De skaters van Havana

Journaliste Maartje Duin bezocht  in juni en juli Cuba en maakte o.a. voor de VPRO-Gids en Radio 1 reportages over de groeiende populariteit bij Cubaanse jongeren voor het skaten. Ze sprak er o.a. met René Sugar Lecour, tot voor kort manager van een skatepark in Miami, die sinds 2010 duizenden tweedehands skateboards naar Cuba bracht. Hij richtte de stichting Amigo Skate op om skaters in het land van zijn ouders te helpen. De autoriteiten staan zeer gereserveerd tegenover deze sport en dus zijn de skaters overgeleverd aan een willekeurig gedoogbeleid. De revolutionaire buurtwacht heeft Sugar Lecour ervan beschuldigd geld en anti-Castro pamfletten aan de kinderen uit te delen. Zijn stichting zou ‘chaos in de sportgemeenschap’ veroorzaken. Urenlang werden Sugar Lecour, zijn team en de eigenaren van hun bed & breakfast ondervraagd. Hier volgen enkele fragmenten uit de reportage van Maartje Duin.

Skaters Havana Rene Sugar Lecour - Leandro Feal.jpgHet is de eerste zomerdag in Havana en de argeloze voorbijganger op de Avenida Salvador Allende kan getuige zijn van een wonderlijk tafereel. Het verkeer wordt opgehouden door een kluwen jongeren. Sommigen zijn nog kind, anderen al jonge mannen, hun lichamen met piercings en tatoeages versierd. Ze hebben hun armen uitgestrekt en hun blik verwachtingsvol naar boven gericht. Daar, tussen de zuilen van een balkon, staat een teddybeerachtige figuur met een baard. Met een groots gebaar gooit hij telkens iets van het balkon af. T-shirts, petjes en stickers dwarrelen naar beneden. De jongens duwen, schreeuwen, trekken, als eenden om een stuk brood. Wie een pet in veiligheid heeft gebracht, doet een tweede poging voor een sticker. Een oudere dame waagt zich in de menigte – ‘Voor mijn kleinzoon!’ – maar grijpt mis. Een t-shirt blijft hangen in de takken van een boom en wordt net zo lang met schoenen bekogeld tot het valt. Dit zijn de skaters van Havana. Vandaag zijn ze in de skateboardhemel beland, en de man op het balkon is hun God. De skater op Cuba heeft het niet makkelijk. Op het hele communistische eiland is geen skatewinkel te bekennen. Wie zijn skateboard breekt, kan maanden zonder zitten – ‘de donkere maanden’ noemen skaters dat. Online worden Cubaanse creditcards niet geaccepteerd. Bovendien: een skateboard kost al gauw meer dan het gemiddelde maandsalaris van vijftien euro.(…)

skateparkscalapolyvalenitNaar de VS
‘Bijna alle skaters die ik ken, willen naar de VS,’ zegt René Sugar Lecour. Velen wagen de oversteek illegaal. Ze gaan direct over zee, of over land via Ecuador, Midden-Amerika en Mexico. Een tocht die weken, soms maanden kan duren. Eenmaal in Miami, waar het gros van de Cubanen woont, kunnen de skaters zich niet meten met Amerikanen die zijn opgegroeid tussen de verts en halfpipes. ‘En ja, dan moet de huur betaald worden. Hun dromen over professioneel skateboarden veranderen in nachtmerries over afwassen,’ lacht René. ‘Het eerste jaar zijn ze vaak depressief. Logisch: de overgang van een hechte gemeenschap in Cuba naar een eenzame grote stad is groot. Ik probeer ze er wel eens van te doordringen dat het in Amerika niet allemaal rozengeur en maneschijn is. Maar het droombeeld van een land waar alles beter is, blijft.’ (…)

skate-jongentje-havanaVerdacht
Zo bezien is het natuurlijk verdacht wanneer, zoals nu gebeurt, een zelfverklaarde weldoener in hartje Havana Amerikaanse vlaggetjes rondstrooit. Elk stratenblok in Cuba heeft een Comité de Defensa de la Revolución: een buurtwacht die contrarevolutionaire –- of mogelijk contrarevolutionaire – activiteiten rapporteert. Ze hebben gebeld, de politie is in aantocht. Sugar Lecour, inmiddels uit zijn huis gekomen, wacht hun oordeel niet af. ‘Vámonos!’ roept hij, ‘wegwezen!’ Hij pakt zijn skateboard en zet af.(…)

Politie
In het bed & breakfast van René Sugar Lecour blijkt de politie langs geweest, de volgende morgen komt de immigratiedienst. De buurtwacht heeft hem ervan beschuldigd geld en anti-Castro pamfletten aan de kinderen uit te delen. Zijn stichting zou ‘chaos in de sportgemeenschap’ veroorzaken. Urenlang worden Sugar Lecour, zijn team en de eigenaren van hun bed & breakfast ondervraagd. De rest van hun verblijf op het eiland houden twee agenten hen in de gaten.(…)

Linken
* Lees de volledige reportage van Maartje Duin in de VPRO-Gids van 12 juli 2016 
* Beluister de documentaire De skaters van Havana gemaakt door Maartje Duin voor Radio 1, 8 minuten en uitgezonden op 21 juli, NPO 1
*  Korte reportage (Spaanstalig) van The Guardian, 3 minuten
* Nog 16 foto’s van Cubaanse jongeren en hun skates
Facebook van Amigo Skate

Volleyballers Cuba ondanks rel naar Rio

Cuba brengt een volleybalteam op de been voor de Olympische Spelen in Rio de Janeiro, ondanks de arrestatie van een groot deel van de nationale ploeg vanwege een verkrachtingszaak in Finland. Cuba wist zich voor het eerst in zestien jaar te plaatsen voor het volleybaltoernooi op de Olympische Spelen. ‘We hadden achttien volleyballers in onze voorselectie en er zullen er twaalf gaan’, kondigde de directeur topsport José Antonio Miranda van het nationale sportinstituut INDER aan in de Cubaanse media. In totaal bestaat de Cubaanse delegatie naar Rio uit 120 personen.

olympiclondenopeningsceremonie

Cubaans team bij Olympische Spelen in Londen

Acht volleyballers van de nationale ploeg van Cuba werden anderhalve week geleden in Finland opgepakt en zes zitten er nog steeds vast voor onderzoek. Ze worden ervan verdacht betrokken te zijn geweest bij een verkrachting in hun hotel. De ploeg was in Finland voor wedstrijden in de World League.

208 Medailles
Cuba zal  tussen 5 en 21 augustus met 120 sporters (89 mannen en 31 vrouwen met een gemiddelde leeftijd van 25 jaar) in Río de Janeiro aanwezig zijn, verdeeld over 18 takken van sport. De lijst van sporten wordt aangevoerd door 39 personen uit de atletiek, 12 uit het volleybal en elk 10 uit de bokssport en het worstelen. Cuba nam in totaal aan 19 Olympische Spelen mee met een totaal van 1.820 atleten en won 208 medailles waarvan 72 in het goud. In 2008 won Cuba in Peking 24 medailles, in 2012 in Londen waren dat er 14.

Bron
* Cubadebate, NOS en Diario de Cuba

Staatsmedia zwijgen over beschuldiging verkrachting door volleyballers

De Cubaanse staatsmedia hebben na drie dagen zwijgen, een kort bericht gepubliceerd over de aanhouding van 8 leden van het Cubaanse volleybalteam in Finland. Ze worden ervan verdacht betrokken te zijn geweest bij een verkrachting. Twee van hen zijn inmiddels in vrijheid gesteld. De partijkrant Granma en de website Cubadebate meldden dat leden van de selectie vanwege ‘een vermoedelijk misdrijf’ in de cel zitten, maar noemen het delict waarvan zij worden beschuldigd niet met name. Op de sites van Granma en Cubadebate melden bezoekers dat ‘de halve wereld daar al enkele dagen van op de hoogte was’ door berichten van de internationale pers.

logo-volleybalIn de berichtgeving beperken de staatsmedia zich tot het afdrukken van de brief van de Cubaanse Volleybalbond / Federación Cubana de Voleibol over de gebeurtenissen in Tampere in Finland waarin wordt gezegd dat de bond in permanent contact met de Cubaanse ambassadeur in Finland staat om meer details te krijgen over de aanhouding en ondervraging van  Osmany Santiago Riante Mestre, Abraham Alfonso Gavilán, Ricardo Norberto Calvo Manzano, Rolando Cepeda Abreu, Luis Tomás Sosa Sierra en Dariel Albo Miranda. In afwachting van nader onderzoek blijkt, aldus de bond, dat hen daden ten laste worden gelegd die ‘volledig buiten de discipline vallen, het gevoel van eerlijkheid en respect die in onze sport bestaan en in de samenleving die wij sinds januari 1959 verdedigen.’ Er worden maatregelen voorbereid tegen dergelijk gedrag dat ‘niet overeenkomt met de ethiek en de principes waarin wij zijn opgevoed.’ De rechtbank in Finland maakte gisteren bekend dat de 6 Cubanen tot 26 augustus in voorarrest kunnen worden gehouden totdat de ten laste legging of hun vrijlating wordt bekend gemaakt. Het Cubaanse mannenteam is een van de twaalf ploegen die zich hebben geplaatst voor het olympisch toernooi in Brazilië.

volleybal-team-cuba-2016

Leden van het Cubaanse volleybalteam

Slechte berichtgeving
Uit reacties op de site van Granma en Cubadebate overheerst de kritiek op de late en onvolledige berichtgeving door de staatsmedia over dit voorval. Ook wordt het verhullend taalgebruik bekritiseerd omdat elke verwijzing naar een mogelijk ‘seksueel misdrijf verzwegen wordt’. De meeste lezers noemen de gedragingen van de spelers ‘een schande voor het Cubaanse volleybal en voor de liefhebbers van volleybal.’ (…) ‘Ze worden beschuldigd van verkrachting van een Finse vouw. Dat is niet de Nieuwe Mens waarover Che sprak.’ Een enkeling zet vraagtekens bij het ‘type vrouw’ dat met zulke mannen mee gaat. Eén reageerder Singh Castillo kritiseert de geheimzinnigheid rond de berichtgeving en wijst erop dat zo allerlei geruchten ontstaan. Hij geeft zelf een ironisch voorbeeld van zo’n reactie: ‘Het zijn allemaal leugens. In werkelijkheid hebben deze ‘jongens’ enkel bestekken uit de eetzaal van het hotel geleend, nog eens vier handdoeken en drie rollen toiletpapier meegenomen. Dat soort verhalen gaat de ronde doen als men niet de ware reden van de gebeurtenissen noemt. Wat een waanzin,’ aldus Singh Castillo. Natuurlijk ontbreekt ook de beschuldigende vinger richting ‘contrarevolutionairen, provocateurs en mensen van laag allooi, veelvuldig gefinancierd door de maffia van Miami’ niet. Die zouden van deze gebeurtenissen kunnen profiteren.

Bronnen
* Granma, Diario de Cuba en Cubadebate

Twee Cubaanse voetballers spelen voor Mexicaanse profclub

Verschillende sporten in Cuba vonden al de weg naar het professionalisme, maar het voetbal in Cuba weigerde tot nu toe die weg in te slaan. De meest geprofessionaliseerde van alle sporten heeft zeer specifieke en strikte regels wat betreft contracten en hier kwamen de legale specialisten van de Cubaanse sportfederatie Nationaal Instituut van Sport en Recreatie (INDER) snel achter. Het kostte INDER meer dan 2 jaar om te begrijpen hoe dat wereldje in elkaar zat en ondanks de  verzoeken van verschillende buitenlandse clubs ging er veel tijd verloren. Tenslotte zijn ze er in geslaagd een paar toetredingen voor elkaar te krijgen, die van links-back Maykel Reyes (1.83 m, 22 jaar) en middenvelder Abel Martinez (1.87 m, 22 jaar) bij de Mexicaanse club Cruz Azul, waar ze in de lagere regionen zullen beginnen om hopelijk bij de top kunnen geraken. Ronal Quiñones, journalist van Havana Times, sprak met Cesar Varela, de officiele vertegenwoordiger van Cruz Azul, een vertegenwoordiger van de Cubaanse voetbalbond en de twee spelers zelf.

voetbal-and-Maykel Reyes and Abel Martinez- cruz azul

Maykel Reyes (links) en Abel Martinez met de shirts van de Mexicaanse ploeg van Cruz Azul

Cesar Varela bekende dat ze aardig wat tijd aan deze jongens besteedden, maar ze waren uiteindelijk hun buren van club Santos Laguna voor die de geschiedenis leek in te gaan als de eerste profclub die Cubanen woonachtig in Cuba binnenhaalde. Santos Laguna met standplaats Torreon (Mexico) was de eerste die die de ACF (Cubaanse Voetbalfederatie) benaderde en zelfs een vriendschappelijke wedstrijd met de nationale selectie organiseerde, maar uiteindelijk was het Cruz Azul die de kat de bel aanbond. ‘We volgen ze al sinds het Mundial onder de 20 in Turkije in 2013’, zegt Varela , ‘we zagen veel in hen. We zaten al  3 jaar achter ze aan, ze waren goed in het voorseizoen, ze missen alleen wat veldspel en ook hadden ze wellicht wat last van de hoogte. Ik zag ze ook in de wedstrijd tegen Cosmos, een beetje tegen Santos en in wisselende selecties. Zij trokken vooral onze aandacht, maar we stonden open voor andere contracten.’

Competitie
Varela: ‘Door de bank genomen is het Mexicaanse voetbal competitiever dan het Cubaanse, maar ik denk dat ze in een jaar tijd wel vooruit zullen gaan. Ze beginnen in de subtop, maar ze kunnen stijgen. Vanwege het aantal buitenlanders konden we ze niet allebei in hetzelfde team plaatsen. De topploeg mag maximaal  4 buitenlanders en 1 genaturaliseerde opstellen en op dit moment heeft Cruz Azul twee nieuwe contracten waardoor ze hun plaats zullen moeten verdienen. We willen een sterke subtop. Er is een akkoord met de Cubaanse voetbalbond om tot overeenstemming te komen in geval van een transfer, in overeenstemming met de club, de speler en de bond. We hopen dat ze gelukkig zijn in Mexico en alles voor elkaar krijgen wat ze voor ogen hebben. Ze gaan de beste salarissen krijgen van heel de tweede divisie (hierover weigert hij cijfers te geven)  en ze zullen in een huis wonen van Cruz Azul waar ze samen een kamer zullen delen.’

voetbal- 22-Maykel Reyes- left back Abel Martínez

Maykel Reyes en Abel Martínez (links) spelend in Havana

Klus
Van Cubaanse kant zei Luis Hernandez, de spreekbuis van Cubaanse voetbalbond: ‘Dit is historisch,  en we zijn blij dat ze in zo’n prestigieuze ploeg gaan spelen, met een grote geschiedenis en resultaten, en voor ons is het belangrijk dat deze spelers hun tactisch en competitief niveau kunnen opkrikken, want dat kan bepalend zijn voor het Cubaanse voetbal. Momenteel zijn we in een ontwikkelingsfase, een enorme klus, en de professionaliteit van Cruz Azul geeft ons de rust dat ze zich kunnen ontwikkelen.’

Maikel
Natuurlijk kunnen de indrukken van de hoofdrolspelers zelf in het verhaal niet ontbreken. Maikel  zegt ‘dat we geen druk, maar tevredenheid voelen want het was iets wat we al lang wilden. Wij zullen proberen zo goed mogelijk van deze opening gebruik te maken zodat er meer ruimte komt. Als wij het goed doen zal het de zaken voor degenen die na ons komen vergemakkelijken en laten zien dat wij Cubanen internationaal mee kunnen spelen. We zullen blijven groeien als mens en als spelers, en dat zal ons goed van pas komen als dat we toetreden tot de nationale selectie,  als we ons bij de elite van onze streek voegen.’ (…) ‘De trainingen zijn hetzelfde, maar gelijkmatiger en beter geregeld. Het idee dat ik in het voorseizoen had is dat ze heel serieus zijn, ze weten precies wat ze gaan doen en dat het de details zijn die soms het verschil maken. Deze ervaring zal belangrijk zijn. Ik handhaaf me als voorhoedespeler, maar niet als midvoor. De trainer ziet me als speler aan de buitenkant, wat past bij mijn manier van spelen, want ik heb altijd graag langs de buitenkant willen spelen. Ik denk dat ik me goed aan het spel van de ploeg zal kunnen aanpassen en aan de stijl van de trainer. Als we bovenaan eindigen kunnen we deze ervaring overdragen aan onze kameraden, en anderen zullen dat zeker ook  doen.’

voetbal-and-Maykel Reyes and Abel Martinez- cruz azul-contract-tekenen

Het tekenen van de contracten

Abel
Voor Abel ‘is het een prestatie dat hij een contract heeft gekregen bij een grote club. Ik zou graag bovenaan willen eindigen in de tweede divisie en het niveau in Cuba opkrikken zodat het een gerespecteerd land in het gebied wordt. Voor mijn carrière zal het erg belangrijk zijn, het is erg interessant in een beroepscompetitie te kunnen spelen waarbij we dan de eersten zijn die in Cuba wonen. Mijn positie zal die van middenvelder zijn, iets wat ik van jongs af aan heb gespeeld. Ik had goede resultaten in de lagere regionen, hoewel ik niet veel in de nationale competitie heb gespeeld vanwege blessureproblemen. Ik zat niet met de nationale teams  in de afdelingen onder de 15 en onder de 17, maar in onder de 20 jaar en vandaar naar de hogere selectie waar ik nauwelijks twee wedstrijden heb gespeeld (Santos en Panama).  Ik zal in de ploeg zitten van de toppers in de tweede divisie, met goede spelers, met nog twee buitenlanders en er moet er nog een komen. Tactisch gezien is het Mexicaanse voetbal snel. Wat mijn positie betreft is het anders want het scoren is praktisch persoonlijk, de bewegingen zijn anders, er wordt zowat niets aan dekking gedaan, ieder met zijn eigen spel, en je moet er er voor zorgen dat je aan de bal blijft zonder ook teveel buitenspel te spelen. Je moet van onder af aan beginnen, je plaats verdienen om redelijk veel te spelen. Ons doel is, uiteraard, in het eerste team te geraken en zoveel mogelijk ons niveau te laten zien om de wereld te tonen dat Cuba ook goede voetballers heeft. In het begin hadden we last van de hoogte maar daarna pas je je aan en kom je in je ritme. De fysieke voorbereidingen zijn hetzelfde, hoewel er meer aan krachttraining wordt gedaan, met veel gymnastiek.’

Bron
* Havana Times, 19 januari 2016

De Via Obama of Obamaweg (1)

logo-obama-reis-cubaIn een brief heeft de Amerikaanse president Barack Obama de mensenrechtengroep Damas de Blanco laten weten: ‘Jullie zijn een inspiratie voor de mensenrechtenbeweging op deze wereld.’ Verwacht wordt dat president Obama ondanks weerstand van de regering in Havana, zondag een ontmoeting heeft met leden van Cubaanse mensenrechtengroepen. Ter voorbereiding van dit bezoek op 21 en 22 maart aanstaande, treft u de komende dagen artikelen aan waarin dit historische bezoek vanuit diverse gezichtspunten wordt belicht. Vandaag en morgen leest u hier een reportage van Zunilda Mata over de voorbereidingen van Obama’s bezoek in Havana.

========================================
Toen paus Franciscus voor de eerste keer naar Cuba kwam, werd de route die de paus in Havana zou afleggen al gauw in de volksmond Via Sacra genoemd. Gevels van huizen werden geschilderd en het wegdek op diverse plaatsen gerepareerd zodat de bisschop uit Rome niet zou worden geconfronteerd met de afgebladderde gevels en de ontelbare gaten in het wegdek op zijn route. Bij de ontvangst van Obama wordt de stad opnieuw opgemaakt en krijgen de bewoners in de directe omgeving te horen hoe zij zich moeten gedragen. Een ouder partijlid (‘ik hou niet van honkbal en ik hou niet van Obama’) zegt tegen Zunilda Mata van de website 14ymedio, ‘dat al die oproepen hem doen denken aan de jaren zeventig toen ze dat soort dingen deden voor presidenten uit het Oostblok die op bezoek kwamen.’ Hier volgt haar reportage over de Via Obama/ de Obamaweg.

stadion-Latinoamericano-maart2016

Stadion Latijns-Amerika wordt opgeknapt

De Obamaweg bevat ook het Stadion Latijns Amerika waar de Amerikaanse president dinsdag over een week een partijtje honkbal zal bijwonen tussen de Cubaanse selectie en de Amerikaanse Tampa Bay Rays. In de omgeving van dit stadion in Cerro lopen de verwachtingen en de spanningen al op. De uitnodigingen voor deze historische match zijn al verdeeld onder de leden van de Cubaanse Communistische Partij, de jeugdbeweging Unie van Jonge Communisten en de Studentenbond FEU. ‘We moeten gaan want het is opdracht van de partij,’ zegt Pascual (78 jaar) tegen 14ymedio, maar hij voegt er aan toe: ‘ik hou niet van honkbal en niet van Obama.’ In zijn partijafdeling is de opdracht verspreid vroeg te gaan en ‘de discipline de volledige tijd vast te houden.’ Ironisch voegt hij er aan toe dat deze oproepen doen herinneren aan ‘de jaren zeventig toen we dit soort dingen deden voor de presidenten in het Oostblok’. Arbeiders in fabrieken en bedrijven zijn opgeroepen ‘solidariteit te tonen, maar zonder Amerikaanse vlaggen en niet de afbeelding van Obama mee te dragen,’ zegt een medewerkster van een bankfiliaal. ‘Men heeft ons opgedragen dat we hem zullen welkom heten met respect, maar zonder tekenen van al te veel affectie,’ aldus de dame.

Zwarthandel
Voor 7 convertibele peso’s is het mogelijk op de zwarte markt aan uitnodigingen te komen voor de wedstrijd, eigenlijk bestemd voor belangrijke kaderleden en overheidsdienaren. ‘Nu kopen voordat de prijzen de lucht invliegen,’ zegt een illegale verkoper in de omgeving van het stadion. Hij heeft een dozijn kaartjes in voorraad. ‘Het maakt niet uit of je achteraf in de engelenbak terechtkomt,’ zegt de verkoper tegen een jongeman die aarzelt omdat hij een kaartje krijgt aangeboden ver van het speelveld gelegen. ‘Ga je voor de wedstrijd of wil je Obama zien?,’ vraagt de handelaar hem. Dankzij Obama is er bovendien een wonder gebeurd. Het stadion krijgt nu een wifinetwerk met een verbinding met internet. Deze zondagochtend verzamelen zich al jongeren in de omgeving en proberen de verfspatten die van de steigers vallen, te ontwijken. ‘Het geld van deze opknapbeurt komt van het team van Tampa Bay Rays, die wilden niet in een bouwval spelen,’ zegt een buur in het vlakbij gelegen Latinopark.

bezoek-obama-capitool-renovatie

Wegwerkzaamheden bij het Capitool in Havana

Verwaarloosd
Een oude dame die op de Avenida 20 de Mayo loopt, een straatnaam die verwijst naar de oprichting van de Republiek Cuba, klaagt dat ‘daar waar ik woon hij niet langskomt. Atarés (een buurt dichtbij het stadion, redactie) blijft een ramp, de huizen daar zijn zo verwaarloosd dat je dat niet oplost met wat verf.’ Naast haar zit een vrouw die via het draadloze netwerk en een imo-app haar dochter in de VS vertelt hoe haar vader op dit moment de lichtmasten van het stadion een verfje geeft. Zij zegt: ‘Ik hoop dat iemand me filmt en me daar ziet en me een contract wil aanbieden,’ grapt de vader tijdens een rustpauze.

Bron
* Zunilda Mata, 14ymedio, 13 maart 2016

Honkbalbroeders Gurriel ‘deserteren’

Twee broers uit de vooraanstaande Cubaanse honkbalfamilie Gurriel hebben tijdens een verblijf in de Dominicaanse Republiek hun team de rug toegekeerd. Zij ontsnapten uit hun hotel en stapten in een geblindeerde wagen die hen opwachtte. Een poging van een Cubaaanse veiligheidsagent dit te voorkomen, mislukte. Ook de snelle komst van de Cubaanse ambassadeur in de Dominicaanse Republiek mocht niet baten. Yulieski Gurriel (31) en buitenvelder Lourdes Gurriel Jr, beter bekend als Yunito (22), willen beroepshonkballer worden in de VS. De Cubaanse media meldden de ‘desertie’ maandag jongstleden en voegden er aan toe dat de twee ‘zich overgeleverd hadden aan de op winst beluste huurlingen in het honkbal’. In totaal ‘deserteerden’ in het afgelopen jaar 150 honkballers, aldus de Cubaanse journalist Francys Romero.

honkbal-Los hermanos Gourriel- Lourdes Jr., Yunieski y Yulieski

De drie broers Gurriel: (links) Lourdes Jr, Yunieski (middden) en Yulieski (rechts). Yunieski (midden) is op dit moment in Canada en er wordt rekening mee gehouden dat hij zich bij zijn broers in de VS zal voegen.

Het vertrek van de Gurriel-broers is een uitzonderlijk verlies voor het Cubaans honkbal juist vanwege de goede naam die zij in revolutionair Cuba hadden. Yulieski werd altijd beschouwd als een ideologisch loyale speler die aantrekkelijke aanbiedingen in de VS weigerde. Vrienden van hem zweren dat hij in 2006 in een lift tijdens het World Baseball Classic 50 miljoen dollar kreeg aangeboden als hij zou deserteren. Vorig jaar werd bekend dat hij de Cubaanse autoriteiten had gevraagd om in de Major League MLB in de VS te mogen spelen, maar bronnen binnen zijn familie zeiden toen nog dat hij het legaal wilde doen. Vader Lourdes Gurriel Delgado was een landelijk bekende honkbalspeler en stond op goede voet met Fidel Castro. Zijn zoon Yulieski zou getrouwd zijn met een nichtje van president Raúl Castro en zeer bevriend zijn met Castro’s lijfwacht en neef. Behalve voor het nationale team van Cuba, komen de Gurriels meestal uit voor het team van Industriales in Havana, samen met hun derde broer Yunieski.

honkbal-Esquina-Caliente-Parque-Central

De Esquina Caliente (de hete hoek) bij Parque Central in Havana. Hier bespreken Cuba’s honkbalfanaten gewoonlijk geëmotioneerd de gebeurtenissen in hun lievelingssport.

Naar de Major League
Tot nu toe zijn gesprekken tussen de directie van de Major League in de VS en de Cubaanse honkbalfederatie over mogelijke transfers van Cubaanse spelers zonder resultaat gebleven, deels doordat het Amerikaans embargo deze transfers verbiedt. De Major League heeft de Amerikaanse regering toestemming gevraagd om met de Cubaanse zusterorganisatie een spelerstransfer-overeenkomst te mogen sluiten. Peter Bjarkman, expert in Cubaans honkbal en auteur van het boek Cuba’s honkbaldeserteurs, zegt dat de vlucht van de Gurrielbroeders aangeeft dat Cuba niet voorbereid is op een deal met de Amerikaanse bond. ‘Als daar hoop op was, zou de Gurrielfamilie de eerste zijn geweest om dat te weten en zouden de broers daar op hebben gewacht. Dat zegt mij dat de Cubanen niet klaar zijn voor een overeenkomst met de MLB en daarom zullen de deserties doorgaan,’ aldus Bjarkman.

Linken
* De aankondiging van het verlies van de Gurrielbroeders in de staatsmedia (inclusief 200 reacties)
* Reportage (4 minuten) van Associated Press Television

  • YouTube met de highlights van Yulieski Gurriel in Japan, 3 minuten 23:

 

Play Off: het andere digitale sportblad

Pedro Enrique Rodríguez Uz leidt een digitaal sportmagazine met de naam Play Off. Hij hoopt dat de aangekondigde Wet op de Pers hem meer mogelijkheden zal bieden, maar alternatieve media officieel maken is tot nu toe nog niet eerder in Cuba gebeurt. Handige Cubanen lijken het blad uit te printen en verkopen het vanuit huis.

play off Pedro Enrique Rodríguez Uz

Pedro Enrique Rodríguez Uz

Als student aan de Faculteit voor Audiovisuele Media van de ISA maakte hij vier documentaires die een zekere erkenning kregen, maar het betekende weinig voor hem. Hij maakte webpagina’s, adviseerde websites en gaf adviezen aan vrienden, maar hij miste een specifiek E-magazine gewijd aan sport.‘Ik denk dat het grootste probleem voor Cubaanse jongeren is om 20 jaar te vergooien aan een baan en niets te bereiken. Ik heb gereisd, ik had in het buitenland kunnen blijven, maar ben teruggekeerd ondanks het geld. Ik wilde een klus waardoor ik elke avond doodmoe in bed zou stappen en waar ik voldoening van zou hebben,’ vertelt hij me. In het begin kreeg hij veel teksten, goede en slechte en sommigen moest hij weggooien. ‘Ik wilde een medium met een taal die ver stond van de officiële taal, versleten zinsconstructies en vooral origineel. Ik besteedde veel tijd aan het bestuderen van andere magazines ook om te voorkomen in herhaling te vallen.’

cover-play-off-maart2015

Cover van een het maartnummer van het tijdschrift

Obstakels
In maart 2015 verscheen de eerste editie van Play Off bestaande uit ongeveer 90 pagina’s. Veel tijd werd besteed aan de reclame en de promotie van het tijdschrift. De vijf redactieleden bezochten sportscholen, schoonheidssalons en hamburgertenten om aandacht te vragen voor Play Off, maar ze ontdekten al snel dat deze zaken geen geld  voor reclame en promotie op hun begroting hadden staan. Een ander obstakel voor Play Off is de wettelijkheid van het fenomeen. ‘We zijn niet legaal, niet illegaal, we zijn a-legaal. We verspreiden het magzine via een website in het buitenland die we actualiseren via wifi bij Hotel Riviera en via Het Pakket / El Paquete en de achtergrond van de laatste is onbekend.*  Binnenkort hoop ik op een ISSN-nummer  (International Standard Serial Number is een uniek identificatienummer voor periodieke publicaties, redactie) en we willen ook gewoon belasting betalen,’ legt hij uit. Zakenlieden en ondernemers aarzelen soms om te adverteren, maar omdat er in Cuba toch al weinig mogelijkheden zijn voor reclame willen ze ook wel in tijdschriften als Play Off staan en hebben ze vertrouwen in de kennis en de techniek van het blad. Maar er zijn ook Cubaanse ondernemers die hun producten niet in de kolommen van Play Off willen plaatsen juist vanwege de onzekerheid over de juridische status.

play-off-inhoudsopgave

De inhoudsopgave van het E-magazine Play Off

Droom
Pedro omschrijft zichzelf en zijn team als ‘frikies’, modieuze ‘verslaafde’  halvegaren. Zijn werk is zijn leven en hij heeft er plezier in want een droom komt zo uit, namelijk een mooi blad maken, dat visueel goed oogt en waarin de prestaties van Cubaanse sportlieden worden bijgehouden ongeacht het land waar ze spelen.  Pedro: ‘Niemand leeft van het tijdschrift, maar dat lijkt me wél een aantrekkelijk perspectief, een droom.’ En hij vertelt dat een onbekende het blad te pakken kreeg, het uitprintte en het verder zonder toestemming begon te verkopen vanuit zijn eigen  huis. Zo proberen mensen als Pedro Enrique Rodríguez Uz, en vele anderen naar een manier te zoeken die tegemoet komt aan de vraag van het publiek met een product dat minder vanuit institutionele kantoren wordt gedirigeerd. Ze proberen het, maar de onzekerheid blijft over de vraag of hun inspanningen resultaat zullen hebben….of niet.

Bron
* Laura Roque Valero op de website El Toque – enigszins ingekort.

Link
* Website Play Off

Noot
El Paquete/Het Pakket  is een informatie- en amusementsaanbod dat wekelijks via de zwarte markt met usb-sticks aan de Cubaanse consument wordt aangeboden. Dit particuliere initiatief is een reactie op het slaapverwekkende en gepolitiseerde aanbod van de vijf officiële Cubaanse televisiekanalen.

Cubanen eerste maal bij watersportevent in Miami

Tussen 11 en 15 februari zal een Cubaanse delegatie deelnemen aan het watersportevent Miami International Boat Show, aldus een mededeling van de Club Internacional Hemingway in Havana.

Miami-International-Boat-Show-2016

Affiche van de Miamiwatersportactiviteit

Ook zal hier de eerste regatta plaatsvinden richting Cuba, een ander effect van de ontspanning tussen de VS en Cuba die in juli vorig jaar leidde tot herstel van de diplomatieke betrekkingen tussen beide landen.

De commodore van Club Hemingway, José Miguel Díaz Escrich, meldt dat 58 vaartuigen zich voor de regatta hebben gemeld. De eerste boten zullen op 11 februari aankomen in Marina Hemingway, in Oost-Havana. Díaz Escrich wijst erop dat sinds de betere relatie tussen Cuba en de VS de VS Amerikaanse booteigenaren de mogelijkheid biedt om deel te nemen aan regatta’s, rally’s, workshops en andere activiteiten van Club Hemingway.

Bron
* Persbureau EFE

Minister Lilianne Ploumen naar Cuba

Minister Lilianne Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking vertrekt zondag 10 januari met 77 bedrijven naar Cuba op handelsmissie, bedoeld om een brede relatie met Cuba op te bouwen. In een gesprek met BNR Nieuwsradio tempert Ploumen enigszins de hooggespannen verwachtingen en spreekt over ‘een verkennende missie, om de mogelijkheden van export en samenwerking te onderzoeken’.

Wekelijkse ministerraad

Minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking).

‘Dit heeft te maken met de ontspanningspolitiek die in Cuba wordt gevoerd: we mogen er weer meer doen. Maar dat betekent niet dat handel voeren in het land makkelijk is’. Ploumen: ‘Cuba is nog steeds een staatsgeleide economie, wat betekent dat men daar niet gewend is om in een context van markteconomie zaken te doen.’ Lilianne Ploumen: ‘Het is natuurlijk niet een land zoals alle andere, maar dat maakt het juist zo bijzonder om er nu naartoe te gaan.’Het gaat volgens Ploumen dan ook vooral om een verkennende missie, om de mogelijkheden van export en samenwerking te onderzoeken.

Gevarieerde groep
De groep bedrijven die meegaat op de missie, is een gemêleerd gezelschap: architecten, bierbrouwers, sportclubs en zelfs het Residentieorkest gaan mee. Ploumen: ‘Het gaat ons natuurlijk om zakendoen, maar ook om een goede, brede relatie met Cuba op te bouwen.’ (…) ‘Feyenoord gaat voetbalclinics geven om te laten zien dat een voetbalclub ook een maatschappelijke functie heeft.’

Malmierca-Comercio Exterior y la Inversión Extranjera-minister-brd-economische zaken- Sigmar Gabriel-07012016

De Duitse Minister van Economische Zaken Sigmar Gabriel (links) leidt deze week een handelsmissie in Cuba. Hier tekent hij een akkoord met de Cubaanse Minister van Buitenlandse Handel en Investeringen, Malmierca.

Breder doel
Volgens Ploumen past dat in het plaatje van de modernere handelsmissie: ‘Tegenwoordig gaan maatschappelijke organisaties mee en spreken we breed over allerlei onderwerpen. Handelsmissies zijn vaak een goede manier om juist issues rondom bijvoorbeeld mensenrechten te bespreken.’ De komende tijd staan missies naar landen zoals Frankrijk en de VS op de agenda, maar dat betekent volgens Ploumen niet dat de handel de komende jaar belangrijker is dan mensenrechten: ‘Ook daar waaieren de gesprekken wat breder uit. Je hebt altijd veel met elkaar te bespreken en het zijn geen gescheiden werelden meer. Dat lijkt me een groot goed.’ (…) ‘De tijd dat je met bedrijven naar andere landen gaat en daar ook alleen maar met andere bedrijven spreekt, is voorbij.’

Bron
* BNR, 6 januari 2016 Interview met minister Ploumen 

Noot
* Al eerder gingen handelsmissies naar Cuba. In oktober 1994 bracht een handelsmissie van het Nederlands Centrum voor Handelsbevordering (NCH) een bezoek aan Cuba. Tussen 13 en 20 oktober 1995 bezocht een Nederlandse handelsdelegatie – een coproductie van de Amsterdamse Kamer van Koophandel en het Nederlands Centrum voor Handelsbevordering – dit land. Delegatieleider Rob de Vilder roemde bij terugkeer ‘de stabiliteit’ in het land. In 1999 bracht een Nederlandse handelsmissie onder leiding van staatssecretaris van Economische Zaken Ybema een bezoek aan Cuba. Het was de eerste officiële delegatie met een vertegenwoordiging van de Nederlandse regering. Voor de eerste maal nam ook de Nederlandse vakbeweging in de persoon van CNV-voorzitter Doekle Terpstra aan deze handelsmissie deel. Tijdens het bezoek vond ook een ontmoeting plaats met leden van de oppositie en de mensenrechtenbeweging. Kees van Kortenhof publiceerde destijds een opiniebijdrage in de Volkskrant, 6 oktober 1999 over dit bezoek. Hij vond dat de delegatie moest gaan, maar drong er op aan dat de missie ook met de oppositie zou spreken.

Bezoek Amerikaanse honkbalspelers laat veel onbesproken

Antonio Castro, vicevoorzitter van de Internationale Honkbalfederatie, heeft grote verwachtingen van de nieuwe relatie tussen de Amerikaanse Major League en het Cubaanse honkbal. Hij zegt te streven naar afspraken die een einde moeten maken aan de ‘mensenhandel’ van honkballers en andere risico’s waar honkbalspelers uit Cuba mee te maken krijgen die deserteren.

honkbal-Federacion-Internacional-Castro-tony-jonge-spelers

In het midden Tony Castro

Antonio Castro, zoon van Fidel Castro, toonde zich geëmotioneerd over een mogelijk perspectief waarbij Cubaanse honkbalspelers in de Major League spelen en bijvoorbeeld voor Cuba uitkomen in de Wereldspelen Honkbal van 2017. ‘Het is als met een baby. Hij wordt geboren, leert lopen en men houdt van hem. De fans houden van honkbal evenals de spelers. Laten we zien wat er gebeurt. Alles wat we doen om het spel groter te maken schept vreugde,’ aldus Castro die de ‘mensenhandel’ zei te willen inruilen voor een ‘meer normale relatie.’ Hij zei blij te zijn ‘de beste Cubaanse spelers hier en nu bij ons te hebben (Abreu en Puig) en vooruit te willen kijken. Ik ben blij en iedereen is blij.’

honkbal-Clayton-Kershaw-Grandes-Ligas-en-Matanzas17

De Amerikaanse honkballer Clayton Kershaw tijdens een clinic in Matanzas

Censuur
De hoge delegatie van het Amerikaanse honkbal met Joe Torres, David Winfield en Tony Clark, gaf diverse clinics aan de Cubaanse jeugd. De officiële partijkrant Granma reageert formeel op het bezoek en wijst op juridische obstakels die niet kunnen worden opgelost door de Cubaanse honkbalbond. Foto’s van de ontvangst op het vliegveld van de Amerikaanse honkbalspelers door Tony Castro verschenen niet in de staatsmedia en zouden, volgens de kritische internetkrant 14ymedio, zijn gecensureerd. Ook de gift van 200.000 dollar van de Amerikaanse honkballers aan de Cubaanse Honkbalfederatie en een aan de hulporganisatie Caritas Cubana werden nergens vermeld. Noch Tony Castro, noch de officiële media gingen concreet in op de problemen van het Cubaanse honkbal zoals de desertie c.q. het vertrek van 102 Cubaanse spelers in 2015, aldus de honkbalexpert Peter Bjarkman. Dat is bijna één derde van alle gevluchte honkballer sinds 1980.

Bronnen
* 14ymedio en Diario de Cuba

Link
* Youtube (1.24) Enkelen van de eerder uitgeweken honkballers keerden terug naar hun geboorteland en ontmoetten o.a. in het stadion Estadio Latinoamericano van Havana hun fans.