze behoeften hebben en dat het soms heel makkelijk is om te helpen.’ Recant zegt dat, wat zijn organisatie betreft, het bij elkaar houden en versterken van de Joodse gemeenschap altijd een prioriteit zal zijn.

joden-beth-shalom-dans-sept2015

Feestelijke dans in Beth Shalom, 2015

Israël en Cuba
De moeilijke financiële en sociale situatie in Cuba heeft een groot aantal Cubanen ertoe gebracht om het land te verlaten. Voor de Joden was Israël een geschikte optie. ‘Als de economische situatie in het land verbetert, zullen mensen niet zoveel denken aan emigratie, over emigreren naar andere landen,’  zegt Dworin. ‘Het is een wonder dat de Joodse gemeenschap bestaat.’ Het emigratieproces kan echter voor Cubaanse onderdanen moeilijker uitpakken dan voor anderen. Vanwege het ontbreken van diplomatieke betrekkingen heeft Israël geen ambassade in Cuba. Om het emigratieproces te starten, gebruiken Cubaanse Joden de Canadese ambassade, die als tussenpersoon fungeert. David Prinstein, Dworin’s rechterhand en vicepresident van de gemeenschap, vertelt de Jeruzalem Post dat joden in Cuba over het algemeen zouden willen zien dat de twee landen relaties opbouwen. ‘Ik hou van Cuba omdat ik Cubaans ben en vanwege de kwaliteit van het leven hier, die verdient te worden erkend, en ik hou van Israël omdat het mijn andere helft is, het andere land waartoe wij behoren,’ legt hij uit in het Spaans. ‘Ik voel me als een zoon in een gescheiden familie waar de ouders elkaar niet genoeg spreken of elkaar begrijpen en de zoon weet niet waar hij aan toe is.’

jodenhavanaraul-en-la-fiesta-de-januca-580x406

Raúl Castro en joodse jeugd tijdens het Chanoeka of Inwijdingsfeest

Kinderen
Ondanks de uitdagingen maken Dworin, Prinstein en Fernández zich geen zorgen over de voortgang van het Joodse leven in Cuba. Kinderen zijn de sleutel tot de toekomst, en Beth Shalom heeft elke zondag een Hebreeuws schoolprogramma, waaraan elke week ongeveer 60 kinderen deelnemen. ‘Het is niet alleen een religie: het is een verhaal en een identiteit,” zegt Prinstein, wiens kinderen zelf zeer betrokken zijn bij de synagoge. ‘We zijn vertrouwd met een grote erfenis die we moeten doorgeven van generatie op generatie met de rust die we in Cuba hebben. Ik zou willen dat we dat over de hele wereld zou kunnen doen.’ Prinstein zelf begon pas in de jaren negentig te leren over zijn joodse wortels, toen de gemeenschap begon op te leven. Hij moest leren over het Jodendom, terwijl hij de tradities naar zijn kinderen probeerde door te geven. ‘We proberen ervoor te zorgen dat de jeugd op elk belangrijk moment, in elk project en programma zeer actief is – dat ze een sterke band zien met onze gemeenschap, met de staat Israël, met onze geschiedenis in Cuba en de erfenis die we aan hen nalaten,’ legt hij uit. ‘We zijn van mening dat het toekomstige leiderschap beter voorbereid zal zijn dan wij waren. Het is ongetwijfeld één grote familie en een gemeenschap waard om voor te gaan.’

Bron
* Danielle Ziri, Jerusalem Post, 17 april 2017

 

Bicitaxista’s moeten in eigen wijk blijven

Het Cubaanse Ministerie van Transport (Mitrans) heeft een nieuw voorschrift gepubliceerd voor de eigenaren van fietstaxi’s of bicitaxis in Havana. Ze moeten voortaan een duidelijke identificatie dragen waarop ook vermeld staat in welke gemeente van Havana zij toestemming hebben om te opereren. Deze sticker draagt het nummer van zijn vergunning en de naam van zijn wijk waar de bestuurder woont .

bicitaxi-pegatina

Bicitaxi met sticker en de naam van de wijk waar de chauffeur opereert, namelijk Oud-Havana

Tamara, een functionaris van de groep inspecteurs van Mitrans in het centrum van Havana, zegt tegen de internetkrant 14ymedio dat ‘wie niet woont in deze wijk ook geen sticker krijgt voor zijn voertuig en dus geen passagiers mag vervoeren’. Tamara, gekleed in het blauwe uniform van de Mitrans-inspecteur, kijkt nauwelijks op van de stapels papieren op haar bureau en zegt nog: ‘Ook moet hij of zij een bijpassend shirt dragen. Wie geen vergunning heeft, mag niet rijden’.

Chaotisch
De situatie in het stadsvervoer van Havana is traditioneel al gecompliceerd. Dat is nog verslechterd door groeiende tekorten aan brandstof en door allerlei bureaucratische maatregelen waarmee particuliere taxi’s te maken kregen. En de verdiensten van een fietstaxista zijn relatief klein; de bestuurder rekent 1 CUC voor vaak korte trajecten maar zij mogen de passagiers wel voor de deur afzetten. De meeste bestuurders zijn jongeren zonder beroepsopleiding, die vaak werken voor een onzichtbare baas die de eigenaar van het voertuig is en aan wie men dagelijks de helft van de inkomsten moet afstaan.

bicitaxi-vlag-muurOverleven
Een rondgang door 14ymedio op halteplaatsen van fietstaxi’s leert dat nog maar enkelen van hen de identificatie dragen. Een van hen, een jongen van ongeveer 20, Yuslo genoemd die werkt in de Chinese wijk van Havana schijnt niet onder de indruk te zijn van de nieuwe maatregelen. ‘Ik ben een Palestino/Palestijn* uit Mayarí Arriba, huur een kamer in de wijk Cerro en beweeg me door heel Oud Havana. Mijn adres staat niet op mijn identiteitskaart. Ik ben een piraat die vecht om te overleven. Als het link wordt, maak ik een sticker op mijn manier en maak die aan mijn fietsstuur vast’, legt hij uit. Alberto Ramírez, een veertiger en bicitaxista is wat gematigder: ‘Wij zijn gewend aan deze plotselinge maatregelen. Na enkele dagen is de storm weer voorbij en is iedereen het vergeten. Ik heb mijn sticker om in Oud-Havana te kunnen werken want ik woon al 20 jaar in een herberg van de staat, maar als een klant mij vraagt om hem naar ijssalon Coppelia te brengen doe ik dat en incasseer het bedrag.’ Een collega van Alberto probeert de aandacht van de journalist te trekken en zegt: ‘Zij hebben de macht en doen waar ze zin in hebben. Je hoeft niet gestudeerd te hebben om te snappen dat deze maatregel dwaasheid is. Het is goed dat er controle is maar waarom zou je van iedereen die hier werkt, moeten weten waar hij woont. Het interesseert me toch ook niet waar een minister of de chef van een zaak precies woont. Ik begrijp dat niet.’ Zonder een antwoord af te wachten, stapt hij op zijn bicitaxi en slechts gehumeurd, beëindigt hij de conversatie: ’Ik ga naar huis. Ik heb het plezier om te werken verloren.’

Bron
* Marcelo Hernández, website 14ymedio, 20 april 2017
Noot

* Cubanen die vanuit Oost-Cuba naar de hoofdstad zijn gemigreerd, worden in de volksmond Palestino’s of Palestijnen genoemd.

Woonblok 10 verdiepingen ingestort; 100 bewoners dakloos

Dinsdagochtend is in het centrum van Havana een woonblok van tien etages in elkaar geklapt. Volgens brandweerlieden is de trap in het pand vanaf de derde etage tot aan de begane grondig volledig in elkaar gestort. Vanaf de vijfde tot de zesde etage is de trap losgeraakt van de muur. ‘Het pand is in elkaar gestort’, bevestigen de brandweerlieden die verder geen informatie verstrekten. Er vielen geen doden en een man heeft een hoofdwond opgelopen.

derrumbe-17042017De bewoners vanaf de 5e etage – ongeveer 90 personen – zaten opgesloten omdat hun trap de enige uitweg naar buiten was. Een buurman zei dat ‘de lift al geruime tijd niet meer werkte.’ Met hijskranen is geprobeerd de mensen te redden uit hun benarde positie maar veel bewoners weigerden het pand te verlaten. Volgens omstanders zijn zij bang dat ze naar een albergue of opvangcentrum worden overgebracht. De ervaring leert dat zij, ondanks de beloften van een nieuw huis, daar lange tijd moeten verblijven en niet kunnen terugkeren naar hun eigen woningen. Volgens officiële cijfers hebben 33.889 gezinnen (132.699 personen) in Cuba een huis nodig. De meesten van hen wachtten al jarenlang in ‘tijdelijke’ opvangcentra voor slachtoffers van woninginstortingen of orkanen. In 2012 bleek uit onderzoek dat 60% van de 3,9 miljoen woningen op het eiland in slechte staat verkeert.

derrumbe-17042017-2Voedsel en water
Vroeg in de middag waren ongeveer een dozijn mensen via een kraan uit het pand gehaald. Brandweerlieden brachten voedsel en flessen water. De autoriteiten hebben de buurt afgesloten vanaf de boulevard San Rafael en de straten  Neptuno, Galeano en Industria.

Bron
* Diario de Cuba en 14ymedio, 18 april 2017

Airbnb onbetrouwbare partner voor Cubaanse woningverhuurders

Voor Cubanen die kamers verhuren, leek de hemel open te gaan toen het Amerikaanse bedrijf Airbnb in december 2014 aankondigde ook in Cuba haar activiteiten te willen ontwikkelen. ‘Alles verliep gesmeerd’, vertelt een Cubaanse gastvrouw tot dat het bedrijf twee maanden achter liep met betalen. Nu is Airbnb deze Cubaanse vrouw $2000 dollar verschuldigd maar het bedrijf reageert niet op mail. Airbnb was het eerste grote Amerikaanse bedrijf, dat Cuba binnenkwam na de dooi die Obama inzette. Oprichter Brian Chesky zat in de delegatie die met president Obama in maart 2016 het eiland bezocht.

airbnb-appartement-havana

Airbnb appartementen die in Havana worden verhuurd

María Rodríguez, woordvoerder van Airbnb laat de krant El Nuevo Herald weten, te kampen met vertragingen en zegt dat er aan een oplossing wordt gewerkt. ‘Onze medewerkers werken er hard aan. De Cubaanse gastheren en vrouwen zijn gepassioneerd, genereren belangrijke inkomsten die direct aan het Cubaanse volk ten goede komen. Daar geloven we ook in,’ aldus de woordvoerder. Airbnb beschikt op dit moment over 4000 woningen in heel Cuba; 10 tot 20% van de Amerikanen die Cuba als toerist bezoeken, maken er gebruik van. ‘In Cuba groeit Airbnb op dit moment het snelst,’ aldus directeur Chesky.

Persoonlijk uitbetalen
Het betalingsprobleem heeft te maken met de wijze waarop het bedrijf de opbrengsten van de verhuur overmaakt aan zijn verhuurders in Cuba. Het Amerikaans embargo verbiedt de meeste banken transacties tussen de VS en Cuba af te sluiten. Enkele banken zoals de Stonegate Bank in Florida en de Banco Popular van Puerto Rico, heeft creditcards die in Cuba kunnen worden gebruikt maar niet door Cubanen. Airbnb gebruikt een bedrijf in Miami, VaCuba dat transacties in convertibele CUC’s –de harde valuta in Cuba – uitvoert en persoonlijk bij de verhuurders bezorgt. ‘Dat ging altijd goed maar sinds 2 maanden zijn er geen betalingen meer gedaan. Voorheen kwam de gast die de kamer(s) huurde en 3 tot 5 dagen later de agent met het geld. Nu heb ik nog 2000 dollar te goed’, aldus Marta, die als gastvrouw verschillende woningen van haar en familieleden verhuurt in de wijk Miramar. Zij wil de journalist alleen anoniem te woord staan. Als de situatie niet verbetert, ziet ze zich gedwongen om haar zaakje te sluiten en ‘dat zal ons schaden maar ook de Cubaanse-Amerikanen die onze beste klant zijn.’ Marta is enthousiast over het netwerk dat Airbnb biedt:  ‘Het is schitterend. Vroeger hadden we drie klanten, nu zijn we alle 30 dagen van de maand bezet.’ Maar nu is ze ten einde raad omdat Airbnb niet reageert op de klachten. ‘Ik probeerde ze te bereiken via hun website maar kreeg niemand te spreken die enige zekerheid kon bieden. Airbnb verstopt zich,’ zegt ze telefonisch vanuit Havana.

airbnb-naar-cuba

Presentatie: ‘Airbnb goes to Cuba’

Meer klachten
Op de website van Airbnb wordt door een bezoeker een tekst van een mail gepubliceerd waarin VaCuba adviseert een debetkaart bij Financiera Cimex S.A (FINCIMEX) aan te vragen. Die is er ook voor Cubaanse burgers en VaCuba zou dan de huuropbrengsten op deze kaart kunnen overmaken. Onduidelijk is of dit een legale weg is want FINCIMEX maakt deel uit van een ondernemersgroep, gecontroleerd door het Cubaans leger. Marta vindt de gedachte dat de militairen dan precies weten hoeveel geld ze van Airbnb ontvangt, onprettig. ‘Voor mij is het een probleem dat Airbnb moet oplossen en ons moet uitbetalen wat zij ons schuldig zijn.’ El Nuevo Herald nam contact op met het bedrijf VaCuba in Miami maar een medewerker liet weten dat ‘de enige persoon die zou kunnen antwoorden niet in het land is’. Het geval van Marta is niet het enige. Op de website van Airbnb staan sinds januari minsten 12 klachten van Cubaanse verhuurders zoals Xiomara die over de hele maand maart nog geen cent van VaCuba heeft gekregen. En Orlando, een verhuurder in Holguín klaagt over een achterstand in het betalen van drie gevallen. Gabriel schrijft dat ‘Vacuba tot nu toe de betaling van de verhuur van 2 appartementen die mijn familie in Havana bezit, niet heeft voldaan voor 14 reserveringen.’

Airbnb-website

Website Airbnb in Cuba

Belasting
Volgens schattingen van Airbnb zelf kan een gastheer die een woning verhuurt in Havana gemiddeld 227 dollar per week verdienen. Dat is 10 maal het gemiddelde maandinkomen van een Cubaan in staatsdienst. Daar gaan de belasting af en de kosten voor de vergunning van de Cubaanse overheid om je woning of kamers te verhuren. Een verhuurder met een inkomen van 2000 dollar per jaar betaalt 50% aan belasting. Volgens de econoom Carmelo Mesa-Lago is de inkomstenbelasting in Cuba (gemiddeld 37% van het inkomen), dubbel zo hoog als in de rest van Latijns-Amerika en worden daardoor belastingontwijking en foutieve inkomstenmeldingen bevorderd.

Bron
* Nora Gámez Torres in El Nuevo Herald van 11 april 2017

Amir Valle, de ‘rotte appel’ die verwijderd moest worden

De website The Real Cuba sprak in 2016 uitvoerig met Valle o.a. over de journalistiek in Cuba, de censuur, zijn verbanning en de hereniging van hem en zijn gezin in Duitsland.

 

amir-valle-5

Amir Valle

Hoe was het om op te groeien in het Cuba van de jaren zeventig?
Valle: ‘Veel mensen zagen Cuba als een baken voor de vrijheid en hoop in een tijd dat de wereld leek in te storten. Vooral onder jonge mensen bestond dit ideaal. De propaganda van de revolutie leerde ons dat wij een nieuw type mens zouden worden. Fidel Castro en Che Guevara spraken over de Nieuwe Mens. Ik zag de donkere zijden van de revolutie ook niet omdat mijn ouders de idealen van de revolutie aanhingen. Mijn vader is nog steeds trots op het feit dat hij de zaak van de revolutie diende. Maar hij zei dat hij had gestreden voor de mogelijkheid te doen waarin ik geloofde, ook als het met zijn eigen opvattingen botste. Die woorden betekenden veel voor mij. Mijn proces van ontgoocheling met de revolutie begon toen ik journalistiek begon te studeren. Ik merkte dat er grenzen waren die ik gedwongen moest volgen en dat er onderwerpen waren waar ik als journalist niet over mocht schrijven. Dat opende mijn ogen.’

cover-amir-valle-censorship-in-cuba

Gagged Words / Palabras Amordazadas is de titel van een boek van de vooraanstaande Cubaanse schrijver Amir Valle (1967) de historie van de Cubaanse censuur en aandacht voor de subtielere censuur van nu. De Eva Tas Foundation biedt het boekwerkje (130 pgs) kosteloos aan voor de bezoekers van deze Cubaweblog. Stuur een mail naar glasnostincuba@upcmail.nl en vergeet niet uw naam en adres in te vullen. Laat ook weten of u een exemplaar van de Spaanse of Engelstalige boek wilt ontvangen.

Wat voor druk wordt er op Cubaanse journalisten uitgeoefend?
Valle: ‘Het eerste dat je wordt verteld als je journalistiek studeert, is dat je een ideologische soldaat van de revolutie bent. Als je je diploma hebt behaald word je bij diverse media geplaatst die elk hun eigen ‘niet te verbreken richtlijnen’ heeft. Deze richtlijnen bepalen wat wel of niet gezegd kan worden, wie je mag interviewen en welke onderwerpen belangrijk zijn om te behandelen. De richtlijnen worden gedicteerd door het Departement voor de Ideologie, onderdeel van het Centraal Comité van de Cubaanse Communistische Partij. Een goede journalist zoekt naar wegen om de werkelijkheid te beschrijven maar vaak willen journalisten geen risico lopen en bedrijven oppervlakkige journalistiek. Ik heb bekwame vrienden die besloten daarom hun beroep op te geven en nu werken zij als taxichauffeurs omdat zij zich niet wilden onderwerpen.’

U werkte mee aan het script van Estela Bravo die in 2001 de documentaire maakte Fidel, het niet vertelde verhaal. Wat leerde die ervaring u?
Valle: ‘Dat was een kantelmoment voor mij. Bij de productie ervan had ik toegang tot heel veel foto – en filmmateriaal van Fidel Castro, dat ik nog nooit had gezien. De stijl van leven waarmee ik door die privébeelden werd geconfronteerd, leek op niets op de wijze waarop de rest van de bevolking leefde. De mate van luxe schokte mij. Foto’s van hem en zijn gezin deden me eerder denken aan een Arabische sjeik en een oliemiljonair dan aan een revolutionaire leider, die het volk iedere dag om nog meer offers vraagt. Lange tijd dacht ik – zoals veel Cubanen – , als Fidel nou maar zou weten wat er allemaal op het eiland fout ging, dat dan deze kwalijke kant van de revolutie zou verdwijnen. Ik dacht dat het probleem bij personen van het middenkader van de partij lag die hun werk niet goed uitvoerden. Maar bij het maken van deze documentaire ontdekte ik dat Fidel al lang op de hoogte was en dat hij evenzeer verantwoordelijk was voor de ineenstorting van het systeem’.

cover-havana-babilonia-francia-amir-valleUw onderzoeksroman Habana Babilonia is een bestseller op de zwarte markt in Cuba. Waarom schreef u het?
Valle: ‘Dat was een van de momenten waar ik erg trots op ben omdat ik met dat boek bekend werd bij alle Cubanen en niet langer alleen bij de culturele elite. Het boek kostte me vijf jaar onderzoek in de wereld van de prostitutie. Ik leverde de tekst in voor de Latijns-Amerikaanse Literatuurprijs van de Casa de las Américas en toen die voorbij was ging ik mijn exemplaren bij deze uitgeverij ophalen. Maar er ontbrak een exemplaar. Later verscheen de tekst van het boek op het Cubaanse intranet en werd er een succes. Ook mijn contactinformatie werd gepubliceerd en ik werd overstelpt door mails, brieven en telefoontjes van mensen die mijn boek clandestien lazen. De populariteit van het boek nam nog toe toen Fidel Castro de inhoud kritiseerde en zei dat het boek een niet-bestaande werkelijkheid in Cuba beschreef.’

U werd niet het land uitgegooid, maar kreeg een verbod om na een reis door Europa, weer terug te keren naar Cuba.
Valle: ‘Ik zeg altijd niet verbannen te zijn, maar ik kreeg een verbod het land binnen te komen. Ik ontdekte via vrienden van mij op het eiland dat de toenmalige Minister van Culuur, Abel Prieto, nu een adviseur van Raúl Castro, mij ‘een rotte appel’ noemde en dat rotte appels verwijderd moesten worden voor zij de rest aanstaken. Omdat ik inmiddels in Cuba bekendheid genoot, zou een arrestatie tot een schandaal hebben geleid. Dus gaven ze mij in oktober 2005 toestemming om mijn laatste boek in Spanje te presenteren. Toen ik terug wilde vliegen, werd mij verteld dat ik dat recht had verloren. Ik heb een jaar lang geprobeerd mijn recht op terugkeer terug te krijgen, met steun van journalisten en allerlei media zoals de BBC en het Spaanse persbureau EFE. Toen dat niet lukte, vroeg ik de Cubaanse regering mijn kinderen toestemming te geven het land te verlaten. Het antwoord was negatief. Ik besloot de hulp in te roepen van bekende journalisten en schrijvers die de revolutie steunden, maar ook mijn vriend waren, zoals Gabriel García Márquez en José Saramago. Ik legde hen de toestand ooit en zei hen dat ik een internationaal schandaal zou veroorzaken onder intellectuelen als ik mijn kinderen niet terugkreeg. Dank zij de directe druk van Gabriel Garcia Márquez kwam mijn zoon Cuba uit.

amir-valle-left to the right-writers Jorge Félix Rodríguez, Ladislao Aguado and Amir Valle with his wife Berta. On the day when the Magazine OtroLunes was created

Amir Valle en zijn vrouw (rechts) zijn o.a. werkzaam voor de website Revista Hispanoamericana de Cultura  Links de Cubaanse auteurs Jorge Félix Rodríguez en Ladislao Aguado

Gaat u terug naar Cuba?
Valle: ‘Vijf jaar na mijn verbanning, stuurde de regering een vriend op mij af die bij een ambassade van Cuba in Europa werkte. Hij zei dat als ik voortaan zou zwijgen en niet langer kritiek zou uiten over het leven in Cuba en de regering, zij de mogelijkheid zouden overwegen van mijn terugkeer naar het eiland. Ik had ondertussen mijn twee kinderen bij me en mijn gezin had zich gehuisvest in Duitsland. Ik liet hen weten te oud te zijn voor dergelijke deals en dat ik zou terugkeren als ik net als  burgers van andere landen, een ticket zou kunnen kopen en het land in- en uit zou kunnen gaan zonder problemen.’
Bron
* The Real Cuba, 2 februari 2016

Noot

film-the-untold-story-estela-bravo

Fidel Castro, the untold story

* Regisseur Estela Bravo maakte in 2001 een documentaire toen Fidel Castro 40 jaar aan de macht was, getiteld Fidel, the Untold Story. Fidel komt in beeld zwemmend met zijn bodyguard, bij een bezoek aan een kinderopvang, lachend met Nelson Mandela, in gesprek met de voormalige bootvluchteling Elián González en terwijl hij zijn verjaardag viert met de Buena Vista Social Club.  Aan het woord komen de voormalige CIA-agent Phillip Agee, de bokser Muhammad Ali, de vrijheidsstrijder Angela Davis, Elián González, Nelson Mandela en de Colombiaanse schrijver Gabriel García Márquez. Fidel, the untold story 1 uur 30 minuten
Linken
* Website Amir Valle
* Website Otro Lunes

Ex-spion Fernando González maakt carrière

Het was voor politieke intimi geen geheim dat de voormalige Cubaanse spion Fernando González Llort de volgende president van het Instituto Cubano de Amistad con los Pueblos  / Cubaans Instituut voor Vriendschap onder de Volkeren (ICAP) zou worden. Sinds zijn terugkeer naar Cuba, na 15 jaar Amerikaanse gevangenschap, werd hij in juni 2014 benoemd tot vicevoorzitter van de ICAP. Deze week werd bekend dat hij de huidige ICAP-voorzitter Kenia Serrano Puig zal opvolgen.

cuban-five-Fernando-Gonzalez-Llort

Fernando González Llort

Het officiële persbericht over de opvolging van Serrano Puig is zuinigjes en bevat niet de geijkte zinsnede over ‘het vervullen van andere verantwoordelijkheden’ over Serrano. De tekst vermeldt ook niet hoe ‘excellent deze zijn taken voor het ICAP uitvoerde’, een vaak voorkomende zinsnede in dergelijke berichten. Dat belooft weinig goeds voor de scheidende ex-voorzitter.

Cuban Five
Sinds hun terugkeer uit Amerikaanse gevangenissen, vervullen alle leden van het spionagenetwerk van de Cuban Five functies in instellingen van de staat, de meesten als vicevoorzitters. González Llort is de eerste die zo’n instelling gaat leiden. Llort behaalde in 1987 het zogeheten Gouden Diploma als afgestudeerd specialist in Internationale Politieke Relaties. Later leidde hij een tankeenheid in Angola waar het Cubaanse leger bij de oorlog daar was betrokken. De rest van zijn levensbeschrijving bestaat uit zijn deelname aan het spionagenetwerk Red Avispa / Rode Wesp en die deelname eindigde in zijn aanhouding en gevangenschap in de VS. González Llort is officieel Held van de Republiek Cuba.

icap-kantoor-havana

Kantoor van ICAP in Havana

Solidariteit
ICAP is de Cubaanse organisatie die een grote rol speelt bij de organisatie van werkkampen, officiële congressen uit solidariteit met de Cubaanse Revolutie en de ontvangst van vertegenwoordigers en personen uit bevriende landen. Deze week verwelkomde ICAP bijvoorbeeld een delegatie van de Vriendschapsvereniging Cuba-Iran. ICAP heeft zich ontwikkeld als de bekende vriendschapsinstituten die bestonden in de voormalige communistische wereld. Bij de initiatieven en activiteiten van ICAP wordt het accent gelegd op de vriendschap tussen de volkeren en wordt marxistisch-leninistisch woordgebruik gemeden. De functie van voorzitter van ICAP biedt de mogelijkheid tot maatschappelijke stijging binnen de Cubaanse instituten. Oud-voorzitter Sergio Corrieri was lid van het Centraal Comité van de partij en lid van de Staatsraad. De nu vervangen voorzitter Kenia Serrano was ooit lid van het Nationaal Bureau van de communistische jeugdbeweging (UJC) en kwam niet verder dan een zetel in het Cubaans parlement.

Bron
* Marcelo Hernández, Cubaanse internetkrant 14ymedio, 29 maart 2017

Link
* Website ICAP

Eén maand zonder vicevoorzitter Machado Ventura

Al één maand lang is de Cubaanse tweede vicepresident José Ramón Machado Ventura niet meer in de openbaarheid verschenen. Reinaldo Escobar, journalist van 14ymedio, vraagt zich af wat de reden van de afwezigheid van de tweede sterke man in Havana kan zijn. De laatste maal dat de vicepresident werd gezien, bezocht hij een landbouwproject in Pinar del Río.

machado-ventura-2017

Machado Ventura

De 86-jarige Machado Ventura, geboren in San Antonio de las Vueltas, is als tweede partijsecretaris al ruim 10 jaar de sterke man in de schaduw van Raúl Castro. Hij was nooit langer dan 48 uur afwezig op televisieschermen en in krantenkolommen tot en met 27 februari jl. Dat leidde tot geruchten, zeker in een land waar de bevolking gewoon is meer aandacht te schenken aan het ontbreken van nieuwsberichten dan aan het nieuws zelf.

Opvolging
De afwezigheid van Ventura komt op een moment – minder dan een jaar – dat Raúl Castro zijn ambt als president zal neerleggen en de vraag dringt zich op wie hem zal opvolgen. Wanneer Machado Ventura verdwijnt, is de benoeming van een tweede partijsecretaris noodzakelijk en die zal meer duidelijkheid brengen over de vraag van Raúl’s opvolging, een van de best bewaarde geheimen in Cuba van de laatste jaren. Als de huidige eerste vicepresident Diaz Canel benoemd wordt tot tweede man van de partij, wordt daarmee een traditie voortgezet waarmee meer macht bij één persoon ligt. Maar ook andere namen worden genoemd zoals die van Bruno Rodríguez, de huidige Minister van Buitenlandse Zaken, Lázaro Expósito, partijvoorzitter in de provincie Santiago of Salvador Valdés Mesa, oud-leider van de staatsvakbeweging CTC. Er zou dan sprake zijn van een tweehoofdige leiding (van staat en partij), een ongewone route voor communistische regimes.

Fidel alleenmacht
Tientallen jaren was alle macht geconcentreerd bij Fidel Castro die veel van zijn ontelbare taken delegeerde naar zijn broer. In 2006 werd de Cubaanse leider door ziekte gedwongen zich terug te trekken uit het openbare leven, en erfde Raúl Castro dit conglomeraat van taken die voortvloeiden uit het leiderschap van de partij én de staat. Maar in de periode van Raúl Castro werd het systeem van de twee parallele functies gesplitst. De eerste vicepresident was niet langer ook dezelfde persoon als tweede man van de partij PCC. Machado Ventura bleef de tweede man van de partij. Machadito, zoals hij door zijn vrienden wordt genoemd, heeft het imago van een ayatollah en beschermer van de ware ideologie, gecultiveerd. Het is een vorm van orthodoxie die in Cuba niet gekoppeld is aan de dogma’s van het marxisme-leninisme, maar aan de doctrine van het eigenzinnige Fidelismo.

CUBA-LA HABANA-ASISTEN MACHADO VENTURA Y DÍAZ-CANEL A CEREMONIA DE CONDECORACIÓN CON LA ORDEN CARLOS J. FINLAY

José Ramón Machado Ventura (links), tweede partijsecretaris, vicevoorzitter van de Staatsraad en de Raad van Ministers ontving op 21 januari 2017  de onderscheiding Carlos J. Finlay uit handen van Elba Rosa Pérez Montoya, Minister van Wetenschappen en Milieu. Rechts: Miguel Díaz-Canel Bermúdez, eerste vicevoorzitter van de Staatsraad en de Raad van Ministers .

Onbeweeglijk
De aanwezigheid in de top van de samenleving van een onverbiddelijke Cerberus (de driekoppige hellehond uit de mythologie die de poorten van de onderwereld bewaakt) als Machado Ventura, wordt door analisten beschouwd als de wens van Fidel Castro, die hem achter zijn broer plaatste om te voorkomen dat deze van de uitgestippelde weg zou afwijken. Zo werd de man die ooit een medische graad haalde, volgens het jargon uit de Sovjettijd van de perestrojka, de rem op de hervormingen die Raúl Castro zou willen doorvoeren. Machado Ventura verwierf zijn reputatie van onbeweeglijkheid en gebrek aan flexibiliteit ook door zijn strenge optreden tijdens de provinciale vergaderingen die hij overal in het eland leidde en die vooraf gingen aan de twee laatste congressen van de partij. Daar werden besluiten voorgekookt, akkoorden gesloten en de vertegenwoordigers verkozen voor het partijcongres die trouw betoonden aan de ‘heilige geboden’ van het Raúlismo.

Harde lijn
Wellicht is er nu een einde gekomen aan de hoofdrol die hij speelde. De man die de val van functionarissen aankondigde, tijdens de vieringen van de Eerste Mei de bevolking toesprak en tientallen jaren kerstbomen verbood in openbare gebouwen, zou van het toneel zijn verdwenen. Zo verdwijnen ook  zijn toespraken die opriepen tot efficiëntie en zijn bezoeken aan productiebedrijven waar hij aanmoedigde tot meer discipline en opofferingsgezindheid. Of is het mogelijk dat Machadito – de waakhond van de orthodoxie – als een feniks uit zijn as herrijst en de boeren opnieuw uitlegt hoe zij boniato moeten telen of de ingenieurs in een fabriek uitlegt hoe zij de grondstoffen beter kunnen gebruiken? De hoeders van de harde lijn zullen die wederkomst met opluchting verwelkomen.

Bron
* Reinaldo Escobar op de website 14ymedio, 27 maart 2017