Cuba: socialisme, privé-eigendom en rijkdom

Het Cubaanse parlement heeft uiteindelijk een van de fundamenten uit de hervormingen van president Raúl Castro en zijn regering, met enige aarzeling goedgekeurd. De officiële erkenning van het particulier eigendom en de mogelijke opeenhoping van rijkdom leiden bij veel volksvertegenwoordigers tot wantrouwen. Zij vrezen de accumulatie van rijkdom die zou kunnen leiden tot de sociale ongelijkheid, die de rest van Latijns-Amerika kent, aldus de journalist Fernando Ravsberg op de website Cartas desde Cuba.

congreso7-7mo Congreso del PCC, 2016 Baliño, Mella y Fidel

Er bestaat veel wantrouwen in het parlement, de partij en in de samenleving als geheel over de erkenning van het particulier eigendom als productiemiddel.

Maar economen overtuigen hen dat zonder de accumulatie van kapitaal, particuliere ondernemingen zich niet op grote schaal kunnen ontwikkelen. Zakenlieden moeten kunnen herinvesteren, zij moeten kunnen rekenen op fondsen en bij verliezen een beroep kunnen doen op belastingvoordelen en persoonlijke financiële stimulansen. Dan bereiken we een punt waarop de sociale ongelijkheid onvermijdelijk groter wordt maar de nationale economie kan niet langer gereguleerd worden door socialistische leuzen als ‘ieder naar zijn vermogen, en ieder naar zijn behoeften.’ Dat gaat niet meer op en dit beginsel speelt in Cuba in de dagelijkse praktijk geen rol meer. Sinds in de jaren negentig de werkelijke waarde van het maandsalaris verloren ging, lijkt het meer op het beginsel ‘ieder naar gelang zijn of haar sluwheid en ieders slimheid’.

Ongelijkheid sinds jaren 90
Ook de meritocratie (waarbij de sociaaleconomische positie van elk individu is gebaseerd op zijn of haar verdiensten) en waarbij zij die buitensporig voldeden aan hun revolutionaire plichten een beter leven hadden dan de rest van de Cubanen, wordt onder de bevolking minder geaccepteerd. Het probleem is dat dit een erfelijk verschijnsel is geworden en vandaag genieten hun kinderen van deze privileges, hoewel zij er zelf politiek niet aan bijdroegen. Ongelijkheid is niet het resultaat van ‘de actualisering van het model’, zoals Raúl Castro de hervormingen noemt die hij invoerde. De ongelijkheid nam al toe in de jaren negentig onder invloed van diverse factoren zoals de dollartransacties uit de VS, de dollarisatie, de opening van de nationale economie voor buitenlandse investeerders, toerisme en de kinderen van de elite die volwassen zijn geworden.
straat-veel-mensenOnder- en bovenwereld
De hervormingen trachten op de een of andere manier ‘een land te legaliseren’ dat al bestaat. Een land met zelfstandige ondernemers, onzichtbare zakenlieden van kleine en middelgrote bedrijven of de zogenaamde Cubaanse managers van buitenlandse bedrijven, die in feite de eigenlijke eigenaren van het bedrijf zijn. Met deze veranderingen (de erkenning door het parlement van het particulier eigendom, redactie) zal deze semi-illegale wereld geïntegreerd worden in de nationale economie en komt er een einde aan het sinds vele jaren opereren aan de zijlijn. Dit fundament kan leiden tot een betere verdeling van de rijkdom omdat de overheid in staat wordt gesteld belasting te heffen aan mensen die nooit belasting betaalden.

Nieuwe dilemma’s
Natuurlijk ontstaan er nieuwe dilemma’s. Dat gebeurt altijd wanneer je de stagnatie achter je laat en vooruit begint te komen. Er zijn economen die menen dat wanneer je de kleine zelfstandige ondernemers niet in de gelegenheid stelt een zekere rijkdom te verwerven, zij nooit in staat zullen zijn ondernemers worden. Zonder het verwerven van kapitaal, zijn de enigen die eigenaren van kleine en middelgrote ondernemers kunnen worden, zij die geld uit het buitenland krijgen of er in zijn geslaagd kapitaal te verzamelen gedurende de periode van het socialisme. Een beduidend deel van hen is corrupt en/of misdadiger. Hoe dan ook, de concentratie van rijkdom zal leiden tot grotere sociale verschillen tussen Cubanen en in een arm land kan dat er toe leiden dat een kleine groep mensen het grootste deel van de taart voor zichzelf houden en anderen er niet eens van kunnen proeven.

paladar-en-varadero2

Paladar in Varadero: De kleine zelfstandigen zullen nooit echte ondernemers worden als zij belemmerd worden in de verwerving van kapitaal.

Meer details nodig
De waarheid is dat er veel geregeld moet worden. Hoeveel medewerkers kan een gemiddeld bedrijf in dienst nemen? Wat zijn de grenzen aan het verzamelen van rijkdom? Welke mechanismes gebruikt de regering om de rijkdom te herverdelen? Hoe garandeert de regering dat er gelijke kansen voor Cubanen zijn in deze maatschappij? De termen ‘particulier bedrijfsleven’ of ‘accumulatie van rijkdom’ kunnen enkele mensen schrik aanjagen en anderen juist aanmoedigen, maar zolang de details ontbreken, hebben we het over abstracties. En het zijn de details die het toekomstig sociaaleconomisch model van het land bepalen.

Bron
* Fernando Ravsberg, website Cartas desde Cuba, 8 juni 2017
Met ruim 60 reacties in het Spaans.

Belasting betalen van een hongerloon

Cubaanse overheden beweren dat alle belangrijke beslissingen die in het land worden genomen vooraf ter consultatie aan de massa’s worden voorgelegd. Zo wordt de participerende democratie zichtbaar die door de officiële propaganda zo wordt bewierookt. Dat schrijft de onafhankelijke journalist Orlando Freire Santana op de website Diario de Cuba en hij wijst op de totstandkoming van de recent afgekondigde belastingmaatregelen. Santana wijst erop dat de gemiddelde Cubaanse arbeider van een hongerloontje na allerlei inhoudingen nu ook nog eens belasting moet betalen.

arbeiders-rastra

Arbeiders in de laadbak van een vrachtwagen

Ik herinner me in dit verband de jaren 1993 en 1994 toen de economisch noden van de bevolking erger werden en uitmondde in de zogeheten Período Especial. De autoriteiten riepen toen enkele ‘arbeidersparlementen’ bijeen met het doel de arbeiders de weg te wijzen, die was uitgestippeld om het land uit de crisis te helpen. Het was overduidelijk dat niemand geloof hechtte aan de hoofdrol die de arbeidende bevolking tijdens deze bijeenkomsten werd toegedicht. Het besluit om enkele initiatieven te nemen ten gunste van een vrije markt om de ernst van de crisis te verhullen, was al genomen door de machthebbers van het land en deze ‘parlementen’ dienden enkel om de gemoedstoestand van de bevolking te kunnen meten. Een van de initiatieven bestond uit de mogelijkheid om de arbeid als kleine ondernemer te vergroten en dat ging gepaard met de uitvaardiging van een belastingwet zodat deze cuentapropistas / kleine zelfstandigen net als de staatsbedrijven, door deze belastingen zouden bijdragen aan de begroting van het land.

500 peso’s
Hoewel de genoemde belastingwetgeving ook de betaling van belasting door werknemers van staatsbedrijven omvatte, werd er in officiële uitingen altijd op gewezen dat deze niet zouden worden geheven omdat de salarissen die de staat betaalde daarvoor te laag waren. Als men de zogeheten democratische participatie dus serieus zou nemen, zou een nieuwe consultatie van de bevolking nu logisch zijn, Maar die is er niet. Resolutie 261 werd in de maand juli uitgevaardigd door het Ministerie van Financiën en vanaf september moeten werknemers in staatsbedrijven daadwerkelijk bijdragen aan de sociale zekerheid en inkomstenbelasting. De bijdrage aan de sociale zekerheid moet betaald worden door arbeiders die een maandsalaris van 500 peso’s (20 dollar) of meer krijgen. De inkomstenbelasting wordt voldaan door personen die 2.500 peso’s (ongeveer 100 dollar) of meer ontvangen. Als we uitgaan van een gemiddeld maandsalaris in Cuba van 779 peso’s is de nieuwe belastingmaatregel – naast de al bestaande administratieve kortingen en de verplichte bijdrage aan de vakbond – plus de sterk gestegen kosten van levensonderhoud een aanslag op het inkomen.

ctc-lazaro-pena-fidel

Fidel Castro en Lazaro Peña (rechts) tijdens een congres

369 peso’s
Een arbeider die 500 peso’s per maand verdient, moet in veel gevallen 56 peso’s per maand inleveren voor de ‘gratis’ nieuwe koelkast die de overheid hem enkele jaren geleden dwong te kopen. Er zijn werknemers die een maandelijkse bijdrage moeten betalen omdat ze bouwmaterialen voor de reparatie van hun woning van de staat  ontvingen; ook 50 peso’s. En nu zou men hen met de invoering van de sociale zekerheid nog eens 25 peso’s laten inleveren. Aan het einde van de maand is zijn salaris dan gedaald tot 369 peso’s of 15 dollar. Wat is daarbij de rol van de vakcentrale CTC (Central de Trabajadores de Cuba), die minstens in theorie opkomt voor de belangen van de arbeiders? De vakcentrale heeft enkele seminars georganiseerd oom de arbeiders uit te leggen dat de nieuwe belastingmaatregelen wenselijk zijn. En binnenkort zullen we zien dat de secretaris-generaal Ulises Guilarte De Nacimiento door het land trekt om deze trieste vertoning af te ronden. Hij is overigens niet de enige die zoiets deed. In 1973 drong men er bij de toenmalige secretaris-generaal Lázaro Peña op aan het land in te gaan om de arbeiders ‘te overtuigen’ dat Wet 270 zou moeten worden ingetrokken. Die wet garandeerde arbeiders in dienst van de staat een pensioen dat gelijk was aan 100% van het salaris. De oude Peña gaf zijn laatste krachten en kon op het 13e congres van de CTC aankondigen dat nog hetzelfde jaar deze wet zou worden geschrapt. Pena zou kort daarna in maart 1974 overlijden.

Bron
* Diario de Cuba, 10 september 2016. Orlando Freire Santana werd in 1959 geboren in Matanzas, studeerde economie en publiceerde essays en verhalen. Hij woont in Havana.

Geleidelijk gaan Cubanen inkomstenbelasting betalen

Ongeveer anderhalf miljoen Cubanen in dienst van de overheid, zullen vanaf volgende maand moeten bijdragen aan de sociale zekerheid. Een deel van hen zal ook voor de eerste maal sinds 1959 inkomstenbelasting moeten betalen. De maatregel maakt onderdeel uit van de wens van de Cubaanse autoriteiten de economie stapsgewijs te moderniseren.

belastingen-impuestosFabrieksarbeiders zullen 5% belasting betalen aan sociale lasten wanneer zij 500 peso’s per maand of meer verdienen en 3 tot 5% aan inkomstenbelasting wanneer zij meer dan 2.500 peso’s per maand verdienen. Onderminister van Financiën Meisi Bolanos Weis zei vrijdag jl. dat het bedrag zal worden ingehouden door de werkgever. Om de groeiende ongelijkheid tegen te gaan ten gevolge van de markt georiënteerde maatregelen van president Raúl Castro en de afnemende rol van de staat, werd in 2012 de eerste belastingcode uitgevaardigd. In 1959 schafte Fidel Castro de belastingen af en werkte vrijwel elke Cubaan voor de staat tegen een laag loon. De overheid subsidieerde vervolgens de medische zorg, opvoeding, sport, cultuur, voedsel, vervoer en sociale zekerheid.

Geen inkomstenbelasting
Vorig jaar was het gemiddelde maandinkomen in Cuba 687 peso’s, dat is 25 dollar. Cuba telt 5 miljoen werknemers waarvan 80% in dienst van de staat. De nieuwe belastingmaatregel zal geleidelijk worden ingevoerd ‘als de omstandigheden het toelaten’. Sinds kort kent Cuba ook onroerend goedbelasting en belasting op erfenissen. Inkomstenbelasting werd aanvankelijk geheven bij eigenaren van kleine bedrijven, bij prominenten uit de cultuur en bij Cubanen die werken voor buitenlandse bedrijven en is sinds kort ook ingevoerd onder de honderdduizenden boeren en half miljoen kleine ondernemers of cuentapropistas in Cuba. De meeste werknemers in dienst van de staat zoals personeel in de gezondheidszorg en het onderwijs betalen geen inkomstenbelasting maar dragen sinds drie jaar wel bij aan de sociale lasten.

Bron
* Marc Frank van persbureau Reuters, 2 september 2016

Link

* Bericht op de website Cubadebate plus een PDF met de details van de nieuwe belastingmaatregelen.

Belasting betalen kostbaar tijdverdrijf kleine zelfstandigen

De groeiende groep van kleine ondernemers of cuentapropistas heeft problemen bij de betaling van hun belasting. Meestal wordt de belasting bij een bankfiliaal betaalt, maar daar staan vaak lange rijen wachtenden en ‘ik kan niet een hele dag in de rij gaan staan om mijn belasting te betalen’, aldus een handelaar in een gesprek met onafhankelijk journaliste María del C. Quintana Hechavarría.

Banco Nacional in Havana

Banco Nacional in Havana

Sinds begin jaren negentig kent Cuba kleine ondernemers of cuentapropistas. Tijdens de economische crisis die ontstond toen de Sovjet Unie de subsidies aan Cuba staakte, werden kleine winkeltjes toegestaan voor de verkoop van textiel, koffie, frisdranken en andere goederen op straat en als taxichauffeurs. Deze kleine zelfstandigen werkten in de marge van een door de staat gecontroleerde economie, maar kregen meer ruimte nadat de Cubaanse Communistische Partij daartoe in 2011 besloot. Officiële cijfers spraken in februari 2015 van 490.000 cuentapropistas in heel Cuba waarvan 130.000 in de hoofdstad Havana. Tussen december 2014 en februari 2015 werden alleen al 11.000 nieuwe cuentapropistas officeel bij de overheid ingeschreven.

Twee schalen
De overheid besloot toen inkomstenbelasting te gaan heffen – vijftig jaar lang betaalden Cubanen geen inkomstenbelasting – en stelde twee schalen in. Wie in een lage schaal valt, betaalt geen belasting, maar enkel een bedrag voor de vergunning en een bijdrage voor de sociale zekerheid. Amauri Gómez, een 41-jarige Cubaan die landbouwproducten verkoopt, is zo’n iemand uit de eerste en simpele schaal. Hij betaalt 200 peso’s voor zijn cuentapropistavergunning en ongeveer 260 peso’s elk kwartaal voor sociale zekerheid. Samen zijn dat 3.450 peso’s per jaar of 135 dollar. Cubanen die meer verdienen betalen ook voor hun sociale zekerheid en zijn wettelijk verplicht tot betaling van drie soorten belasting namelijk omzetbelasting tot 10% van hun inkomsten, belasting via een glijdende schaal voor het inhuren van een of meer medewerkers en een particuliere inkomstenbelasting. Deze inkomstenbelasting bedraagt 15% van de netttoverdiensten vanaf 10.000 peso’s en 20% vanaf 20.000 peso’s. Dat percentage stijgt tot 50% bij verdiensten tot 50.000 peso’s of bijna 2.100 dollar. De eerste 10.000 peso’s zijn belastingvrij.

bancometropolitano3Ook pensioenen
De belastingen, vergunningen en de bijdragen aan sociale zekerheid worden via de filialen van banken betaald. De favoriete bank is de Banco Metropolitano, een van de negen commerciële banken in Cuba. Maar die banken betalen ook al de maandelijkse pensioenen uit en nu de belastingbetalingen zo omvangrijk worden is het aantal klanten per dag enorm toegenomen. Kleine ondernemers moeten nu soms uren in de rij staan en klagen dat ze dagen moeten opnemen om hun belasting te kunnen voldoen. Suyi Gutiérrez, een 32-jarige straathandelaar in brood en gebak: ‘Het duurt eeuwen om je belasting te kunnen betalen. Er staan rijen mensen en vaak zijn niet alle loketten open.’ Het kost haar minsten 6 dollar per keer, een groot bedrag in een land waar het gemiddelde salaris 20 dollar per maand. Als het de dag is waarop de pensioenen worden uitbetaald, proberen mensen als Gutiérrez het niet eens want dat is ‘tijdverlies.’ Indira Oropeza, bankmedewerker in de wijk 10 de Octubre met veel cuentapropistas, zegt dat haar bank belastingbetalingen niet eens kan verwerken omdat er al ‘pensioenen, salarissen, spaartegoeden en dergelijke moeten worden uitbetaald.’ Tijdens drukke perioden sturen zij en haar collega’s de cuentapropistas naar andere banken. ‘Er komen elke dag nieuwe zelfstandige ondernemers bij,’ zegt zij maar ze heeft gehoord dat de bankmanagers de service aan de cuentapropistas willen verbeteren maar ‘tot nu toe zijn dit geruchten.’

Bron
* Freelance-reporter María del C. Quintana Hechavarría op de website van IWPR, The Institute for War & Peace Reporting

Hervormingen worden door domheid, corruptie en kwade bedoelingen afgeremd

Het jaar 2012 eindigde met een uitspraak van Raúl Castro dat willen we de Revolutie op leven en dood redden, de belemmeringen die de productie afremmen moeten worden weggenomen. Maar het probleem is dat de belemmeringen van de productieve krachten te maken hebben met het model dat wordt gebruikt. En het Cubaanse model, trouw gekopieerd uit de Sovjet Unie, bevat dezelfde bureaucratische zwakheden die het Europees socialisme ineen deed storten, zoals economische stagnatie, technologische achterstand en een vermindering van de landbouwproductie tot een minimaal niveau. BBC-correspondent Fernando Ravsberg bericht vanuit Havana hoe kwaadwillenden en onnozelen de hervormingen saboteren. Hier volgt zijn tekst op de website BBC Mundo met ook nu weer een groot aantal inhoudelijke reacties van bezoekers.

boerenmarktjanuari2013Sinds 2008 Cuba probeert dit model achter zich te laten, maar er zijn steeds mensen die stokken tussen de wielen van de wagen van de hervorming steken. Een van de duidelijkste voorbeelden is het verbod  om boeren hun eigen huis te laten bouwen op het land dat de staat hen in het kader van de hervormingen in bruikleen heeft gegeven. Er is in Cuba niemand die zo onnozel is en denkt dat boeren in de steden wonen en elke ochtend – met welk transportmiddel? – naar hun eigen stuk land reizen. Bovendien weet iedereen heel goed dat dieven ’s nachts op die onbewoonde stukken grond azen op de gewassen van het land. De regering heeft er vier jaar over gedaan om de landbouw vrijer te maken, maar er zijn nog veel meer stokken tussen de wielen gestoken zoals de distributie en marketing van landbouwproducten, die nu gecentraliseerd is en in handen van een bureaucratie, die heeft bewezen de meest inefficiënte van het land te zijn.

Belasting
Het nieuwe belastingstelsel is een ander voorbeeld. Men had een einde kunnen maken aan het systeem van zowel nationaal als internationaal veelvuldig gekritiseerde arbeidscontracten waarbij werkgevers in harde valuta uitbetalen en de werknemers in nationale peso’s hun geld ontvangen. Velen hadden gehoopt dat er een einde zou worden gemaakt aan deze staatsuitzendbedrijven waar het grootste deel van het salaris van een werknemer wordt achtergehouden, maar dat gebeurde niet. Nu heeft de staat een tweede stroom van inkomsten waarbij naast de belastingheffing op salarissen ook nog eens de parallelle inkomsten worden belast.

paardenwagencarreta_cuba_384x216_raquelperezLange debatten
Vaak zijn de stokken in de wielen de lange en eindeloze debatten waarin over onbelangrijke zaken wordt gesproken en voorkomen wordt dat de natie zich uitspreekt over de thema’s die werkelijk invloed hebben op de nationale economie en de hervormingen efficiënter zouden maken. Zo is er maanden gesproken over de vrije verkoop van auto’s om uiteindelijk elke opening onmogelijk te maken door nieuwe regeltjes. De strop zit weliswaar losser om de hals, maar het gaat millimeter bij millimeter terwijl de maatschappij vraagt om veel meer lucht.

Zelfstandig ondernemerschap
Een van de sleutelmaatregelen is de groei van het zelfstandig ondernemerschap, bedoeld om de arbeidskrachten op te vangen die ontslagen worden bij de onproductieve staatsbedrijven, die om te kunnen functioneren nu nog de winsten opslorpen van hen die echt produceren. Niet minder dan 72% van de bedrijven die eind vorig jaar in de provincie Ciego de Avila werden gecontroleerd hebben gebrekkige verkoop- en productieplannen, naast een administratieve chaos en gebrek aan controle, aldus het rapport van de nationale staatsaccountant. Het is juist dat de regering een alternatief aanbiedt aan deze werklozen, maar ook vreemd dat het jaren duurt voordat er toestemming komt om stedelijke coöperaties op te richten, de enige mogelijkheid voor hen om hun schaarse middelen bij elkaar te leggen met de bedoeling qua arbeid onafhankelijk te kunnen opereren.

Gladys Bejerano, nationaal accountant

Gladys Bejerano, nationaal accountant

Democratisering van diefstal
Een andere factor voor het overleven van de economie is de strijd tegen de corruptie, geleid door de nationale accountant, die in Cuba Contraloría General wordt genoemd. Haar successen zijn belangrijk, maar hebben het fenomeen niet doen verdwijnen maar het slechts afgezwakt waardoor de kosten voor de staat minder zijn. En de strijd tegen de corruptie heeft nog geen preventief effect op want de Cubaanse media wordt hierover het zwijgen opgelegd. En als iemand informatie opeist, zoals partijprominent Esteban Morales in Havana, wordt geprobeerd ook hem het zwijgen op te leggen. Een paar dagen terug zei een vriend en babalaopriester dat ‘als het buiten Cuba gebeurt, dit verschrikkelijk is, rijken die anderen die sterven van de honger, beroven maar hier stelen we tenminste allemaal.’ De democratisering van de diefstal leek hem een goed zaak. Zo’n houding is het gevolg van een pers die ‘aanklaagt’ hoe enkele jongeren een publieke telefoon vernielen om aan wat kleingeld te komen, maar niets publiceert over de corruptie en malversaties bij het miljoenproject van de onderzeese telefoonkabel tussen Venezuela en Cuba.

Richting aangeven
Het jaar 2013 start, net als dat van 2012, met het afschaffen van absurde regels waardoor het leven van mensen gemakkelijker zal worden, maar laat na het sociaaleconomisch toekomstmodel te formuleren en de richting die het land in slaat. En de nationale accountant Gladys Bejerano begrijpt dat zij niet kan volstaan met overheidscontroles want ‘het moeten de gemeenschap en de arbeiders zijn die mede controleren om op alle niveaus de corruptie op te ruimen omdat deze de voortgang van de Revolutie op het spel zet.’ De hervormingen moeten de steun van de mensen hebben en dat zou veel effectiever zijn als men ook vermeldt welke de weg is die wordt ingeslagen. Het is de enige mogelijkheid om hen te identificeren en tegemoet treden die, door onkunde of kwade bedoelingen, de veranderingen saboteren.

Link
* Weblog van de kritische communist Esteban Morales over ‘mentaliteitsverandering’.’

Particulier ondernemerschap in Cuba groeit langzaam (1)

Sergio Luis Suárez (24) is een van de nieuwe gezichten van de ontluikende ondernemersklasse van Cuba. Hij knipte vroeger haren voor geld voordat het legaal was, maar nu heeft hij een vergunning van de overheid en heeft hij de voorzijde van het appartement van zijn moeder veranderd in een geïmproviseerde salon. Zijn maandelijkse winst is ongeveer $25, voor 50 cent per knipbeurt.

Een kapster die eigen baas of ‘cuentapropista’ is

Yaceli Hidalgo is een ander voorbeeld. Ze opende een klein restaurant, met als startgeld bijna 4.000 dollar van haar familie in Italië. In deze oostelijke stad, is haar restaurant een van de 19 etablissementen, in het Spaans bekend als paladares, die vooral eten bereiden voor toeristen en Europese gepensioneerden die een deel van het jaar doorbrengen in Cuba. De zaken gaan zo goed dat haar restaurant nu 14 maanden open is. Overal in Cuba zijn er legio mensen zoals Suarez en Hidalgo – ondernemers die voor zich zelf beginnen als slotenmakers, loodgieters, elektriciens en dergelijke. Ze waren er altijd al, maar werkten op een kleinere schaal, illegaal, in de informele economie. ‘Ik kan meer geld verdienen,’ legt Suárez uit, in vergelijking met het officiële maandsalaris van $ 20 van de regering.

Economische openheid
In de afgelopen 24 maanden heeft de communistische regering van Cuba een aantal economische openingen aangekondigd bedoeld om de opgeblazen overheid te snoeien met 1 miljoen banen en om tijd te winnen terwijl het land overgaat van het bewind van de twee Castro broers die geregeerd hebben sinds 1959, maar nu allebei in de tachtig zijn. De hervormingen betreffen onder andere uitgebreidere mogelijkheden voor zelfstandigen, een liberalisering van de regels voor familie-restaurants, een grotere flexibiliteit voor de Cubaanse boeren om hun producten te verkopen en zelfs de creatie van vastgoed markten in grote steden als Havana en Santiago.

Bodega of staatswinkel met de tekst: Er is geen olie

Kleinschalige beroepsuitoefening
De meeste van de 181 nieuwe toegestane categorieën voor zelfstandigen betreffen ongeschoold werk en diensten die het meest relevant zijn in stedelijke gebieden – schoonheidssalons, kappers, loodgieters en dergelijke. Volgens cijfers van de overheid, zijn er al 371.000 licenties toegekend. De hervormingen blijven echter verre van alles wat lijkt op vrije markt kapitalisme. Veelzeggend is dat geneeskunde en wetenschappelijk onderzoek niet tot de mogelijkheden behoren en ook niet een aantal technische banen die de overheid onder haar controle heeft gehouden. En er is geen groothandel, die goederen en diensten leveren aan de groeiende klasse van ondernemers.

Geen opleiding
Programma’s om te leren hoe een bedrijf te runnen zijn ook zeldzaam, maar de rooms-katholieke kerk biedt nu business-training programma’s in Havana. Er is geen noemenswaardig handels- of beroepsonderwijs. Er is helemaal geen kapitaal voor landbouw. Uit gesprekken met de nieuwe ondernemers blijkt dat Cubanen de veranderingen verwelkomen. Maar velen blijven op hun hoede, zich ervan bewust dat een soortgelijke opening 20 jaar geleden dicht klapte toen de economische crisis, veroorzaakt door de ineenstorting van de Sovjet-Unie in 1991, overwonnen was.

Bron
* Miami Herald, 18 april 2012