Ideeënstrijd of ideologische oorlogsvoering?

De afgelopen weken publiceerde deze Cubaweblog diverse berichten over de  verwijdering van scholen en universiteiten van studenten en docenten wegens hun afwijkende politieke opvattingen. Het overkwam ook andere Cubanen, zoals de medewerker van het Museum voor Moderne Kunsten in Havana die vlak na de dood van Fidel Castro liet weten niet te zullen rouwen en vervolgens werd ontslagen. Fernando Ravsberg van de website Cartas desde Cuba publiceerde een opvallende tekst over deze nieuwe heksenjacht. Ravsberg staat positief tegenover de revolutie en onderhoudt goede contacten met hervormingsgezinde personen en groepen in het land. Hij werd de afgelopen maanden dan ook scherp aangevallen door pro-regime blogs als La Pupila Insomne. Ravsberg maakt zich vooral zorgen over de schadelijke gevolgen van al deze incidenten voor het internationale imago van Cuba. Hier volgt zijn tekst.

eerste-mei-daniel-llorente-2017

Opposant Daniel Llorente met Amerikaanse vlag, 1 mei 2017

De gewelddadige reactie op de rennende dissident die op de Eerste Mei een Amerikaanse vlag ontvouwde, was de laatste van een serie misplaatste reacties. Hij werd opgepakt en geslagen. Midden op het Plein van de Revolutie, op de viering van de Eerste Mei en in het zicht van de journalisten. Dit beeld ging de wereld over en dat was nu juist de bedoeling van de opposant. Hij ‘stal de show’, dankzij de niet te onderschatten hulp van hen die hem besprongen toen hij de vlag ontvouwde en die hem voor de camera’s van de belangrijkste persbureaus van de wereld, enkele stompen gaven. Wat zou er zijn gebeurd als niemand zijn sprint over het Plein had belemmerd? Het zou niet meer dan een anekdote zijn geweest zijn, die de beweringen van de regering zou ondersteunen wanneer deze de dissidentie beschuldigt, huurlingen te zijn in dienst van het land met de vlag van sterren en strepen.

universiteit-karen-perez-gonzalez

Karla María Pérez González

Onderwijsinstellingen
Kortgeleden is een studente verwijderd van de hogeschool in Villa Clara die journalistiek studeerde. Het argument luidde dat ‘de universiteit er voor de revolutionairen is.’ Haar foto ging de wereld over en leidde tot afkeuring, ook onder sympathisanten van de revolutie. De verwijdering van de jeugdige Karla María Pérez** van de Universiteit van Las Villas, omdat zij tot een dissidentengroep behoorde, was een daad die opnieuw het beeld van Cuba beschadigde. Als het team voor psychologische oorlogsvoering van de CIA een zaak had moeten opzetten, had zij geen betere kunnen bedenken. Het gaat om een 18-jarige jongere met een engelachtige uitstraling, die verstoten wordt van een Cubaanse universiteit omdat zij de denkbeelden van de regering niet deelde, ‘het perfecte slachtoffer’. De Universiteit van Havana bleef niet achter. Twee docenten, van Economie en Rechten werden om duistere redenen ontslagen. Ze schreven artikelen voor buitenlands media (dat is legaal) en hielden kantoor in een gebouw aan de Malecón.

Omar-Everleny-Perez

Omar Everleny Pérez

Eén van hen, Omar Everleny Pérez, woont nog steeds in Cuba, maakt reizen over de hele wereld, van Japan tot de VS en verbreidt overal zijn kennis en opvattingen over de Cubaanse economie op universiteiten maar nooit op Cubaanse. Wie won en wie verloor er met zijn verwijdering?

Advocaat
De advocaat Julio Fernández werd voor de keus gesteld publiekelijk zijn denkbeelden te verspreiden of af te zien van dit recht van elke burger. In het laatste geval zou hij docent kunnen blijven. Nu schrijft hij voor OnCuba maar geeft geen colleges meer aan de Universiteit. Toen de wervelstorm over Baracoa raasde, zamelde een groep jonge journalisten geld in en reisden naar het rampgebied om verslag uit te brengen over de ramp. Als reactie werden zij gearresteerd. Een onbeduidend voorval werd zo een nieuwsbericht in de wereldpers. Deze collega’s van Periodismo de Barrio werden vrijgelaten zonder dat een aanklacht tegen hen werd geformuleerd. Waarom zijn ze dan aangehouden en vastgezet? Als het gebied niet bezocht kon worden, had men hen moeten verbieden te gaan. Is er iemand die denkt dat dit schandaal Cuba iets oplevert?

Lichamelijk geweld

Fernando-Ravsberg4

Ravsberg

Kortgeleden dreigde men mij de tanden uit de mond te slaan als ik niet ‘fatsoenlijk’ zou schrijven. Het was een officialistische journalist die de bedreiging publiceerde. Is er niemand die kan schatten wat voor schade deze krachtpatserij berokkent aan het beeld van Cuba?

Dubbelzinning
Men kan enerzijds niet toestaan dat er in Cuba niet-officiële websites bestaan (zoals OnCuba, redactie) en tegelijkertijd jongeren straffen die daaraan meewerken. Dat wijst op politieke bipolariteit die moeilijk te begrijpen valt. In Holguín haalde een ander schandaal de media toen collega José Ramírez Pantoja uit de officiële journalistenvakbond werd gezet omdat hij op zijn persoonlijke blog de woorden van de onderdirecteur van de partijkrant Granma had afgedrukt, uitgesproken tijdens een bijeenkomst van de beroepsgroep. En dan was er de druk die werd  uitgeoefend op jonge journalisten in Villa Clara die samenwerken met niet-officiële digitale media. Dat leidde er toe dat zij een publiekelijk gemaakte protestbrief schreven die de hele wereld overging. Ondanks de politieke schade, blijft dit beleid onveranderlijk. Blogs van politieke extremisten, betaald met overheidssteun, herhalen keer op keer dat wie geen revolutionair is, een contrarevolutionair is, dat wil zeggen dat wie niet met hen is, de vijand is.

pers-orkest-garrincha

De samenzang van pers en partij. Cartoon Garrincha

Gevaarlijke polarisatie
En dat is een uitgangspunt dat leidt tot een gevaarlijke maatschappelijke polarisatie. Het zijn dezelfden die blinde eenheid bepleiten, een karikatuur van de werkelijke eenheid die er tussen mensen kan bestaan. De eenheid gebaseerd op diversiteit is het enige bindmiddel die het mozaïek van een natie kan verenigen. Men heeft mij geleerd dat generaal Pyrrus  in 275 v. Chr. een overwinning behaalde, die zoveel inspanning kostte dat ze dezelfde uitwerking had als een nederlaag. De pyrrusoverwinningen van de meest extreme sectoren kunnen in ons land tot hetzelfde resultaat leiden.

Bron
* Cartas desde Cuba, Fernando Ravsberg, 4 mei 2017
Noot
** Karla María Pérez is vandaag in Costa Rica aangekomen. Ze maakt gebruik van de uitnodiging van de krant EL Mundo om daar haar studie af te maken.

Staatsbloggers bedreigen journalist Ravsberg met geweld

De Cubaanse journalist Fernando Ravsberg van de website Cartas desde Cuba / Brieven uit Cuba wordt door ‘revolutionaire bloggers’ bedreigd. Regimegezinde websites als La Mala Palabra , Cuba por Siempre en Isla Mía publiceerden vorige week een artikel over de transportproblemen in Cuba, geschreven door Felix Edmundo Diaz. Deze bijdrage eindigt met de belofte dat wanneer Ravsberg zijn journalistieke werk op deze wijze voortzet ‘zijn tanden uit zijn mond’ zullen worden geslagen.

fernando-ravsberg4

Fernando Ravsberg

Citaat Diaz:
‘Ik wil een collega Fernan, lees Fernando Ravsberg iets duidelijk maken. Denkt u werkelijk in Cuba te kunnen wonen (Ravsberg is geboren in Uruguay) door te razen en te tieren tegen mijn volk? Denkt u niet dat het de hoogste tijd is om een site beginnen, getiteld Brieven uit de VS of Brieven uit Spanje? Waarom bezoekt u Uribe of Peña Nieto niet (presidenten van Colombia en Mexico, redactie) en begint u met Brieven uit Colombia of Brieven uit Mexico. En maak mee hoe paramilitaire groepen of Zeta (Mexicaans misdaadsyndicaat) je in je kruis trappen tot je ballen uit je oren komen’. (….) ‘Vanuit Cuba is dat gemakkelijk want u weet dat niemand u zal kidnappen, u verdwijnt, gemarteld of gedood zal worden, maar wij zijn niet verplicht met u te leven en uw tirades vanaf ons grondgebied aan te horen. Daarom is mijn aanbod eenvoudig: ‘Donder op of pas je schrijven aan. Denk erom dat uw tanden op uw leeftijd niet snel genezen en dat tandheelkundige implantaten duur zijn’, aldus Diaz.

Ravsberg:
‘Dit is een nieuwe in de graad van beledigingen, ze herhalen het verzoek tot uitzetting en, dat is belangrijk, het is de eerste keer dat ik direct bedreigd wordt met fysiek geweld. Het is geen toeval. Kortgeleden merkte ik op dat de extremisten zouden kunnen winnen en deze tekst bewijst dat zij zich bemoedigd voelen. Ik ben ervan overtuigd dat als de Cubaanse regering hier geen einde aanmaakt, de volgende keer de dreigementen zullen veranderen in daden. Dat is de weg van zowel extreem rechts als extreem links; je zwijgt uit jezelf uit angst of het zwijgen word je met geweld opgelegd.’

Bron
* Fernando Ravsberg, website Cartas desde Cuba, 20 februari 2017

Noot

* Het artikel van Ravsberg wordt gevolgd door 130 reacties. Ook blogger en journalist Yoani Sánchez schreef een reactie aan ‘haar collega’.  Zie reactie nr.130 (Spaanstalig)

* Fernando Ravsberg sympathiseert met de Revolutie, is zeker geen dissident, maar nam het wel op voor ontslagen medewerkers bij Cubaanse staatsmedia, censuur op filmfestivals, het ontslag van kritische economen zoals Everleny Pérez en hij pleitte voor meer vaart in de veranderingen die Raúl Castro in 2006 is begonnen. Op diverse websites wordt Ravsberg er nu aan herinnerd lange tijd gezwegen te hebben over censuur en onvrijheid in Cuba, bijvoorbeeld toen ‘de meute op anderen jaagde’, zoals de journalisten die in 2003 tijdens de Zwarte Lente werden gearresteerd.

De ‘meute’ jaagt op journalist Ravsberg

Gisteren constateerde de journalist Fernando Ravsberg dat er een nieuwe campagne was begonnen tegen zijn website Cartas desde Cuba en tegen zijn persoon ‘met een felheid groter dan ooit. De cirkel sluit zich en de mogelijkheid bestaat dat de uitersten elkaar raken, maar zij zullen nooit overwinnen’.  Hij wijst erop dat er leugens over hem worden verspreid die zich in de hoofden van mensen moeten nestelen. ‘Ze zeggen dat ik een huurling ben (term waarmee het regime dissidenten omschrijft, redactie), maar ze zeggen niet wie mij betaalt. Zij weten heel goed dat ik van niemand geld ontvang, maar dat deert hen niet als de verdachtmaking maar werkt.’ Veel van de verdachtmakingen komen van bloggers in dienst van de Cubaanse staat zoals Iroel Sánchez (blog La Pupila Insomne), maar ook de partijkrant Granma liet zich niet onbetuigd.

fernando-ravsberg2

In maart 2014 staakte de BBC de samenwerking met haar correspondent in Havana Fernando Ravsberg. Zijn weblog Cartas desde Cuba groeide in 7 jaar uit tot de meest gelezen weblog van BBC Mundo met de meeste reacties van bezoekers. In bijna 400 posts probeerde de BBC-correspondent Fernando Ravsberg ‘de Cubaanse werkelijkheid te schilderen voorbijgaand aan de anekdotes en probeerde ik mijn lezers dichter te brengen bij een context die nodig is om de ongewone werkelijkheid zoals die in Cuba, te begrijpen,’ zegt hij zelf. Zijn bijdrage over de misdadige wantoestanden in het Psychiatrisch Ziekenhuis van Havana, waar 30 patiënten vanwege de kou en verwaarlozing de dood vonden, behoorde tot de schokkendste. De BBC besloot in 2014 de berichtgeving over Cuba te wijzigen gezien de veranderingen in Cuba zelf; meer opvattingen, meer discussies en meer uiteenlopende gezichtspunten. Ravsberg liet weten daarmee niet akkoord te kunnen gaan en ging zelfstandig verder met zijn website Cartas desde Cuba. Hij sympathiseert met de Revolutie, is zeker geen dissident, maar nam het wel op voor ontslagen medewerkers bij Cubaanse staatsmedia, censuur op filmfestivals, het ontslag van kritische economen zoals Everleny Pérez en pleitte voor meer vaart in de veranderingen die Raúl Castro in 2006 is begonnen. Op diverse websites zoals Diario de Cuba wordt Ravsberg er nu aan herinnert dat hij weigerde te protesteren toen ‘de meute op anderen jaagde’, zoals de journalisten die in 2003 tijdens de Zwarte Lente werden gearresteerd.

Zijn critici schrijven o.a. dat Ravsberg deel uitmaakt van een samenzwering van ‘internationale informatiemonopolies’ gericht tegen de Cubaanse Revolutie. Deze keer was de aanleiding voor de campagne een artikel dat hij publiceerde over de trage ontwikkeling en de bureaucratische rompslomp rond kleine zelfstandigen of cuentapropistas. Het artikel verscheen op 10 januari op deze Cubaweblog onder de titel Groei kleine zelfstandigen verloopt met slakkegang.
De bijgevoegde illustratie toont een schildpad met de kleuren van de Cubaanse vlag op zijn schild en sporen die hij trekt. ‘Ravsberg heeft onze vaderlandse symbolen beledigd’, luidde de kritiek. Ravsberg wijst erop dat je dergelijke kritiek niet hoort wanneer een groep sportlieden, rumbaspelers of musici de vlag gebruiken als kleding. En de Cubaanse media gebruiken tientallen afbeeldingen waarbij de vlag is getekend in een hand, op het gezicht of op een gebalde vuist. Desondanks excuseerde Ravsberg zich tegenover die Cubanen die oprecht beledigd waren. Hij voegt er aan toe dat de autoriteiten hem daar nooit om vroegen. Wel sprak redacteur Pedro de la Hoz van Granma over ‘de groteske manipulatie van een van onze vaderlandse symbolen die niemand kan laten passeren’. De lezers van de partijkrant Granma reageren bijna allemaal met instemming op het commentaar, zoals Anita: ‘Fernando Ravsberg valt onze Cubaanse vlag aan, door deze op een schildpad te plakken, het is de grootste belediging die ik ken. Ik weet niet tot wanneer we deze en andere señoritingos, gringo’s die hun macht misbruiken, accepteren….Stop er mee; vrijheid te verwarren met bandeloosheid’.

Rijke middelen
Ravsberg, die op dit moment werkt voor het dagblad Publico de España en voor zijn blog Cartas desde Cuba, concludeert dat ‘voor de extremisten de enige waarheid hun waarheid is.’ Hij gaat verder niet in op de vraag wie precies degenen zijn die campagne voeren – hij spreekt over obscure krachten –  en zegt over hen: ‘De extremisten kunnen rekenen op allerlei middelen, institutionele steun, uitstekende ADSL-verbindingen met internet, kantoren, auto’s, benzine, dollars voor reizen naar het buitenland, en een leger van journalisten, informaticamensen, lay-out medewerkers en een secretariaat. En met al deze middelen, die hen ter beschikking staan, voelen zij zich bedreigd door een blog dat wordt gemaakt door een journalist vanuit zijn eigen huis met een houtje-touwtje- internet. Zij vrezen de geloofwaardigheid die wij hebben verworven en die zij nooit hebben gehad.’ In 2016 verdubbelde het aantal lezers van het blog Cartas desde Cuba en telde het bezoekers uit 162 landen.

bandera-cuba-tortuga-schildpad

De gewraakte tekening van de schildpad met de Cubaanse vlag, die uiteindelijk door Ravsberg van zijn website werd verwijderd

Optimisme
Ravsberg denkt niet dat ‘de meute van cybersoldaten in staat is zoveel druk op de autoriteiten uit te oefenen zodat zij ons uitschakelen’. Hij citeert de Cubaanse vrijheidsheld José Martí die eens zei dat ‘een principe uit de diepste kelders, sterker is dan een leger’. Volgens Ravsberg is met het huidige internet, blogs en informatieve websites deze waarheid het dubbele waard want ‘deze kelder heeft een galm die doorklinkt tot in de verste uithoeken van de wereld’. En hij herinnert aan de hulpeloze rol die deze cybersoldaten in dienst van de staat, speelden in de zogeheten informatieoorlog met de VS en die mislukte. ‘Honderden Cubaanse collega’s, binnen en buiten de officiële media, eisen een andere journalistiek die doelmatig, serieus, diepgravend en evenwichtig is en die daardoor geloofwaardig wordt.’ (…) ‘En terwijl het land verandert, wordt de meute die ons achtervolgt wanhopiger. Ze roept de regering op de macht te gebruiken omdat zij zelf niet in staat zijn, deel te nemen aan het gevecht om de ideeën, waar men strijdt met argumenten en met voorstellen,’ aldus Ravsberg.

Bronnen
* Website Cartas desde Cuba, 22 januari 2017 met de reacties van 125 bezoekers.

Linken
* Op 26 augustus 2016 publiceerde deze Cubaweblog: Journalistenbond  suggereert verbanning van een kritische journalist

iroelsanchezblogger

Raúl Castro in gezelschap van blogger Iroel Sánchez (midden)

* De weblog La Pupila Insomne speelt een grote rol in de campagnes tegen Ravsberg,maar ook tegen het modieuze magazine On Cuba. Redacteur Iroel Sánchez is blogger in dienst van de Cubaanse staat. In het begin van deze eeuw was hij directeur van het Cubaans Instituut voor het Boek. Hij speelde een belangrijke rol bij de vervolging en intimidatie van schrijvers die zich wensten uit te spreken tegen de golf van onderdrukking en arrestaties in maart 2003 van de leden van de Groep van 75. Hij leidt nu het Oficina para la Informatización de la Sociedad en is eindredacteur van de blog La Pupila Insomne.
In de marge van een recent debat, La Pupila Insomne, 21 januari 2017
De weblog La Pupila Insomne (13 januari 2017): Ravsberg: van belediging tot manipulatie door Carlos Luque Zayas Bazan

Keus tussen particulier of de staat is schijnkeuze

Eileen Sosin Martínez publiceerde een artikel op de website Cartas desde Cuba over de rol van de particuliere onderneming en die van de staat bij de hervormingen in Cuba. Het artikel staat enigszins model voor de wijze waarop veranderingsgezinde economen en politicologen in Cuba zelf deze discussie voeren; voorzichtige kritiek op de economische tekortkomingen van de hervormingen en bijna altijd zonder enige politieke kritiek op het handelen van de werkelijke machthebbers in Cuba. Veel van deze teksten blijven nogal eens steken in abstracties en vaagheden. De website Cartas desde Cuba van de voormalige BBC-medewerker Fernando Ravsberg is vaak een trefpunt van deze groep. Wij laten hier het artikel van Eileen Sosin Martínez volgen. Martínez maakt een aanzet tot een kritische analyse en komt uiteindelijk terecht bij een door Raúl Castro vaak gehanteerde slogan: ‘Zonder haast maar zonder pauze’.

bodega-foto-miram-leiva

Staatswinkel

De groep vrienden liep op de hoek van 23 en  Avenida de los Presidentes. Alain staarde naar de zeer verpauperde staat van wat eens Café G. was, het toneel van zoveel goede herinneringen aan zijn tijd, nog maar nauwelijks enkele jaren geleden, op de universiteit. ‘Weet je wel….. als een particulier dit overneemt….. wordt het meteen beter’. Die zin heb ik regelmatig gehoord, de zin die onberispelijk het vroegere en latere samenvatte. Op veel plaatsen in de stad zijn voormalige gebouwen van de staat uit hun verval  – qua bouw of economisch- herrezen tot prachtige particuliere ondernemingen. En is dat slecht? Nee, natuurlijk niet. Kwalijk of liever gezegd zorgwekkend is de conclusie van Alain volgens welke het particuliere functioneert, dat is efficiënt, zelfs mooi – en dat van de staat niet. Dat is een vermeende tweedeling die voor niemand heilzaam is.

Vormen van eigendom
Professor en onderzoeker Ricardo Torres verklaart dat de socio-economische structuur van de overgang naar het socialisme heterogeen is, gezien het naast elkaar bestaan van verschillende vormen van bezit. ‘Men veronderstelt dat in dit proces de voorwaarden  worden geschapen voor de vorming van de meest sociale of collectieve typologieën als de dominante bezitsvormen.’ In de Cubaanse context zouden die socialere vormen de coöperaties en het staatsbedrijf zijn. En dan is het moeilijk te begrijpen waarom er enkel een vergunning van het gemeentebestuur nodig is om een particulier bedrijf te beginnen, terwijl een niet-landbouwcoöperatie door een minister of de Ministerraad moet worden goedgekeurd.

cooperatie4

Kapperszaak op coöperatieve grondslag

Staatsbedrijf is passief
Aan de andere kant reageert het staatsbedrijf nauwelijks op maatregelen die tot doel hebben het staatsbedrijf flexibeler en productiever te maken. Afgelopen jaar werd aangekondigd dat er in 2017 een nieuwe Wet op de  Ondernemingen komt zonder dat we verder maar iets hebben vernomen hoe dat proces zal verlopen. In beide gevallen worden termen als ‘geleidelijkheid’ en ‘experimenteel’ – die positief zouden kunnen zijn – een moeras waarin men weinig of niet vooruitkomt. ‘Wat er nu gebeurt, volgens mij,  is dat de meest dynamische sector niet die van de staat is,  wanneer we  oordelen in termen van groei, het scheppen van werk en de mate van innovatie in de economische processen’, vat professor Juan Triana samen.

Twee snelheden
Enkele experts hebben becommentarieerd dat de huidige transformaties in twee snelheden verlopen: een trage, die op hoog niveau plaatsvindt, en juridische en structurele wijzigingen impliceert; en een snelle,  die je op straat ziet waar kleine bedrijfjes ontstaan, gepaard gaande met verhoging van de prijzen en een grotere differentiatie in personen en groepen. Ongeveer 1/3 van de werkzame bevolking werkt niet in staatsbaantjes. ‘Hun belangen en de toekomstvisie die zij koesteren zijn totaal anders’, zegt Triana. ‘Dit verandert absoluut het sociale en politieke evenwicht in Cuba.’ Een studie**  onder zzp’ers in Havana toont duidelijk aan dat het voor hen belangrijk is tot deze groep te behoren, omdat hun behoeften bevredigd worden en zij een grotere kans hebben op een betere kwaliteit van leven en om economisch rond kunnen komen. Zowel van henzelf als hun families. Iedereen was van mening dat in de toekomst de voorwaarden  voor meer welvaart beter zullen worden dan nu, behalve voor de arbeiders die van  de staatssector afhankelijk blijven. ‘Ze  zouden veel dingen moeten veranderen (…)  Er wordt momenteel niets stabiels en met toekomstvisie gedaan (…) De staat is een zeer slechte administrateur en er kan van alles gebeuren (…) Ik vind mezelf op de top van mijn kunnen, gegeven de situatie van het land en het economisch falen; ik denk niet dat de leiding gaat veranderen’,  luidden enkele bij elkaar geharkte meningen.

economie-zinkend-schip

Raúl Castro: ‘Als we de economie niet regelen, zullen we zinken.’

Nationaal debat
Ondanks alle problemen waar het particulier ondernemen tegen aanloopt, heeft het de ongewone verdienste resultaten te tonen. Misschien daarom beschouwen velen het als het speerpunt van de veranderingen. Socialisme impliceert noodzakelijkerwijze de socialisering van rijkdom en macht. Echter in de Cubaanse hervormingen hebben de meest collectieve modaliteiten (bedoeld worden de staatsbedrijven, redactie) minder ruimte hun potentie te laten zien. ‘Het is een beeld waarbij de publieke ondernemingen dominant en in hoge mate inefficiënt zijn, rijkdom niet wordt gesocialiseerd en de mens niet wordt bevrijd van  de vervreemding, veel eerder het tegenovergestelde. Welke waarde heeft een onderneming die publiek is en verlies op verlies registreert of onder zijn potentieel zakt, geen goed betaalde banen schept, het milieu vervuilt en goederen en diensten van slechte kwaliteit biedt? Deze vragen zouden deel moeten uitmaken van een serieus sociaal debat,’ benadrukt Torres.

Rol werknemers
De ex-minister van Economie José Luis Rodríguez legt de nadruk op de rol van van de arbeiders. ‘Voor mij is dit het thema waar alles om draait. Het is niet eenvoudig, het is niet een-twee-drie op te lossen…. Maar als de mensen zich niet gesterkt voelen door direct  aan de beslissingen deel te kunnen nemen komen we geen steek verder, want zij voelen zich geen deel van het proces, laat staan verantwoordelijk voor de kosten van de herzieningen.’ Veranderingen worden door mensen gemaakt. Dat wil zeggen, het gaat niet alleen om de optimalisatie van processen, rationaliteit, investeringen, statistieken … we moeten ook rekening houden met meningen, kennis, gemoedstoestanden, gevoelens, levensprojecten……

portada_libro_proyectos_de_lineamientos1Richtlijnen
Het in werking stellen van de Llineamientos of Richtlijnen draagt niet alleen bij aan de ‘actualisering’ van het economisch model, maar ook van de sociale betrekkingen, merkt de psychologe Daybel Pañellas op. De economen zelf beweren dat het debat het louter economische overstijgt. Als de staat en de private sector worden gezien als het goede en het slechte – of omgekeerd- , als het ondoeltreffende monster en het summum van de ontwikkeling; als de versterking van het een oproept dat het andere zich buiten de wet stelt, als ze tegengestelde polen lijken, en niet complementair en onderling verbonden…. Als die voorstellingen hegemonistisch worden zullen we een vitaal doel verliezen. En men weet dat het, voordat je alternatieve routes neemt, beter is op het ingeslagen pad voort te gaan. Maar je moet doorgaan. Raúl zelf heeft het gezegd: zonder haast, maar zonder pauze. Ofwel, zonder te stoppen.

Bron
* Eileen Sosin Martínez op de website Cartas desde Cuba, 21 december 2016

Noten
* De website Progreso Semana / Progreso Weekly uit Miami die in het artikel wordt genoemd is een uitgesproken pro-Castro site. 
** “Reconfiguración de relaciones sociales: pistas desde cuentapropistas capitalinos”, Daybel Pañellas Álvarez. En: Miradas a la economía cubana, Análisis del sector no estatal, Editorial Caminos, La Habana, 2015 / Herconfiguratie van sociale betrekkingen: sporen vanaf  hoofdstedelijke zzp’ers’, Daybel Pañellas Álvarez. In: Gezichtspunten op de Cubaanse economie, Analyse van de niet-statelijke sector, Uitgeverij Caminos, Havana, 2015

Journalistenbond suggereert verbanning kritische journalist

Volgens de oud-correspondent van de BBC in Havana, Fernando Ravsberg, voert de officiële journalistenbond van het regime, de Unión de Periodistas de Cuba (UPEC), een campagne tegen zijn weblog Cartas desde Cuba. De vicevoorzitter van de UPEC, Aixa Hevia, ‘suggereert weinig subtiel’ dat de regering hem zal uitwijzen omdat zijn journalistiek fatsoenlijke burgers ergert’. Ravsberg nam het eerder op voor de ontslagen journalist José Ramírez Pantoja, werkzaam bij Radio Holguín.

ravsberg-gesprek-la jovencuba

Ravsberg wordt geïnterviewd door een redacteur van het blog La Joven Cuba. (LJC)

Citaat van de vakbondsbestuurder Hevia: ‘Het lijkt erop dat de handelwijze van deze Uruguayaanse ‘professional’ fatsoenlijke mensen begint te ergeren (….) nu er op digitale fora oproepen verschijnen deze persoon die voortdurend als een kameleon van schutkleur wijzigt, het land uit te zetten.’ Ravsberg zegt dat ‘Aixa de geschiedenis zal ingaan als de enige leider van een journalistenvereniging ter wereld die de autoriteiten verzoekt om een collega uit te stoten.’ Ravsberg bekritiseert ook de aanval van Hevea op de ontslagen journalist José Ramírez Pantoja. Die wordt verweten teksten gepubliceerd te hebben ‘die onthaald werden door de media in Miami.’ Ravsberg spreekt van een vuile beschuldiging en noemt deze dubbelvuil omdat hij afkomstig is van de vicevoorzitter van de UPEC, ‘een verband dat juist de rechten van journalisten zou moeten verdedigen’ en hij citeert een uitspraak van Joseph Goebbels: ‘Als je een leugen maar vaak genoeg herhaalt, zal er altijd wat onder de bevolking van blijven hangen’ en in dit geval is er ‘geen betere leugen mogelijk dan de persoon in kwestie in verband te brengen met Miami’.

boekomslag_cancion_hombre_nuevo

Lied voor de Nieuwe Mens

Nieuwe journalistiek
Fernando Ravsberg citeert ook Che Guevara die in de brochure Het socialisme en de Nieuwe Mens’ waarschuwt voor het ontstaan van een pers die parasiteert op de macht. ‘Wij moeten geen functionarissen aanstellen die zich dociel ontwerpen aan het officiële denken’, aldus Guevara. Ravsberg herinnert ook aan een opmerking van Raúl Castro die journalisten in 1980 oproep een kritische rol te spelen: ‘journalisten schrijven kritieken en de Partij zal hen steunen.’ Ravsberg wijst er op dat verbanning uit Cuba, zou betekenen dat men mij moet beschuldigen ‘een huurling’ te zijn, maar ‘ik ontvang niet meer geld dan mijn salaris. De website Cartas desde Cuba wordt onderhouden uit mijn eigen inkomsten en spaargeld, daar is geen cent van binnen, noch buiten Cuba bij.’ Hij is ervan overtuigd dat men hem aanvalt om een debat over sancties genomen tegen een Cubaanse journalist, te voorkomen.

Meer ontslagen
Ravsberg: ‘De extremen proberen al jaren lang de ontwikkeling van een nieuwe journalistiek die ontstaat, ook binnen de officiële media, af te remmen’. Hij wijst op de genoemde journalist Pantoja in Holguín, maar ‘ik ken nog drie bestrafte journalisten uit de recente periode. Men blokkeerde de weblog La Joven Cuba, beschuldigde On Cuba en Progreso Semanal van ‘samenwerking met de vijand’ en trok van leer tegen blogs van nationale journalisten, hief lokale platforms op, nam mensen het werk af of vroeg hen het land te verlaten’. Volgens Ravsberg zijn er veel mensen in Cuba die kennisnemen van de nieuwe journalistiek ‘vooral jongeren.’

Bron
* Diario de Cuba, 25 augustus 2016

Linken
* Cartas desde Cuba
* La Joven Cuba
* Progreso Semanal
* On Cuba

Er zijn geen toverformules voor de problemen van Cuba (2)

De revolutionaire leiders geloofden dat het socialisme in staat zou blijken veel van deze problemen op te lossen en zij overtuigden de meerderheid van de bevolking ervan dat dit de weg was naar economische ontwikkeling, een rechtvaardiger samenleving en een land met een grotere soevereiniteit. Zij bereikten benijdenswaardige gelijkheid, zeker vergeleken met landen in de omgeving en met het prerevolutionaire Cuba. De landhervorming, die van de steden, de gratis gezondheidszorg en het onderwijs en zelfs het bonnenboekje garandeerden een rechtvaardige verdeling van de rijkdom. Aldus de journalist Ravsberg in het tweede deel van zijn bijdrage.

De armoede en ongelijkheid onder de Cubanen waren vooral op het platteland schrijnend

De armoede en ongelijkheid onder de Cubanen waren vooral op het platteland schrijnend

Toen de beschikbare bronnen opraakten, begon de Sovjet Unie het Caribisch experiment te ‘sponsoren’ en bood financiële ondersteuning aan. Het lange termijn effect daarvan was de gewenning door de Cubanen aan de gigantische importen en de crisis in de jaren negentig maakte duidelijk dat het land onderontwikkeld was en verstoken van grondstoffen. Het is ironisch, maar de volledige ineenstorting van het land werd voorkomen door de deviezen van uitgeweken Cubanen en door het toerisme.

Aan de noordkust van de provincie Mayabeque, dichtbij de grotten van Jaruco, http://oncubamagazine.com/oncuba-media/las-intimas-orillas-de-boca-de-jaruco/ © OnCuba

Aan de noordkust van de provincie Mayabeque, dichtbij de grotten van Jaruco.

Ongelijkheid en armoede
Vijftig jaar van brute kapitalistische ongelijkheid en nog eens vijftig jaar van een socialistisch systeem dat onmachtig was economische vooruitgang te verwezenlijken, zijn voldoende om mensen wantrouwend te maken voor de magische toverkracht waardoor alles door de simpele herhaling van sommige woorden of politieke slogans, zal verbeteren. In plaats daarvan zou de natie meer moeten kijken naar het brede scala van getalenteerde professionals die het bezit. Intellectuelen en gewone Cubanen kunnen veel bijdragen als er werkelijk effectieve mechanismes van participatie zouden ontstaan, die verder gaan dan hen te raadplegen. De uitdaging waarvoor de natie zich gesteld ziet, kan niet met een simpel label worden opgelost; het vraagt om een model dat in staat is economische vooruitgang te scheppen waar iedereen gelijke kansen heeft zonder dat de gratis gezondheidszorg, de toegankelijkheid van het onderwijs, cultuur en sport verdwijnen.

Bron
* Fernando Ravsberg op zijn website Cartas desde Cuba, 27 augustus 2015

Er zijn geen toverformules voor de problemen van Cuba (1)

‘De grootste fout die we maakten was te geloven dat de opbouw van het socialisme garant stond voor ontwikkeling,’ zei een van Cuba’s meest gerespecteerde economen van dit moment tegen de journalist Fernando Ravsberg. Hij beschrijft op zijn website Cartas desde Cuba dat de Cubaanse problemen niet met toverformules, noch met politieke etiketten kunnen worden opgelost. Hier volgt in twee delen zijn tekst.

Staatswinkel waar de producten van de rantsoeneringskaart verkrijgbaar zijn

Staatswinkel waar de producten van de rantsoeneringskaart verkrijgbaar zijn

Dat idee keert namelijk terug in de houding van veel Cubanen tegenover de toekomst van het land. Je ziet het bij hen die het socialisme beschouwen als een toverformule, maar ook bij hen die geloven dat het kapitalisme alle problemen in het land zal oplossen. Sommigen denken dat zonder het embargo van de VS, het Cubaans socialisme automatisch levensvatbaar zal zijn. Aan de andere kant kennen we mensen voor wie het particuliere bezit de sleutel tot het succes is. Het is de gedachte dat men gelooft dat een van beide systemen zelf de toekomst van het land zal bepalen.

Tweemaal gefaald
De waarheid is dat in een tijdsbestek van één eeuw een klein land als Cuba al tweemaal deze beide systemen meemaakte en in beide keren was het een mislukking. Cubaans kapitalisme schiep veel rijkdom, maar deed dit op basis van brute ongelijkheid en tegen de achtergrond van extreme armoede op het platteland. De ongelijkheid was zo dominant dat het politiek programma van Fidel Castro, uitgesproken in zijn toespraak History Will Absolve Me, sterk gericht was op meer sociale rechtvaardigheid en een eerlijkere verdeling van de rijkdom. Kapitalisme was in Cuba in vele opzichten een mislukking. Men leze daarvoor het rapport dat in 1957 werd gepubliceerd door de Katholieke Studentenbond: over ondervoeding, ongeletterdheid, gebrek aan medische voorzieningen en de schrikbarende sanitaire situaties waar heel veel Cubanen mee te maken hadden. Het geweld in de Cubaanse samenleving bereikte zo’n omvang dat de president van de Republiek zich gedwongen zag een pact te sluiten met lokale gangsters en een andere machthebber met de Amerikaanse maffia, die daardoor binnen Cuba in absolute vrijheid konden opereren.

Nixon met Batista (r): Weinig landen waren zo afhankelijk van de Amerikanen als Cuba

Nixon met Batista (r): Weinig landen waren zo afhankelijk van de Amerikanen als Cuba

Democratische farce
Het ‘democratisch systeem’ dat over vijftig jaar kapitalisme was gelegd, was een farce. Er was hooguit 10 jaar sprake van normaal functioneren tegen 40 jaar ongrondwettelijkheid en 30 jaar lang was er het Platt Amendment dat de grondwet wurgde en buitenlandse invasies en diverse coups vergemakkelijkte. Cuba was geen voorbeeld van een staat met nationale soevereiniteit. De afhankelijkheid van de VS was zo groot dat een Amerikaanse ambassadeur ooit bij zijn Ministerie van Buitenlandse Zaken om overplaatsing verzocht. Hij zei doodmoe te zijn van al die Cubaanse politici die van alles deden zonder hem eerst consulteren.

Bron
* Fernando Ravsberg op zijn website Cartas desde Cuba, 27 augustus 2015