Cubaanse graffitikunstenaar in Havana getolereerd

Graffitikunstenaar Yulier Rodriguez Pérez poseert voor een van zijn werken in Oud-Havana. Drie jaar geleden verschenen de eerste grillige muurtekeningen van deze 27-jarige kunstenaar, die zijn werk ondertekent met Yulier P, op muren in Havana. De eerste tekeningen leken abstracte konijnen met lange oren, geschilderd in zwart op afgebladderde muren. Nu is er bijna geen buurt meer in de Cubaanse hoofdstad waar men het metershoge werk van Yulier P. niet kan vinden, soms met grote geopende muilen, dan weer bloemen vermengd met het beeld van een vrouw of in de handen van een kind.

graffiti-yulier-rodriguez-perezHet werk van de 27-jarige kunstenaar, voluit Yulier Rodríguez Pérez genoemd, valt niet enkel op door zijn artisticiteit en opvallende formaten, maar ook omdat men het tegenkomt op plekken waar graffiti zeldzaam is. Bijna alle posters en muurschilderingen in Cuba zijn politieke slogans of revolutionaire afbeeldingen. Zijn kunst valt niet alleen op omdat deze afwijkt, maar ook vanwege de mate van verborgen signalen met sociale kritiek. ‘Voor mij is het belangrijk dat de urbane kunstenaar zichzelf vrij kan uiten en door niets of niemand wordt belemmerd, of het nu een eigenaar van een galerie is of de regering,’ zegt Rodriguez in een interview met persbureau Associated Press. Cuba kent een omvangrijke kunstenaarsscene en sommige bekende schilders als Manuel Mendive, Roberto Fabelo en Nelson Domínguez vestigden hun reputatie, ook buiten Cuba. Maar Rodríguez komt niet voort uit het artistiek establishment. Hij werd geboren in de provincie Camagüey, waar hij tevergeefs probeerde een kunstenaarsopleiding te volgen. In plaats daarvan onderwees hij zichzelf met steun van lokale leraren. Hij nam ook deel aan workshops in de wijk waar muren dienst deden als schildersdoek. Hij ziet zijn werk als politiek en sociaal statement. ‘De urbane kunstenaar stelt vragen over de maatschappij en de politiek, de werkelijkheid van het leven op straat en dat betekent voor hem vaak een confrontatie met hulpeloosheid en frustraties over de dagelijkse strijd, die niet passen in het beeld dat velen van Cuba hebben.’

graffiti-yulier-rodriguez3Getolereerd
Hoewel hij niet ondersteund wordt door de regering, lijkt hij te worden getolereerd. Rodriguez zegt dat de politie nooit tussenbeide is gekomen en zelfs voorkwam dat vandalen zijn kunst beschadigden. Hij is wel ondervraagd door leden van de geheime politie over zijn openlijk politieke stellingname. ‘Ik ben niet tegen het systeem. Ik ben voor een systeem dat werkt ten gunste van de mensen….het goede en het slechte zijn aspecten van de waarheid.’ Hij houdt geen catalogus van zijn werk bij, maar schat dat er ongeveer 150 werken in vooral Havana te zien zijn. Mensen reageren enthousiast omdat een graffiti vaak het troosteloze en verwaarloosde decor van de stad, doet vergeten. Osmel Ochoa, een 40-jarige bewoner van Oud-Havana, is een bewonderaar. ‘Het is een nieuwe stijl voor mij en mensen kunnen het waarderen omdat het onplezierige plekken in de stad opfleurt. Het zou overal te zien moeten zijn,’ aldus Ochoa.

Bron
* The Associated Press, 14 februari 2017

Advertenties

Celebrities haasten zich naar Cuba (deel 2)

Gisteren lieten we Yuris Nórido, medewerker van de officiële krant Trabajadores aan het woord over de rush van celebrities naar Cuba. Vandaag begeeft Michael Weissenstein van Associated Press zich in het nachtleven van Havana waar celebrities zich mengen met buitenlandse zakenlieden. Een Cubaanse bovenlaag rekent op een snelle goldrush. Rockzanger Gorki, tegenstander van het regime, verwelkomt de buitenlandse gasten, maar zou willen dat ze niet hun ogen sloten voor de onderdrukking. ‘Wees niet naïef’.

Bewoners van Oud-Havana tijdens de wandeling die Rihanna door de wijk maakte

Bewoners van Oud-Havana tijdens de wandeling die Rihanna door de wijk maakte

De buitenlanders die vroeger de Cubaanse hoofdstad bezochten waren vaak Europeanen met weinig middelen of linkse Amerikanen, die de projecten van ecologisch verantwoorde landbouw of klinieken in de volkswijken wilden bezoeken. Tien maanden nadat de VS en Cuba een einde maakten aan de vijandelijkheden is het klimaat in Havana veranderd. De stad ontvangt tientallen vip’s die vertier zoeken en hedgefondsbezitters die de mogelijkheden onderzoeken om miljoenen te verdienen in een van de laatste bastions van het communisme. Voor velen is de stroom geld die uit de VS komt een zekerheid en bijna onvermijdelijk. Zeker onder de bevoorrechte Cubanen zindert het van veelbelovende berichten. Hoewel de meeste Cubanen dit als toeschouwers gadeslaan, bereidt de beter gesitueerde klasse in Cuba zich voor op een soort goudkoorts. Cuba is in hun ogen het middelpunt van de wereld en dat heeft men sinds de komst van Fidel Castro uit de bergen in 1959, niet meer meegemaakt; toen werden de buitenlanders die Cuba beschouwden als hun tropisch recreatiepark, verjaagd.

Miljoenen
Hannah Berkeley Cohen kwam voor de eerste keer in Cuba om marxisme en leninisme te bestuderen als onderdeel van een studie in het buitenland van de Universiteit van Pittsburgh. Na enige tijd als freelance journaliste te hebben gewerkt en als gids voor ‘linkse mensen en sociaaldemocraten uit New Engeland’ zoals zij haar klanten van toen beschrijft, brengt ze nu drie maanden door met Amerikanen die ’s avonds en ’s nachts de nachtclubs bezoeken en overdag woningen zoeken en mogelijkheden om te investeren. Cohen: ‘Mijn klanten komen nu met ideeën om miljoenen te verdienen in Cuba’ en ‘Iedereen wil nog voor de ander, hier zijn.’ De opkomst van clubs en dure bars in Havana wordt door veel Cubanen met argwaan bezien. Zij beschouwen de gelijkheid als een van de pilaren van de revolutie en die zien nu grote groepen buitenlanders en hun Cubaanse aanhang die in een nacht meer opmaken dan het gemiddelde salaris van 30 dollar dat een Cubaan gemiddeld per maand verdient. ‘Deze verandering is een drama voor een grote groep mensen die de mentaliteit hebben dat alles ter wereld toegankelijk moet zijn voor allen, zegt Octavio Borges Pérez, cultureel medewerker van een persbureau van de staat. ‘Het is een shock voor velen dat men bepaalde plaatsen alleen kan bezoeken afhankelijk van iemands bestedingsmogelijkheden.’

Hoe, volgens tekenaar het beeldmerk van de Rolling Stoens smanevalt met de icoon Çhe'Guebara

Hoe, volgens tekenaar Lauzan, het beeldmerk van de Rolling Stones samenvalt  met de icoon ‘Çhe’ Guevara

Iedereen consultant
In de kleine kring van academici en gidsen die zich interesseerden in Cuba voor de ontspanning, is de kennis over de complexe aspecten van het eiland van weinig betekenis. Op dit moment biedt ieder die ook maar iets af weet van het eiland zich aan als consultant voor grote bedrijven. Collin Laverty leidt een bekend en gerespecteerd bedrijf dat educatieve reizen organiseerde, ook op het moment dat voor de meeste Noord-Amerikanen nog een reisverbod gold voor Cuba. In juli richtte hij een bedrijf op Havana Strategies als reactie op de groeiende vraag naar adviezen bij investeringen. Laverty zegt veel telefoontje te krijgen ‘uit de hele wereld van mensen die waterleidingen en tractoren willen verkopen tot mensen die cruises willen organiseren, hotels bouwen en concerten en triatlons willen organiseren. Het is ongelofelijk. Er is belangstelling voor elke sector.’

Paris Hilton met Fidel Castro junior tijdens het grote gala ter ere van de Cubaanse sigaar

Paris Hilton met Fidel Castro junior tijdens het grote gala ter ere van de Cubaanse sigaar

Egoisme
Julia Sweig, directeur van het Latin American Studies for the Council on Foreign Relations en Phil Peters, directeur van het Cuba Research Center, hebben D17 Strategies opgericht. De naam van het bedrijf verwijst naar 17 december vorig jaar toen de presidenten Barack Obama en Raúl Castro via de televisie de verbetering van de relaties aankondigden.‘Interesse voor Cuba vond je voorheen vooral bij academici,’ zegt Ted Henken, expert van het Baruch College die recent naar Cuba reisde met een ex-directeur van Goldman Sachs op zoek naar mogelijkheden voor technologische investeringen in de particuliere sector in Cuba. ‘Nu bestaat de mogelijkheid om je kennis en je contacten te gebruiken voor iets dat een praktisch economisch doel heeft, en ook een egoïstisch trekje heeft, namelijk winsten opleveren.’

Amerikaanse multinationals
De Cubaanse regering lijkt op dit moment niet uit te zijn op grote contracten met Amerikaanse ondernemingen. Tom Popper, directeur van het Cubaanse reisbureau InsightCuba, zegt dat het hem na een recent gesprek met de Cubaanse president Raúl Castro duidelijk werd dat Cuba er voorlopig niet aan denkt grote Amerikaanse investeerders het hof te maken. De twee spraken kort met elkaar tijdens Castro’s recente bezoek aan New York, waar hij deelnam aan de Algemene Vergadering van de VN. Het Cubaanse staatshoofd merkte op dat ‘Cuba vooral vertrouwen heeft in die Amerikaanse bedrijven die al veel jaren in Cuba hebben gewerkt,’ aldus Popper. Hij benadrukte dat vriendschap en vertrouwen zaken zijn die tijd vragen, ‘het is geen privilege. Dit nieuwe tijdperk is goed begonnen, maar er blijft nog veel doen’, aldus Castro.

gorkiaguila59elanodelerrorNiet naïef
Gorkí Águila, rockzanger en tegenstander van het regime, verwelkomt de buitenlandse artiesten en zegt het positief te vinden dat zij Cuba willen bezoeken. Maar hij waarschuwt ook voor manipulatie door het regime dat goed weet ‘hoe belangrijk een artiest kan zijn om het politieke verhaal van Cuba te verkopen.’ Gorkí zegt in een interview met Diario de Cuba (Spaanstalig en 12 minuten durend) te pleiten voor culturele uitwisseling, maar niet op een naïeve manier. Hij wijst erop dat de cambio / de veranderingen die zich in Cuba voordoen niet veel meer zijn dat ‘het officiële sprookje’ van ‘de nieuwe façade van de tirannie’ .

Bron
* O.a. Michael Weissenstein, persbureau Associated Press, 15 oktober 2015 en de website Diario de Cuba
Link
* Op de website van het radiostation WRLN uit Zuid Florida staan de ervaringen opgetekend van Amerikanen die al langer handel drijven met Cuba of dat willen gaan doen: Commerce with Communists – Doing Business in Cuba.

Meerderheid Amerikanen steunt herstel diplomatieke banden Cuba

Drie van de vier Amerikanen is voorstander van diplomatieke relaties tussen Washington en Havana. Verdeeldheid bestaat over de vraag in hoeverre de sancties tegen het eiland moeten worden opgeheven. Dat blijkt uit een opiniepeiling van maandag jongstleden, uitgevoerd door Associated Press.

vs-opening-ambassade-cuba-bruno-20072015‘Ik geloof dat de VS al langer relaties had moeten onderhouden met Cuba. Het land vormt geen bedreiging,’ zegt een van de ondervraagden Alex Bega (30), afkomstig uit Los Angeles. ‘Ik geloof dat de sancties die we hebben opgelegd zeer achterhaald zijn.’ Het herstel van normale relaties maakte een einde aan tientallen jaren van vijandigheid tussen de beide landen. Die vijandschap was een gevolg van botsingen tussen de regering van president John F. Kennedy en de Cubaanse leider Fidel Castro, o.a. veroorzaakt door spanningen die voortvloeiden uit de Sovjet-expansie in de Amerika’s.

Sancties
Uit de opiniepeiling blijkt dat 58% van de Amerikanen het beleid van president Barack Obama steunt met betrekking tot Cuba en 40% verzet zich tegen dit beleid. Er bestaat verdeeldheid over de vraag wat er met sancties als het Amerikaans embargo tegenover Cuba moet gebeuren. 48% van de ondervraagden wil deze verminderen of opheffen, terwijl 47% de sancties wil handhaven of zelfs versterken. Vijf procent van de ondervraagden beantwoordde de vraag niet.

Beweging in Congres
In het Amerikaanse Congres lijkt een zekere tendens tot steun aan opheffing van het commercieel embargo te ontstaan. Senator Amy Klobuchar, Democraat in Minnesota, steunt een wetsvoorstel, ondertekend door senatoren uit beide partijen om het embargo op te heffen. De indieners van het voorstel willen voorkomen dat de VS mogelijkheden zullen verliezen tot investeren, o.a. met het oog op de groeiende toeristenstroom. ‘Als er eenmaal miljoenen Amerikaanse toeristen naar Cuba reizen, hebben die overnachtingsmogelijkheden nodig en mogelijkheden om iets te eten, om  maar niet te spreken van computers en wifi-mogelijkheden en dergelijke, aldus Klobuchar in een interview. Haar wetsvoorstel kan tot nu toe rekenen op de steun van 20 afgevaardigden. Zij verwacht niet dat het al dit jaar zal worden aangenomen.

Bron
* Associated Press

Neef Fidel legt directiefunctie neer na ‘parfumschandaal’

José Antonio Fraga Castro is niet langer president van de Labiofamgroep. Het besluit om de neef van Fidel Castro van zijn functie te ontheffen, viel tijdens een directievergadering donderdag jl. Werknemers zeggen dat de maatregel een gevolg is van Castro’s betrokkenheid bij de productie en commercialisering van parfums met de merken Ernesto en Hugo, een verwijzing naar de figuren van Ernesto Guevara en Hugo Chávez.

Juan Antonio Fraga Castro

Juan Antonio Fraga Castro

Fraga besloot tijdens de bijeenkomst te kiezen voor pensionering omdat een administratieve sanctie zijn loopbaan zou ‘besmetten.’ Vorige zaterdag werden de werknemers van Labiofam geïnformeerd en zij zullen deze week horen wie de opvolger van Fraga Castro zal zijn. De dissidente internetkrant 14ymedio probeerde maandag contact te krijgen met medewerkers binnen het bedrijf, maar ‘in alle filialen heerst een onderdrukkende atmosfeer’ en het was werknemers streng verboden commentaar te geven over de affaire aan personen buiten het bedrijf. De onzekerheid bij werknemers betrof de vraag of het bedrijf Labiofam zou worden opgeheven; het bedrijf is onderdeel van het Ministerie van Landbouw, maar had in de loop der jaren een ongewone zelfstandigheid verworven.

Campagne
labiofam-parfums-ernesto-hugoEind september bood Fraga zijn excuses aan aan de familieleden van Chávez en Ernesto ‘Che’ Guevara vanwege de commercialisering van parfums waarbij hun namen werden gebruikt. Hij probeerde nog de schuld voor het schandaal in de schoenen van de buitenlandse pers te schuiven. De nu afgezette president van Labiofam sprak toen van ‘een georkestreerde campagne’ met ‘kwade bedoelingen’ en hij kritiseerde met name het Amerikaanse persbureau Associated Press. Maar de officiële media in Cuba kwamen tussenbeide en de commercialisering van deze parfums werd verboden want ‘de symbolen van gisteren, vandaag en de toekomst zijn ons heilig’.

Parfumaffaire is ‘gretige campagne van desinformatie’

‘De symbolen zijn heilig; vandaag, gisteren en altijd’, liet de partijleiding weten toen zij de productie van parfums van El Che en Hugo  Chavez veroordeelde.

‘De symbolen zijn heilig; vandaag, gisteren en altijd’, liet de partijleiding weten toen zij de productie van parfums van El Che en Hugo Chávez veroordeelde.

In een brief aan de familieleden van Hugo Chávez en Che Guevara biedt de directeur van het bedrijf Labiofarm, excuses aan voor de ophef die vorige week ontstond toen het bedrijf parfums presenteerde, opgedragen aan Che Guevara en Hugo Chávez. Directeur José Antonio Fraga Castro, neef van Fidel en Raúl Castro, wijt de affaire aan de media die ‘een mediashow’ zouden hebben opgezet en ‘een gretig campagne van desinformatie hebben gevoed.’ Fraga Castro beschuldigt de brenger van het nieuws – in dit geval het persbureau Associated Press – van ‘een weloverwogen poging tot vervalsing van de zaken.’

Twitteraffaire; een nieuwe horde voor kritische bloggers?

zunzuneoDe onthulling dat een Amerikaanse overheidsorganisatie geprobeerd heeft in Cuba een eigen twitternetwerk te ontwikkelen, vormt een nieuwe uitdaging voor onafhankelijke bloggers en ballingengroepen die werken aan een grotere toegankelijkheid voor Cubanen van internet en andere sociale media. De bekendste en prominentste is Yoani Sánchez,  die precies 7 jaar geleden begon met haar blog Generación Y en die ongeveer 600.000 volgers op Twitter heeft en op het punt staat in Cuba een eigen digitale nieuwsbrief te lanceren.

zunzuneoHet persbureau Associated Press die de informatie over het Twitternetwerk als eerste publiceerde, vroeg zich in een vervolgartikel af wat de gevolgen kunnen zijn voor de bloggerwereld in Cuba. De Washington Post noemt de kritiek op het project (‘keren we terug naar de Koude Oorlog?’) overdreven: ‘Als er iemand vast zit in het verleden, dan zijn het de Castro’s die vasthouden aan een niveau van politieke controle dat overal- behalve in Havana en Pyongyang –  uit de tijd is. Critici van het ZunZuneo programma zouden daar beter hun energie in kunnen stoppen.’

mobieltjeopmaleconIn vroegere jaren probeerden groepen in het buitenland Cubanen te helpen door het versturen van computers, laptops en usbsticks. Yoani Sánchez benadrukte steeds dat zij daarbij niet werden geholpen door de Amerikaanse regering. Maar de recente berichtgeving van het persbureau Associated Press dat de overheidsinstelling USAID (U.S. Agency for International Development) de ontwikkeling en de financiering van een mobiel netwerk voor 68.000 mensen ontwikkelde, kan schadelijk uitwerken voor personen als Sánchez. ‘Het maakt het Yoani Sánchez moeilijker de dingen te doen die ze wil doen,’ zegt Andy Gomez, een Cubaanse-Amerikaan werkzaam aan de Universiteit van Miami en beleidsadviseur voor Poblete Tamargo. ‘De Cubaanse regering kan gemakkelijker roepen: ‘Zie je wel het is opgezet met geld van USAID.’ Uit documenten gepubliceerd door AP blijkt dat Sánchez verschijnt op een lijst van markante personen waarvan wordt gezegd dat zij gebruik kunnen maken voor hun Tweets van het zogeheten ZunZuneo SMS platform. Het netwerk is vernoemd naar ZunZuneo, de bekende Cubaanse kolibrie. Maar Ted Henken, docent aan het Baruch College die medeorganisator was van de reis van Yoani Sánchez door de VS, gelooft niet dat zij er op langere termijn last van ondervindt.’ Op korte termijn kan het Twitterproject dat tussen 2010 en 2012 functioneerde en 60.000 deelnemers in Cuba telde, de blogster wel raken.’

Cartoon uit de officiele media

Cartoon uit de officiele media in Cuba

‘Neokoloniaal kapitalisme’ herstellen
De hernieuwde scepsis over dissidenten en ballingen in het eiland werd vrijdag jl. direct duidelijk in de officiële media. Het staatspersagentschap Prensa Latina citeerde uit een toespraak van president Raúl Castro die op 1 januari van dit jaar waarschuwt voor ‘pogingen om op subtiele wijze het neoliberale gedachtegoed te introduceren en de wensen het neokoloniale kapitalisme te herstellen.’ En Prensa Latina onderstreept enthousiast het gelijk van Raúl Castro: ‘Castro’s aanklacht over pogingen tot destabilisatie door de VS werden afgelopen week bewaarheid met de onthulling van een plan om in samenwerking met een Amerikaans agentschap de Cubaanse jeugd over te halen tot de contra-revolutie,’ aldus Prensa Latina.

Tiranie ondermijnen is geen schande
Het commentaar van de Washington Post is duidelijk. ‘Het ZunZuneo project zou moeten worden toegejuicht’ en de krant citeert het jaarverslag van Human Rights Watch 2014 over Cuba. ‘De regering controleert alle media-uitingen in Cuba en beperkt de toegang tot informatie van buiten. Men beperkt op ernstige wijze de vrijheid van expressie. Slechts een klein deel van de Cubanen kan onafhankelijke websites en blogs lezen vanwege de hoge kosten en de beperkte toegang van internet.’ De krant bekritiseert de berichtgeving van Associated Press over ‘een geheim plan’ dat in werkelijk geen geheim was en dat bedoeld was om de communistische regering van Cuba te ondermijnen ‘alsof het iets schandaligs is een tirannie te ondermijnen.’ De krant vraagt zich enkel af over het wel verstandig is geweest de Twitteroperatie door USAID te doen uitvoeren omdat ‘deze organisatie slecht toegerust is voor zo’n politieke gevoelige operatie.’

twitter_jail-270x186Informatieblokkade doorbreken
Inmiddels heeft USAID ook gereageerd op de ontstane commotie en benadrukt dat het Twitterpoject in Cuba ‘niet verschilt’ van soortgelijke projecten in andere landen waar ‘repressieve of autoritaire regimes personen willen afsluiten van de buitenwereld’ en dat dergelijke activiteiten bijdragen aan ‘de versterking van de civil socviety en de promotie van de mensenrechten.’ USAID geeft aan dat er geen sprake is van een geheime operatie en verwijst naar de begrotingen die tussen 2008 en 2013 door het Congres werden goedgekeurd. Die informatie was zeker niet geheim en, aldus de USAID, is de operatie geheel in lijn met een belangrijke doelstelling van het Cubaprogramma van de USAID namelijk ‘de informatieblokkade’ doorbreken en de ‘uitwisseling van informatie tussen Cubanen te versterken.’

Linken
* Het eerste artikel van AP over de Twitteroperatie, 3 april 2014
* USAID beantwoordt 8 vragen over de Twitteroperatie
* Commentaar van de Washington Post van 3 april 2014
ZunZuneo: La historia es más larga y continúa / De geschiedenis is groter en gaat door, geschreven door de regimegezinde blogger Iroel Sánchez op de website Rebellion
* Cubadebate over De vreemde naam voor een mislukking

Waar is Fidel’s gehoorapparaat?

Het Amerikaanse persbureau Associated Press haalt zeven foto’s van Fidel Castro uit zijn beeldarchief. De foto’s, die ter beschikking werden gesteld door de Cubaanse regering, zijn bewerkt: het lijkt erop dat een gehoorapparaat in het oor van de gepensioneerde Cubaanse leider werd weggemoffeld.

fotosfidelcastroengehoorapparaatDe foto’s in kwestie werden ter beschikking gesteld tijdens een top in de Cubaanse hoofdstad Havana. De foto’s werden vervolgens door AP en andere internationale nieuwsorganisaties opgenomen in het beeldarchief en beschikbaar gemaakt voor klanten over de hele wereld. ‘We hebben vastgesteld dat een aantal officiële foto’s van Fidel Castro is gemanipuleerd. Het verwijderen van onderdelen uit een foto is absoluut onacceptabel en in strijd met de regels die AP hanteert’, aldus directeur fotografie Santiago Lyon. AP heeft de Cubaanse regering op de hoogte gebracht, maar kreeg (nog) geen reactie.

Foto’s van zoon Alex
AP heeft de originele foto’s opgevraagd bij de fotograaf, Alex Castro, de zoon van Fidel. Daarop was te zien dat er een transparant buisje in het oor van Castro zit, vermoedelijk een gehoorapparaat. Castro zei niet op de hoogte te zijn van de bewerking van zijn foto’s.