Hervormingsgezinde econoom Ómar Everleny ontslagen

Ómar Everleny Pérez, vooraanstaand econoom en pleitbezorger van economische veranderingen in Cuba, is begin april ontslagen bij het Centro de Estudios de la Economía Cubana van de Universiteit van Havana. Ómar Everleny (56) zou zonder toestemming gesprekken hebben gevoerd met collega’s uit de VS. Everleny werd door ambasadeurs van EU-landen in Havana bij voorkeur aanbevolen als vertegenwoordiger van de hervormingsgezinde stroming in Havana. Hij maakt ook deel uit van de adviesraad van de Nederlandse non-profitorganisatie Credit4Cuba.

Omar-Everleny2

Ómar Everleny Pérez in Havana

Tijdens het congres van de Cubaanse Communistische Partij / Partido Comunista de Cuba gingen al geruchten over zijn mogelijk ontslag. De redactie van persbureau Associated Press citeert uit een resolutie die werd aangenomen door het Centro de Estudios de la Economía Cubana, waarin wordt gesproken over de ‘definitieve verwijdering’ van Pérez. In deze tekst komt directeur Humberto Blanco aan het woord, die Pérez beschuldigt van het voeren van overleg met buitenlandse instituten en het informeren van ‘Noord-Amerikaanse vertegenwoordigers’ over de gang van zaken op het instituut. Ook wordt hem ‘onverantwoordelijk’ en ‘nalatig’ gedrag verweten, evenals het ontvangen van fondsen voor een studie over Zuid Korea waar geen toestemming voor was gegeven. Pérez bevestigt zijn ontslag en meldt AP  er tegen in beroep te gaan. ‘Hoe is het mogelijk dat ik elk jaar als excellent werd beoordeeld en men zich nu van mij verwijdert en mij beschuldigt?’, vraagt hij zich af. Hij voegt er aan toe al 30 jaar te werken voor de Universiteit van Havana, 50 Amerikaanse onderwijsinstellingen te hebben bezocht en nooit problemen te hebben gehad. ‘Ik zal revolutionair en nationalist blijven en ik steun veel van de maatregelen die Raúl Castro nam’, aldus Pérez, die ook erkent dat binnen enkele sectoren van de macht er weinig tolerantie is voor kritiek, ‘ook als deze opbouwend is.’

Vaart maken
Pérez was de eerste expert van een officieel overheidsinstituut, die artikelen publiceerde in tijdschriften buiten de Cubaanse overheid zoals de kerkbladen Espacio Laical en Palabra Nueva. Het instituut waar hij tot voor kort werkzaam was, schonk vanaf 2010 veel aandacht aan de hervormingen die Raúl Castro lanceerde, o.a. door onderzoek en publikaties over de nieuwe wet op buitenlandse investeringen, de opkomst van particuliere ondernemingen, de normalisering van de onroerend goed markt en het in vruchtgebruik geven van niet-bewerkte landbouwgronden. Everlyn over de hervormingen: ‘We moeten vaart zetten, ophouden met geheimzinnigheid en niet alleen kijken naar grote economische projecten.’ Zijn instituut ontving tientallen academici uit diverse landen, o.a. uit de VS waarbij de inhoud en de effecten van de hervormingen werden uiteengezet. Pérez adviseerde de Cubaanse regering, maar stelde ook publiekelijk de traagheid van de hervormingen aan de kaak. Problemen werden in 2013 duidelijk toen hij uit de leiding van het centrum werd gestoten en hij alleen werkzaam bleef als onderzoeker. Hij verdedigde medewerkers die wilden publiceren in niet- officiële media en zei half 2013 zijn lidmaatschap van de communistische partij op. Pérez zelf is niet verbaasd: ‘Elke keer opnieuw gebeuren dit soort dingen’, zegt hij en wijst erop dat men met deze sancties ‘een voorbeeld’ wil stellen voor andere intellectuelen en academici in verschillende sectoren die ook kritiek zouden willen uiten.

cuentapropista-celular

La Clinica del Celular of Kliniek voor Mobieltjes, een particuliere ondernemer in Havana

Meer politieke ontslagen
In 2010 werd de politicoloog Esteban Morales uit de partij gezet omdat hij de corruptie had bekritiseerd en had gewaarschuwd voor de kwalijke gevolgen ervan voor de Cubaanse samenleving. Twee jaar later werd hij weer geaccepteerd als partijlid. In 2013 verloor de socioloog Roberto Zurbano zijn bestuurszetel in de uitgeverij Casa de las Américas na een artikel in de New York Times over racisme in Cuba. Hetzelfde overkwam de musicoloog Robertico Carcasses die tijdelijk werd ontslagen, maar nog steeds niet kan werken voor officiële instituten. En half 2015 werd het contract beëindigd van de theaterdirecteur Juan Carlos Cremata en werd zijn bewerking van een toneelstuk van Eugene Ioneso El rey se muere verboden.

Serieuze en waardevolle collega
Ex-collega en econoom Pavel Vidal, die met Pérez in hetzelfde instituut werkte voor hij naar de Universiteit van Cali in Colombia verhuisde, gelooft dat het ontslag van Pérez aantoont dat de Universiteit extreem ver gaat in het beperken van onderzoekers ‘bij de ontwikkeling van hun normale academische activiteit.’ En dat gebeurt ‘midden in een periode van hervormingen‘ die vraagt om nieuwe ideeën en een eerlijk en open debat over de toekomst van het land.’ De Cubaanse econoom Armando Chaguaceda die woonachtig is in Mexico, noemt Pérez ‘een serieuze en waardevolle’ expert. ‘Het is een slecht signaal voor economen dat ook het vermogen van het apparaat (de Cubaanse overheid) aantast op een feedback over de koers van de hervormingen en de reactie van de mensen erop’, zegt Chaguaceda aan AP. Hij wijst erop dat zo’n vooraanstaande wetenschapper met zo’n prestige in Cuba als Pérez niet van de Universiteit kan worden verwijderd zonder instemming van de hoogste leiding in het land.

Bron
* Andrea Rodríguez, Associated Press, 20 april 2016

Noten
* Op deze Cubaweblog verscheen op 8 september 2014 een bijdrage Meer zweet of minder Centralisme, waarin diverse Cubaanse economen de hervormingen in Cuba beoordelen. Citaat: De econoom Omar Everleny Pérez benadrukt dat ‘elke maatregel die werd genomen de centralistische mentaliteit heeft behouden.’

* Ómar Everleny in Nederland

Omar-everleny-in-nederland-2015

Omar Everleny tijdens zijn bezoek vorig jaar aan Nederland

Vorig jaar juni was Omar Everleny – op uitnodiging van de Nederlandse ambassade in Havana – de gast van o.a. de Nederlandse non-profit organisatie Credit4Cuba, gericht op de ondersteuning van kleine ondernemers of cuentapropistas in Cuba bij de ontwikkeling van hun bedrijf. Daartoe biedt Credit4Cuba steun op het gebied van o.a. managementtraining en uitwisseling van ervaringen. Op de website van Credit4Cuba wordt Everleny omschreven als ‘een van de sleutelfiguren in het economisch hervormingsproces in Cuba’. Begin april meldt de website, dat Omar Everleny Pérez is toegetreden tot de Adviesraad van Credit4Cuba. Ongeveer tegelijkertijd wordt zijn ontslag in Havana bekend. Credit4Cuba wenst niet te reageren op dit politiek gemotiveerde ontslag. 

Andere Tijden: Cuba, het gedroomde eiland

Europese autoriteiten kregen de doodschrik. ‘Er stond in allerlei kranten dat wij tot stadsguerrilla zouden worden opgeleid. Dat was allemaal pure lulkoek,’ aldus Jaap van Ginneken die in 1968 naar Cuba reisde. Linkse studenten en intellectuelen komen in de jaren ’60 van over de hele wereld om de verworvenheden van de Cubaanse revolutie met eigen ogen te aanschouwen. Sommigen doen mee aan werkkampen, anderen laten zich rondrijden in bussen. De droom van een ‘vrolijke’ revolutie lijkt in dit tropische land werkelijkheid te worden. Het televisieprogramma Andere Tijden kijkt zaterdag aanstaande (21.20 uur op NPO2) terug op deze periode toen Cuba nog een onweerstaanbare aantrekkingskracht uitoefende op Nederlandse progressievelingen.

cubagangers-gestradn-schiphol-1968

Gestrande Cubagangers Schiphol 1968 © Nationaal Archief

Westerse linkse intellectuelen zetten zich in de jaren ‘60 af tegen het koloniale verleden, onrecht in de Derde Wereld en vooral tegen Amerika dat dictators steunde en een vuile oorlog voerde in Vietnam. Geen wonder dat ze in de Cubaanse revolutie een inspiratiebron vinden. Heldhaftige revolutionairen onder leiding van Fidel Castro en Ché Guevara verslaan in 1959 het door Amerika gesteunde regime van dictator Fulgencio Batista. Castro brengt gelijkheid, start een succesvolle alfabetiseringscampagne en zorgt voor gratis gezondheidszorg. In tegenstelling tot het grauwe socialisme in het Oostblok, heeft dit socialistische experiment onder de tropenzon iets gezelligs en avontuurlijks. En daarmee voor velen een onweerstaanbare aantrekkingskracht.

mulischmaarikzatopcubaimagesBiefstuk
Schrijver Harry Mulisch, die eind 1967 naar Havana afreist en zich onomwonden solidair verklaart met de revolutie, is de bekendste Nederlandse Cubaganger. Twee jaar eerder gaat een groep linkse studenten uit Amsterdam hem voor. ‘Het sprak natuurlijk enorm tot de verbeelding dat een stelletje guerrilla’s, een handjevol mannen, daar een rechts dictatoriaal regime omver hadden geworpen en een socialistische droom waren begonnen’, aldus Bert Vuijsje, een van de initiatiefnemers van de reis van 1965. De buitenlanders worden goed ontvangen ondanks tekorten op allerlei gebieden, die volgens de Cubanen het gevolg zijn van de Amerikaanse blokkade. Vuijsje: ‘We kregen elke dag een enorme biefstuk, voor de gewone Cubaan was dat natuurlijk onbereikbaar. Na een dag of drie hadden we echt genoeg van die biefstukken. We voelden ons meer solidair met de gewone bevolking nadat we voor één keer een hamburger aten in plaats van zo’n enorme biefstuk.’

ambassade-medewerker-wever-1968.....

Jan Wever werkte destijds op de ambassade in Havana

Los van de realiteit
Van de ‘stadionprocessen’ en vluchtelingen weten ze minder. Ook niet van het Comité voor Verdediging van de Revolutie, dat onder meer mensen moet opsporen die het niet eens zijn met Castro en ook de buitenlandse reizigers waarschijnlijk goed in de gaten houdt. Toenmalig ambassademedewerker Jan Wever: ‘Een bekende Nederlandse schrijver heeft gezegd ‘als we in Nederland mensen ontvangen laat je ook de Deltawerken zien.’ Maar die hadden dan ook de vrijheid om te gaan en staan waar ze wilden. En dat was in Cuba niet het geval. Ik vond dat de Cubagangers van de realiteit waren losgezongen.’

stadionprocessen-1959

De openbare processen in het stadion van Havana (1959)

Meer informatie
* Cuba, het gedroomde eiland
Uitzending: zaterdag 23 april 2016, 21.20 uur, NPO 2; 
herhaling: zondag 24 april 2016, 14.25 uur, NPO 2.
Regie: Yaèl Koren
Research: Carolien Brugsma, Fieke Hamers

* Op de website van Andere Tijden zijn unieke historische Polygoonjournaals te zien over:
de Cubaanse vluchtelingen
de omstreden stadionprocessen
de Cubacrisis
de problemen op de suikerplantages.

Cuba hindert expositie in Leusden

Conservator Margareth Degeling wil de expositie van de tekeningen van Ronald Guillén Campo graag door laten gaan. ‘Desnoods met reproducties van zijn werk.’ Plannen voor een bescheiden expositie in een klein museum hebben geleid tot een internationaal conflict. De Cubaanse overheid doet er alles aan om te voorkomen dat de kunstenaar Ronald Guillén Campos zijn tekeningen kan laten zien in Leusden.

casa-holanda-roberto-guillenDe pakketten met de kunstwerken van Ronald Guillén Campos worden bij de douane onderschept, afgevoerd en zoekgemaakt. Zijn facebookpagina en mail-account worden keer op keer geblokkeerd. Conservator Margareth Degeling van het Museum M.A.C. House is verbijsterd. Het lijkt erop dat de Cubaanse overheid haar wil voorschrijven wat ze in haar museum aan de muur mag hangen. Alleen de eerste zending met kunstwerken van Ronald Guillén Campos bereikte haar museum; de overige pakketten werden tegengehouden. Maar ze laat zich niet van de wijs brengen. ‘We besloten vorige week dat we de expositie gewoon laten doorgaan. Van de werken waar we geen originelen van ontvingen, hebben we reproducties opgehangen. Zo vestigen we de aandacht op zijn werk én op de inperking van meningsuiting, waaronder de gewone man in Cuba nog steeds gebukt gaat.’

Margareth-Degeling

Margareth Degeling, conservator

Tegenwerking
Degeling had deze tegenwerking niet verwacht. ‘Ronald Guillén Campos behoorde tot de weinige Cubaanse kunstenaars die werden gedoogd. Hij won zelfs de ‘Angelote’, een toonaangevende prijs in dat land. Nu pogen ze alle communicatie te blokkeren; elke paar dagen blijkt dat zijn mail- en facebookaccount weer zijn afgesloten. Hij is niet gevangen gezet, maar hij is erg bang dat hij die kunstwerken nooit meer terug zal zien; die originelen betekenen veel voor hem.’ Op veel tekeningen van Guillén Campos is de rode driehoek van de vlag van Cuba te zien. Soms lijkt de driehoek te bloeden, soms wordt die gecombineerd met de peperdure prestigeobjecten die in Cuba al dan niet tot stand komen, terwijl de bevolking in armoede leeft. Ook vestigt de kunstenaar de aandacht op homoseksualiteit, een heikel thema in het land.

Lees verder
AD, 3 februari 2016

Meer informatie
* Openingstijden Museum voor hedendaagse kunst M.A.C. House Leusden:
Elke woensdag- en zondagmiddagen tussen 13:00 – 17:00 uur.
* Website La Casa Holandesa

Unilever keert terug naar Cuba

De Cubaanse autoriteiten hebben het Engels-Nederlandse bedrijf Unilever toestemming verleend voor een vestiging in de ontwikkelingszone Zona Especial de Desarrollo del puerto de Mariel (ZEDM). Unilever zal voor 35 miljoen dollar investeren. De overeenkomst werd aangekondigd met de ondertekening van een protocol, die werd bijgewoond door minister van Buitenlandse Handel Lilianne Ploumen. Zij bracht gisteren een bezoek aan de vrijhandelszone Mariel.

Unilever-trug

Zo bracht Unilever het nieuws over de terugkeer naar Cuba

Het nieuwe bedrijf is een joint-venture waar de Cubaanse onderneming Intersuchel voor 40% in participeert. Het bedrijf zal eind 2017 met de productie starten en de Cubaanse markt vooral voorzien van producten voor de persoonlijke hygiëne en schoonmaakartikelen met merken als Sedal, Lux, Rexona, Omo en Close-up. Minister Ploumen zei dat Unilerer het voortouw had genomen; het is de eerste Nederlandse onderneming die zich vestigt in Mariel. Zij zei vertrouwen te hebben dat andere Nederlandse bedrijven het voorbeeld zullen volgen en ‘zich zullen vestigen en handel drijven met Cubaanse partners.’ Fabio Prado, president-directeur van Unilever in Mexico en de Cariben, zei ‘zeer tevreden’ te zijn over de terugkeer van Unilever in Cuba. Het bedrijf was tot 1994 in Cuba aanwezig, maar keerde vier jaar geleden weer terug om de mogelijkheden van de vrijhandelszone in Mariel te verkennen. Prado zei dat zijn bedrijf ‘de economie op het eiland’ wil stimuleren en wees erop dat 300 Cubanen er een baan zullen krijgen.

ploumen-unilever12012016

Minister Ploumen gisteren in de vrijhandelszone van Mariel

Negen projecten
Het Cubaans-Nederlandse bedrijf is het negende project dat toestemming krijgt van de Cubaanse autoriteiten zich in Mariel te vestigen. Van de 8 reeds goedgekeurde projecten zijn er 5 met 100% buitenlands kapitaal en verder een Cubaans bedrijf dat logistieke diensten verzorgt in Mariel, de Cubaans-Braziliaanse sigarenproducent Brascuba en een administratiebedrijf uit Singapore voor containers. De vijf projecten met 100% buitenlands kapitaal zijn het Mexicaanse vleesverwerkend bedrijf Richmeat, verffabrikant Devox Caribe, het Spaanse bedrijf Pro Food (dranken voor hotels) en een logistiek bedrijf en een bedrijf voor technologieontwikkeling, beiden uit België.

Bronnen
* EFE en Financieel Dagblad

Linken
* Forbes: Unilever returns to Cuba, 11 januari 2016
* De Ondernemer: Cuba staat open voor business
* De Telegraaf, 10 januari 2016: Marine meert weer aan in Havana
* De berichtgeving op de officiële site Cubadebate over Unilever: Toestemming voor joint venture van Unilever en Suchel in de Marielzone.
* Op dezelfde website Cubadebate verscheen eerder een artikel: ‘Wat is de speciale ontwikkelingszone Mariel?

* Cubadebate: presentatie van de eerste acht investeerders in Mariel, november 2015

Trouw: Ploumen haalt neus op voor mensenrechten Cuba

PvdA-Kamerlid Jan Vos heeft gelijk: het aankaarten van mensenrechten is een farce. Dat geldt zeker voor de missie naar Cuba, betoogt Kees van Kortenhof van de stichting Glasnost in Cuba vandaag in het dagblad Trouw.

damas-de-blanco-mars

Mensenrechtengroepering Damas de Blanco demonstreert vreedzaam voor respect mensenrechten en amnestie voor politieke gevangenen. In 2005 ontvingen zij de Sacharovprijs van het Europees Parlement.

Minister Ploumen (buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking) leidt volgende week een handelsmissie naar Cuba. Ondanks de verwachting dat de herstelde diplomatieke contacten tussen VS en Cuba zouden leiden tot meer politieke vrijheid, blijkt uit mensenrechtenrapportages dat de politieke vervolging in dit land in 2015 toenam. In januari van dat jaar werden 178 personen vanwege hun politieke dissidentie gearresteerd, in december ging het om 930 aanhoudingen. Uit de schaarse informatie van haar ministerie blijkt dat de minister behalve bedrijven, een bijeenkomst over maatschappelijk verantwoord ondernemen bijwoont en een clinic die de Feyenoord Academy verzorgt voor sportcoaches en jeugd in Havana.

Negeren
Geen enkele mensenrechtengroep wordt genoemd of dissidente vakbondsgroeperingen die de minister zouden kunnen informeren over het totaal gebrek aan vakbondsvrijheid in Cuba waar ook toekomstige Nederlandse investeerders mee te maken krijgen. PvdA-Kamerlid Jan Vos krijgt zo alsnog gelijk toen hij in Trouw (30 december) zei dat het aankaarten van mensenrechten is verworden tot een farce ‘een aflaat om maar op handelsmissies te blijven gaan’. Het maatschappelijk middenveld in Cuba wordt door de minister genegeerd. Juist op een moment dat een krachtige mensenrechtengroep als de Damas de Blanco een steun in de rug hard nodig heeft. Al veertig zondagen achtereen worden deze vrouwen tijdens hun stille tocht voor mensenrechten door de politieke politie van Cuba beledigd, geslagen en gearresteerd. Op 1 januari werden hun woningen omsingeld door de Cubaanse geheime dienst om te verhinderen dat de Damas de Blanco aanwezig zouden zijn bij de viering van de Internationale Dag van de Vrede in de kathedraal van Havana.

Bloggers en journalisten
Steun is er evenmin voor dissidente bloggers en journalisten. In een mensenrechtennotitie van dit kabinet werd nog uitvoerig stilgestaan bij het belang van de vrijheid van meningsuiting en internetvrijheid. ‘Het potentieel van het internet moet verder worden benut voor mensenrechten’, is in de nota te lezen. Maar Yoani Sánchez, de redacteur van de enige kritische internetkrant in Cuba zal tevergeefs wachten op een bezoek van de Nederlandse minister.

Dissidenten
Ploumen zou een voorbeeld kunnen nemen aan de hoogste Amerikaanse onderhandelaar bij de besprekingen met Cuba, Roberta Jakobson. Zij sprak met de vertegenwoordigers van het regime maar trok ook enkele uren uit om te spreken met de redactie van de internetkrant 14ymedio. President Obama zelf is ook duidelijk. Hij is bereid om dit jaar naar Cuba te gaan, mits hij er ‘met iedereen kan spreken’, dus ook met de dissidenten, c.q. de democratische oppositie. Publieke contacten mogen zich niet beperken tot een niet-gekozen militaire elite die al 56 jaar in Cuba aan de macht is.

Bron
* Trouw, 8 januari 2016

Minister Lilianne Ploumen naar Cuba

Minister Lilianne Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking vertrekt zondag 10 januari met 77 bedrijven naar Cuba op handelsmissie, bedoeld om een brede relatie met Cuba op te bouwen. In een gesprek met BNR Nieuwsradio tempert Ploumen enigszins de hooggespannen verwachtingen en spreekt over ‘een verkennende missie, om de mogelijkheden van export en samenwerking te onderzoeken’.

Wekelijkse ministerraad

Minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking).

‘Dit heeft te maken met de ontspanningspolitiek die in Cuba wordt gevoerd: we mogen er weer meer doen. Maar dat betekent niet dat handel voeren in het land makkelijk is’. Ploumen: ‘Cuba is nog steeds een staatsgeleide economie, wat betekent dat men daar niet gewend is om in een context van markteconomie zaken te doen.’ Lilianne Ploumen: ‘Het is natuurlijk niet een land zoals alle andere, maar dat maakt het juist zo bijzonder om er nu naartoe te gaan.’Het gaat volgens Ploumen dan ook vooral om een verkennende missie, om de mogelijkheden van export en samenwerking te onderzoeken.

Gevarieerde groep
De groep bedrijven die meegaat op de missie, is een gemêleerd gezelschap: architecten, bierbrouwers, sportclubs en zelfs het Residentieorkest gaan mee. Ploumen: ‘Het gaat ons natuurlijk om zakendoen, maar ook om een goede, brede relatie met Cuba op te bouwen.’ (…) ‘Feyenoord gaat voetbalclinics geven om te laten zien dat een voetbalclub ook een maatschappelijke functie heeft.’

Malmierca-Comercio Exterior y la Inversión Extranjera-minister-brd-economische zaken- Sigmar Gabriel-07012016

De Duitse Minister van Economische Zaken Sigmar Gabriel (links) leidt deze week een handelsmissie in Cuba. Hier tekent hij een akkoord met de Cubaanse Minister van Buitenlandse Handel en Investeringen, Malmierca.

Breder doel
Volgens Ploumen past dat in het plaatje van de modernere handelsmissie: ‘Tegenwoordig gaan maatschappelijke organisaties mee en spreken we breed over allerlei onderwerpen. Handelsmissies zijn vaak een goede manier om juist issues rondom bijvoorbeeld mensenrechten te bespreken.’ De komende tijd staan missies naar landen zoals Frankrijk en de VS op de agenda, maar dat betekent volgens Ploumen niet dat de handel de komende jaar belangrijker is dan mensenrechten: ‘Ook daar waaieren de gesprekken wat breder uit. Je hebt altijd veel met elkaar te bespreken en het zijn geen gescheiden werelden meer. Dat lijkt me een groot goed.’ (…) ‘De tijd dat je met bedrijven naar andere landen gaat en daar ook alleen maar met andere bedrijven spreekt, is voorbij.’

Bron
* BNR, 6 januari 2016 Interview met minister Ploumen 

Noot
* Al eerder gingen handelsmissies naar Cuba. In oktober 1994 bracht een handelsmissie van het Nederlands Centrum voor Handelsbevordering (NCH) een bezoek aan Cuba. Tussen 13 en 20 oktober 1995 bezocht een Nederlandse handelsdelegatie – een coproductie van de Amsterdamse Kamer van Koophandel en het Nederlands Centrum voor Handelsbevordering – dit land. Delegatieleider Rob de Vilder roemde bij terugkeer ‘de stabiliteit’ in het land. In 1999 bracht een Nederlandse handelsmissie onder leiding van staatssecretaris van Economische Zaken Ybema een bezoek aan Cuba. Het was de eerste officiële delegatie met een vertegenwoordiging van de Nederlandse regering. Voor de eerste maal nam ook de Nederlandse vakbeweging in de persoon van CNV-voorzitter Doekle Terpstra aan deze handelsmissie deel. Tijdens het bezoek vond ook een ontmoeting plaats met leden van de oppositie en de mensenrechtenbeweging. Kees van Kortenhof publiceerde destijds een opiniebijdrage in de Volkskrant, 6 oktober 1999 over dit bezoek. Hij vond dat de delegatie moest gaan, maar drong er op aan dat de missie ook met de oppositie zou spreken.

Cubanen blijven buitenlandse reizen maken; legaal en illegaal

In 2014 steeg het aantal Cubanen dat een reis maakte naar het buitenland met 23,7% vergeleken met het jaar daarvoor. In 2013 maakte de regering van Raúl Castro een einde aan een groot aantal reisbeperkingen voor Cubaanse burgers. Het aantal Cubanen dat op illegale wijze het land wil verlaten, wordt echter niet minder.
Nederlandse toeristen lijken de ‘verwestering’ van Cuba voor te willen zijn en boeken nu, aldus de website NU.nl om die reden een reis naar Cuba.

Vliegveld José Martí

Vliegveld José Martí in Havana

In 2014 reisden 355.000 Cubanen naar het buitenland, ‘een stijging met 23,7% vergeleken met 2013 (287.000) en met 67% vergeleken met 2012’, concludeert de officiële krant Juventud Rebelde, die cijfers publiceert van het Cubaanse Bureau voor de Statistiek (ONE). De migratiehervorming door Raúl Castro in januari 2013 maakte een einde aan de 50-jaar lang bestaande verplichting om een vertrekvergunning aan te vragen en een uitnodigingsbrief te overleggen van de persoon door wie de Cubaan(se) werd uitgenodigd. Naar welke landen reizen werden gemaakt is niet bekend. Cubanen kunnen met uitzondering van 15 landen zoals Rusland, Mongolië en enkele eilanden in de Cariben, niet zonder visum van een ontvangend land reizen.

De Mexicaanse kustwacht onderschept vluchtende Cubanen

De Mexicaanse kustwacht onderschept vluchtende Cubanen

Illegaal vertrekken blijft
Ondanks de versoepeling komt er geen einde aan de risicovolle reizen van Cubanen die illegaal het land verlaten, vaak met medewerking van mensensmokkelaars. Sinds oktober vorig jaar deden 3.144 Cubanen een poging over zee de VS te bereiken, aldus de Amerikaanse kustwacht. Cubanen, die er in slaagden de Amerikaanse bodem daadwerkelijk aan te raken, komen binnen een jaar in aanmerking voor een werk- en een verblijfsvergunning. De Amerikaanse kustwacht telde daarnaast tussen 1 oktober 2014 en 31 mei 2015 23.978 Cubanen die via de Mexicaanse grens, havens en het vliegveld van Miami de VS bereikten. Een jaar eerder waren dat er in dezelfde periode 22.162.

Meer toeristen vóór verwestering?
Er worden flink meer reizen naar Cuba geboekt bij reisorganisatie TUI. Dat lijkt het gevolg van de recente ontdooiing van de betrekkingen tussen het eiland en de Verenigde Staten. Een woordvoerder van het reisbureau laat dit weten aan NU.nl. ‘Mensen willen graag naar Cuba nu het land nog authentiek is. Het idee is dat het de komende tijd zal verwesteren.’ Het communistische eiland stelt zich voorzichtig steeds meer open, en de VS zijn bereid in dialoog te gaan over het zware handelsembargo tegen Cuba dat sinds 1962 van kracht is.

McDonald's_BigMac_ja-2McDonald’s
Pelikaan Reizen verwacht dat het aantal boekingen naar Cuba de komende jaren gaat stijgen. ‘Het nieuws van de ambassades is nog niet bij een breed publiek bekend, maar we verwachten een toename’, zegt een woordvoerder. Toeristen hoeven niet bang te zijn dat Cuba van de ene op de andere dag een ander land is. ‘Zo snel gaat dat niet. Maar het wordt zeker drukker, en misschien minder relaxed. En over een paar jaar kun je de eerste McDonald’s zien staan’, volgens Pelikaan Reizen. De woordvoerder gaat zelf in januari naar Cuba. ‘Ik ben toch wel blij dat ik er nog op korte termijn heenga.’

Bron
* 14ymedio, Nu.nl

In memoriam Harriet Sanders 11 april 1953 – 1 juni 2015

Ze woonde onder meer in China, New York en Cuba. Het laatste land omschreef zij als ‘het land waar niets mag, maar alles kan.’ En overal waar ze kwam maakte ze met haar uitgesproken persoonlijkheid contact en kreeg ze vrienden. Harriet was een buitengewoon royaal en loyaal persoon die voor veel mensen een trouwe steun was. Je kon altijd op haar rekenen. Haar warme en enthousiaste verhalen en reportages over Cuba zijn ook op deze Cubaweblog te vinden.

Harriet in het Sarphatipark

Harriet in het Sarphatipark

Harriet Sanders wordt door haar naasten omschreven als een creatieve, eigenzinnige vrouw met een enorm rechtvaardigheidsgevoel. Twee weken geleden overleed ze plotseling aan een hartstilstand in haar woonplaats Amsterdam.

Locatiescout
Zij studeerde beeldende kunst aan de Rietveld Academie en werkte daarna als beeldhouwer en assistent-fotograaf. De ervaring die ze als assistent opdeed, gebruikte ze later in haar werk als locatiescout voor films en reclames. ‘Als locatiescout moet je goed kunnen kijken, en dat kon zij als geen ander,” zegt Robert Broekhuis. ‘Ze kon goed de vertaalslag maken van de opdracht van de regisseur naar een locatie. Ze stelde er een eer in vakwerk af te leveren. Bovendien was ze zorgzaam voor de mensen die hun huizen ter beschikbaar stelden.” Harriet was een veelzijdig iemand. Voordat ze locatiescout werd, heeft ze jaren teken- en schilderlessen gegeven en was ze succesvol cateraar.

Actief in De Pijp
Ook voor de stad Amsterdam heeft ze veel gedaan. Zo maakte ze zich sterk voor de woon-werk gemeenschap van Amsterdamse kunstenaars de Korte Prins, realiseerde ze een fitnessterrein in het Sarphatipark en voerde zij de laatste jaren met de bewoners van De Pijp actie tegen het uitrollen van de rode loper door de Ferdinand Bolstraat, een plan van de gemeente om de straat een financiële impuls te geven.

Bron
* Het Parool
Linken

* De website van Harriet Sanders
* De Cubareportages en andere reisreportages van Harriet Sanders

Maak dialoog met Cubaanse oppositie publiek en zichtbaar

Het platform voor de Cubaanse civil society in Spanje publiceerde deze week een verklaring, ondertekend door 32 activisten waarin het groeiende geweld tegen Cubaanse politieke dissidenten wordt veroordeeld. Het platform Espacio Abierto zegt ‘zeer verontrust’ te zijn over dit geweld. Afgelopen zondag werden in Havana 45 leden van de mensenrechtengroep Damas de Blanco tijdens een stille mars gearresteerd. In de rest van het land werden nog eens 80 personen gearresteerd.

Activiteit van de damas de Balcno

Activiteit van de Damas de Blanco

In de verklaring wordt onderstreept hoe deze vormen van geweld tegen bijvoorbeeld de Damas de Blanco onverminderd voortgaat en dat dit ‘niet rijmt met de groeiende en positieve internationale interesse in de evolutie op het eiland.’ De auteurs benadrukken dat ‘de toenadering tussen de VS en de Europese Unie met Cuba gepaard moet gaan met onderhandelingen over de mensenrechten in Cuba.’ Zij zijn van mening dat ‘de gestructureerde dialoog over mensenrechten tussen de Europese Unie, de VS met Cuba een vervolg nodig heeft in de vorm van een publieke uitspraak over de repressieve houding van de autoriteiten op het eiland tegenover haar burgers, speciaal tegenover de kritische sector, zoals werkers in de sfeer van de cultuur en in de prodemocratische civil society.’

Het hoofd van de Amerikaanse onderhandelingsdelegatie met Cuba iotnoette in Havana ook de dissidente jorunalist en hoofdrecateru van 14yMedio

Het hoofd van de Amerikaanse onderhandelingsdelegatie met Cuba ontmoette in Havana ook de dissidente journaliste en hoofdredacteur van 14ymedio

Bezoek dissidenten
De verklaring wijst erop dat ‘deze dialoog de gelegenheid is aan te dringen op de ratificatie en uitvoering van het VN-Pact voor Burger en Politieke Rechten en het VN-Pact van Economische, Sociale en Culturele Rechten. Cuba ondertekende beide convenanten op 28 februari 2008 in New York, maar ratificatie bleef tot nu toe uit.  In de verklaring van Espacio Abierto wordt er op aangedrongen dat bezoekende vertegenwoordigers van democratische landen contacten leggen en bezoeken brengen aan leden van de politieke oppositie in Cuba. Zij adviseert daarom ‘een publieke en zichtbare dialoog te ontwikkelen met leden van de democratische en de onafhankelijke civil society.’ Wie die achterwege laat, ‘stimuleert het geweld van het regime tegen de burgers, ontkent de rijke verscheidenheid aan opvattingen in het binnenland van Cuba.  Zo’n weigering kan worden opgevat als instemming met de steeds onbehoorlijker praktijken van de Cubaanse regering.’ Verwacht wordt dat vanuit Nederland na de zomer een parlementaire delegatie een bezoek aan Cuba brengt.

Bron
* Diario de Cuba, 25 mei 2015
Link
* Beelden YouTube van de aanhouding zondag jl. van de kunstenares Tania Bruguera (zie bericht van gisteren). De kwaliteit van de 2 minutenfilm is slecht.

President Hollande negeert mensenrechten

Het officiële programma van president Hollande van Frankrijk bevat geen ontmoeting met de oppositie. De Franse president zal wel de hoogste Franse onderscheiding, de Nationale orde van het Legioen van Eer overhandigen aan de kardinaal van Havana, Jaime Ortega.

HollandeFrançois Hollande bezoekt tussen vandaag en dinsdag Haiti en Cuba. Maandag ontmoet hij de belangrijkste leider van de Cubaanse katholieke kerk, Jaime Ortega. Het officiële programma van de president bevat geen ontmoeting met leden van de oppositie maar wel met studenten van de Universiteit van Havana. Journalisten zonder Grenzen / Reporteros Sin Fronteras heeft er afgelopen week bij de president op aangedrongen bij zijn collega Raúl Castro te pleiten voor vrijheid van informatie. De organisatie verwijst naar een uitspraak van dezelfde Hollande die in 2003 in het weekblad Le Nouvel Observateur zei dat ‘het stilzwijgen van de vrienden van Cuba een vorm van medeplichtigheid is met een systeem dat wij waar dan ook zouden moeten veroordelen.’ Het Cubaanse persbureau Centro de Información Hablemos Press heeft Hollande verzocht dat hij ‘de vrijlating eist van journalisten en andere gevangen activisten’.

Minister Koenders in gesprek met vice-premier Diaz-Canel

Minister Koenders in gesprek met vice-premier Diaz-Canel

Minister Koenders ontmoet vice-president
Nederland en Cuba gaan nauwer samenwerken. Dat heeft minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken tijdens zijn bezoek aan Cuba afgesproken, liet het ministerie vrijdag weten. Nederland kan Cuba kennis leveren op het gebied van onder meer landbouw, watermanagement, luchthavenveiligheid en gezondheidszorg. De afspraken volgen op enkele bezoeken die sinds vorig jaar aan het communistische land zijn gebracht. Nederland kon volgens de minister dankzij de al bestaande relatie met Cuba een voortrekkersrol spelen in het verbeteren van de relatie tussen de Europese Unie en Cuba. Koenders sprak in Havana van een „solide relatie“ die Nederland heeft met Cuba, meldden lokale media eerder. Koenders ontmoette onder anderen de Cubaanse vicepresident Miguel Diaz-Canel. Ook stonden ontmoetingen met een leider van de katholieke kerk, economen, schrijvers en bloggers op het programma. Koenders vindt het belangrijk om met het maatschappelijk middenveld in gesprek te zijn, onder meer over de verbetering van mensenrechten. Het ministerie verstrekte geen informatie over de personen en groepen met wie Koenders contact heeft gehad.

Gaypride
Dit weekend is in Havana de jaarlijkse Gay Pride. Koenders is onder de indruk van de sprongen die Cuba maakt voor de rechten van homoseksuelen en transseksuelen. ‘Ik hoop dat Cuba op alle terreinen van mensenrechten, sociaal-economische, culturele, burger- en politieke rechten, deze ingeslagen weg voortzet.’

Link
* Engelstalig persbericht persbureau EFE: Nederland biedt bemiddeling aan bij de gesprekken tussen EU en Cuba