Buitenlanders kunnen tot 100% investeren in Cuba (2)

logoAsamblea-Nacional-del-Poder-PopularIn Havana zijn vanochtend de besprekingen in de Nationale Vergadering over de nieuwe investeringwet begonnen. Cuba wil buitenlandse investeerders verleiden tot meer activiteiten; 100% deelname van buitenlands kapitaal wordt mogelijk en een reeks van tegemoetkomingen op het gebied van belastingen worden in het vooruitzicht gesteld. Enige onduidelijkheid bestaat over de vraag of ook Cubanen in het buitenland – in veel gevallen de politieke vijanden van Havana – toestemming krijgen op Cubaans grondgebied actief te worden. De nieuwe ondernemers-voor-eigen-rekening (cuentapropistas) die Cuba sinds enige tijd kent, zijn volgens de wet uitgesloten van activiteiten in nationale of internationale bedrijven.

De Kamercomissie voor grondwettelijke en juridische aspecten van economische kwesties bijeen

De Kamercommissie voor Grondwettelijke en Juridische aspecten voor Economische Kwesties bijeen

De toestemming voor buitenlandse investeringen zal afhangen van de sector, modaliteiten en de karakteristieken en zal genomen worden door de volgende organisaties van de staat:
De Staatsraad (voor de exploitatie van grondstoffen en voor publieke diensten als transport, communicatie, aquaducten, elektriciteit, openbare werken of de exploitatie van eigendommen in het publieke domein)
De Raad van Ministers (o.a. de ontwikkeling van onroerend goed, ondernemersactiviteiten die onderdeel uitmaken van de gezondheidszorg, het onderwijs en militaire instituten en andere buitenlandse investeringen die niet de toestemming van de staat nodig hebben.
• Het Hoofd van de Centrale Administratie van de Staat.
Wie een joint venture wil opzetten of een bedrijf met volledig buitenlands kapitaal, moet zich tot de Minister van Buitenlandse Handel en Buitenlandse Investeringen wenden.

Het reuzeproject van Mariel met vooral Brazilliaans kapitaal

Het reuzeproject van Mariel met vooral Braziliaans kapitaal

De opbrengsten en betalingen die voortkomen uit de activiteiten van joint ventures, nationale investeerders en buitenlandse investeringen worden gekanaliseerd via bankrekeningen in het nationale bankwezen. Investeerders zullen ook toegang hebben tot de financiële instituties van dit land.

Joint ventures en nationale investeerders die deel uitmaken van een internationaal economische partnerschap kunnen rekeningen op een vrij te verhandelen buitenlandse munt, met toestemming vooraf van de Centrale  Bank in Cuba.

Joint ventures en nationale en buitenlandse investeerders die deel uitmaken van een internationaal economische partnerschapscontract, en ondernemingen met 100% buitenlands kapitaal hebben het recht alles te importeren en te exporteren wat voor hun activiteiten noodzakelijk is. Zij kunnen van het Ministerie van Buitenlandse Handel en Buitenlandse Investeringen toestemming krijgen een economisch stimuleringsfonds op te richten voor hun Cubaanse arbeiders en buitenlanders die permanent in Cuba verblijven.

capitoolmetvlagllhavanaa-620x270Personeel aantrekken
Cubanen of buitenlandse werknemers die permanent in Cuba verblijven en diensten verlenen aan joint ventures, uitgezonderd directeuren en managers, zullen aangesteld worden door een agentschap onder leiding van het Ministerie van Buitenlandse Handel en Buitenlandse Investeringen en moeten toestemming hebben van het Ministerie van Arbeid en Sociale Zekerheid. Permanent in Cuba verblijvende werknemers zullen in nationale peso’s (cup) worden betaald via dit agentschap. De praktijk dat buitenlandse bedrijven  dus in buitenlandse valuta de Cubaanse overheid voorzien van de nodige financien voor de uitbetaling van de salarissen van Cubaanse arbeiders, blijft bestaan.

Belastingvoordelen
Buitenlandse investeerders die deelnemen aan joint ventures of partner zijn in internationale economische contracten ( een samenwerking van nationale en buitenlandse investeerders bij de productie van diensten) betalen geen belastingen op het privé inkomen.

Joint ventures en nationale en buitenlandse investeerders betrokken bij internationale partnercontracten betalen geen belasting voor het gebruik van arbeidskrachten.
Joint ventures en nationale en buitenlandse investeerders betrokken bij internationale partnercontracten kunnen vrij en zonder betalingen van douanerechten, onderdelen, materialen en apparatuur nodig voor het proces van investeringen, invoeren in overeenstemming met de regels van het Ministerie van Financiën en Prijzen.

Wet op Buitenlandse Investeringen

Wet op Buitenlandse Investeringen

Joint ventures, nationale en buitenlandse investeerders die deelnemen aan internationale ontwikkelingscontracten zijn tijdens de uitvoering van de investeringen, vrijgesteld van de betaling van territoriale belasting voor de lokale ontwikkeling.

Nationale en buitenlandse investeerders die deelnemen aan internationale partnerschapscontracten betrokken bij hotelmanagement en die belasting betalen volgens de Wet op de Belastingen en de regelingen die daaruit voortvloeien, zijn niet vrijgesteld van belastingbetaling. Buitenlandse investeerders zijn vrijgesteld van belastingbetaling op verkopen en diensten.

De landelijke douane-autoriteiten van de Republiek kunnen natuurlijke en legale personen speciale voorzieningen bieden bij douane-formaliteiten, mits in overeenstemming met de geldende wetten.

Het Ministerie van Financien en Prijzen (…) kan gedeeltelijke en volledige ontheffingen toestaan, tijdelijke of permanente financiele voordelen aanbieden in overeenstemming met de wet, aan elke sector met buitenlandse investeringen die de wet erkent.
In de speciale ontwikkelingszones (bijvoorbeeld de vrijhaven Mariel, redactie) zal de wet worden toegepast inclusief de aanpassingen waarin speciaal beleid voorziet. Wanneer de investeringen in deze sector winstgevend zijn, kunnen nieuwe regelingen in overeenkomst met de wet worden getroffen.

Loonbelasting wordt betaald door de joint ventures, de nationale investeerders en de buitenlandse investeerders die deel uitmaken van internationale economische partnerschapscontracten.

Joint ventures, de nationale investeerders en de buitenlandse investeerders die deel uitmaken van internationale economische partnerschapscontracten zullen 8 jaar lang uitgezonderd worden van loonbelasting, te rekenen vanaf de dag van oprichting van het bedrijf en de Raad van Ministers kan deze periode verlengen.

Bron
Progreso Weekly, 26 maart 2014

Noot
* Wat betreft de mogelijke rol van buitenlandse investeerders bestaan er verschillende opvattingen onder economische specialisten. Zo zou de nieuwe Wet op Buitenlandse Investeringen de mogelijkheid bieden dat Cubanen in het buitenland zaken kunnen doen met Cuba. De uitgeweken econoom Elías Amor ontkent die opening naar de Cubaanse emigratie. Hij wijst op de dubbelzinnige teksten in de wet als het gaat om de personen en bedrijven die in de toekomst in Cuba kunnen investeren. Die formuleringen verschillen weinig van de formulering in de reeds bestaande tekst op de buitenlandse investeringen. ‘Hoe, dan ook, de autoriteiten zijn degenen die uiteindelijk toestemming geven en zij behouden dus de vrijheid om te bepalen of de investeringen hen bevallen of niet.’ De vraag blijft dan nog waarom het bericht dat Cubanen in het buitenland in de toekomst kunnen investeren werd verspreid door het tijdschrift OnCuba in Havana, een regimegezinde publicatie geleid door de Cubaans-Amerikaanse zakenman Hugo Cancio en ook de website Progreso Semanal, pro-castrosite in de VS dergelijke berichten met stelligheid verspreidde.

Minister Malmierca met de Eurocommissaris Karel de Gucht

Minister Malmierca (rechts) met  Eurocommissaris Karel de Gucht

Vanochtend probeerde Rodrigo Malmierca, Minister van Buitenlandse handel en Buitenlandse Investeringen (MINCEX), de verwarring over de positie van Cubaanse investeerders in het buitenland te bezweren. Hij zei dat ‘de wet het niet verbiedt en de politiek het niet bevordert.’ Malmierca beantwoordde o.a. een vraag van Irma Shelton, een journalist van de Cubaanse televisie die ook volksvertegenwoordiger is. Malmierca benadrukte dat iedereen de mogelijkheid heeft ‘voor zover het om personen gaat die geen tegengestelde posities innemen tegenover het revolutionair proces, noch verbonden zijn met de terroristische maffia van Miami en die verder via hun handel een substantiële en interessante bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het land via buitenlandse investeringen.’ (…) ‘Wanneer blijkt dat er zo’n type Cubaan achter een investering schuil gaat, zal deze onmiddellijk worden stopgezet.’

Link
* Website OnCuba

Buitenlanders kunnen tot 100% investeren in Cuba (1)

Cuba gaat open voor buitenlandse investeerders. Zaterdag neemt de Nationale Assemblee van het communistische eiland een wet aan die het aantrekken van buitenlands kapitaal zo goed als vrij maakt. Investeerders kunnen rekenen op acht jaar belastingvrijstelling, deelname tot 100% buitenlands kapitaal en de zekerheid dat hun bedrijven niet meer door de Cubaanse staat onteigend kunnen worden.
Afgelopen dinsdag werden journalisten geïnformeerd in het gebouw van de Nationale Assemblee waar de wet zaterdag aanstaande in stemming komt. De Castrogezinde website Progreso kreeg vanuit betrouwbare bron een tekst over deze informatieve bijeenkomst. De journalisten werden voorgelicht door José Luis Toledo Santander, voorman van de Commissie voor Constitutionele en Juridische Zaken van de Assamblee en Deborah Rivas Saavedra, directeur-generaal voor investeringen aan het Ministerie van Buitenlandse Handel en Investeringen (MINCEX).

Foto: Toerisme is een van de aantrekkelijke sectoren voor investeerders

Foto: Toerisme is een van de aantrekkelijke sectoren voor investeerders

Waar en hoe?
Binnen het Cubaans nationale territorium kunnen ondernemingen betrokken bij buitenlandse investeringen, rekenen op volledige wettelijke bescherming en zekerheid.

Alle sectoren zijn in principe toegankelijk voor buitenlandse investeringen behalve de gezondheidssector, het onderwijs en de militaire instellingen, uitgezonderd de ondernemingen die onder de Cubaanse strijdkrachten vallen.

Investeringen in onroerend goed, de verkoop van eigendom en eigendomspapieren worden toegestaan. Het onroerend goed mag gebruikt worden voor particuliere huisvesting of toerisme: ook kan het gebruikt worden voor huisvesting en kantoren van legale personen uit het buitenland of met de bedoeling het toerisme te bevorderen.

Voor investeringen gelden de volgende varianten:
a). Gemengde ondernemingen of joint ventures
b). Internationale economische partnerschapcontracten (risico contracten voor bijvoorbeeld de exploratie van natuurlijke hulpbronnen, de bouw, de agrarische productie, bouw- en management van hotels; productie of diensten en contracten voor de ontwikkeling van de nationale dienstverlening)
c). Bedrijven met volledig buitenlands kapitaal. Joint ventures mogen kantoren en filialen vestigen zowel op Cubaans grondgebied als daarbuiten en zij kunnen deelnemen in bedrijven in het buitenland. In het geval van een bedrijf met volledig buitenlands kapitaal, voert de investeerder alle management uit, beschikt over alle rechten en draagt alle verplichtingen.

Hotel in aanbouw in Vardero

Hotel in aanbouw in Varadero

Onder een buitenlandse investeerder wordt ‘de natuurlijke of legale persoon bedoeld die buiten Cuba gevestigd is met buitenlands kapitaal, of deelneemt in een bedrijf met volledig buitenlands kapitaal, of optreedt als partij in een internationaal economisch partnercontract.’

Nationaliteit
Er wordt geen verschil gemaakt naar nationaliteit of burgerschap. Cubanen die buiten het land wonen worden gerekend tot de categorie ‘buitenlandse investeerder’. Een ‘nationale investeerder’ is een legale persoon met Cubaanse nationaliteit die op Cubaans territorium woont en deelneemt als aandeelhouder in een joint venture of partij is in een internationaal partnercontract.’

Cubanen als natuurlijke personen, kunnen geen investeerder zijn. Ook Cubaanse kleine ondernemers of cuentapropistas worden niet als legale personen beschouwd omdat zij als individuen niet beschouwd worden als ondernemingen of partners. Boerencoöperaties in Cuba, kunnen als legale persoon, investeren.

Bron
* Progreso Weekly, 26 maart 2014

Cuba is ‘hoog risico’ voor buitenlandse investeerders

De politieke risico’s bij buitenlandse investeringen in Latijns-Amerikaanse landen worden ‘zeer hoog’ genoemd voor de twee landen Venezuela en Haïti en ‘hoog’ voor landen als Argentinië, Bolivia, Ecuador en Cuba. Dat concluderen de samenstellers van de ‘de landkaart voor politieke risico’s’ (Mapa de Riesgo Político 2013), een analyse van  Aon.

political-risk-map-20101

In het geval van Cuba zijn de belangrijkste problemen: de betaling van schulden, storingen in leveranties, onvermogen van de overheid om zaken te stimuleren, de politieke bemoeienis en de risico’s bij en kwetsbaarheid van de bancaire sector. Vergeleken met de studie van vorig jaar, is het aantal landen en gebieden die hun kwalificatie verbeterden gestegen met 13, terwijl in 12 van de 163 landen de situatie is verslechterd.

Verzekeringen
Om het risiconiveau te bepalen hebben Aon y Roubini ook een analyse gemaakt van de opvattingen van 20 verzekeringen. Daarbij is gelet op de overmakingen van deviezen, het wetgevende systeem en de regelgeving, de politieke bemoeienis, het politiek geweld en de betaling van schulden. Latijns-Amerikaanse landen waar de situatie is verbeterd, zijn Barbados en Guatemala.  Panama  en Paraguay zijn verslechterd. Voor investeringen in landen als Argentinië, Bolivia, Ecuador en Cuba worden de risico’s ‘hoog’ genoemd.

Link
* De landkaart met de politieke risico’s voor buitenlandse investeringen

Washington: ‘Raúl Castro dringend op zoek naar buitenlandse investeerders’

Havana wil op korte termijn buitenlandse investeerders aantrekken om makkelijker te kunnen beschikken over harde valuta en buitenlandse kredieten,  zeker na de dood van de Venezolaanse president Hugo Chávez. Dat concludeert  de directeur van de National Intelligence, James R. Clapper, in een  bijeenkomst van het Veiligheidscomité van het Huis van Afgevaardigden in de VS.

Chavez (midden) en Raul Castro links

Chavez (midden) en Raúl Castro rechts

James Clapper zei verder dat het een prioriteit van de regering van Raúl Castro is ‘te garanderen dat de economische hervorming niet zal leiden tot een grotere druk tot een politieke opening of meer individuele rechten.’ Hij verwees naar maatregelen zoals de verruiming van mogelijkheden van particuliere ondernemers, de verkoop van huizen en auto’s, die ‘weliswaar populair zijn maar niet hebben geleid tot meer groeí,’ aldus de expert.

Harde onderdrukking
Clapper wees er ook op dat de harde onderdrukking van vreedzame protesten en de snelle toename van kortstondige arresten bewijzen dat ‘de economische veranderingen niet gekoppeld zijn aan politieke veranderingen.’ Wat de nieuwe migratieregels betreft, zegt Clapper dat die hebben geleid tot ‘een bescheiden groei van het aantal aanvragen voor een Amerikaanse visum’ en dat landen in de regio ook geen opvallende stijging waarnemen van bezoekende Cubaanse burgers.

Steun Venezuela
Clapper gaf geen verdere details over de wijze waarop Havana zich heeft voorbereid op de dood van Chávez, die tijdens zijn 14-jarig bewind enorme financiële steun aan Cuba heeft geboden. Over Venezuela zei Clapper dat de plaatsvervangende president Nicolás Maduro gezien moet worden als ‘een oude bondgenoot van Chávez, die bijna zeker de socialistische politiek van Chávez zal voortzetten.’ Maduro staat op 14 april tegenover oppositieleider Henrique Capriles tijdens verkiezingen voor de opvolging van Chávez, die vorige week overleed.

Ondernemersklimaat
Clapper voorspelde dat de nieuwe regering in Venezuela geconfronteerd zal worden met een sterk verslechterd ondernemersklimaat en een groeiend gebrek aan macro-economisch evenwicht en dat ‘de aangegane schulden een aanzienlijk deel van de olie-inkomsten zullen consumeren, hoewel de prijzen voor olie hoog blijven’. Aan de bijeenkomst namen ook de directeur van de CIA, John Brennan; de directeur van de FBI, Robert Mueller, de directeur van de Militaire Inlichtendienst Michael en de directeur van het Nationaal Centrum voor Aititerrosime, Matthew Olsen, deel.

Bron
* Diario de Cuba

‘Economische opening is enige weg naar civil society’

De Cubaans-Amerikaanse ondernemer Carlos Saladrigas sprak met de website Diario de Cuba over de economische hervormingen van Raúl Castro en over de katholieke kerk op het eiland. Carlos Saladrigas is een succesvol ondernemer en co-president van de Cuba Study Group die emoties oproept zowel aan deze als gene zijde van de Golf van Florida. Op dit moment is hij ondernemer in de gezondheidszorg en besteedt een deel van zijn tijd aan de actieve politiek. Afgelopen week nam hij deel aan een conferentie in Mexico met de titel Cuba 2013: Werkelijkheden en Verwachtingen, georganiseerd door de Duitse ngo Konrad Adenauer Stiftung.

Carlos Saladrigas

Carlos Saladrigas

U zei dat men binnen 24 maanden in Cuba een wet zal aannemen die ook ruimte schept voor buitenlandse investeringen. Waarom denkt u dat?
‘Ik meen dat het noodzakelijk is dat Cuba buitenlandse investeringen aantrekt en investeringen schept in het land. De omvang van de huidige investeringen zijn laag en men kan geen groei bewerkstelligen zonder investeringen. Ik denk dat men binnen 24 maanden, misschien al eerder, enkele maatregelen zal afkondigen. Het is duidelijk dat er zich langzaam een markt ontwikkelt tussen Miami en Cuba. maar de nieuwe Cubaanse douanewetgeving lijkt deze ontwikkelingen te blokkeren. Die maatregelen lijken die ontwikkelingen af te remmen, maar ik geloof niet dat ze bedoeld zijn om er een einde aan te maken. Dat hoop ik in elk geval want het is zeer belangrijk. Die stroom geld maakt nu al deel uit van een groeiende economie van kleine bedrijven en het vormt de belangrijkste bron op dit moment om dergelijke kleine bedrijven op te zetten. En het is niet alleen geld uit Miami, maar het komt ook uit Panama, Spanje, Dominicaanse Republiek en Venezuela. Het is een opening die moet doorgaan, ook al besluiten zij op dit moment die economische activiteit wat af te remmen.’

Traagheid
Wil men fouten verbergen nu ook de wijze waarop de tewerkstelling van werknemers (de eerder ontslagen arbeiders bij staatsbedrijven) in een eigen baan, is mislukt?

‘Zeker, er zijn heel veel zaken vertraagd. De president zelf heeft gezegd dat men de vele ontslagen werknemers uit de staatssector te werk moet stellen, maar daar is men helemaal niet in geslaagd. De landbouwhervorming heeft weinig resultaat opgeleverd en geen van de veranderingen heeft tot nu toe geleid tot grote effecten op de macro-economische ontwikkelingen van het eiland. Zeker, het heeft effect gehad op het leven van de man of vrouw die via zijn eigen bedrijfje nu zelf geld verdient. Maar men moet zich bewust zijn dat de hervormingen zo traag en voorzichtig zijn dat ze voor hen niet het verwachte effect hebben. Daarom is er geen ander alternatief dan de hervormingen te verdiepen, misschien per sector. maar het moet gebeuren.’

Mensenrechten versus Business

Kleine ondernemer die serviesgoed op straat aanbiedt

Kleine ondernemer die serviesgoed op straat aanbiedt

Men beschuldigt u ervan dat u de business boven de mensenrechten plaatst. Wat is uw mening hierover?
‘Ja, dat zegt men. Men heeft mij ervan beschuldigd dat ik bedrijven wil vestigen in Cuba. Maar ik ben duidelijk; niemand van ons heeft bedrijven in Cuba en heeft ook niet de intentie die te willen. Wij willen vooral ons volk helpen. En we geloven dat de economische vrijheid ook een fundamenteel mensenrecht is, dat men moet verdedigen. Een economische opening is  de enige mogelijkheid om een civil society in Cuba te ontwikkelen.’

Is u tijdens uw bezoeken aan Cuba ooit de suggestie gedaan vanuit de regering om in het land te investeren of deel te nemen in een bepaalde sector?
‘Nee, ik geloof niet dat deze openheid op dit moment bestaat, maar dat kan natuurlijk nog gebeuren. Ik denk dat de Cubaanse ballingengemeenschap de potentie heeft om een belangrijke rol te spelen in Cuba, ook omdat het land die nodig heeft, maar gezien de uitspraken van de Minister van Economische Zaken is er nu nog niet veel ruimte voor mogelijke investeringen vanuit de diaspora. Hij zegt dat Cuba enkel geïnteresseerd is in megamiljoenen investeringen en die van een geringere omvang van 10, 20, 50, 100 miljoen negeert. Die zijn juist buitengewoon belangrijk in elke economie omdat ze gebruikt worden in sectoren waar sprake is van het scheppen van werkgelegenheid.’

Opvolger kardinaal Ortega

Kardinaal Ortega en de vrouw van Oswaldo Paya op 24 juli 2013

Kardinaal Ortega begroet de vrouw van Oswaldo Payá op 24 juli 2012 tijdens de begrafenisdienst

Betekende de aanwezigheid van kardinaal Ortega van Havana bij de begrafenis van Oswaldo Payá dat er sprake was van toenadering tussen de kerkelijke leiding en de lekendissident, die toch uit elkaar waren gegroeid?
‘Ik geloof dat ondanks de verschillen, Payá zich nooit van de kerk verwijderde en de kerk niet van Payá. Hij was een betrokken katholiek en de kerk laat zijn kinderen nooit in de steek. Er waren wel verschillen zoals je die met iedereen wel hebt. Dat is deel van het dagelijks leven.’

We naderen het einde van de ambtsperiode van kardinaal Jaime Ortega. Hoe oordeelt u over zijn rol voor het aartsbisdom van Havana?
‘Als ondernemer kijk ik naar de resultaten die uiteindelijk worden geboekt. Beide kanten hebben een prijs betaald, maar het resultaat telt uiteindelijk. En hoewel we van mening kunnen verschillen over enkele van zijn uitspraken, laat de kardinaal een belangrijke erfenis achter voor Cuba en daar mag hij trots op zijn. Hij leidde de kerk in Cuba op een belangrijk moment, een moment van groei en versterking van de basis. In zekere zin heeft hij het regime steeds opnieuw uitgedaagd mee te doen en belangrijke dingen voor de kerk te bereiken. Nu is het moment om die te consolideren en te zorgen dat de kerk vooruit gaat als een belangrijke speler in de civil society in Havana.’

Nieuwe historische realiteit
De nieuwe aartsbisschop treedt op een historisch geheel ander moment voor Cuba aan. Hoe zal zijn profiel moeten zijn van de nieuwe aartsbisschop. Dat vraag ik u als ondernemer, niet als katholiek.

‘Dat weet ik niet want zoals ik de zaken zie, hoeft dit nog niet noodzakelijkerwijs de zienswijze van Rome te zijn. Er zijn veel aspecten waar Rome mee zal rekening houden bij de benoeming van een nieuwe aartsbisschop. Er zijn veel bisschoppen in Cuba die een waardig opvolger van de aartsbisschop van Havana kunnen zijn. Maar de aartsbisschop van Havana is niet de primaat van Cuba want deze positie wordt ingenomen door de aartsbisschop van Santiago de Cuba, op dit moment bisschop Dionisio García. Maar het aartsbisdom is wel belangrijk omdat het ook gaat om de hoofdstad van het land. Ik vertrouw erop, als katholiek, dat de Heilige Geest de kerk zal helpen bij een juiste keuze, voor Cuba en de kerk.’

Bron:
* Michel Suárez, Diario de Cuba
Link
* Cuba Study Group

Raul Castro in Chili: ‘Ik blijf maar één jaar’

Met de benoeming maandag van de Cubaanse president Raúl Castro tot voorzitter van de CELAC, de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische landen, is de rol van Cuba in Latijns Amerika versterkt. De politiek van isolement en confrontatie bijvoorbeeld via het Amerikaans embargo verliest aan invloed; Canada en de VS maken dan ook geen deel uit van deze Comunidad de Estados Latinoamericanos y del Caribe, CELAC. De Cubaanse president was zich blijkbaar bewust van het feit dat zijn voorzitterschap omstreden is. ‘Maak u zich geen zorgen, want ik blijf maar 1 jaar als voorzitter,’ grapte hij.

Raul Castro ontvangt de voorzittershamer van de Chileens president Pinera.

Raúl Castro ontvangt de voorzittershamer van de Chileense president Pinera.

Cuba
De verkiezing voor één jaar van de Cubaanse president valt samen met de actualisering van het socialistisch model in Cuba, de hervormingen die er plaatsvinden en de economische steun die Cuba nodig heeft om die hervormingen realiseren. De CELAC-landen leveren 8% van het Bruto Intern Product op wereldschaal en de nationale economieën vertoonden de laatste twee jaar een gemiddelde groei van 3%. Vorig jaar werd de rol van Cuba al duidelijk in deze richting toen een meerderheid van de Latijns-Amerikaanse landen wensten dat Cuba zou worden uitgenodigd voor de Top van de Amerika’s die toen in Colombia werd gehouden. In 1962 was Cuba uit de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) gestoten ondermeer op initiatief van de VS. De nieuwe positie van Cuba wordt ook zichtbaar bij de dialoog over de vrede in Colombia die in Havana plaatsvindt en waar de regering van Manuel Santos en de FARC met elkaar spreken over het vredesproces.

Doodstraf
Raúl Castro waarschuwde dit weekend in Chili dat Cuba niet wil overgaan tot een verbod op de doodstraf. Hoewel de uitvoering van de doodstraf is opgeschort, acht Castro deze noodzakelijk in de strijd tegen de drugsmisdaad. Wij bestrijden de drugs die ons beginnen te bedreigen ‘op leven en dood’. Hij wees op de ‘nefaste dreiging ’die de drugshandel vormt voor Mexico en Midden Amerika. Blogger Yoani Sanchez laat via Twitter weten dat veel Cubanen zich hebben gestoord aan de bewering van Castro dat er ‘in Cuba geen drugs’ zijn. ‘Door wie laat die Raul Castro zich eigenlijk informeren?’, zegt iemand haar op straat.

Op zondag waren tijdens de ontmoeting tussen regeringsleiders van de CELAC en die van Europese Unie, de Duitse leider Angela Merkel en de Cubaanse president Castro in een en dezelfde ruimte aanwezig. Op bijgaande video lijkt het erop dat Merkel alle moeite doet Raúl Castro te negeren.

Op zondag waren tijdens de ontmoeting tussen regeringsleiders van de CELAC en die van Europese Unie, de Duitse leider Angela Merkel en de Cubaanse president Castro in een en dezelfde ruimte aanwezig. Op bijgaande video lijkt het erop dat Merkel alle moeite doet Raúl Castro te negeren.

Winst Venezuela
Tijdens het overleg tussen de CELAC en Europese Unie werden spanningen voelbaar tussen het Europees blok en landen als Bolivia, Argentinië en Venezuela. Aanleiding was een zinsnede over de juridische bescherming van buitenlandse investeringen in Latijns Amerikaanse landen. De tekst drong aan op ‘respect en juridische garanties’ voor investeringen. Door druk van Venezuela werd dit deel van de slotverklaring afgezwakt. In de definitieve tekst onderschrijven de twee regio’s het belang van ‘stabiele en transparante’ regelingen die ‘legale zekerheid bieden aan economische actoren in de regio.’ Ook werd steun uitgesproken aan investeringen en internationale handel ‘als bron voor duurzame ontwikkeling.’

Linken
* De toespraak van president Raúl Castro (video 26 minuten)
* Actieplan CELAC en de Europese Unie
Slotverklaring CELAC en de Europese Unie

‘Havana moet ondubbelzinnige keuze maken over buitenlandse investeringen’ (2)

De Cubaanse media melden opnieuw de aankomst van de Venezolaanse president. Informatie over het verloop van het ziekteproces wordt niet verstrekt.

De Cubaanse media melden opnieuw de aankomst van de Venezolaanse president. Informatie over het verloop van het ziekteproces wordt niet verstrekt.

China heeft geïnvesteerd in olie-exploratie in de territoriale wateren en speelt, samen met Canada, een belangrijke rol in de nikkelwinning in Cuba. Spanje heeft grote belangen in de hotelsector en de tabak terwijl de Franse onderneming Pernod Ricard de export van likeuren mogelijk maakt. En sinds 2009 neemt Brazilië deel aan een groot project om de haven van Mariel te moderniseren en te herstructureren. De handel met China is nu ongeveer 1,9 miljard dollar groot en stijgt nog steeds. Havana zegt buitenlandse investeringen te willen stimuleren, maar het proces verloopt in de praktijk langzaam en stroperig door diefstallen, het gebrek aan stimulansen tot productievergroting en de bemoeienis van de regering waardoor het aan efficiëntie ontbreekt. Buitenlandse bedrijven betalen gigantisch veel aan belastingen. Feinberg, die een rapport schreef over buitenlandse investeringen in Cuba dat dit jaar door het Amerikaanse Brookings Institute werd gepubliceerd, zegt dat er weliswaar succesvolle buitenlandse ondernemingen op het eiland opereren, maar er zijn er ook die veel problemen hebben gehad waardoor mogelijke investeerders zijn afgeschrikt. Hij noemt met name twee gevallen: de ‘overval’ door de regering op een levensmiddelenbedrijf met aan het hoofd een Chileense eigenaar die beschuldigd werd van corruptie en de omstreden onderhandelingen bij een contract met het Nederlands-Britse bedrijf Unilever.

cuba economy feinberg coverObstakels voor investeringen
Feinberg: ‘De regering moet ondubbelzinnige keuzes maken over buitenlandse investeringen. Ik denk dat er verschillen van mening bestaan bij de leiders van het land. Enkelen vrezen dat buitenlandse investeringen de onafhankelijkheid bedreigen en dat er machtscentra zullen ontstaan buiten het huidige. Of men vreest uitbuiting.’ Hij schat dat Cuba de afgelopen 10 jaar ongeveer 20 miljard dollar heeft verloren omdat men weigerde te opereren zoals veel andere ontwikkelingslanden dat deden. In plaats daarvan ontving het eiland ongeveer 3,5 miljard dollar aan buitenlandse investeringen.

Internationale verplichtingen
Deskundigen zeggen dat de dood van Chávez niet onmiddellijk zal leiden tot stopzetting van de gesubsidieerde olie uit Venezuela. En als de beoogde vicepresident Maduro de verkiezingen wint, kunnen de bijzondere relaties met Havana blijven bestaan. De leider van de oppositie Henrique Capriles, die eerder in oktober van Chávez verloor, heeft gezegd dat hij een einde wilde maken aan olieleveranties in ruil voor diensten, maar als hij winnaar van de verkiezingen was geworden had hij ervaren dat nog niet gemakkelijk zou zijn. De twee landen zijn met heel veel akkoorden met elkaar verbonden. ‘Je kunt niet zomaar een relatie als deze verbreken,’ aldus Melissa Lockhart Fortner, Cuba-analiste van het studiecentrum Pacific Council on International Policy, die zegt dat het Capriles politiek zou schaden. Voor Havana is de terugval van Chávez de afsluiting van een jaar vol desillusies o.a. op het gebied van de diversificatie van zijn economie. Drie proefboringen in de kustwateren bij West Cuba leverden geen resultaat op. ‘Er zijn mensen die zeggen dat het einde van Chávez het einde van het communisme in Cuba zal zijn omdat het regime in elkaar zal storten en de bevolking in opstand zal komen,’ zegt Feinberg. Maar dat is ‘waarschijnlijk weer zo’n illusie, die vooral gekoesterd wordt door de anti-Castro ballingengemeenschap,’ voegt hij er aan toe. Hoe dan ook, veel Cubanen volgen de dagelijkse berichten in de pers over de gezondheid van Chávez waar de staatsmedia prominent aandacht aan schenken. ‘Ik weet niet wat er zal gebeuren,’ zegt Magaly Ruiz, een 52-jarige vrouw in Havana. ‘Gaan we weer gras eten?’

Link
*    The New Cuban Economy: What Roles for Foreign Investment? met daarbij de pdf van het onderzoeksrapport van Feinberg

‘Havana moet ondubbelzinnige keuze maken over buitenlandse investeringen’ (1)

Richard E. Feinberg, hoogleraar internationale economie aan de Universiteit van Californie, gelooft niet dat de eventuele stopzetting van de hulp door Venezuela aan Cuba, even ernstige gevolgen zal hebben als destijds in de jaren tachtig de stopzetting van de hulp uit de Sovjet Unie. De mogelijkheid dat president Hugo Chávez overlijdt en de politiek van Venezuela zal veranderen, doet Cubanen soms denken aan de slechtste jaren uit de geschiedenis van de Cubaanse revolutie, ‘de Speciale Periode’ genoemd. Volgens Feinberg is het belangrijk dat de Cubaanse regering een ondubbelzinnige beslissing neemt over buitenlandse investeringen. Hij vermoedt dat er bij de leiders van het land onenigheid bestaat over dit punt.

Brochure: Hoe investeren in Cuba?

Brochure: Hoe investeren in Cuba?

Venezuela voorziet op dit moment in de helft van de energie van Cuba en dat betekent dat de economie van het eiland een zware klap krijgt wanneer een Venezolaanse regering post-Chávez Cuba zal verplichten voortaan wereldmarktprijzen voor de olie te betalen. Maar het thema van Chávez’ gezondheid is geen nieuws voor de Cubaanse regering en niet enkel omdat de Venezolaanse leider medische verzorging op het eiland krijgt. Havana heeft lessen getrokken uit de afhankelijkheid die bestond in de jaren negentig, toen de Sovjet Unie instortte en in Cuba een diepe crisis het gevolg was. Om vergelijkbare gevolgen te voorkomen heeft de regering van generaal Raúl Castro geprobeerd het aantal commerciële partners van Cuba te vergroten en kijkt daarbij naar Azië, Europa en andere Latijns-Amerikaanse landen. Ook is er geprobeerd de economie te diversifiëren door een grotere rol toe te delen aan de particuliere sector, de landbouwproductie door particulieren en door coöperaties te versterken en de suikerindustrie te decentraliseren. Maar dat heeft tot nu toe niet geleid tot de resultaten die de overheid zich had gewenst. In theorie is de Cubaanse economie sterker geworden en zouden er meer deviezen beschikbaar zijn om olie en andere importen te betalen.

De suikeronderneming Brasil

De suikeronderneming Brasil

Investeringen van buiten
Havana denkt ook aan ‘versterking van buitenlandse investeringen binnen een nationaal economisch kader evenals in bepaalde sectoren zoals de suikerindustrie’, zegt een Cubaanse econoom die anoniem wenst te blijven omdat hij geen toestemming heeft met de buitenlandse pers te spreken. Doel is niet opnieuw afhankelijk te worden van een enkele weldoener. Komt de tijd van de fietsen terug? In de regeringsperiode van Chávez, die Fidel Castro beschouwde als zijn ideologische vader en enkele politieke beleidslijnen van Havana imiteerde, heeft Venezuela miljarden dollars naar Cuba gezonden via de olie en handel. De handel van Cuba met Venezuela was vorig jaar iets minder dan 8 miljard dollar, een groot deel bestond uit olie-importen en bijproducten. In ruil leverde Cuba artsen, wetenschappers en andere artsen aan Venezuela. Waarnemers achten de prijs die Cuba betaalt voor deze dienstverlening zeer hoog; men schat de waarde per arts per jaar op 200.000 dollars. Daarnaast werd berekend dat de Venezolaanse subsidie aan Cuba tussen de 2 en 4 miljard dollar bedraagt. En hoewel 40% van de Cubaanse handel uit die met Venezuela bestaat, is dat veel minder dan de 80% van de handel destijds met het Oostblok. ‘Een verlies van 2 tot 4 miljard zou wellicht mogelijk zijn. Maar dat is niet vergelijkbaar met de stopzetting van alle subsidies uit de Sovjet Unie in het begin van de jaren negentig,’ zegt Richard E. Feinberg, hoogleraar internationale economie aan de Universiteit van Californië. ‘Cuba gaat niet terug naar het tijdperk van de fietsen. Maar de Cubaanse economie kan wel in een nieuwe recessie terechtkomen,’ voegt hij er aan toe. Het overleven van de Cubaanse economie kan in dit geval ook afhangen van buitenlandse investeringen. Vorige maand kondigde de regering aan een verdrag te hebben ondertekend met een zusterbedrijf van het Braziliaanse Oldebrechtonderneming, dat de opdracht kreeg een suikerraffinaderij te gaan managen. De deelname van een buitenlands bedrijf aan het functioneren van een suikerraffinaderij is een zeer ongewone zaak voor de Cubanen. Daarnaast heeft Havana ook aangekondigd de commerciële relaties met China en enkele Latijns Amerikaanse en Europese landen te versterken.

Bron
* Publicatie Diario de Cuba

Interne tegenstellingen belemmeren hervorming Raúl Castro (2)

Op de vraag of Cuba opteert voor een hervorming in de stijl van China, antwoordt Mesa Lago ontkennend: ‘Ook wil men de Vietnamese weg niet bewandelen die, gezien de gelijkenis qua oppervlakte, nog het meest weg heeft van de situatie in Cuba.

Carmelo Mesa Lago (tweede van links) tijdens een debat dat de katholieke kerk in 2010 organiseerde

Kern van de zaak is de hervorming van de landbouw. China geeft geen land in eigendom, maar verstrekt contracten voor onbepaalde tijd (in Cuba geldt 10 jaar), met maximale autonomie voor de landbouwer die zelf de prijs bepaalt voor degene aan wie hij verkoopt en wat hij produceert. ‘In Cuba moet men de opbrengsten aan de staat verkopen voor een vastgestelde prijs die lager is dan de marktprijs. Bovendien moeten de Cubaanse landbouwers tot nu toe hoge belastingen betalen, waardoor stimulansen om meer te produceren ontbreken.’
(…)
‘In zijn boek schrijft Mesa-Lago, dat de Cubaanse economie de afgelopen 20 jaar een enorme transformatie heeft doorgemaakt en niet langer afhankelijk is van een product, zoals de suiker in de koloniale tijd en in de periode van de relaties met de Sovjet Unie. De econoom benadrukt dat ‘de successen in sleutelsectoren zoals de olie, het toerisme, de nikkel te danken zijn aan buitenlandse investeringen, ondanks de belemmeringen die bestaan.’

Dank zij buitenlandse investeringen
‘De Cubaanse economie heeft overleefd dankzij deze investeringen, de commercie, de kredieten en de subsidies van Venezuela, buitenlandse particuliere investeringen in strategische sectoren als de olie, gas, nikkel en toerisme en dankzij kredieten en investeringen uit China.’ Over de huidige sociale situatie op het eiland, zegt Mesa-Lago dat ‘ondanks het feit dat er op enkele terreinen na de crisis in de jaren negentig verbeteringen zijn bereikt, velen (….) toch nog leven beneden het niveau van voor deze crisis.’
(…)
‘De volledige werkgelegenheid werd bereikt door de zichtbare werkloosheid te verbergen, maar de verborgen werkloosheid te vergroten. De eerste was in 2009 1,6%, behorend tot de laagste ter wereld, maar in 2010 werd het ontslag van 500.000 tot 1,3 miljoen mensen in de staatssector aangekondigd, 12 tot 28% van de werkenden bevolking,’ legt hij uit.
(…)
‘Daarnaast was er nominale salarisverbetering, maar de koopkracht daalde tussen 1989 en 2010 met 73% en – dat wordt officieel bevestigd – is te weinig om de basisbehoeften te bevredigen.’

Drievoudige ongelijkheid
‘Cuba heeft te maken met een drievoudige ongelijkheid; de sociale, de raciale en de provinciale,‘ vervolgt Mesa-Lago. ‘De grootste vormen van ongelijkheid zijn het resultaat van de hervormingen in de jaren negentig en daar komen de huidige structurele hervormingen nog eens bij. Het gemiddelde inkopen van een cuentapropista (ondernemer voor eigen rekening) is 2,3 maal het gemiddelde salaris bij de overheid; de geldovermakingen van familieleden uit het buitenland vergroten nog eens de kloof,’ legt hij uit.
(…)
‘En verder‘ is de raciale ongelijkheid gegroeid doordat Afro Cubanen minder toegang hebben tot deviezen, werk in het toerisme, multinationale bedrijven en de particuliere sector dan de blanke Cubaan. En daar zijn de salarissen veel hoger.’ 83% van de zwarte Cubanen krijgt een overheidssalaris en hij voegt er aan toe ‘dat men hierbij ook nog eens de kosten van de sociale uitkeringen moet tellen en die zijn onhoudbaar; 53% van de begroting van de staat en maken 34% van het bruto nationaal inkomen uit.’

Raúl Castro exit?
Op de vraag wat er zal gebeuren wanneer Raúl Castro van het politieke toneel verdwijnt, antwoordt Mesa-Lago: ‘Raúl is succesvol geweest in de consolidatie van de overname van de macht van zijn broer en hij heeft een ambitieus hervormingsproject in gang gezet. Er zijn deskundigen zoals Mujal León, die geloven dat de sleutel voor het postcastrisme ligt in het handhaven van de coalitie van militairen, de communistische partij en de opkomende klasse van technocraten. Het leger wordt steeds sterker en dat leidt tot spanningen in het partijapparaat.’ Volgens Mesa Lago is generaal Raúl  Castro ‘volledig toegewijd’ aan zijn aanpassingsplannen. maar ‘heeft hij onvoldoende tijd vanwege zijn eigen leeftijd en de urgentie van de situatie, om deze uit te voeren te realiseren.’

Bron
* Latam, Argentinie

Meer durf van Raúl Castro gevraagd bij buitenlandse investeringen

Cuba’s belangrijkste economische commentator, Ariel Terrero, heeft de regering van Raúl Castro donderdag op de Cubaanse televisie opgeroepen tot ‘meer durf’ bij buitenlandse investeringen voor het eiland, want in de laatste jaren zijn die ‘gestagneerd’. (…) ‘Buitenlandse investeringen zijn volgens mij de laatste jaren duidelijk gestagneerd; zij vormen een financiële bron die we met meer durf moeten onderzoeken,’ aldus Terrero die een wekelijks economisch commentaar op de Cubaanse staatstelevisie heeft. ‘Wij vergeten niet dat de buitenlandse ondernemers hier komen voor de winst en zeker niet voor de ontwikkeling van de Cubaanse economie, maar wij moeten hen tegemoetkomen want dat is een manier om toegang te krijgen tot kapitaal.’

Ariel de Terrero in 2011

Beperkte internationale investeringen
In 1993 opende Cuba zich voor buitenlandse investeerders met gematigde hervormingen,  ingevoerd door de toenmalige president Fidel Castro, en na de ineenstorting van de Sovjet Unie, de belangrijkste financiële steunpilaar na de de triomf van de revolutie in 1959. Zijn broer Raúl Castro die hem in 2006 opvolgde,  heeft deze lijn gehandhaafd binnen een project van hervormingen om het mislukte economische model ‘te actualiseren.’ De buitenlandse investeringen samen met lokaal kapitaal waren echter, volgens de wetgeving van 1996, beperkt.

Afremmen
Terrero wees ook op de remmende effecten voor de economische groei door het economisch embargo van de VS, dat sinds 1962 bestaat en dat de investeringen van andere landen in Cuba beperkt. Maar volgens hem zijn investeringen door buitenlands kapitaal een manier om de economie van Cuba toegang te bieden tot de wereld van de internationale handel. Cuba heeft al twee jaar lang geen cijfers meer gepubliceerd over buitenlandse investeringen in het land. In december 2009 sprak de partijkrant dat het aantal joint ventures (staatskapitaal en buitenlands kapitaal) was gedaald van 314 naar 258 vanwege de internationale economische crisis, interne economische probleem en het embargo van de VS. Volgens een recent officieel commentaar concentreren de buitenlandse investeringen zich op toerisme, olie en mijnbouw. Diverse buitenlandse bedrijven hebben risicocontracten getekend om in de zone van de territoriale wateren bij de Golf van Mexico te zoeken naar olie. De eerste boringen zouden in de komende weken beginnen.

Prominent commentator
Ariel Terrero is een prominent economisch commentator, die een wekelijkse column heeft in het weekblad Bohemia en op de Cubaanse televisie. Hij vertolkte begin vorig jaar de bezorgdheid van veel gewone Cubanen toen de geruchten toenamen dat het Cubaanse rantsoeningboekje zou verdwijnen. Dat is tot nu toe niet gebeurd hoewel het aantal producten dat men op deze libreta kan krijgen, wel is verminderd.

Bron: Univisión Noticias