Bilateraal akkoord EU- Cuba wordt 12 december ondertekend

De Europese Unie zal op 12 december een bilateraal akkoord met Cuba ondertekenen. Die dag komen de EU-Ministers van Buitenlandse Zaken bijeen. Ook het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken houdt rekening met ondertekening. Cubaanse leden van de oppositie waaronder de winnaars van de Sacharov Prijs van het Europees Parlement, Guillermo Fariñas en de mensenrechtengroep Damas de Blanco bekritiseren de aankondiging van Portocarero vanwege verzet bij delen van het Europarlement.

portocarero-herman

Herman Portocarero

Herman Portocarero, ambassadeur van de EU in Havana, deed de aankondiging woensdag tijdens een gesprek met de pers op de Grote Beurs van Havana FIHAV (2016). Hij noemde het aanstaande akkoord (Acuerdo de Diálogo Político y Cooperacion) ‘een daad van vertrouwen’ die ‘de monoloog vervangt door de dialoog’ en die ‘een legale, solide en bilaterale basis legt op het terrein van de globale relaties tussen de EU en Cuba.’ (…) ‘ Het akkoord dat wij op 12 december in Brussel hopen te tekenen bevat veel aspecten van een dialoog, inclusief politieke aspecten en zaken op het terrein van de mensenrechten, maar ook een dialoog van samenleving tot samenleving’, aldus de diplomaat.

Common Position
Sinds 1996 werden de relaties tussen Cuba en Europa bepaald door de zogeheten Common Position, een initiatief van de toenmalige Spaanse regering geleid door José María Aznar. Dit EU beleid voorzag in de versterking van de relaties tussen EU-landen en Cuba onder voorwaarde dat vooruitgang zou worden geboekt in het democratiseringsproces en de situatie van de mensenrechten. Ook werden directe contacten tussen EU-regeringen en dissidenten aangemoedigd. Havana veroordeelde dit beleid en beschouwde het als inmenging in interne aangelegenheden. In september 2016 riep de Europese Commissie de landen van de EU op de Common Position vaarwel te zeggen en een nieuwe stap te zetten in de relaties met het eerste bilaterale akkoord tussen Cuba en de EU. De onderhandelingen daarover waren in april 2014 en beide partners ondertekenden op 11 maart 2016 in Havana in aanwezigheid van de EU-Minister voor Buitenlandse Zaken, Federica Mogherini, het akkoord. Portocarero benadrukte dat dit akkoord ‘meer poorten’ sluit en leidt tot een ‘meer complete, meer vertrouwenwekkende relatie, tot stand gekomen gekomen door gezamenlijke onderhandelingen en niet door eenzijdig opgelegde posities.’

farinas-berta-soler

Fariñas met Berta Soler

Medeplichtigheid
Dissidenten in Cuba bekritiseren de aankondiging van Portocarrero. De winnaars van de Sacharov Prijs, Guillermo Fariñas en de Damas de Blanco, noemen die voortijdig. Fariñas was vorige maand in Brussel en sprak daar met diverse groepen in het parlement o.a. over de schendingen van de mensenrechten in Cuba. Hij zegt in een verklaring dat hij de belofte heeft van zes politieke groeperingen dat zij het akkoord in de huidige vorm  niet zullen tekenen. Fariñas noemt de aankondiging van Portocarero een drukmiddel op deze groepen binnen de EU om alsnog het akkoord goed te keuren. Portocarero heeft, aldus Fariñas, ‘openlijk zijn medeplichtigheid getoond met de Cubaanse regering en tracht voor deze regering de kastanjes uit het vuur te halen zonder dat de noodzaak van democratische veranderingen en vrijheid te schenken aan Cubaanse burgeres, worden beklemtoond’. Hij wijst erop dat de 28 parlementen van de EU het akkoord moeten ondertekenen en ratificeren. ‘Het is een lang proces dat zij verborgen houden om de internationale publieke opinie te manipuleren,’ aldus Fariñas. Berta Soler van de Damas de Blanco is van mening dat het akkoord niet waardevol kan zijn omdat ‘het respect voor mensenrechten niet op de eerste plaats komt.’ Zij wijst op de toenemende repressie tegen opposanten van het regime en het zwijgen van de EU-vertegenwoordiger Portocarero. Deze blijkt, aldus Soler, ‘niet in staat te zijn een oproep te doen en zijn bezorgdheid te tonen, zoals de Amerikaanse ambassade in Havana dat wel doet’. Vorige maand klaagde Fariñas nog over het feit dat hij tot viermaal toe tevergeefs om een gesprek met de EU-ambassadeur in Havana had verzocht. Ook tijdens recente bezoeken van de Nederlandse ministers Ploumen en Koenders aan Cuba werden leden van de politieke oppositie niet uitgenodigd voor gesprekken.

Bron
* Diario de Cuba, 3 november 2016

Link
* Diario de Cuba, Engelstalig interview met Fariñas na zijn bezoek vorige maand aan de EU: ‘I am hopeful as I bid Europe farewell’.

Oproep aan EU: eerst luisteren dan pas akkoord met Cuba

‘Het is onacceptabel om een akkoord te tekenen met een regering, die de bevolking niet in de gelegenheid stelt commentaar te leveren en invloed uit te oefenen’, aldus een tiental internationale mensenrechtenorganisaties en Cubaanse activisten in een brief aan de EU-vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken, Federica Mogherini. De brief werd geschreven met het oog op een mogelijk akkoord over een politieke dialoog, samenwerking en handel dat gesloten moet worden tussen Havana en de Europese Unie. Vanuit Nederland behoren Cuba Futuro en de stichting Glasnost in Cuba tot de ondertekenaars van de brief.

Protest bij de kerk Virgin de Cardiad in 2011

Roep om vrijheid bij de kerk Virgin de Cardidad in 2011 in Havana

De ondertekenaars wijzen op het akkoord dat de Europese Unie eerder met de landen van Midden-Amerika sloot toen ‘de media, politieke opposanten en de civil society konden deelnamen aan het debat.’ De EU-onderhandelaars hebben regelmatig beklemtoond dat de mensenrechten een centrale plaats innemen in de relatie van de EU met Cuba, maar de ondertekenaars van de brief concluderen dat ‘de Cubaanse regering tot nu toe geen enkele vorm van opening aankondigde op het terrein van burger- en politiek rechten.’ (…) ‘Het lijkt duidelijk dat het deels de bedoeling is een scenario te ontwikkelen waarbij de economie van Cuba zich langzaam opent voor buitenlandse investeringen, waardoor een economische groei mogelijk wordt die de Cubaanse Communistische Partij en het leger in staat te stellen de economische en politieke controle te behouden en anderzijds door te gaan met het onderdrukken van initiatieven ten gunste van de mensenrechten.’

Vrije vakbonden
De ondertekenaars dringen er bij de Europese Unie op aan dat Europese ondernemingen die in Cuba investeren de mogelijkheid krijgen zelf personeel te contracteren en niet verplicht zijn werknemers aan te trekken, die hen door het staatsarbeidsbureau worden aangebonden. ‘Bovendien zouden de werknemers van deze buitenlandse ondernemingen de mogelijkheid moeten hebben onafhankelijke vakbonden op te richten.’ Zij wijzen daarbij op het beleid van Verantwoord Maatschappelijk Ondernemerschap waar de Europese Unie enkele jaren geleden toe besloot. Ondernemingen in staat stellen in Cuba te investeren zonder dat die mogelijkheid tot het vrij organiseren bestaat, is daarmee in strijd.

Internationale afspraken
Tenslotte zouden de 28 lidstaten van Havana ‘ratificatie en invoering moeten eisen van VN-Pact voor Burger en Politieke Rechten en het VN-Pact van Economische, Sociale en Culturele Rechten. Cuba ondertekende beide convenanten op 28 februari 2008 in New York, maar ratificatie bleef tot nu toe uit. Ook zou ‘een onmiddellijk einde moeten komen aan de arbitraire aanhouding van politieke opposanten, de repressie en het geweld tegen mensenrechtenactivisten’ en zou het regime ‘amnestie moeten verlenen aan alle politieke gevangenen.’

europeseuniecubavlaggenOndertekenaars
De initiatienemers van de brief aan de EU wijzen erop dat ‘omdat zoals bekend de Cubaanse regering niet wil luisteren naar de opvattingen van de eigen bevolking, de ondertekenaars van deze brief, Cubanen en Europeanen, zich direct hebben gericht tot de Europese Unie zelf.’ De brief is ondertekend door Civil Rights Defenders, Cuba Futuro, People in Peril Association, KIC, Fundación Glasnost in Cuba, International Society for Human Rights, Swedish International Liberal Centre, Christian Solidarity Worldwide, Solidaridad Española con Cuba en People in Need in Tsjechië. Vanuit Cuba werd de brief o.a. getekend door mensenrechtenactivist Elizardo Sánchez Santacruz, Iván Hernández Carrillo van de onafhankelijke vakbond Confederación de Trabajadores Independientes de Cuba en Roberto de Jesús Guerra, directeur van het persbureau Centro de Información Hablemos Press.

Bijlagen
* Cuba and the European Union ENG-16092015 Open Brief Engelstalig met de namen van alle ondertekenaars
Link

* Cuba en de EU willen voor eind 2015 een akkoord sluiten, eerder op deze weblog op 25 maart 2015