Het netwerk dat de Castro’s weefden (deel 2)

Het schaakbord is sinds 2006 steeds aan veranderingen onderhevig, het jaar waarin Fidel Castro aftrad vanwege ziekte en Raúl Castro tot 2008 tijdelijk de macht overnam. De laatste introduceerde economische veranderingen gebaseerd op zijn ervaringen met ondernemerschap van het leger. Dat voegde nieuwe elementen toe aan de machtscirkels aan de top, maar er kwamen ook oude gezichten voor terug. Raúl Castro had sinds de affaire Ochoa zijn invloed al uitgebreid van het leger naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken. De zuiveringen daar hadden geleid tot lege plaatsen die Raúl Castro opvulde met hoge legerfunctionarissen. Dat bood hem de kans om tussen 2006 en 2008 praktische het apparaat van steun aan zijn broer te vernietigen. Niet alleen verdween de zogeheten Grupo de Apoyo del Comandante en Jefe / Steungroep ter Ondersteuning van de Opperbevelhebber. Maar ook José Luis Rodríguez García, Minister van Economische Zaken en Planning, verdween van het toneel en werd vervangen door Marino Murillo Jorge, de zogenaamde Tsaar van de hervormingen, voorheen minister van Economie en Binnenlandse Handel.

Otto-Rivero-Torres-Fidel-Castro

Otto Rivero

Maar er verdwijnen ook andere spelers zoals Otto Rivero, voorman van de massale mobilisatiecampagne Batalla de Ideas / Ideeenstrijd. Rivero kon daarbij rekenen op volledige steun van Fidel Castro die alle middelen vrijmaakte voor deze campagne. Rivero werd echter beschuldigd van ‘gebrek aan loyaliteit’ en verdween van het politiek toneel, slachtoffer van de machtstrijd in het regeringsapparaat en de Cubaanse Communistische Partij , die daarmee aan het licht kwam.

bezoek-obama-Col. Alejandro Castro21032016

Alejandro Castro Espín begroet president Obama tijdens zijn bezoek aan Cuba in maart 2016

Economische veranderingen
Van de veranderingen die door Raúl Castro zijn doorgevoerd, waren velen gericht op de ontwikkeling van een ander economisch model. Het stond diametraal tegenover het economisch model van zijn broer en sloot aan bij economische experimenten van de strijdkrachten, gecentreerd in de GAESA-groep onder leiding van Alejandro Castro Espín die tevoren chef was van Departement 50 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (MININT), belast met corruptiezaken en economische delicten. Het was zowel een strategische als riskante positie die hem in de gelegenheid stelde alle vertrouwelijke dossiers over de belangrijke spelers in politiek en economie in Cuba te kunnen raadplegen.

bandera-wegwijzer-vs-cubaEchte macht
Tegen deze achtergrond kunnen we ook de benoeming tot Minister van Defensie van divisiegeneraal Julio Casas Regueiro zien. Die ging gepaard met een verdere onderwerping van staatsinstellingen en een hoofdrol voor het huidige Departement van Defensie en Nationale Veiligheid met een vertegenwoordiger in elk ministerie die boven de minister staat. Dat is een controlestructuur die niet bestond tijdens de regering van Fidel Castro en die vanaf 2011 steeds zichtbaarder wordt als de eerste stappen naar normalisatie van de betrekkingen met de Verenigde Staten gezet worden. Bedenk dat Alejandro Castro Espín in november 2012 in een interview in Rusia Today al de vrijheid neemt te spreken over de mogelijkheid van een dialoog met de Verenigde Staten. In zijn eigen woorden, een dialoog ‘die er zal komen’. Het is ook een interview waarin hij, met verwijzing naar de Verenigde Staten,  een machtsschema lijkt te beschrijven dat zich al in Cuba aan het vormen was: ‘Besluiten komen van ver, van de mensen die uiteindelijk de echte macht in de VS bezitten. Dat wil zeggen, de politieke klasse en de klasse van de ondernemers zijn degenen die werkelijk de capaciteit tot beslissen hebben, uitgaande van hun economische macht,’ zegt Castro Espín.

Bron
* Publicatie van onderzoeksjournalist Ulises Fernández. Op de website Cubanet, 2 januari 2018

Link
Zie ook op deze Cubaweblog, 6 maart 2017: Hoe Fidel’s kroonprins Otto Rivero in ongenade viel, 6 maart 2017

Advertenties

De jongensheld van Fidel Castro (1)

Het Cubaanse bootvluchtelingetje Elián, dat de wereld 12 jaar geleden schokte, volgt op dit moment een militaire carrière om ‘de revolutie te verdedigen’. Lange tijd was Elián de icoon bij uitstek waarmee met name Fidel Castro de Cubaanse jeugd wilde beschermen tegen een steeds groter wordend ongeloof in het communisme. Fidel lanceerde in die tijd zijn Batalla de Ideas / Slag om de Ideeën. Die ideologische ideeënstrijd is tot opluchting van de meeste Cubanen inmiddels een stille dood gestorven. Ook Elián kan er geen bijdrage meer aan leveren. Maite Rico beschreef die veelbewogen periode in de relatie tussen Cuba en de VS in El Pais van 24 augustus 2012.

Op 22 april 2000 stormden US Marshals het huis van Eliáns oudoom binnen om de rechterlijke beslissingen uit te voeren. Uiteindelijk keerde Elián terug naar zijn vader in Cuba.

Op 22 april 2000 stormden US Marshals het huis van Eliáns oudoom binnen om de rechterlijke beslissingen uit te voeren. Uiteindelijk keerde Elián terug naar zijn vader in Cuba.

Het beeld ging de hele wereld over: een paar agenten uitgerust alsof ze buitenaardse wezens moesten vernietigen, richten hun wapen op een ​​man verstopt in een kast, met een angstig kind in zijn armen. Het was de ochtend van 22 april 2000. Die foto, winnaar van de Pulitzer Prize, vormde de buitensporige ontknoping van een verhaal dat zes maanden eerder begonnen was, toen Elizabeth Brotons met haar zoon Elián van zes jaar, aan boord ging van een gammele aluminium boot om haar geboorteland Cuba te ontvluchten richting Florida. Een zware storm maakte een eind aan haar dromen. Voordat ze verdronk zette ze Elián in een binnenband van een auto. Zo vonden twee Amerikaanse vissers hem. Het kind was twee dagen op drift, beschermd door een paar dolfijnen. Het was 25 november, Thanksgiving dag. Men sprak van een wonder.

De route van Elian en zijn moeder

De route van Elian en zijn moeder

Elian als icoon
Elián werd overgedragen aan zijn oudoom van vaders kant, Lazaro Gonzalez, die in Miami woonde. Vanuit Cuba maakte Juan Miguel, neef van Lazaro en vader van Elian, aanspraak op de jongen, die zonder zijn toestemming van het eiland meegenomen was. Wat binnen de familie opgelost had moeten worden, ontwikkelde zich tot een felle politieke strijd tussen Havana en Miami. Fidel Castro maakte van de ‘balserito’ het symbool van zijn strijd tegen de VS (hoewel de regering-Clinton de repatriëring van het kind steunde) en liet de Cubanen voortdurend demonstraties houden. De anti-Castro bannelingen stonden op wacht voor het huis van Gonzalez. De zaak werd afgehandeld met een gerechtelijk bevel en de ‘redding’ met militair ingrijpen. Op 28e juni 2000, landde de jongen in Havana. Fidel toonde hem als de ‘trots’ van Cuba.

Elian als 18-jarige

Elian als 18-jarige

Zeepbel
Vandaag, op zijn 18e, is Elián een knappe jonge man, met een stug gezicht, vastbesloten om zijn leven te geven voor de revolutie. Hij is cadet van de Militaire School Camilo Cienfuegos en een vooraanstaand lid van de Communistische Jeugdbond. Fidel Castro zelf gaf hem zijn lidmaatschapskaart toen hij 14 werd. Elián woont samen met zijn vader, Juan Miguel, zijn stiefmoeder en twee jongere broers in zijn geboorteplaats Cardenas, 150 km van Havana. Het gezinsleven heeft een radicale wending genomen. Juan Miguel verliet zijn baan als ober voor een zetel in de Volksvergadering, het Cubaanse Parlement. Ze verhuisden naar een meer afgelegen huis, met poort en bewaking. Volgens de Cubaanse journalist Ivan Garcia, ‘woont Elián in een zeepbel’, omgeven door veiligheidsagenten. Om met hem te praten heb je speciale toestemming nodig. Alles wordt in het werk gesteld om de held en het voorbeeld van de Cubaanse jeugd te beschermen. Toen Elián in Miami was, beschuldigde Fidel de ‘maffia’ van bannelingen ervan het kind te hersenspoelen. ‘We zullen niet van die onzin uithalen,’ zei hij. ‘De geest van een kind vernietigen, door het volledig te veranderen voor propaganda doeleinden, is erger dan de dood.’ De commandant ging grondig te werk om de schadelijke gevolgen ongedaan te maken die het verblijf in Miami op de kleine konden hebben gehad.

Elian in 2000 bij terugkeer uit de VS

Elian in 2000 bij terugkeer uit de VS

Verjaardag
Tot zijn terugtreding om gezondheidsredenen in 2006, was Fidel Castro aanwezig bij een aantal verjaardagen van Eliansito in Cardenas en verscheen hij met de jongen en zijn vader bij parades en herdenkingen. Op de leeftijd van 11 jaar, gaf Elián een toespraak op de Anti-Imperialistische Tribune in Havana. Op zijn 14e ontving hij de reeds genoemde lidmaatschapskaart van de Jonge Communisten. Op zijn 15e trad hij toe tot de zogenaamde Batalla de Ideas, een campagne voor herbevestiging van de revolutie, door Castro gelanceerd toen Elián in Miami was. Op zijn 16e verjaardag, die samenviel met de tiende verjaardag van zijn terugkeer, ging hij naar de militaire school.

Elian ontmoette in 2010 Raul castro

Elian ontmoette in 2010 Raul Castro

Elián en Raúl
‘Tien jaar na de speelbal van de vijanden van de revolutie te zijn geweest’, schreef Juventud Rebelde, ‘zien we hem gekleed in olijfgroen, klaar voor de opleiding tot officier van de Revolutionaire Strijdkrachten.’ Er werd een mis gevierd in Havana, bijgewoond door Raúl Castro als president. En op 6 december vorig jaar, toen hij 18 werd, werd Elián nog eens naar voren gehaald, om de terugkeer van de vijf Cubaanse spionnen te eisen die in de Verenigde Staten veroordeeld zijn.