Student journalistiek van Universiteit Santa Clara verwijderd

De 18-jarige studente Karla González is verwijderd van de journalistenopleiding aan de Universiteit Marta Abreu in Santa Clara. Karla González onderhield contacten met de oppositiegroep Movimiento Somos+ en plaatste teksten op websites die kritisch staan tegenover de regering van Cuba. In Santiago de Cuba hebben twee journalisten een levenslang verbod gekregen computerlokalen te bezoeken; zij verzonden daar informatie over mensenrechtenschendingen.

Karla Pérez González-weg-universiteit van santa claraKarla González wordt sinds 15 maart belasterd en belaagd door de leiding van de faculteit en een deel van de studenten. Die dag werd haar verboden deel te nemen aan een studentenbijeenkomst waar de voorman van Movimiento Somos+, Eliécer Ávila werd zwartgemaakt. Hij was daarbij zelf afwezig. Dinsdag jongstleden werd Karla onderworpen aan een ‘drie uur lange psychologische mishandeling’ door veertien medestudenten, vier docenten en zes leden van diverse organisaties, waaronder de Unie van Jonge Communisten . Deze groep besloot uiteindelijk Karla te verwijderen. Zij werd daar een dag later telefonisch over geïnformeerd. Karla spreekt over een politiek gemotiveerde verwijdering. Haar academische prestaties in al haar vakken waren in het afgelopen semester uitmuntend.

internet-cubaanse-muis-raul-garrinchaLevenslang verbod
In Santiago heeft de Cubaanse geheime dienst de onafhankelijk journalist Esteban Suárez Barbán en de blogger Manuel Salinas Espinosa ‘levenslang’ verwijderd uit de computerjongerenclub. Suárez Barbán, medewerker van de website Diario de Cuba werkte maandag jl. samen met Salinas Espinosa aan berichten over mensenrechtenschendingen in de provincie. Barbán: ‘Bij publicatie werd de computerverbinding gesloten, wat maar weer eens bewijst dat het de geheime dienst is en niet het telecommunicatiebedrijf ETECSA, die de dienst uitmaakt op internet. Na 10 minuten kwamen twee geheimagenten Dainiel Suárez Pagán en Pablo Regueiferos het computerlokaal binnen. ‘Dit zijn twee van de ergste onderdrukkers in deze provincie,’ aldus Barbán. De twee geheimagenten namen in de afgelopen maanden mobiele telefoons van dissidenten in beslag en dreigden hun telefoonlijn af te sluiten. Suárez Pagán zei dat hen op last van  het Ministerie van Binnenlandse Zaken, de toegang tot elke computerlokaal levenslang was verboden. ‘Internetverbindingen zijn er voor de revolutionairen en u mag zich niet meer binnen een straal van 50 meter bij zo’n lokaal ophouden,’ aldus de agent. Een andere politieagent Pablo Regueiferos waarschuwde dat Barbén’s vrouw, Yusielis Coss Ortega, bij overtreding van het  gebod, ‘de gevolgen zou merken op haar werk.’

fidel-castro-como estudiante en la Universidad de La Habana, donde ingresó en 1945

Fidel Castro als student aan de Universiteit van Havana

Leerstoel voor Fidel
Terwijl in Santa Clara en op andere universiteiten studenten worden verwijderd is aan de Universiteit van Havana deze week een ere-leerstoel geïnstalleerd, gewijd aan de studie van het denken van Fidel Castro. De nieuwe leerstoel wordt voorgezeten door de emeritus-hoogleraar Francisca López Siberia, aldus een mededeling van de Cubaanse staatstelevisie. Tijdens de openingszitting werd tijdens een panelgesprek unaniem eer betoond aan ‘de bijdragen voor de mensheid door het denken van Fidel Castro over de sociale, economische, natuur- en exacte wetenschappen.’

Bron
* Website Diario de Cuba

Groei gebruik sociale netwerken sterkst in Cuba

Hoewel de meeste Cubanen vanuit hun huis geen toegang hebben tot internet, groeide nergens ter wereld in 2016 het gebruik van sociale netwerken zo sterk als in Cuba, aldus een rapport van de América Society/Council of América. Het verslag vermeldt verder dat de meeste Cubanen de sociale netwerken gebruiken voor familie- en vriendencontacten in het buitenland via Facebook, Twitter of Instagram.

internet-cuba-wifiplek-stad

WIFI-plek in Cubaanse hoofdstad

In Cuba is het internetbereik beperkt tot WIFI-punten die overal in het land zijn geplaatst, bijvoorbeeld in parken en pleinen. De prijs is hoog en de kwaliteit van de verbindingen vaak slecht. ‘Cuba noteerde de snelste groei ter wereld zowel wat betreft het totaal aan netwerkgebruikers (368%) als het aantal gebruikers via mobiele netwerken (385%), vergeleken met 2015′, aldus het rapport gebaseerd op cijfers van We Are Social, Hootsuite en SimilarWeb. Meer details of vergelijkingen met eerdere jaren worden niet gemeld.

Controle telecommunicatiebedrijf
De sociale netwerken, het venster van veel Cubanen op de wereld, berust op 1.000 navigatiepunten waaronder de 200 WIFI-punten in het land. Volgens de Internationale Unie voor Telecommunicatie is breedband internet via particuliere woningen in Cuba vrijwel onbekend, hoewel in Oud-Havana recent een proefproject startte. Het staatsbedrijf Empresa de Telecomunicaciónes de Cuba (ETECSA) is de enige provider in Cuba. ETECSA controleert ook de inhoud van het web en bepaalt dus wat de Cubanen wel en niet kunnen lezen op internet. Pagina’s die gecatalogiseerd zijn als ‘ contra-revolutionair’ worden geblokkeerd.

Bron
* Website Entorno Inteligente, 31 maart 2017

Film Hands of Stone na 3 maanden toch vertoond

Drie maanden nadat de vertoning van de film Hands of Stone op het Filmfestival van Havana werd verboden, is deze film van de Venezolaanse filmmaker Jakubowicz over het leven van de Panamese bokser Roberto Durán, nu toch te zien in de bioscoop La Rampa in Havana.

film-hands-of-stone-Jonathan_Jakubowicz

Affiche Manos Duras in de bioscoop La Rampa in Havana

De uitsluiting van het filmfestival was een soort straf omdat regisseur Jonathan Jakubowicz destijds had opgeroepen solidariteit te tonen met de Cubaanse filmmaker Carlos Lechuga. Zijn film Santa y Andrés was getroffen door censuur en mocht niet op het Filmfestival worden vertoond. Hands of Stone circuleert echter sinds enkele weken op het eiland via het semi-illegale Het Pakket/El Paquete met een Spaanse nasynchronisatie. Nu is de film ook op groot scherm in sommige bioscopen te zien, maar de officiële pers schenkt er nauwelijks aandacht aan.

boksen-sugar-ray-roberto-duran

De echte Roberto Durán (rechts) in gevecht met de Amerikaan Sugar Ray in 1980.

Kopie
In november 2016 sprak Jakubowicz telefonisch met Lechuga over de mogelijkheid zijn film Hands of Stone van het festival terug te trekken. Na dit telefoongesprek bleken de organisatoren niet langer bereid de komst van een kopie van de film uit Caracas naar het festival te regelen. Jakubowicz: ‘De dag daarna werd de dood van Fidel Castro bekend en toen werden alle pogingen gestaakt. Ik vermoed dat ze een ongemakkelijke situatie met mij in Havana wilden voorkomen op zo’ n gevoelig moment,’ zegt hij tegen de redactie van de Cubaanse internetkrant 14ymedio. Hij is van mening dat zijn aanwezigheid in Havana en de vertoning van de film ‘hypocriet’ zouden zijn geweest. ‘Het deed me denken aan al die internationale filmmakers die zich met Hugo Chávez (de overleden president van Venezuela, redactie) lieten fotograferen op een moment dat ik werd vervolgd. Ik zou veranderen in zo’n afschuwelijke kunstenaar die de onderdrukker steunt’. De bescheiden vertoning van Hands of Stone is een kleine overwinning voor de regisseur en de Cubaanse nationale filmliefhebber, die maanden hebben moeten wachten op vertoning op groot scherm. Jakubowicz benadrukt dat ‘de Cubanen de geschiedenis van Durán nu aan den lijve ondervinden.’

Bron
* Marcelo Hernández, website 14ymedio, 30 maart 2017

Linken
* Wikipedia over Jonathan Jakubowicz, de Venezolaanse filmmaker tegen wie de toenmalige Venezolaanse president Hugo Chávez tweemaal een proces aanspande. Jakubowicz verliet daarop Venezuela.
* Engelstalig artikel over Durán, de man en zijn mythen.

Cuba is ‘off-line’, maar jongeren volop on-line’

Hoewel er geen modern toegeruste bibliotheken zijn en een beperkt internet bestaat, lezen Cubaanse jongeren toch wat ze willen en misschien meer dan de staat denkt, maar niet in gedrukte vorm. Hoe komen ze aan de digitale lectuur in een land dat praktisch ‘off-line’ is?

internet-wifi-straat3Net als vorige generaties Cubanen, bouwen ze netwerken, waarin teksten, video’s en nieuws uitgewisseld worden, met één gemeenschappelijke noemer: ze verspreiden deze informatie op harde schijven of usb-sticks. De socialistische staat met 11,2 miljoen mensen, controleert de pers en het internet, dat behalve beperkt (slechts een derde van de bevolking heeft toegang tot internet) ook duur is (1,5 dollar per uur). Ondanks de beperkingen leest Javier Peña alle Angelsaksische literatuur waar hij zin in heeft. Deze ‘freelance’ vertaler van 27 draagt een pet, heeft zijn linkerarm getatoeëerd en heeft een zwarte snor met de uiteinden naar boven gekruld. Trots praat hij over zijn duizenden gedigitaliseerde titels en over de fysieke bibliotheek van honderden boeken die hij heeft opgebouwd. ‘Altijd wanneer iemand bij mij thuis komt met een harde schijf, vraagt hij: wat heb je voor me  om te kopiëren? En ik vraag hetzelfde’, zegt Peña tegen een buitenlandse journalist die hem spreekt bij de Universiteit in Havana. Peña, die in ruil voor literatuur of artikelen in het Engels zijn digitale collectie ‘Amerikaanse comics’ te bieden heeft, zegt dat in Cuba de ‘anarchistische theorie van informatie’ geldt. ‘Het punt is dat iemand de informatie heeft’, maar er niet voor betaalt. Die netwerken zijn niet nieuw. Wanneer in het verleden een kunstenaar in Cuba gecensureerd werd, vanwege homoseksualiteit of een ‘ideologische afwijking’, ging een enkel exemplaar van zijn werk van hand tot hand onder honderden mensen.

mobieletelefoonsBibliotheken in onbruik
Neus Pechero, een studente letteren van 20 jaar met een dikke zwarte bril en liefhebber van de Amerikaanse literatuur, gebruikt ook de digitale ruilhandel, hoewel zij de voorkeur geeft aan gedrukte exemplaren. ‘We hebben allemaal telefoons waarmee we informatie kunnen uitwisselen door middel van de app Zapya’, zegt zij. Zonder verbinding met het internet kun je met deze app op korte afstand draadloos bestanden uitwisselen tussen gebruikers. Lopez Taimi gebruikt als 12-jarige hetzelfde systeem. Hij schat dat wel 30 kinderen in zijn school informatie delen in de dagelijkse pauze van klassen. Op deze manier, van telefoon naar telefoon, wordt een groot deel van de lectuur doorgegeven op Cuba, een land dat in de zestiger jaren een benijdenswaardig niveau van scholing bereikte. Officiële studies schatten dat de helft van de Cubanen tijdschriften en kranten leest en 20% twee boeken per jaar. 60% van de studenten leest in digitaal formaat en meer dan de helft gaat niet meer naar de bibliotheek, volgens een door het parlement vrijgegeven document. De vice-president van het Cubaanse Instituut van het Boek, Edel Morales, schat dat tegen het einde van dit decennium 90% van de jongeren alleen van schermen zal lezen. Maar het land, dat sinds 1962 onder het Amerikaanse embargo valt, kiest nog steeds voor de gedrukte media.

boekenbeurs2012

Boekenbeurs van Havana

Betalen?
In het koloniale fort San Carlos de La Cabaña, werd in februari de Internationale Boekenbeurs van Havana gehouden. Een grote groep Cubanen komt er om boeken aan te schaffen die gemiddeld een halve dollar per stuk kosten. Voor deze editie werden 700 titels gedrukt, vier miljoen exemplaren. Maar de digitale titels daarentegen komen nog niet aan 200 per jaar, zegt Morales. In een gesprek met het persbureau AFP pleitte hij ervoor, dat de staat meegaat in de groei van digitale lectuur.’ In een kleine stand biedt Mariana Saker, een filologe van 57 jaar,  digitale boeken aan, en ook films en muziek op cd’s. Het is 15 jaar geleden, dat Citmatel, het staatsbedrijf waar zij werkt, zich hier mee bezighield. Een klant kiest de titel die hij wil op een off-line-computer, en downloadt de digitale versie voor bijna dezelfde prijs als een gedrukt exemplaar. De catalogus bevat 900 producten, waaronder boeken, waarvan de meeste van Cubaanse schrijvers zijn. Wie gaat er betalen voor iets wat je gratis kunt krijgen? ‘Het is een uitdaging die ongetwijfeld gewonnen zal worden’, zegt Saker en hij voegt eraan toe: ‘we hebben voorbeelden van mensen die ervan genieten om te betalen voor wat ze hebben gedownload.’ Terwijl het een nieuwe generatie lezers probeert te bereiken, wordt Cuba geconfronteerd met de uitdaging de toegang tot internet uit te breiden, inkomsten te genereren voor de betaling van de auteursrechten en digitale media zoals e-readers aan te bieden.

Bronnen
* Carlos Batista, Hector Velasco en persbureau Agence France Press AFP

Cubaans regime hindert prijsuitreiking met arrestaties en reisverboden

Oud-president Felipe Calderón van Mexico heeft geen toestemming gekregen van de Cubaanse autoriteiten om vandaag de uitreiking van de Oswaldo Paya-prijs in Havana bij te wonen. Eerder werd het twee onafhankelijke journalisten Sol García Basulto en Henry Constantín Ferreiro onmogelijk gemaakt hun woonplaats Camagüey te verlaten op weg naar Havana. Mariana Aylwin, oud-minister in Chili, had maandag al te horen gekregen niet welkom te zijn in Cuba. Zij zou de prijs postuum in ontvangst nemen voor haar vader, oud-president Patricio Aylwin. De Chileense regering heeft haar ambassadeur in Cuba geboden naar huis terug te keren en betreurt de beslissing van de Cubaanse autoriteiten.

aylwin-ministra-mariana-aylwin-habana

De Chileense oud-minister Mariana Aylwin

Mariana Aylwin: ‘Het is een betreurenswaardig besluit omdat mijn vader destijds de diplomatieke relaties met Cuba herstelde en nu doen ze dit.’ Ook herinnerde ze er aan hoe in de periode van het Pinochet-regime democraten die naar Chili wilden reizen ‘om hun solidariteit te betuigen evenmin het land mochten binnenkomen. Dit is het verschil tussen een dictatuur en een democratie.’ (…) ‘De onderdrukking in Cuba vind ik echter ernstiger dan het verbod om in te reizen dat men mij oplegde.’ Rosa María Payá, dochter van de overleden oppositievoorman Oswaldo Payá, heeft de beslissing van de Cubaanse regering veroordeeld en zei: ‘Vandaag moeten we meer dan ooit werken aan het terugwinnen van onze vervolgde natie, die in handen is van een door niemand verkozen elite.’

garcia-basulto-henry-constantin-ferreiro

Henry Constantín Ferreiro (rechts) en Sol García Basulto

Journalisten
De onafhankelijke journalisten Henry Constantín Ferreiro en Sol García Basulto werden beiden gearresteerd op het vliegveld Ignacio Agramonte in Camagüey toen zij het toestel naar Havana wilden nemen. Documenten van Constantín Ferreiro en een mobiele telefoon werden in beslag genomen. Ferreiro is medewerker van de internetkrant 14yMedio. Hij kreeg in november enkele dagen huisarrest opgelegd tijdens de landelijke karavaan van Havana tot Santiago de Cuba met de as van Fidel Castro. Ook twee activisten van de beweging Cubadecide, geleid door Rosa Maria Payá in de provincie Holguín zijn zaterdag gearresteerd nadat ze een telefonische uitnodiging hadden gekregen om de prijsuitreiking vandaag om 17 uur Nederlandse tijd, bij te wonen. De prijs wordt postuum uitgereikt aan Patricio Aylwin en aan Luis Almagro, secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS).

Link
* Protestbrief van de Sociedad Interamericana de Prensa / Interamerikaanse Vereniging van de Pers (SIP) tegen de vervolging van twee journalisten in Cuba. Eén van hen, Henry Constantin is ook vice-voorzitter van de SIP.
* Protest van de Cubaanse ambassade in Chili

Staatsbloggers bedreigen journalist Ravsberg met geweld

De Cubaanse journalist Fernando Ravsberg van de website Cartas desde Cuba / Brieven uit Cuba wordt door ‘revolutionaire bloggers’ bedreigd. Regimegezinde websites als La Mala Palabra , Cuba por Siempre en Isla Mía publiceerden vorige week een artikel over de transportproblemen in Cuba, geschreven door Felix Edmundo Diaz. Deze bijdrage eindigt met de belofte dat wanneer Ravsberg zijn journalistieke werk op deze wijze voortzet ‘zijn tanden uit zijn mond’ zullen worden geslagen.

fernando-ravsberg4

Fernando Ravsberg

Citaat Diaz:
‘Ik wil een collega Fernan, lees Fernando Ravsberg iets duidelijk maken. Denkt u werkelijk in Cuba te kunnen wonen (Ravsberg is geboren in Uruguay) door te razen en te tieren tegen mijn volk? Denkt u niet dat het de hoogste tijd is om een site beginnen, getiteld Brieven uit de VS of Brieven uit Spanje? Waarom bezoekt u Uribe of Peña Nieto niet (presidenten van Colombia en Mexico, redactie) en begint u met Brieven uit Colombia of Brieven uit Mexico. En maak mee hoe paramilitaire groepen of Zeta (Mexicaans misdaadsyndicaat) je in je kruis trappen tot je ballen uit je oren komen’. (….) ‘Vanuit Cuba is dat gemakkelijk want u weet dat niemand u zal kidnappen, u verdwijnt, gemarteld of gedood zal worden, maar wij zijn niet verplicht met u te leven en uw tirades vanaf ons grondgebied aan te horen. Daarom is mijn aanbod eenvoudig: ‘Donder op of pas je schrijven aan. Denk erom dat uw tanden op uw leeftijd niet snel genezen en dat tandheelkundige implantaten duur zijn’, aldus Diaz.

Ravsberg:
‘Dit is een nieuwe in de graad van beledigingen, ze herhalen het verzoek tot uitzetting en, dat is belangrijk, het is de eerste keer dat ik direct bedreigd wordt met fysiek geweld. Het is geen toeval. Kortgeleden merkte ik op dat de extremisten zouden kunnen winnen en deze tekst bewijst dat zij zich bemoedigd voelen. Ik ben ervan overtuigd dat als de Cubaanse regering hier geen einde aanmaakt, de volgende keer de dreigementen zullen veranderen in daden. Dat is de weg van zowel extreem rechts als extreem links; je zwijgt uit jezelf uit angst of het zwijgen word je met geweld opgelegd.’

Bron
* Fernando Ravsberg, website Cartas desde Cuba, 20 februari 2017

Noot

* Het artikel van Ravsberg wordt gevolgd door 130 reacties. Ook blogger en journalist Yoani Sánchez schreef een reactie aan ‘haar collega’.  Zie reactie nr.130 (Spaanstalig)

* Fernando Ravsberg sympathiseert met de Revolutie, is zeker geen dissident, maar nam het wel op voor ontslagen medewerkers bij Cubaanse staatsmedia, censuur op filmfestivals, het ontslag van kritische economen zoals Everleny Pérez en hij pleitte voor meer vaart in de veranderingen die Raúl Castro in 2006 is begonnen. Op diverse websites wordt Ravsberg er nu aan herinnerd lange tijd gezwegen te hebben over censuur en onvrijheid in Cuba, bijvoorbeeld toen ‘de meute op anderen jaagde’, zoals de journalisten die in 2003 tijdens de Zwarte Lente werden gearresteerd.

Cubaanse graffitikunstenaar in Havana getolereerd

Graffitikunstenaar Yulier Rodriguez Pérez poseert voor een van zijn werken in Oud-Havana. Drie jaar geleden verschenen de eerste grillige muurtekeningen van deze 27-jarige kunstenaar, die zijn werk ondertekent met Yulier P, op muren in Havana. De eerste tekeningen leken abstracte konijnen met lange oren, geschilderd in zwart op afgebladderde muren. Nu is er bijna geen buurt meer in de Cubaanse hoofdstad waar men het metershoge werk van Yulier P. niet kan vinden, soms met grote geopende muilen, dan weer bloemen vermengd met het beeld van een vrouw of in de handen van een kind.

graffiti-yulier-rodriguez-perezHet werk van de 27-jarige kunstenaar, voluit Yulier Rodríguez Pérez genoemd, valt niet enkel op door zijn artisticiteit en opvallende formaten, maar ook omdat men het tegenkomt op plekken waar graffiti zeldzaam is. Bijna alle posters en muurschilderingen in Cuba zijn politieke slogans of revolutionaire afbeeldingen. Zijn kunst valt niet alleen op omdat deze afwijkt, maar ook vanwege de mate van verborgen signalen met sociale kritiek. ‘Voor mij is het belangrijk dat de urbane kunstenaar zichzelf vrij kan uiten en door niets of niemand wordt belemmerd, of het nu een eigenaar van een galerie is of de regering,’ zegt Rodriguez in een interview met persbureau Associated Press. Cuba kent een omvangrijke kunstenaarsscene en sommige bekende schilders als Manuel Mendive, Roberto Fabelo en Nelson Domínguez vestigden hun reputatie, ook buiten Cuba. Maar Rodríguez komt niet voort uit het artistiek establishment. Hij werd geboren in de provincie Camagüey, waar hij tevergeefs probeerde een kunstenaarsopleiding te volgen. In plaats daarvan onderwees hij zichzelf met steun van lokale leraren. Hij nam ook deel aan workshops in de wijk waar muren dienst deden als schildersdoek. Hij ziet zijn werk als politiek en sociaal statement. ‘De urbane kunstenaar stelt vragen over de maatschappij en de politiek, de werkelijkheid van het leven op straat en dat betekent voor hem vaak een confrontatie met hulpeloosheid en frustraties over de dagelijkse strijd, die niet passen in het beeld dat velen van Cuba hebben.’

graffiti-yulier-rodriguez3Getolereerd
Hoewel hij niet ondersteund wordt door de regering, lijkt hij te worden getolereerd. Rodriguez zegt dat de politie nooit tussenbeide is gekomen en zelfs voorkwam dat vandalen zijn kunst beschadigden. Hij is wel ondervraagd door leden van de geheime politie over zijn openlijk politieke stellingname. ‘Ik ben niet tegen het systeem. Ik ben voor een systeem dat werkt ten gunste van de mensen….het goede en het slechte zijn aspecten van de waarheid.’ Hij houdt geen catalogus van zijn werk bij, maar schat dat er ongeveer 150 werken in vooral Havana te zien zijn. Mensen reageren enthousiast omdat een graffiti vaak het troosteloze en verwaarloosde decor van de stad, doet vergeten. Osmel Ochoa, een 40-jarige bewoner van Oud-Havana, is een bewonderaar. ‘Het is een nieuwe stijl voor mij en mensen kunnen het waarderen omdat het onplezierige plekken in de stad opfleurt. Het zou overal te zien moeten zijn,’ aldus Ochoa.

Bron
* The Associated Press, 14 februari 2017