Berichtgeving over Irma verhinderd

Twee onafhankelijke journalisten Maykel Gónzalez Vivero en Carlos Alejandro Rodríguez zijn begin september aangehouden, gefouilleerd en voorgeleid. De twee wilden verslag doen van de mogelijke gevolgen van de orkaan Irma, die het plaatsje Isabela de Sagua ten noorden van Villa Clara zou passeren.

orkaan-irma-Maykel Gónzalez Vivero - Carlos Alejandro Rodríguez

Rechts: Maykel González Vivero (Diario de Cuba) en Carlos Alejandro Rodríguez (Periodismo de Barrio)

Maykel González Vivero (Diario de Cuba) en Carlos Alejandro Rodríguez (Periodismo de Barrio) werden na een verblijf van zes uur weer vrijgelaten. Bij hun aanhouding konden de agenten geen arrestatiebevel tonen, maar desondanks werden zij geboeid naar het politiebureau van Sagua la Grande overgebracht. Tijdens het verhoor werden een fotocamera en twee mobiele telefoons in beslag genomen. Ook werd hen een formulier voorgelegd waarin hen verboden werd in deze regio journalistiek te beoefenen.

Matthew
In 2016 vond een soortgelijk incident plaats tijdens de orkaan Matthew. Toen werden zes personen van Periodismo de Barrio / Journalistiek uit de buurt gearresteerd en opgesloten in het politiebureau van Baracoa. González Vivero verbleef toen drie dagen in een cel in Baracoa. Vivero werd in april van dit jaar opnieuw gearresteerd omdat hij in de Universiteit Marta Abreu van Villa Clara de zaak onderzocht van de studente Karla Pérez González. Zij was van de universiteit gestuurd vanwege haar activisme voor de jongerenbeweging Somos +.

Onafhankelijk
Kort na deze incidenten liet de partijkrant Granma weten dat er buiten de officiële media, geen onderzoeksjournalistiek of journalistieke reportages mogelijk zijn. Journalisten van internationale media maar geaccrediteerd in Cuba, vormen een uitzondering.

Bron
* Cubasindical, 7 september 2017

Link
* Website Periodismo de Barrio

Advertenties

Amnesty ageert tegen censuur op internet in Cuba

Onder de titel De paradox van internet in Cuba publiceerde Amnesty International afgelopen week een rapport waar de controle op internet en de censuur centraal staan. Het rapport concludeert dat ’de vrijheid van informatie en de toegankelijkheid van informatie’ op gespannen voet staan met de vooruitgang die het eiland boekte op het terrein van het onderwijs.

internet-wifi-plek-Internetgebruikers in het park van Jagüey Grande, provincie Matanzas2

Internetgebruikers in het park van Jagüey Grande, provincie Matanzas

Het rapport baseert zich op een studie van het Open Observatory of Network Interference OONI, dat tussen mei en juni van dit jaar onderzoek deed naar de bereikbaarheid van 1.458 websites vanaf 8 plaatsen in Havana, Santa Clara en  Santiago de Cuba. Eerder deed het Observatory onderzoek naar internetgebruik in 200 landen. Uit het onderzoek in Cuba blijkt dat 41 websites zijn geblokkeerd waaronder de site van de kritische internetkrant 14ymedio. Alle geblokkeerde pagina’s hebben iets gemeenschappelijk; zij uiten zich kritisch over de Cubaanse regering, behandelen zaken die te maken hebben met mensenrechten en verspreiden informatie over software waarmee de censuur kan worden ontdoken. Amnesty stelt vast dat censuur ‘met het doel politieke kritiek in te perken en de toegang tot informatie te blokkeren, natuurlijk strijdig is met het internationale recht.’ Volgens het onderzoek wordt de persoon die informatie zoekt op een geblokkeerde site zonder opgaaf van reden teruggeleid. Ook de populaire applicatie voor video-oproepen Skype is ‘in Cuba geblokkeerd hoewel men daarvoor een andere techniek gebruikt’, aldus OONI. De Cubaanse autoriteiten hebben daarvoor contracten gesloten met Chinese bedrijven die software voor de blokkades ontwikkelden die in gebruik is op de ruim 430 wifi-lokaties die Cuba nu telt.

internet-wifi-plek4Nationaal internet
Gebruikers die enkel het nationale internet betreden, onvangen ‘informatie geselecteerd door de regering en onderworpen aan strikte censuur.’ Als voorbeeld wordt de website EcuRed genoemd die volgens Amnesty International ‘iedereen die de mensenrechten verdedigt verdacht maakt”. Ecured is een overheidswebsite gebaseerd op het Wikileaks-model. De censuur strekt zich ook uit tot sms-berichten die gecontroleerd en gefilterd worden op basis van sleutelwoorden. Het communicatiebedrijf van de staat ETECSA (Empresa de Telecomunicaciónes de Cuba) speelt hierbij een hoofdrol. Berichten met termen als ‘mensenrechten’ of ‘hongerstaking’ bereiken nooit hun bestemming.

ecured-overe-laritza-diversent

De officiele website Ecured beschrijft de advocaat Laritza Diversent als ‘contrarevolutionair.’

Media
Het rapport klaagt ook de wetteloosheid aan waarin de journalisten betrokken bij de niet-staatsmedia, hun werk moeten verrichten. ‘De nieuwe generatie van onafhankelijke journalisten werkt in een weinig heldere context en steeds met de constante dreiging van arbitraire detenties.’ Maar ondanks dit sombere panorama, constateeert Amnesty dat ‘journalisten, bloggers en Cubaanse activisten deze beperkingen niet hebben geaccepteerd’ en ‘creatieve oplossingen hebben gevondenen om toch te publiceren.’ Zo is er het Pakket / El Paquete dat series van Netflix verspreidt via een usb-stick, maar ook zijn er illegale video- en muziekdiensten. Ook is er het ondergrondse internet (SNET) dat duizenden gebruikers in verschillende plaatsen in Cuba met elkaar verbindt. Maar al deze alternatieven verhullen niet de ontoereikende toegankelijkheid van internet en de censuur op internet in Cuba. Als Raúl Castro zich in februari 2018 terugtrekt ‘is degene die hem opvolgt als president van het land in de positie vorm te geven aan de rol die internet in het Cuba van de toekomst en in het onderwijssysteem zal spelen,’ aldus een van de conclusies van het rapport van de experts van OONI.

Bron
* Website 14ymedio, 29 augustus 2017
Linken
* Amnesty International over de Cubaanse paradox; een gecontroleerd internet brengt de verworvenheden van het Cubaanse onderwijssysteem in gevaar.
* Het rapport van OONI, Engelstalig en 51 pagina’s.

Cubaanse media censureren en manipuleren situatie Venezuela

De recente verkiezingen voor de Grondwetgevende Vergadering ACN in Venezuela waren ‘een voorbeeldige overwinning’ van president Nicolás Maduro en de verkiezingen verliepen ‘normaal en met een grote opkomst’. Straatprotesten tegen Maduro zijn ‘daden van geweld’, georganiseerd door de Amerikaanse regering en de protesterenden zijn geen Venezolanen maar ‘terroristen gesteund door rechtse elementen’. Zo brengen de Cubaanse staatsmedia elke dag de gebeurtenissen in Venezuela in beeld.

venezuela-installatie-acn-augusturs2017

Foto: installatie van de Grondwetgevende Vergadering met uitsluitend aanhangers van Maduro. Venezuelaspecialist Edwin Koopman ziet de toekomst van Venezuela zeer somber in. ‘De economie gaat dit jaar tussen de 7 en 10 procent krimpen. Dat is echt ongelooflijk, vooral als je je bedenkt dat de landen rondom Venezuela allemaal groeiende economieën hebben. De inflatie wordt ergens tussen de 800 en 2.000 procent als het op deze manier doorgaat’, vertelt Koopman. En de verwachting is dat het niet snel beter wordt in het land. ‘Er is grote armoede, er is honger. Er is een enorme schaarste aan voedsel. De regering geeft ondernemers de schuld van al deze problemen en zal de duimschroeven bij de ondernemers verder aandraaien. Het zal dus allemaal steeds erger worden.’ (Nos-Nieuws, 14 augustus 2017)

De kritische website Cubanet vroeg diverse Cubanen wat zij wisten over de crisis in Venezuela. Het verbaast niemand dat dit weinig is. ‘In een informatiewereld die bijna geheel wordt gecontroleerd door de regering hebben mensen toegang tot gemanipuleerd en bevooroordeeld nieuws volgens de politieke prioriteiten van de staat,’ zegt Jessica White van Freedom House, een organisatie die de persvrijheid wereldwijd in het oog houdt. ‘We zien dit zeker in Cuba als je kijkt naar de berichtgeving over landen als Venezuela. De censuur op bepaalde thema’s en het gebrek aan diversiteit aan content heeft gevolgen voor de mogelijkheden van burgers zichzelf volledig en evenwichtig te informeren’, aldus White. Via de officiële media krijgen de Cubanen beelden over Venezuela te zien die de versie van Maduro ondersteunen en over samenzweringen door de Verenigde Staten.

Fakenieuws
Sommige van de reportages kunnen beschouwd worden als fakenieuws. De nieuwssite Cubadebate, een website van de staat, onthulde een plan van het Zuidelijk Commando van het Pentagon in Miami, getiteld U.S. Southcom Operation “Venezuela Freedom,” American Strategy to Overthrow the Maduro Government. Daarin werden plannen onthuld om Maduro ten val te brengen; diverse webpagina’s namen het over, maar Southcom ontkende elke betrokkenheid. Dat maakte geen einde aan de verspreiding ervan, o.a. via Cubadebate bekend vanwege de publicatie van allerlei samenzweringstheorieën zoals die over de besmetting door de VS van oud-president Hugo Chávez met kanker tot berichten over de uitbraak van ebola, afkomstig van een centrum voor biologische oorlogsvoering in Fort Detrick in Maryland. De site publiceert ook regelmatig negatieve berichten over de VS die niet waar blijken te zijn zoals dat over het stel in Manhattan dat zelfmoord pleegde omdat ze hun hun medische zorg niet langer konden betalen. Niet alle Cubaanse staatsmedia brengen zullke fakenieuws. Sommigen vermijden dit soort gevoelige thema’s en houden zich aan de officiële partijlijn.

bezoek-obama-gezin-tv

Cubaans gezin bekijkt de televsiereportage over het bezoek van Obama aan Cuba, maart 2016

Oppositieleiders
De partijkrant Granma heeft de afgelopen maand de Venezolaanse oppositieleider Leopoldo López geen enkele maal genoemd, ook niet toen hij werd vrijgelaten uit gevangenschap, onder huisarrest werd geplaatst, weer terugkeerde naar de gevangenis en opnieuw huisarrest kreeg. Granma noemde sinds januari 2014 de oppositieleiders López en Henrique Capriles 75 maal; Maduro echter werd 939 maal vermeld.

Bron
* Nora Gamez Torres, El Nuevo Herald, 10 augustus 2017

Linken
* De website Cubadebate liet gisteren  Jorge Rodriguez, leider van Maduro’s partij PSUV aan het woord. ‘Venezuela heeft een oppositie nodig die toewijd is aan het spel van de democratie.’
* Venezuela-specialist Edwin Koopman vandaag in Trouw: Om af te rekenen met kritiek is er in Venezuela nu een superparlement, 14 augustus 2017.

Vicepresident Díaz-Canel: ‘Internet gebruiken om Revolutie te maken’

Miguel Díaz-Canel, eerste vicepresident van Cuba, benadrukte gisteren tijdens een zitting van de Nationale Assemblee dat de Cubanen internet moeten gebruiken om Revolutie te maken. ‘Wij moeten in staat zijn de inhoud van de Revolutie zichtbaar te maken op internet, op alle platforms en vanuit alle instituten. En wij maken zo gebruik van de mogelijkheid een tegenwicht te vormen tegen de lawine van pseudoculturele, banale en vulgaire content die op het net voorkomt,’ aldus Miguel Díaz-Canel donderdag jl. tijdens een zitting van het parlement oftewel Nationale Assemblee.

Miguel Díaz-Canel Bermúdez-jan2015

Miguel Díaz-Canel Bermúdez, januari 2015

Hij maakte ook bekend dat de rol van sociale media in 2016 sterk was gegroeid en wel met een stijging van 46%. Hij verzette zich tegen het beeld dat ‘het imperialisme’ probeert te vestigen van Cuba als een land waar de bevolking verstoken is van internetaansluitingen. In maart spraken officiële bronnen nog van een stijging met 360% aan aansluitingen met Facebook, Twitter en Instagram. Díaz-Canel vermeldde niet vanaf welk moment de stijging van aansluitingen en gebruikers was gestegen. De particuliere internetaansluitingen in Cuba behoren al jarenlang tot de laagste ter wereld. In maart ging een proefproject van start waarbij enkele honderden bewoners van Oud-Havana een internetaansluiting thuis kregen. Tot dan waren aansluitingen thuis voorbehouden aan enkele beroepsgroepen zoals artsen, journalisten, en academici, die daarvoor een toestemming van de overheid nodig hebben.

Youtube, 3 minuten:

Wat zoeken Cubanen op internet? ‘De meesten zoeken een vriendje of vriendin,’ aldus een bezoeker van een Wifipunt in Havana.

Complex proces
Díaz-Canel stelde tijdens een commissievergadering van het parlement vast, dat internet het thema is waarop ‘Cuba het hardst wordt aangevallen.’  Hij wees erop dat de ‘informatisering van de samenleving’ een ‘complex proces’ is dat ‘ doordringt in de economie en de ideologie’. Voor de komende 5 jaren wordt gewerkt aan 2 hoofdzaken: de vorming van een technologische infrastructuur en de ontwikkeling van digitale dienstverlening. Eerste tastbare resultaat was de verhoging in 2016 van de bandbreedte met 72%. Klachten over de traagheid van internet evenals over de censuur op webpagina’s van regime-kritische websites houden echter onverminderd aan; parlementsleden lieten zich niet uit over censuur op internet.

Bron
* De website Diario de Cuba, 14 juli 2017
Link
* Eerste vicepresident Díaz-Canel sprak tijdens een zitting van het Cubaans parlement over ‘de perfectionering van het informaticasysteem in de Cubaanse samenleving’, 13 juli 2017

Veroordeelde journalist Granma voorwaardelijk vrij

De journalist José Antonio Torres die in 2011 werd veroordeeld vanwege ‘spionage’, is voorwaardelijk vrijgelaten. Torres was werkzaam als correspondent in Santiago de Cuba voor de Cubaanse partijkant Granma en werd veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf. ‘Enkel door de internationale druk, kon ik de gevangenis verlaten,’ zei hij dinsdag toen hij zijn cel na 6 jaar verliet. Hij droomt van nieuw werk in de journalistiek.

Jose-Antonio-Torres-granma-santiago

José Antonio Torres

In december 2016 begon de procedure tot voorwaardelijke vrijlating. ‘Dat duurde 187 dagen terwijl het gewoonlijk 30 dagen duurt,’ vertelt Torres. ‘Toen men mij het bericht over mijn vrijlating bracht, was ik werkzaam in de bibliotheek in het Centro de Estudio y Trabajo Mar Verde in Santiago de Cuba.’ De dag van zijn vrijlating viel samen met de dag waarop hij 27 jaar geleden zijn diploma behaalde als journalist. ‘Nu stop ik met een werk dat ik geen enkele menselijk wezen aanbeveel, namelijk als gevangene in een Cubaanse cel.’ (…) ‘Mijn hart bonkt in mijn keel. Het eerste dat ik wilde doen, was al die mensen bedanken die hebben gemaakt dat ik opnieuw met mijn zonen samen kan zijn,’ zegt Torres geëmotioneerd. ‘Ik verliet mijn cel en verdeelde de weinige bezittingen – behalve mijn boeken – onder mijn medegevangenen. ‘Het enige dat nooit gevangen zat, was mijn hoop, mijn waardigheid en cultuur.’ Torres wil weer werk vinden, maar werken bij de staatsmedia is voor hem 14 jaar lang taboe. Maar ‘ik sta open voor andere voorstellen.’ (…) ‘Ik ben mijn land een verklaring schuldig. Ik was gevangen maar ook een journalist en daar wil ik uitleg over geven. Men brengt mij niet tot stilzwijgen,’ benadrukt hij in een telefonisch interview met de kritische internetkrant 14ymedio.

Staat van dienst
Torres werd in 1990 journalist een werkte als onderdirecteur bij Tele Turquino, was sportcommentator, journalist bij het persbureau Agencia de Información Nacional (AIN) en bij het televisiejournaal. Ook was hij correspondent van Granma. Een reportage over financiële onregelmatigheden bij de aanleg van een aquaduct bij Santiago de Cuba baarde opzien en werd publiekelijk geprezen door president Raúl Castro.

logo-world-press-freedom-day-2017Spion
In februari 2011 werd hij gevangengenomen en veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf omdat hij gespioneerd zou hebben. Torres had namelijk een brief geschreven aan Michael Parmley, toenmalig Amerikaans vertegenwoordiger in Havana. In de brief had hij Parmley verzocht om ‘een persoonlijk onderhoud’ en wilde hij de diplomaat ‘gevoelige informatie’ overhandigen, aldus de aanklacht. Torres zegt nooit gespioneerd te hebbenen en ontelbare brieven geschreven te hebben aan nationale en internationale organisaties waarin hij aandrong op zijn vrijlating. De Inter-Amerikaanse Vereniging voor de Pers / la Sociedad Interamericana de Prensa heeft verschillende malen actie gevoerd voor ‘de onmiddellijke en onvoorwaardelijke invrijheidstelling’ van Torres. In december 2016 kritiseerde het Comité ter Bescherming van Journalisten (CPJ) het regime in Cuba omdat Torres ondanks herhaald aandringen niet voorwaardelijk werd vrijgelaten en huisarrest kreeg voor de resterende jaren van zijn veroordeling. Hij had daar recht op.

Lees ook
* Deze Cubaweblog van 3 mei 2016: Journalist Torres: ‘Enkel door internationale pressie kom ik vrij’

Yoani Sánchez: hoe de sociale media gegijzeld werden

Meer dan vijf jaar geleden waren het de sociale media die de Arabische Lente stimuleerden. De duizenden screens van mobiele telefoons verlichtten de gezichten van de jeugdige activisten uit diverse landen. Twitter werd beschouwd als de weg naar de vrijheid, maar kort daarna leerden ook de onderdrukkers in 140 woorden te publiceren, aldus de redacteur van de website 14ymedio en blogger Yoani Sánchez

internet-meisje-achter-schermMet aanvankelijk wat achterdocht, en later met meer opportunisme, ontdekten ook de populisten dat internet de ruimte biedt hun beloften te verspreiden en aanhangers te winnen. Zij gebruiken de enorme loudspeaker van de virtuele wereld om de snaren van hun demagogie te beroeren en bereiken zo duizenden internetgebruikers.
De gereedschappen die stem gaven aan de burgers, zijn veranderd in een kanaal om  hun eigen discussies te lanceren. Zij hebben ervaren dat in deze tijden van de post-waarheid, een tweet die tot misselijk maken toe wordt herhaald, effectiever is dan billboards langs de kant van de weg of betalen voor advertentieruimte.

Tegenaanval
Totalitaire regimes zijn het tegenoffensief gestart op het web. Het kostte hen even tijd voor zij zich realiseerden dat zij dezelfde netwerken kunnen gebruiken als hun opponenten, maar nu werkt de informatiepolitie tegen de critici op volle toeren. En dat doen zij met dezelfde methodische precisie waarmee zij jarenlang dissidenten schaduwden en de civil-society in hun landen controleerden. Van het hacken van digitale sites tot het maken van valse gebruikersprofielen, proberen antidemocratische regeringen alles om een framewerk van goedgezinde opvattingen over hun leiderschap, te verspreiden. Zij gokken op de onverantwoorde naïviteit waarmee in de cyberspace content vaak wordt gedeeld, een factor die in hun voordeel werkt.

twitter-erdogan-censorshipErdogans gedaanteverwisseling
De Turkse president Erdogan heeft op dit gebied een gedaanteverwisseling ondergaan. Tijdens de protesten van 2013 was hij eerste minister en wilde wetten maken om het gebruik van Facebook en Twitter in te perken. Hij omschreef het netwerk met de kleine blauwe vogel als ‘een permanente bron van problemen’ en ‘een bedreiging van de samenleving.’  Maar tijdens de couppoging vorig jaar in Turkije, vertrouwde Erdogan op deze middelen om de mensen op te roepen naar de pleinen te gaan en vertelde hij over zijn persoonlijke situatie. Sinds dat moment wijdt hij zich aan de vergroting van zijn macht door tweets en bevestigt daarmee de dictatoriale drift van zijn regime. In maart moest de leiding van Twitter erkennen dat enkelen van hun accounts, sommigen verbonden met instituten, organisaties en bekende persoonlijkheden gehackt waren en vol liepen met steunbetuigingen aan Erdogan. De sultan maakte zijn cybergasten duidelijk dat er, ook op internet, niet met hem gespot mocht worden.

twitter-hugo-maduroNieuw front
In Latijns Amerika zijn er diverse voorbeelden hoe autoritaire leiders door middel van nieuwe technologieën, dit proces van toe-eigening van sociale media in de praktijk brengen. Nicolás Maduro heeft via Twitter een van de vele fronten geopend van de strijd waardoor hij aan de macht wil blijven en de volksopstanden kan bedwingen die sinds begin april plaatsvinden. Venezolanen hebben niet alleen te maken met economische instabiliteit en het geweld door de politie, maar voor velen is internet vijandig territorium geworden waar de aanhangers van Chávez schreeuwen en straffeloos hun bedreigingen uiten. Zij verstoren bijeenkomsten, veranderen slachtoffers in daders en plakken hun eigen etiketten als zij stompen uitdelen. Het presidentieel paleis Miraflores reageert op de beelden van de Bolivariaanse Nationale Garde met hoaxes (nepmails) over een vermeende internationale samenzwering om het chavisme te vernietigen. En de sociale netwerken hebben zich tegen de openbare aanklager Luisa Ortega Díaz gekeerd, die door Maduro’s aanhangers als een gek werd neergezet. Met zoveel pogingen om trends te manipuleren en bedrieglijke slogans op het web, is het officiële Venezuela zelf met de vingers tussen de deur geraakt. Kortgeleden werden 180 Twitteraccounts die enkel de slagzinnen van het regiem nakwaakten, opgeheven. Er kunnen anderen volgen die even sterk verbonden zijn aan instituten of media van de staat. De Venezolaanse Minister van Communicatie, Ernesto Villegas, noemde de opheffing van deze Twitter-accounts een daad van ‘etnische zuivering’ en Maduro bedreigde de administrateurs van deze microblogs met een stevig citaat vol gedateerd triomfalisme: ’Als zij 1.000 accounts sluiten, zullen wij er 1.000 meer openen.’ De opvolger van Chávez onthulde daarmee ook welke internetstrategie zijn regime in recente jaren heeft gevolgd namelijk volgers inzetten die verwarren, liegen en vooral verdraaien wat er in het land werkelijk gebeurt. Een nabije bondgenoot heeft hen deze strategie onderwezen.

ramiro-valdes-y-hugo-chavez

Vice-president Ramiro Valdez (links) en Hugo Chávez

Het wilde veulen
In Cuba hebben de soldaten in de cyberspace een lange ervaring in het omverschieten van de reputaties van digitale opponenten, het blokkeren van kritische sites en vooral ruimte bieden aan de activiteiten van trolls, die volop reageren op berichten die hun ergernis opwekken. Maar het belangrijkste is het beperken van de toegang tot internet aan hun meest betrouwbare volgelingen en de prijzen voor de meerderheid extreem hoog te houden. ‘We moeten het wilde veulen van de nieuwe technologieën temmen,’ zei vice-president Ramiro Valdés, een van de historische commandanten van de Revolutie, toen de eerste onafhankelijke blogs verschenen en Twitteraccounts opdoken die door politieke opposanten waren gemaakt. Sindsdien is er veel water door de Rijn gestroomd en heeft het regime pogingen gedaan om ruimte op cyberspace terug te winnen, met dezelfde intensiteit waarop ze tijdens internationale fora het hoogste woord voert. Doel is de ruime terug te veroveren die men verloor toen men vol wantrouwen reageerde op de komst en het gebruik van nieuwe technologieën. Doel is de dissidente stemmen tot stilzwijgen te brengen.

TweetYoani2oversatanizarsocialemedia

Twitteraar Yoani Sánchez geeft een voorbeeld van de wijze waarop officieel Cuba de sociale media probeert te demoniseren: het Vrijheidsbeeld met het mobieltje in de vuist.

Rumoer
Zelfs in democratieën die al lang bestaan, worden technologieën gekaapt om instituten dodelijke slagen toe te brengen. In het Witte Huis brengt een man zijn land en de wereld op de rand van de afgrond met elke tweet die hij verzendt. Elke avond wanneer Donald Trump naar bed gaat zonder een tweet gepubliceerd te hebben, slaken miljoenen mensen een zucht van verlichting. Hij heeft in de 140 letters een parallelle weg gevonden om te regeren, één zonder beperkingen. Dit is niet de tijd van dat bevrijdend netwerk dat dissidenten met elkaar verbindt en dient als de infrastructuur voor de rebellie van de burgers. We leven in een tijd waarin populisten en autoritaire leiders leerden dat nieuwe technologieën kunnen veranderen in instrumenten van controle.

Bron
* Deze tekst van Yoani Sánchez verscheen op 24 juni 2017 in de Spaanse krant El País.

Een analyse van de toekomstige relatie tussen Cuba en de VS (deel 2)

Terwijl de toegang tot internet in Cuba beperkt blijft, erkent Freedom House, een felle criticus van de mensenrechtenschendingen op het eiland, dat de toegang (zij het langzaam) is verbeterd sinds 2013. Hun jaarlijks rapport Libertad en la red/ Vrijheid op het net laat zien dat Cuba vooruitgang heeft geboekt op alle indicatoren van internetvrijheid: verbreiding van internet, belemmeringen voor toegang, inhoudsbeperkingen en schendingen van de rechten van gebruikers.

internet-vijf-gebruikers-hoge-voordeurSinds de zomer van 2015 heeft de Cubaanse regering meer dan 328 publieke wifi-hotspots ingericht voor Cubaanse gebruikers, en in december 2016 sloten Cubaanse functionarissen een akkoord met Google om de internetsnelheid op het eiland te verbeteren. In dezelfde tijd begon het Cubaanse staatsbedrijf voor telecommunicatie een proef met uitbreiding van toegang tot internet in particuliere woningen, te beginnen in de wijk Oud-Havana. Ook ging de prijs van internettoegang omlaag met 25 procent, waarmee een van de grootste obstakels voor een bredere aansluiting werd verminderd. Voor het jaar 2020 plant de regering om 50 procent van de bevolking te voorzien van internettoegang en 60 procent van mobiele telefoondiensten. Een grotere internettoegang helpt families bijeenbrengen, informatiestromen vermeerderen, nieuwe ruimten creëren voor publiek debat en betekent steun voor de Cubaanse private sector.

toeristen-auto-havana-schilderijReizen
Ook de uitbreiding van het reizen bevordert de uitwisseling van opvattingen. De compromispolitiek heeft ertoe aangezet dat een groot aantal Amerikanen Cuba bezocht – bijna 300.000 in 2016, zo’n 74 procent meer dan het jaar ervoor – bovenop de 330.000 Cubanen die naar het eiland reisden om familie te bezoeken. De toenadering heeft ook Cubanen naar de VS gebracht: wetenschappers, journalisten, kunstenaars en studenten. Jaarlijks bezoeken er 40.000 de VS met een gewoon visum. Deze uitwisselingen zijn mogelijk doordat de Amerikaanse regering de beperkingen voor reizen naar Cuba heeft afgezwakt om de toenadering van volk tot volk te bevorderen en doordat de Cubaanse regering de eis liet vallen dat de Cubanen een vergunning moeten hebben voor ze naar het buitenland reizen.

paladar-Don-Quijote-centrica-VedadoEconomische vrijheid
Even belangrijk, zij het dat het minder aandacht krijgt, is hoe de toenadering een grotere economische vrijheid teweegbrengt. De laatste jaren hebben de Cubanen nieuwe mogelijkheden gekregen om particuliere bedrijfjes en coöperaties te beginnen en ze hebben die kansen met beide handen aangegrepen. In de afgelopen zes jaar is het aantal particuliere bedrijven toegenomen met meer dan 300 procent en het aandeel van de particuliere sector in de werkgelegenheid is uitgebreid naar 28 procent, met de intentie om in de toekomst 50 procent te halen. Het grootste deel van het startkapitaal dat dit ondernemersinitiatief voedt, is afkomstig van geld dat Cubaanse Amerikanen naar familieleden op het eiland sturen en de aanvoerroutes van deze nieuwe zaken vinden hun oorsprong in het zuiden van Florida. Deze verbindingen zijn een direct gevolg van het Amerikaans akkoord. Om die reden schreven meer dan honderd Cubaanse particuliere ondernemers een brief aan president Trump waarin ze hem vragen hen niet in de steek te laten en deze route van levensonderhoud niet af te sluiten.

logo-social-mediaSamenvatting
De toenadering van de VS tot Cuba bevordert en versterkt op allerlei manieren de positieve ontwikkeling van de mensenrechten met de  uitbreiding van de stroom van informatie, opvattingen, mensen en kapitaal, alles wat voeding is voor het toenemende publieke debat en het levendige bedrijfsleven op Cuba. Na de verkiezingen in de VS verklaarde president Trump dat hij een nieuw verdrag met Cuba wilde dat voordelig zou zijn voor het Cubaanse volk en voor de Verenigde Staten. Een terugkeer naar de politiek van vijandigheid schiet dat doel voorbij omdat Cuba op voorspelbare wijze zou stranden, zoals Donald Trump zelf adviseert: ‘Als je wordt aangevallen: Verdedig je, sla altijd terug naar je critici en tegenstanders, en harder dan ze jou sloegen’. Dit leidt tot een doodlopende weg van voortdurende vijandschap. Daar tegenover zal een compromissenpolitiek gebouwd op de solide basis van ieders eigen belangen het best mogelijke akkoord voortbrengen en het terrein effenen voor andere verbeteringen, zij het in de toekomst. Harde taal is makkelijk, maar zoals El arte de la negociación al aangaf, moet je uiteindelijk opgewassen zijn tegen de situatie.

Auteurs
* William M. LeoGrande is docent bestuurskunde aan de American University in Washington, DC, en mede-auteur met Peter Kornbluh van Caminos secretos a Cuba: la historia oculta de las negociaciones entre Washington y La Habana/Geheime wegen naar Cuba: de verborgen geschiedenis van de onderhandelingen tussen Washington en Havana (University of North Carolina Press, 2015).
Marguerite Rose Jiménez is
senior associate voor Cuba bij La Oficina de Washington para América Latina/The Washington Office on Latin America (WOLA). Ze heeft de aflopen twaalf jaar met betrekking tot Cuba gewerkt voor NGO’s, denktanks, academische instellingen en recent voor de regering van de VS.

Bron:
* Progreso Semanal, 27 april 2017