Stilzwijgen in Cuba, een schandaal in Miami

Begin september zond de Cubaanse televisie een uitvoerig interview uit met de Cubaanse kardinaal Jaime Ortega, aartsbisschop van Havana. Het was de eerste keer* dat een geestelijke zo uitvoerig werd geïnterviewd op de staatstelevisie sinds Fidel in 1959 aan de macht kwam. De kardinaal werd een uur lang geïnterviewd door de populaire televisiepresentator Amaury Pérez. De publicist Jorge Dávila Miguel vraagt zich af waarom de inhoud van dit gesprek in Miami tot woedende reacties leidde en de officiële Cubaanse kranten er volledig over zwegen. Volgens Dávila Miguel zou de Cubaanse pers overvallen zijn door het televisiegesprek met de kardinaal. Gewend aan de controle van alle informatie door het regime zou men hebben gewacht tot van boven het signaal van goedkeuring om er over te publiceren zou zijn gekomen. Maar dat teken kwam niet.

 Kardinaal Ortega in gesprek met televisiepresentator Amaury Pérez.


Kardinaal Ortega in gesprek met televisiepresentator Amaury Pérez.

En waarom was er opschudding in Miami? In dit deel van de wereld barst de kritiek los zo gauw er nieuws uit Cuba is en nog meer als de kardinaal daarbij betrokken is. Er klinken beledigingen, men maakt hem belachelijk en roept dat hij zich verkocht heeft. Zij willen een Ortega die de aanval leidt op het Plein van de Revolutie. Maar de waarheid is dat de meeste van zijn critici comfortabel in Miami verblijven en niet het risico lopen wat dan ook aan te moeten vallen. Een zeldzaam interview door Amaury wordt daar gewoontegetrouw beschouwd als een manoeuvre van de regering. Ik vroeg het Amaury Pérez: ‘Het is niet waar, het was mijn beslissing en die van de kardinaal.’ Als de Cubaanse regering de peetvader van dit controversiële interview zou zijn geweest, zou de staatspers dit hebben verslagen.

logo-paus-franciscus-2015-cubaStilte of schreeuwen
Maar zo gaan die dingen hier. Het is stilzwijgen of schreeuwen. Mañana, de vrouw van Generalisimo Máximo Gómez, zei eens dat ‘het probleem met Cubanen is dat ze óf hun mond houden óf overdrijven.’ Kardinaal Ortega sprak in het interview over de geslaagde dialoog als een pad dat de kerk volgt ter oplossing van problemen en over de heropleving van het katholieke geloof op het eiland na het bezoek van paus Johannes Paulus. Over de lange periode van stilte toen binnen het Cubaanse communisme God niet kon worden aangeroepen en hoe en wanneer deze taboes verdwenen. Over de Damas de Blanco,  hoewel zij niet met naam werden genoemd. Over de meer dan honderd gevangenen die op aandringen van de kerk bij de regering door Raúl Castro, werden vrijgelaten (zonder hen politieke gevangenen te noemen). Waarom Cuba onder een marxistische regering 30 jaar lang geen kardinaal had. En hij verwees ook naar de harde kritiek die hij van ballingen in Miami krijgt vanwege zijn dialoog met de Cubaanse regering. Ortega zei dat dit zijn kruis was en dat hij zijn aanvallers vergaf.

Politieke gevangenen
Amaury Pérez vroeg de kardinaal ook over zijn eerdere uitspraken over het niet bestaan van politieke gevangenen (nu viel de term wel) tijdens een interview met een krant in Spanje. Ortega gaf zijn uitleg – waar je het mee eens of oneens kunt zijn – maar nooit tevoren sprak men op de Cubaanse televisie over een interview dat een Cubaanse prelaat aan een buitenlandse krant gaf, laat staan dat over het thema politieke gevangenen werd gesproken. Hij vertelde anekdotes over paus Franciscus en hoe hij bij het binnengaan van de conclaafzaal tegen Bergoglio had gezegd: ‘Je zult vandaag paus worden’.

Een fotomontage van Raul Castro en kardinaal Ortega laat geen twijfel over de opvattingen van een deel van de Cubaanse-Amerikanen

Een fotomontage uit Miami van Raúl Castro en kardinaal Ortega laat geen twijfel over de opvattingen van een deel van de Cubaanse-Amerikanen

Kerkpolitiek
De onverzettelijke critici van Ortega in Miami moeten wel bedenken dat, hoewel zij zich Apostolische Katholieken van Rome noemen, de kerkpolitiek niet bepaald wordt in het aartsbisdom Havana, maar in het Vaticaan en dat sinds paus Paulus VI tot en met paus Franciscus alle pausen het politiek beleid van Ortega hebben gesteund. ‘De kerk is niet op deze wereld om regeringen te veranderen maar om mensen te vervullen van het Evangelie en zo de harten van mensen en mensen veranderen de wereld,’ aldus paus Benedictus tegen kardinaal Ortega. De critici moeten dus hoger mikken en het pausschap bekritiseren. En zij zouden moeten bedenken dat ware kritiek droevig stemt als ze gepaard gaat met benepenheid.

Bron
* Jorge Dávila Miguel op de website van Cubaencuentro, 7 september 2015

Dagoberto Valdés is een van de belangrijkste voorvechters in Cuba van de civil society o.a. met zijn website en tijdschrift Convivencia. Wat verwacht hij als katholieke leek van het bezoek van de paus? Dagoberto Valdés benadrukt dat deze paus een Argentijn is ‘die onze taal spreekt en zich voortdurend bemoeit met politieke en sociale zaken, ongeacht of je het daar nu wel of niet mee eens bent, en ongeacht of je katholiek bent of niet bent. (…) Paus Franciscus is de derde paus binnen 17 jaar die een klein communistisch land met een minderheid van praktiserende katholieken bezoekt. Dat kan niet anders dan te maken hebben met de geopolitieke situatie van Cuba maar duidt ook op het meeleven van de pausen meet een kleine kudde die gedurende 50 jaar slachtoffer van onderdrukking was.’ Dagoberto Valdés erkent dat het bezoek van de paus een politieke dimensie heeft ‘als bemiddelaar bij de toenadering van Cuba en de VS’ maar ‘wij hopen dat het ook een bezoek zal zijn als van een herder van een kerk die nog steeds lijdt onder de pressie door de staat. Ten tweede hoop ik dat de paus een delegatie ontvangt van de civil society’. Dagoberto Valdés verwijst naar het recente bezoek van de Amerikaanse Minister van Buitenlandse Zaken Kerry die behalve contacten met officiële vertegenwoordigers van Cuba ook een delegatie van mensenrechtenactivisten ontving. Volgens Valdés ‘een uniek precedent in de geschiedenis van de afgelopen 50 jaar’. Dagoberto Valdés leidt het kritisch tijdschrift tijdschrift Convivencia. Het blad is de voortzetting van het tijdschrift Vitral dat door het bisdom van Pinar del Rio werd uitgegeven en door de toenmalige bisschop van Pinar del Rio Siro altijd in bescherming werd genomen tegen kritiek van de partij en de Cubaanse staat. Daar kwam in 2007 een einde aan toen deze werd opgevolgd door bisschop Jorge Serpa Pérez, die elk conflict met de partij en de Cubaanse autoriteiten uit de weg gaat. In 2000 ontving Dagoberto Valdés in Amsterdam uit handen van prins Claus een belangrijke onderscheiding voor zijn inspanningen op cultureel en sociaal gebied in Cuba. De tekst van het volledige Spaanstalige interview (30 augustus 2015) met Dagoberto Valdés.

Dagoberto Valdés is een van de belangrijkste voorvechters in Cuba van de civil society o.a. met zijn website en tijdschrift Convivencia. Wat verwacht hij als katholieke leek van het bezoek van de paus?
Dagoberto Valdés benadrukt dat deze paus een Argentijn is ‘die onze taal spreekt en zich voortdurend bemoeit met politieke en sociale zaken, ongeacht of je het daar nu wel of niet mee eens bent, en ongeacht of je katholiek bent of niet bent. (…) Paus Franciscus is de derde paus binnen 17 jaar die een klein communistisch land met een minderheid van praktiserende katholieken bezoekt. Dat kan niet anders dan te maken hebben met de geopolitieke situatie van Cuba maar duidt ook op het meeleven van de pausen met een kleine kudde die gedurende 50 jaar slachtoffer van onderdrukking was.’ Dagoberto Valdés erkent dat het bezoek van de paus een politieke dimensie heeft ‘als bemiddelaar bij de toenadering van Cuba en de VS’, maar ‘wij hopen dat het ook een bezoek zal zijn als van een herder van een kerk die nog steeds lijdt onder de pressie door de staat. Ten tweede hoop ik dat de paus een delegatie ontvangt van de civil society’. Dagoberto Valdés verwijst naar het recente bezoek van de Amerikaanse Minister van Buitenlandse Zaken, Kerry die behalve contacten met officiële vertegenwoordigers van Cuba ook een delegatie van mensenrechtenactivisten ontving. Volgens Valdés ‘een uniek precedent in de geschiedenis van de afgelopen 50 jaar’.
Dagoberto Valdés leidt het kritisch tijdschrift tijdschrift Convivencia. Het blad is de voortzetting van het tijdschrift Vitral dat door het bisdom van Pinar del Rio werd uitgegeven en door de toenmalige bisschop van Pinar del Rio Siro altijd in bescherming werd genomen tegen kritiek van de partij en de Cubaanse staat. Daar kwam in 2007 een einde aan toen deze bisschop werd opgevolgd door bisschop Jorge Serpa Pérez, die elk conflict met de partij en de Cubaanse autoriteiten uit de weg gaat. In 2000 ontving Dagoberto Valdés in Amsterdam uit handen van prins Claus een belangrijke onderscheiding voor zijn inspanningen op cultureel en sociaal gebied in Cuba.

Noot
* Amaury Pérez interviewde twee jaar geleden ook Carlos Manuel de Céspedes, de vicaris-generaal van het aartsbisdom Havana die inmiddels is overleden.
* Youtube: televisie-interview met Ortega, 1 uur, 3 september 2015
De reacties onder de YouTube video zijn een illustratie van bovenstaand artikel van Davila zoals: ‘het lijkt zijn zoon wel……………..want amaury is net zo’n hoerenzoon als kardinaal ortega … wat een theater om de hand te kussen van deze lakei van de dictatuur!!!!’

* Deze Cubaweblog van 16 juni 2015 over de kritiek van Cubaanse mensenrechtengroepen op kardinaal Ortega n.a.v. een interview met een buitenlandse krant.

* Reportage TV-Marti over de voorbereidingen van het pausbezoek, 3 minuten

* De volledige tekst van het gesprek met Dagoberto Valdés (Spaanstalig) verscheen op 30 augustus op de Argentijnse website Infobae.