Kan Trump het Cubabeleid van Obama terugdraaien?

President Donald Trump kan het Cubabeleid van zijn voorganger ‘niet volledig’ terugdraaien omdat veel maatregelen ‘populair’ zijn geworden. Dat zegt Ben Rhodes, de belangrijkste adviseur van Obama inzake Cuba die sinds 2014, deels achter de schermen, een hoofdrol speelde bij de dooi in de relatie tussen Cuba en de VS. Naar verwachting zal president Trump aanstaande vrijdag tijdens een bezoek aan Miami zijn maatregelen m.b.t. Cuba bekend maken. Een deel van de Cubaanse ballingengroepen in Florida wil stevige maatregelen van Trump tegen Cuba omdat de concessies die Obama deed in Havana, niet beantwoord werden door het regime van Raúl Castro in de vorm van meer aandacht aan de mensenrechten.

ben-rhodes

Ben Rhodes, eerder in het Witte Huis

Rhodes: ‘Zover ik het kan overzien, lijkt het er niet op dat hij alles zal veranderen. Het probleem waarmee hij te maken krijgt is dat ons beleid populair is geworden en inmiddels ook kan rekenen op instemming van ondernemers,’ aldus Rhodes die het woord voerde tijdens een conferentie van ondernemers en zakenlieden. Hij maakt zich wel zorgen over mogelijke grenzen die Trump zal opleggen bijvoorbeeld bij de reismogelijkheden naar Cuba. Reizen zouden beperkt kunnen worden tot 1 reis per jaar per persoon. Dat zou schadelijk zijn voor vliegmaatschappijen en zakenlieden.

Maatregel
De verwachting is dat handeldrijven door Amerikaanse bedrijven met Cubaanse instellingen en bedrijven die banden onderhouden met het Cubaans leger, zal worden verboden. Ook wordt verwacht dat het reizen naar Cuba door Amerikaanse burgers zal worden ingeperkt. Dit jaar bezochten tot nu toe evenveel Amerikaanse toeristen Cuba als in heel 2016. ‘Meer handel versterkt het Cubaanse volk,’ aldus Rhodes, die herinnerde aan de woorden van ex-president Obama: ‘Cubanen moeten de controle in handen nemen over hun eigen toekomst’. Behalve Rhodes sprak ook Brett Perlmutter, chef strategie van Google, die een visioen schilderde over een Silicon Malecón (de boulevard van Havana, redactie) binnen 20 jaar in Cuba met een ‘gemeenschap van ondernemers verbonden met de hele wereld.’ Volgens Perlmutter zullen dan ‘de informatiestromen tussen Cuba en de VS volledig vrij zijn.’ John McIntire van de lobbygroep Cuba Emprende wees op de ontwikkelingen van Airbnb in Cuba: ‘In korte tijd telt dit bedrijf 22.000 appartementen en kamers in Cuba, ‘meer dan in San Francisco, Los Angeles en Boston.’

Varkesnbaa1 1961Brigada_2506 (2)

Leden van de Brigade 2506 die tijdens een militaire actie in 1961 werd gearresteerd.

Verdeeldheid onder Cubanen in ballingschap
De mogelijke maatregelen van president Trump leiden onder Cubaanse ballingengroepen tot forse meningsverschillen. Een deel van de anti-castristen in Miami hoopt dat president Trump een einde maakt aan de concessies die president Obama het communistisch regiem in Havana bood. Die belofte deed president Trump tijdens zijn verkiezingscampagne o.a. tijdens zijn bezoek aan de ballingengroep Brigade 2506 in de wijk Little Havana in Miami. ‘De concessies die Obama heeft gedaan, wijzen op een gebrek aan respect na 57 jaar dictatuur, een prijs op tientallen jaren van een keiharde en brute dictatuur’, aldus Humberto Díaz-Argüelles, voorzitter van de Brigada 2506 van wie de leden ooit deelnamen aan de invasie van Cubanen in de Varkensbaai in april 1961. Hij noemt de versoepeling van de reismogelijkheden naar Cuba en de reizen van Amerikaanse burgers ’volledig dwaas en een farce’, tegen de achtergrond van de schending van mensenrechten en de inbreuken op de vrijheid van het Cubaanse volk. Ook het Directorio Democrático / Democratisch Directorium is van mening dat Obama een fout maakte door concessies aan Cuba te doen zonder een verandering van Raúl Castro te eisen. Orlando Gutiérrez, director van Directorio Democrático, meent dat ‘herstel van vrijheid en democratie het doel van de Amerikaanse politiek tegenover Cuba moet zijn’. Hij meent echter wel dat de Amerikaanse ambassade in Havana geopend moet blijven.

cuba-one-foundation

Jongeren van de CubaOne Foundation nemen deel aan sportactiviteit in Havana.

Jonge generatie
Een groep van voornamelijk Cubaanse jongeren The CubaOne Foundation, stuurde een brief aan de Amerikaanse president waarin ze aandrong niet terug te keren tot een Koude-Oorlog-model en zowel de Amerikaanse belangen als het welzijn van het Cubaanse volk als richtlijn te hanteren voor nieuw beleid tegenover Cuba. Ramón Saúl Sánchez, voorzitter van de Movimiento Democracia / Democratische Beweging is tegenstander van het Amerikaans embargo. Hij waarschuwt dat beperkende maatregelen op het gebied van reizen en handel, geen negatieve gevolgen mogen hebben voor ‘de relaties van mens tot mens, de relaties op familieniveau en de stroom aan technologische know-how.’ Hij benadrukt dat Amerikaanse investeringen ‘het Cubaanse volk ten goede moeten komen en niet alleen aan de dictatuur’ want ‘de Cubaanse militaire klasse mag niet de enige zijn die zich verrijkt en economisch sterker wordt.’

bandera-vlaggen-vs-cuba-autoRepublikeinen
Maandag publiceerde de lobbygroep Engage Cuba een peiling die een einde maakte aan de stereotype opvatting dat de Republikeinen tegenstander zouden zijn van de versoepelingen tegenover Cuba van president Obama. Een meerderheid van hen wil ze zelfs handhaven: 64% wil handhaving van de maatregelen en 22% wil dat Trump een einde maakt aan de concessies die Obama tussen 2009 en 2017 deed.
Uit de enquête bleek ook dat 61% van alle ondervraagden voorstander is van de volledige opheffing van het Amerikaans embargo tegen Cuba; 19% wil handhaving van deze blokkade. Engage Cuba meent dat ‘ons beleid tegenover Cuba de economie heeft versterkt, banen in de VS heeft geschapen, de nationale veiligheid heeft versterkt en de economische zelfstandigheid van de Cubanen vergroot.’ (…) ‘Als de president bereid is te onderhandelen met Saudi Arabië, Egypte, Turkije en de Filippijnen, waarom dan niet met Cuba?’ vraagt James Williams van Engage Cuba zich af.

Bronnen
* Persbureau EFE, 13 juni 2017
* El Nuevo Herald, 13 juni 2017

Historicus Cuba’s revolutie Martínez Heredia overleden

Maandag overleed op 78-jarige leeftijd Fernando Martínez Heredia, historicus en intellectueel actief in het officiële Cuba. Hij verspreidde o.a. de teksten van marxistische denkers als Louis Althusser en Antonio Gramsci in Cuba en werd in 2006 onderscheiden met de Nationale Prijs voor Sociale Wetenschappen in Cuba. Hij leidde tussen 1967 tot 1971 het tijdschrift Pensamiento Crítico, een uitgave van de faculteit voor filosofie van de Universiteit van Havana. In 1971 werd Pensamiento Crítico door Raúl Castro gesloten tijdens een van de acties tegen min of meer verlichte intellectuelen. Deze periode van censuur en schrijversvervolging werd later bekend als de Quinquenio Gris / De vijf grijze jaren.

Fernando Martínez Heredia-Pensamiento-Departamento-Filosofia-Universidad

Fernando Martínez Heredia

Heredia werd in 1939 in Yaguajay (provincie Sancti Spíritus) geboren en was tussen 1984 en 1996 hoogleraar en onderzoeker van het Centro de Estudios sobre Europa Occidental en het Centro de Estudios sobre América (CEA), de instituten voor studies over West-Europa en Amerika. Beide centra zijn verbonden aan het Centraal Comité van de Cubaanse Communistische Partij. In 1996 bekritiseerde Raúl Castro, toenmalig minister van Defensie, de intellectuelen verbonden aan het CEA die ‘stap voor stap de klassieke principes verlaten en onschuld mengen met pedanterie, en voor de verleiding vallen om reizen te maken en artikelen en boeken te publiceren naar de smaak van hen die hen financieren’. Volgens Castro ‘vielen zij in het web gesponnen door buitenlandse Cubanologen, in werkelijkheid dienstknechten van de VS die eropuit zijn een vijfde colonne te formeren binnen Cuba’.

Crematie
Martínez Heredia was ook werkzaam voor het Centro de Investigaciónes Interdisciplinarias y Humanidades en de Autonome Universiteit van Mexico en bekleedde de leerstoel Ernesto Che Guevara. Hij is maandag in besloten kring gecremeerd.

logo-pensamiento-criticoBron
* 14ymedio, 12 juni 2017
Link
* De website Cartas desde Cuba publiceerde een lang, in 2007 verschenen interview met Martínez Heredia door Julio César Guanche. Elke verwijzing naar de gedwongen sluiting van Pensamiento Crítico en de heksenjacht die toen begon op medewerkers van het CEA, ontbreken daarin. Websitebezoeker Gabriel reageert als volgt op het bericht: ‘Hij was een van de denkers die prijzen ontving en bekendheid genoot in het Cubaanse wereldje van intellectuelen, enkel en alleen omdat hij geen wettig getolereerde rivalen had. Als in Cuba de politieke oppositie legaal zou zijn, en met haar elke vorm van politieke, intellectuele en ideologische activiteit, zou deze heer niet meer zijn dan een noot in een vergeten boek uit de bibliotheek.’

Cubaanse media zwijgen over ontploffingen op legerbasis

Bewoners in de directe omgeving van een militaire basis in de gemeente Songo-La Maya (provincie Santiago de Cuba) die maandag jl. werden geëvacueerd na ontploffingen op de basis, hebben nog geen toestemming gekregen naar hun woningen terug te keren, aldus een bericht van de kritische website 14ymedio in Cuba. De basis is gelegen bij de buurt Ti Arriba. De Cubaanse staatsmedia zwegen tot nu toe over het voorval ondanks herhaald aandringen van de website 14ymedio om opheldering.

Songo-La-Santiago-Cuba-Arriba

Songo la Maya bij Santiago

Yordanis Labrada, bewoner van Alto Songo en activist van de Pattriotische Unie van Cuba / Unión Patriótica de Cuba (Unpacu) zegt dat de explosies op Ti Arriba door iedereen werden gehoord. De serie explosies maakten iedereen wakker en haar bed bewoog. De ontploffingen hielden 4 uur aan. Yordanis woont 20 kilometer verwijderd van de basis bij het buurtschap Ti Arriba. De regio is gemilitariseerd en wordt streng bewaard. Niemand kan in of uit. Volgens een dierenarts in Ti Arriba hebben de militairen de geëvacueerde buurtbewoners gezegd dat zij nog niet naar hun huis kunnen terugkeren omdat er gevaar van nieuwe explosies zou bestaan.

mapa-songo-la-mayaVerouderd materiaal
De militaire eenheid in Ti Arriba maakt deel uit van het Oostelijk Leger, een van de drie legereenheden die Cuba telt. De andere twee zijn de Westelijke en de Centrale legereenheid van de FAR (Fuerzas Armadas Revolucionarias), het Cubaanse leger. In september 2012 deden zich een uur lang explosies voor in een kruitkamer van het Cubaanse leger in de buurt van Cienfuegos. Volgens een gepensioneerde kolonel komen dergelijke zaken vaker voor en hebben die te maken met verouderd materiaal dat in gebruik is. Kortgeleden liet de Russische vicedirecteur voor Technisch-Militaire Samenwerking, Anatoly Punchuk, bij de ondertekening van een verdrag, weten dat zijn land werkt aan ‘de modernisering van de defensie-industrie in Cuba’. In de tijd van de Sovjet Unie telde het Cubaans leger 300.000 soldaten.

Bron
* 14ymedio, 11 juni 2017

CubaTips: militairen in Cuba, Airbnb, Der Spiegel, Prado exit, Mister Universo, Singer Laren en strafkorting

In de CubaTips van vandaag staan veranderingen in Cuba centraal. Een Nederlander blikt met nostalgie terug op de Paseo del Martí oftewel het Prado van weleer. Voorheen een ontmoetingsplek in Havana voor Cubanen en anderen. Ondertussen is de boulevard omringd door moderne hotelflats (zie foto) en er komen er nog meer.

toerisme-model-Prado-y-Malecon

De hoek Prado en Malecón

Onder de nieuwsberichten treft u een artikel aan waarin de modernisering in Cuba vanuit een macro-niveau wordt bezien. Een bekende journalist constateert in een bijdrage Cuba: socialisme, privé-eigendom en rijkdom dat zonder de mogelijkheid om kapitaal te verwerven de nieuwe eigenaren van kleine en middelgrote bedrijven nooit ondernemer zullen worden. De regering wacht een zware taak en zou minder krampachtig moeten omgaan met het ‘vergaren van kapitaal’, aldus deze journalist.

Tenslotte: het perspectief op veranderingen in Cuba kan aanstaande vrijdag grondig worden omgegooid als president Trump naar Florida vliegt om daar zijn beleidsmaatregelen rond Cuba bekend te maken.

tipsINHOUD NIEUWSBRIEF van vandaag:

  1. Van de redactie
  2. De politieke invloed van militairen in Latijns-Amerika
  3. Airbnb levert Cubanen 40 miljoen dollar op
  4. Historisch geheugen van de Cubanen verknipt
  5. Cubaan tekent cover Der Spiegel
  6. Prado wordt La Rambla van Havana
  7. Mister Universo 2017 uit Cuba?
  8. Strafkorting voor uit Cuba teruggekeerde crimineel
  9. Culturele Agenda
  10. Het laatste nieuws

    Gratis
    Wilt u ook alle nieuwe nummers vanaf nu in uw mailbox ontvangen?
    Geef u hier op voor een gratis abonnement!  Ruim 1.000 geïnteresseerden gingen u al voor en ontvangen elke zondagochtend de CubaTips.

Cuba: socialisme, privé-eigendom en rijkdom

Het Cubaanse parlement heeft uiteindelijk een van de fundamenten uit de hervormingen van president Raúl Castro en zijn regering, met enige aarzeling goedgekeurd. De officiële erkenning van het particulier eigendom en de mogelijke opeenhoping van rijkdom leiden bij veel volksvertegenwoordigers tot wantrouwen. Zij vrezen de accumulatie van rijkdom die zou kunnen leiden tot de sociale ongelijkheid, die de rest van Latijns-Amerika kent, aldus de journalist Fernando Ravsberg op de website Cartas desde Cuba.

congreso7-7mo Congreso del PCC, 2016 Baliño, Mella y Fidel

Er bestaat veel wantrouwen in het parlement, de partij en in de samenleving als geheel over de erkenning van het particulier eigendom als productiemiddel.

Maar economen overtuigen hen dat zonder de accumulatie van kapitaal, particuliere ondernemingen zich niet op grote schaal kunnen ontwikkelen. Zakenlieden moeten kunnen herinvesteren, zij moeten kunnen rekenen op fondsen en bij verliezen een beroep kunnen doen op belastingvoordelen en persoonlijke financiële stimulansen. Dan bereiken we een punt waarop de sociale ongelijkheid onvermijdelijk groter wordt maar de nationale economie kan niet langer gereguleerd worden door socialistische leuzen als ‘ieder naar zijn vermogen, en ieder naar zijn behoeften.’ Dat gaat niet meer op en dit beginsel speelt in Cuba in de dagelijkse praktijk geen rol meer. Sinds in de jaren negentig de werkelijke waarde van het maandsalaris verloren ging, lijkt het meer op het beginsel ‘ieder naar gelang zijn of haar sluwheid en ieders slimheid’.

Ongelijkheid sinds jaren 90
Ook de meritocratie (waarbij de sociaaleconomische positie van elk individu is gebaseerd op zijn of haar verdiensten) en waarbij zij die buitensporig voldeden aan hun revolutionaire plichten een beter leven hadden dan de rest van de Cubanen, wordt onder de bevolking minder geaccepteerd. Het probleem is dat dit een erfelijk verschijnsel is geworden en vandaag genieten hun kinderen van deze privileges, hoewel zij er zelf politiek niet aan bijdroegen. Ongelijkheid is niet het resultaat van ‘de actualisering van het model’, zoals Raúl Castro de hervormingen noemt die hij invoerde. De ongelijkheid nam al toe in de jaren negentig onder invloed van diverse factoren zoals de dollartransacties uit de VS, de dollarisatie, de opening van de nationale economie voor buitenlandse investeerders, toerisme en de kinderen van de elite die volwassen zijn geworden.
straat-veel-mensenOnder- en bovenwereld
De hervormingen trachten op de een of andere manier ‘een land te legaliseren’ dat al bestaat. Een land met zelfstandige ondernemers, onzichtbare zakenlieden van kleine en middelgrote bedrijven of de zogenaamde Cubaanse managers van buitenlandse bedrijven, die in feite de eigenlijke eigenaren van het bedrijf zijn. Met deze veranderingen (de erkenning door het parlement van het particulier eigendom, redactie) zal deze semi-illegale wereld geïntegreerd worden in de nationale economie en komt er een einde aan het sinds vele jaren opereren aan de zijlijn. Dit fundament kan leiden tot een betere verdeling van de rijkdom omdat de overheid in staat wordt gesteld belasting te heffen aan mensen die nooit belasting betaalden.

Nieuwe dilemma’s
Natuurlijk ontstaan er nieuwe dilemma’s. Dat gebeurt altijd wanneer je de stagnatie achter je laat en vooruit begint te komen. Er zijn economen die menen dat wanneer je de kleine zelfstandige ondernemers niet in de gelegenheid stelt een zekere rijkdom te verwerven, zij nooit in staat zullen zijn ondernemers worden. Zonder het verwerven van kapitaal, zijn de enigen die eigenaren van kleine en middelgrote ondernemers kunnen worden, zij die geld uit het buitenland krijgen of er in zijn geslaagd kapitaal te verzamelen gedurende de periode van het socialisme. Een beduidend deel van hen is corrupt en/of misdadiger. Hoe dan ook, de concentratie van rijkdom zal leiden tot grotere sociale verschillen tussen Cubanen en in een arm land kan dat er toe leiden dat een kleine groep mensen het grootste deel van de taart voor zichzelf houden en anderen er niet eens van kunnen proeven.

paladar-en-varadero2

Paladar in Varadero: De kleine zelfstandigen zullen nooit echte ondernemers worden als zij belemmerd worden in de verwerving van kapitaal.

Meer details nodig
De waarheid is dat er veel geregeld moet worden. Hoeveel medewerkers kan een gemiddeld bedrijf in dienst nemen? Wat zijn de grenzen aan het verzamelen van rijkdom? Welke mechanismes gebruikt de regering om de rijkdom te herverdelen? Hoe garandeert de regering dat er gelijke kansen voor Cubanen zijn in deze maatschappij? De termen ‘particulier bedrijfsleven’ of ‘accumulatie van rijkdom’ kunnen enkele mensen schrik aanjagen en anderen juist aanmoedigen, maar zolang de details ontbreken, hebben we het over abstracties. En het zijn de details die het toekomstig sociaaleconomisch model van het land bepalen.

Bron
* Fernando Ravsberg, website Cartas desde Cuba, 8 juni 2017
Met ruim 60 reacties in het Spaans.

Nieuwe vluchten Frankrijk – Cuba

De Franse luchtvaartmaatschappij Corsair vloog gisteren voor de eerste maal met een Boeing 747 van Parijs naar Havana. In principe zullen er 2 vluchten per week plaatsvinden. De Boeing heeft een capaciteit van 533 passagiers. Op de eerste vlucht was de president-directeur Pascal de Izaguirre aan boord, die aankondigde dat een derde vlucht is gepland voor de winterperiode met bestemming het toeristenoord Varadero.

Corsair-International-TUI-frankrijk

Corsair International is een Franse luchtvaartmaatschappij, gespecialiseerd in lange afstanden. Het bedrijf is een filiaal van de TUI-groep.

In 2016 reisden 180.000 Franssen naar Cuba, een record en een stijging van 32% vergeleken met 2015. In de eerste twee maanden van 2017 waren dat er 50.000. Dat is een groei met 30% vergeleken met dezelfde periode in 2016. Naast Corsair International zijn reeds twee andere maatschappijen uit Frankrijk actief, namelijk Air France met 9 vluchten per week en Air Caraibes, die sinds december 2016 elke vrijdag van Parijs naar Havana vliegt en ook Santiago de Cuba aandoet.

Bron
* Het Spaanse persbureau EFE

Minder aanhoudingen, meer geweld tegen activisten in maand mei

De Cubaanse Commissie van Mensenrechten en Nationale Verzoening / Comisión Cubana de Derechos Humanos y Reconciliación Nacional meldt in het verslag over de maand mei dat 373 gevallen van ‘arbitraire aanhoudingen’ werden gemeld, minder dan de 475 gevallen een maand eerder. Het aantal incidenten waarbij sprake was van fysieke agressie, steeg van 11 tot 14.

eerste-mei-2017-Daniel-Llorente-seguridad-vlag-Unidos2

Eenmansactie van Daniel Llorente op 1 mei 2017

De onafhankelijke mensenrechtengroep meldt 23 gevallen van ‘vijandelijkheden tegen vreedzame dissidenten, allemaal uitgevoerd door de politieke politie of semi-politionele groepen’. In april waren dat er 9. Deze vormen van agressie tegen vreedzame dissidenten hebben een ‘intimiderend en afschrikwekkend effect dat bijna verlammend uitwerkt’, niet alleen op de opposanten zelf, ‘maar ook op de personen in de nabije omgeving waar zij wonen en werken.’  De CCDHRN noemt de volgende oppositiegroepen als de meest onderdrukte en vervolgde groepen op dit moment: de Damas de Blanco, de Patriottische Unie van Cuba / Unión Patriótica de Cuba, het Front voor Burgeraktie / el Frente de Acción Cívica, el Movimiento Somos+ en het cultureel-religieus instituut Centro de Estudios Convivencia.

Eenmansactie
Grote bezorgdheid wordt uitgesproken over het lot van Daniel Llorente Miranda, de Cubaan die op 1 mei vreedzaam manifesteerde op het Plein van de Revolutie met een Amerikaanse vlag. Llorente wordt nog steeds vastgehouden en familieleden zeggen dat hij is overgebracht naar het psychiatrisch ziekenhuis van Havana, Comandante Doctor Eduardo Bernabé Ordaz Ducunge, beter bekend als Mazorra. De ruimte waarin Llorente is opgesloten word gecontroleerd door leden van de Cubaanse geheime politie en er zijn ‘redenen te menen dat hij is onderworpen aan psychiatrisch misbruik sinds hij op 27 mei jl. hier binnenkwam.’

Verwijderingen
De CCDHRN meldt ook de verwijdering van de Universiteit voor Pedagogische Studies in Havana van de student Félix Yuniel Llerena López vanwege zijn betrokkenheid bij een instituut van baptisten, Instituto Patmos. Volgens de commissie wordt de controle door de politieke politie over docenten en studenten op nationale universiteiten ‘elke dag strenger en heeft deze geleid tot vele arbitraire verwijderingen die politiek gemotiveerd zijn.’

repressie-handboeienPolitieke gevangenen
Cuba telde in de maand mei 140 politieke gevangenen, aldus de CCDHRN, een verdubbeling vergeleken met de 70 politieke gevangenen die het eiland in mei 2016 telde.

Bron
* Maandrapport CCDHRN, mei 2017