Fernando Ravsberg stopt blog over Cuba

De journalist Fernando Ravsberg heeft bekend gemaakt dat hij zijn blog Cartas desde Cuba sluit. De in Uruguay geboren Ravsberg begon in 2007 met zijn blog. Hij is 25 jaar woonachtig in Cuba.

ravsberg-fernando-cameraman

Fernando Ravsberg (rechts)

Hoewel hij sympathiseerde met de Cubaanse revolutie, werd hij gewantrouwd en verdacht gemaakt door de conservatief-orthodoxe vleugel van de communistische partij en de regering van Castro-Diaz Canel. Regimegezinde bloggers zeiden fysiek geweld tegen hem te willen gebruiken vanwege zijn kritische journalistiek. Hij ageerde in zijn artikelen o.a. tegen de verspilling van voedsel en landbouwproducten, de bureaucratie, de geheimzinnigheid rond de recente vliegramp en het verdacht maken van kritische stemmen in de Cubaanse samenleving. Heel zelden nam hij het op voor leden van de politieke oppositie.

Machtiger
Zelf constateert Ravsberg dat ‘de vijanden van Cartas Desde Cuba minder in getal zijn, maar wel veel machtiger. Ze zijn er uiteindelijk in geslaagd hun eisen ingewilligd te krijgen, ondanks het feit dat ze nooit konden bewijzen dat ik me heb onderworpen aan een Cuba-vijandige agenda.’

Bronnen: Diverse media, 13 juli 2018

Link
* El Nuevo Herald, 13 juli 2018: Interview met Ravsberg:
 ‘Tengo que callarme porque soy extranjero, pero eso no va a pasar con los jóvenes cubanos.’

Advertenties

Centraal Comité: Veel praten zonder iets te zeggen

‘Er is veel journalistieke behendigheid nodig om een bepaald thema aan de orde te stellen maar er toch geen informatie over te geven. Ik moest daar vandaag aan denken, toen ik in de nationale media de ‘berichtgeving’ las en zag over de Voltallige Zitting van het VIIe Centraal Comité en het voorontwerp voor een grondwetswijziging. Aldus de conclusie van Fernando Ravsberg op zijn website Cartas desde Cuba.

pcc-VII-Pleno-comite-central-juli2018

Beeld van de zitting van het Centraal Comité, geleid door Raúl Castro.

‘Over de toekomst van de natie wordt ons meegedeeld dat we al over een voorontwerp beschikken, dat we socialisten zullen blijven en … verder niets. Geen woord over de voorgestelde wijzigingen, laat staan over de thema’s die in de Commissie voor een grondwetswijziging aan de orde zijn gesteld. Het is de oude strategie van de makers van het communicatiebeleid in Cuba om alle ruimte te geven aan speculatie, geruchten, tegen de regering gerichte campagnes en onzekerheid onder de Cubanen, die hopen op veranderingen die oplossingen zullen bieden.

Campagne
In juni werd bekend dat Fernando Ravsberg zijn accreditatie als buitenlands journalist werkzaam in Cuba, dreigt te verliezen. Ravsberg is geboren in Uruguay en al bijna 30 jaar werkzaam in Havana. Hij is ook hoofdredacteur van de website Cartas desde Cuba, waarin hij de traagheid van de veranderingen, de bureaucratie, perscensuur en corruptie bekritiseert. Recent eiste hij een onafhankelijk onderzoek naar de vliegramp bij Havana die aan 112 personen het leven kostte. Ravsberg sympathiseert met de Cubaanse revolutie. In een reactie op zijn website Cartas desde Cuba, laat bezoeker Carlos weten dat Ravsberg met dit laatste commentaar (‘dat waar is’) de ‘Verdedigers van het Geloof’ een argument in handen geeft om ‘het bevel het land te verlaten te ondertekenen, wat ik zelf niet zou willen.’

Bron
* Fernando Ravsberg, website Cartas desde Cuba, 4 juli 2018

Link
* Cubadebate (Spaanstalig) met 10 vragen en antwoorden over de grondwetswijzging.

Journalist Ravsberg dreigt werkvergunning te verliezen

Fernando Ravsberg dreigt zijn accreditatie als buitenlands journalist werkzaam in Cuba, te verliezen. Ravsberg is geboren in Uruguay en al ruim 30 jaar werkzaam in Havana o.a. voor BBC Mundo, Telemundo in de VS, de Zweedse radio, TV Azteca in Mexico en op dit moment voor het Spaanse blad Publico. Ook is hij hoofdredacteur van de website Cartas desde Cuba, waarin hij de traagheid van de veranderingen, de bureaucratie, perscensuur en corruptie bekritiseert. In een recente bijdrage eiste hij een onafhankelijk onderzoek naar de recente vliegramp bij Havana die aan 112 personen het leven kostte. Ravsberg sympathiseert met de revolutie. De populaire zanger Silvio Rodriguez heeft zich gekeerd tegen de maatregel van de autoriteiten tegen Ravsberg evenals de dichter Fernández Retamar, ook directeur van de uitgeverij Casa de las Americas.

ravsberg-fernando

Fernando Ravsberg

Volgens Ravsberg hebben de problemen met de verlenging van zijn werkvergunning als journalist meer te maken met zijn werkzaamheden voor  zijn blog Cartas desde Cuba dan met zijn werk voor buitenlandse media als Público. De autoriteiten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken hebben dat tegenover Ravsberg bevestigd. ‘Niemand kritiseert mijn werk als correspondent, maar men ontvangt wel steeds kritische boodschappen over wat ik publiceer op Cartas desde Cuba’. Hij kan niet zeggen hoelang de procedure van de verlenging nog gaat duren en of zijn verzoek tot verlenging zal worden gehonoreerd. Verlies van accreditatie kan ook leiden tot verlies van zijn verblijfsvergunning hoewel hij getrouwd is met een Cubaanse en enkele kinderen heeft.

cartas-desde-cuba-ipadZes maanden
Ravsberg herinnert zich het jaar 2014 toen hij zijn werk als correspondent voor de BBC als correspondent in Havana verloor en accreditatie aanvroeg voor Público; toen duurde het 6 maanden voor de autoriteiten hun jawoord gaven en kon hij ondertussen doorwerken. ‘Wat is er in deze 4 jaar veranderd?’ vraagt Ravsberg zich af.

Steun
De dichter en essayist Roberto Fernández Retamar (88), directeur van Casa de las Américas, nam het op voor Ravsberg die ‘zo helder en moedig onze Revolutie verdedigt’. Retamar liet dit weten op de weblog La Segunda Cita van de zanger en tekstdichter Silvio Rodríguez. ‘Het is ongelofelijk wat men heeft gedaan. Men moet zich wenden tot wie dan ook om deze monsterlijke maatregel ongedaan te maken’. Silvio Rodríguez: ‘Als zijn werkvergunning in Cuba wordt ingetrokken en men Ravsberg dwingt na 30 jaar met zijn Cubaans gezin te verhuizen, kan dit een waterscheiding veroorzaken binnen deze Revolutie die wij zo hebben liefgehad, verdedigd en hebben helpen opbouwen,’ schrijft de zanger die er aan toevoegt niet altijd in te stemmen met wat Ravsberg schrijft, maar ‘over het algemeen bedrijft hij journalistiek die wij nodig hebben; intelligent, uitdagend en revolutionair’. bandera-cuba-tortuga-schildpadRavsberg was al vaker doelwit van kritiek uit de meest orthodoxe sectoren van het officiële Cuba. Hij werd van manipulatie beschuldigd nadat hij een tekst had gepubliceerd over de economie in Cuba, geïllustreerd met een karikatuur van een schildpad die een spoor achterlaat in de kleuren van de Cubaanse vlag. Maar de journalist wordt ook gewantrouwd door sommige dissidenten. De columniste en blogger Miriam Celaya zegt over hem: ’Ravsberg is in wezen geen journalist, maar een propagandist van het Cubaanse regime’. Volgens Celaya is hij ‘een extreme tegenstander van de dissidentie’. Dit diepe wantrouwen komt ook tot uiting bij een artikel op de website 14ymedio met zeer kritische observaties over zowel Rodríguez als Ravsberg. Zie de ruim 30 reacties.

Bronnen
* Diario de Cuba, 14ymedio, Marti Noticias, 13 juni 2018

Linken
* Fernando Ravsberg, Cartas desde Cuba, 13 juni 2018 over een gerechtelijk onderzoek naar het vliegtuigongeluk.
* ‘Horror. Wij raken Ravsberg kwijt’ La segunda cita , weblog van Silvio Rodríguez, met tientallen steunbetuigingen voor Ravsberg.

Ideeënstrijd of ideologische oorlogsvoering?

De afgelopen weken publiceerde deze Cubaweblog diverse berichten over de  verwijdering van scholen en universiteiten van studenten en docenten wegens hun afwijkende politieke opvattingen. Het overkwam ook andere Cubanen, zoals de medewerker van het Museum voor Moderne Kunsten in Havana die vlak na de dood van Fidel Castro liet weten niet te zullen rouwen en vervolgens werd ontslagen. Fernando Ravsberg van de website Cartas desde Cuba publiceerde een opvallende tekst over deze nieuwe heksenjacht. Ravsberg staat positief tegenover de revolutie en onderhoudt goede contacten met hervormingsgezinde personen en groepen in het land. Hij werd de afgelopen maanden dan ook scherp aangevallen door pro-regime blogs als La Pupila Insomne. Ravsberg maakt zich vooral zorgen over de schadelijke gevolgen van al deze incidenten voor het internationale imago van Cuba. Hier volgt zijn tekst.

eerste-mei-daniel-llorente-2017

Opposant Daniel Llorente met Amerikaanse vlag, 1 mei 2017

De gewelddadige reactie op de rennende dissident die op de Eerste Mei een Amerikaanse vlag ontvouwde, was de laatste van een serie misplaatste reacties. Hij werd opgepakt en geslagen. Midden op het Plein van de Revolutie, op de viering van de Eerste Mei en in het zicht van de journalisten. Dit beeld ging de wereld over en dat was nu juist de bedoeling van de opposant. Hij ‘stal de show’, dankzij de niet te onderschatten hulp van hen die hem besprongen toen hij de vlag ontvouwde en die hem voor de camera’s van de belangrijkste persbureaus van de wereld, enkele stompen gaven. Wat zou er zijn gebeurd als niemand zijn sprint over het Plein had belemmerd? Het zou niet meer dan een anekdote zijn geweest zijn, die de beweringen van de regering zou ondersteunen wanneer deze de dissidentie beschuldigt, huurlingen te zijn in dienst van het land met de vlag van sterren en strepen.

universiteit-karen-perez-gonzalez

Karla María Pérez González

Onderwijsinstellingen
Kortgeleden is een studente verwijderd van de hogeschool in Villa Clara die journalistiek studeerde. Het argument luidde dat ‘de universiteit er voor de revolutionairen is.’ Haar foto ging de wereld over en leidde tot afkeuring, ook onder sympathisanten van de revolutie. De verwijdering van de jeugdige Karla María Pérez** van de Universiteit van Las Villas, omdat zij tot een dissidentengroep behoorde, was een daad die opnieuw het beeld van Cuba beschadigde. Als het team voor psychologische oorlogsvoering van de CIA een zaak had moeten opzetten, had zij geen betere kunnen bedenken. Het gaat om een 18-jarige jongere met een engelachtige uitstraling, die verstoten wordt van een Cubaanse universiteit omdat zij de denkbeelden van de regering niet deelde, ‘het perfecte slachtoffer’. De Universiteit van Havana bleef niet achter. Twee docenten, van Economie en Rechten werden om duistere redenen ontslagen. Ze schreven artikelen voor buitenlands media (dat is legaal) en hielden kantoor in een gebouw aan de Malecón.

Omar-Everleny-Perez

Omar Everleny Pérez

Eén van hen, Omar Everleny Pérez, woont nog steeds in Cuba, maakt reizen over de hele wereld, van Japan tot de VS en verbreidt overal zijn kennis en opvattingen over de Cubaanse economie op universiteiten maar nooit op Cubaanse. Wie won en wie verloor er met zijn verwijdering?

Advocaat
De advocaat Julio Fernández werd voor de keus gesteld publiekelijk zijn denkbeelden te verspreiden of af te zien van dit recht van elke burger. In het laatste geval zou hij docent kunnen blijven. Nu schrijft hij voor OnCuba maar geeft geen colleges meer aan de Universiteit. Toen de wervelstorm over Baracoa raasde, zamelde een groep jonge journalisten geld in en reisden naar het rampgebied om verslag uit te brengen over de ramp. Als reactie werden zij gearresteerd. Een onbeduidend voorval werd zo een nieuwsbericht in de wereldpers. Deze collega’s van Periodismo de Barrio werden vrijgelaten zonder dat een aanklacht tegen hen werd geformuleerd. Waarom zijn ze dan aangehouden en vastgezet? Als het gebied niet bezocht kon worden, had men hen moeten verbieden te gaan. Is er iemand die denkt dat dit schandaal Cuba iets oplevert?

Lichamelijk geweld

Fernando-Ravsberg4

Ravsberg

Kortgeleden dreigde men mij de tanden uit de mond te slaan als ik niet ‘fatsoenlijk’ zou schrijven. Het was een officialistische journalist die de bedreiging publiceerde. Is er niemand die kan schatten wat voor schade deze krachtpatserij berokkent aan het beeld van Cuba?

Dubbelzinning
Men kan enerzijds niet toestaan dat er in Cuba niet-officiële websites bestaan (zoals OnCuba, redactie) en tegelijkertijd jongeren straffen die daaraan meewerken. Dat wijst op politieke bipolariteit die moeilijk te begrijpen valt. In Holguín haalde een ander schandaal de media toen collega José Ramírez Pantoja uit de officiële journalistenvakbond werd gezet omdat hij op zijn persoonlijke blog de woorden van de onderdirecteur van de partijkrant Granma had afgedrukt, uitgesproken tijdens een bijeenkomst van de beroepsgroep. En dan was er de druk die werd  uitgeoefend op jonge journalisten in Villa Clara die samenwerken met niet-officiële digitale media. Dat leidde er toe dat zij een publiekelijk gemaakte protestbrief schreven die de hele wereld overging. Ondanks de politieke schade, blijft dit beleid onveranderlijk. Blogs van politieke extremisten, betaald met overheidssteun, herhalen keer op keer dat wie geen revolutionair is, een contrarevolutionair is, dat wil zeggen dat wie niet met hen is, de vijand is.

pers-orkest-garrincha

De samenzang van pers en partij. Cartoon Garrincha

Gevaarlijke polarisatie
En dat is een uitgangspunt dat leidt tot een gevaarlijke maatschappelijke polarisatie. Het zijn dezelfden die blinde eenheid bepleiten, een karikatuur van de werkelijke eenheid die er tussen mensen kan bestaan. De eenheid gebaseerd op diversiteit is het enige bindmiddel die het mozaïek van een natie kan verenigen. Men heeft mij geleerd dat generaal Pyrrus  in 275 v. Chr. een overwinning behaalde, die zoveel inspanning kostte dat ze dezelfde uitwerking had als een nederlaag. De pyrrusoverwinningen van de meest extreme sectoren kunnen in ons land tot hetzelfde resultaat leiden.

Bron
* Cartas desde Cuba, Fernando Ravsberg, 4 mei 2017
Noot
** Karla María Pérez is vandaag in Costa Rica aangekomen. Ze maakt gebruik van de uitnodiging van de krant EL Mundo om daar haar studie af te maken.

Staatsbloggers bedreigen journalist Ravsberg met geweld

De Cubaanse journalist Fernando Ravsberg van de website Cartas desde Cuba / Brieven uit Cuba wordt door ‘revolutionaire bloggers’ bedreigd. Regimegezinde websites als La Mala Palabra , Cuba por Siempre en Isla Mía publiceerden vorige week een artikel over de transportproblemen in Cuba, geschreven door Felix Edmundo Diaz. Deze bijdrage eindigt met de belofte dat wanneer Ravsberg zijn journalistieke werk op deze wijze voortzet ‘zijn tanden uit zijn mond’ zullen worden geslagen.

fernando-ravsberg4

Fernando Ravsberg

Citaat Diaz:
‘Ik wil een collega Fernan, lees Fernando Ravsberg iets duidelijk maken. Denkt u werkelijk in Cuba te kunnen wonen (Ravsberg is geboren in Uruguay) door te razen en te tieren tegen mijn volk? Denkt u niet dat het de hoogste tijd is om een site beginnen, getiteld Brieven uit de VS of Brieven uit Spanje? Waarom bezoekt u Uribe of Peña Nieto niet (presidenten van Colombia en Mexico, redactie) en begint u met Brieven uit Colombia of Brieven uit Mexico. En maak mee hoe paramilitaire groepen of Zeta (Mexicaans misdaadsyndicaat) je in je kruis trappen tot je ballen uit je oren komen’. (….) ‘Vanuit Cuba is dat gemakkelijk want u weet dat niemand u zal kidnappen, u verdwijnt, gemarteld of gedood zal worden, maar wij zijn niet verplicht met u te leven en uw tirades vanaf ons grondgebied aan te horen. Daarom is mijn aanbod eenvoudig: ‘Donder op of pas je schrijven aan. Denk erom dat uw tanden op uw leeftijd niet snel genezen en dat tandheelkundige implantaten duur zijn’, aldus Diaz.

Ravsberg:
‘Dit is een nieuwe in de graad van beledigingen, ze herhalen het verzoek tot uitzetting en, dat is belangrijk, het is de eerste keer dat ik direct bedreigd wordt met fysiek geweld. Het is geen toeval. Kortgeleden merkte ik op dat de extremisten zouden kunnen winnen en deze tekst bewijst dat zij zich bemoedigd voelen. Ik ben ervan overtuigd dat als de Cubaanse regering hier geen einde aanmaakt, de volgende keer de dreigementen zullen veranderen in daden. Dat is de weg van zowel extreem rechts als extreem links; je zwijgt uit jezelf uit angst of het zwijgen word je met geweld opgelegd.’

Bron
* Fernando Ravsberg, website Cartas desde Cuba, 20 februari 2017

Noot

* Het artikel van Ravsberg wordt gevolgd door 130 reacties. Ook blogger en journalist Yoani Sánchez schreef een reactie aan ‘haar collega’.  Zie reactie nr.130 (Spaanstalig)

* Fernando Ravsberg sympathiseert met de Revolutie, is zeker geen dissident, maar nam het wel op voor ontslagen medewerkers bij Cubaanse staatsmedia, censuur op filmfestivals, het ontslag van kritische economen zoals Everleny Pérez en hij pleitte voor meer vaart in de veranderingen die Raúl Castro in 2006 is begonnen. Op diverse websites wordt Ravsberg er nu aan herinnerd lange tijd gezwegen te hebben over censuur en onvrijheid in Cuba, bijvoorbeeld toen ‘de meute op anderen jaagde’, zoals de journalisten die in 2003 tijdens de Zwarte Lente werden gearresteerd.

De ‘meute’ jaagt op journalist Ravsberg

Gisteren constateerde de journalist Fernando Ravsberg dat er een nieuwe campagne was begonnen tegen zijn website Cartas desde Cuba en tegen zijn persoon ‘met een felheid groter dan ooit. De cirkel sluit zich en de mogelijkheid bestaat dat de uitersten elkaar raken, maar zij zullen nooit overwinnen’.  Hij wijst erop dat er leugens over hem worden verspreid die zich in de hoofden van mensen moeten nestelen. ‘Ze zeggen dat ik een huurling ben (term waarmee het regime dissidenten omschrijft, redactie), maar ze zeggen niet wie mij betaalt. Zij weten heel goed dat ik van niemand geld ontvang, maar dat deert hen niet als de verdachtmaking maar werkt.’ Veel van de verdachtmakingen komen van bloggers in dienst van de Cubaanse staat zoals Iroel Sánchez (blog La Pupila Insomne), maar ook de partijkrant Granma liet zich niet onbetuigd.

fernando-ravsberg2

In maart 2014 staakte de BBC de samenwerking met haar correspondent in Havana Fernando Ravsberg. Zijn weblog Cartas desde Cuba groeide in 7 jaar uit tot de meest gelezen weblog van BBC Mundo met de meeste reacties van bezoekers. In bijna 400 posts probeerde de BBC-correspondent Fernando Ravsberg ‘de Cubaanse werkelijkheid te schilderen voorbijgaand aan de anekdotes en probeerde ik mijn lezers dichter te brengen bij een context die nodig is om de ongewone werkelijkheid zoals die in Cuba, te begrijpen,’ zegt hij zelf. Zijn bijdrage over de misdadige wantoestanden in het Psychiatrisch Ziekenhuis van Havana, waar 30 patiënten vanwege de kou en verwaarlozing de dood vonden, behoorde tot de schokkendste. De BBC besloot in 2014 de berichtgeving over Cuba te wijzigen gezien de veranderingen in Cuba zelf; meer opvattingen, meer discussies en meer uiteenlopende gezichtspunten. Ravsberg liet weten daarmee niet akkoord te kunnen gaan en ging zelfstandig verder met zijn website Cartas desde Cuba. Hij sympathiseert met de Revolutie, is zeker geen dissident, maar nam het wel op voor ontslagen medewerkers bij Cubaanse staatsmedia, censuur op filmfestivals, het ontslag van kritische economen zoals Everleny Pérez en pleitte voor meer vaart in de veranderingen die Raúl Castro in 2006 is begonnen. Op diverse websites zoals Diario de Cuba wordt Ravsberg er nu aan herinnert dat hij weigerde te protesteren toen ‘de meute op anderen jaagde’, zoals de journalisten die in 2003 tijdens de Zwarte Lente werden gearresteerd.

Zijn critici schrijven o.a. dat Ravsberg deel uitmaakt van een samenzwering van ‘internationale informatiemonopolies’ gericht tegen de Cubaanse Revolutie. Deze keer was de aanleiding voor de campagne een artikel dat hij publiceerde over de trage ontwikkeling en de bureaucratische rompslomp rond kleine zelfstandigen of cuentapropistas. Het artikel verscheen op 10 januari op deze Cubaweblog onder de titel Groei kleine zelfstandigen verloopt met slakkegang.
De bijgevoegde illustratie toont een schildpad met de kleuren van de Cubaanse vlag op zijn schild en sporen die hij trekt. ‘Ravsberg heeft onze vaderlandse symbolen beledigd’, luidde de kritiek. Ravsberg wijst erop dat je dergelijke kritiek niet hoort wanneer een groep sportlieden, rumbaspelers of musici de vlag gebruiken als kleding. En de Cubaanse media gebruiken tientallen afbeeldingen waarbij de vlag is getekend in een hand, op het gezicht of op een gebalde vuist. Desondanks excuseerde Ravsberg zich tegenover die Cubanen die oprecht beledigd waren. Hij voegt er aan toe dat de autoriteiten hem daar nooit om vroegen. Wel sprak redacteur Pedro de la Hoz van Granma over ‘de groteske manipulatie van een van onze vaderlandse symbolen die niemand kan laten passeren’. De lezers van de partijkrant Granma reageren bijna allemaal met instemming op het commentaar, zoals Anita: ‘Fernando Ravsberg valt onze Cubaanse vlag aan, door deze op een schildpad te plakken, het is de grootste belediging die ik ken. Ik weet niet tot wanneer we deze en andere señoritingos, gringo’s die hun macht misbruiken, accepteren….Stop er mee; vrijheid te verwarren met bandeloosheid’.

Rijke middelen
Ravsberg, die op dit moment werkt voor het dagblad Publico de España en voor zijn blog Cartas desde Cuba, concludeert dat ‘voor de extremisten de enige waarheid hun waarheid is.’ Hij gaat verder niet in op de vraag wie precies degenen zijn die campagne voeren – hij spreekt over obscure krachten –  en zegt over hen: ‘De extremisten kunnen rekenen op allerlei middelen, institutionele steun, uitstekende ADSL-verbindingen met internet, kantoren, auto’s, benzine, dollars voor reizen naar het buitenland, en een leger van journalisten, informaticamensen, lay-out medewerkers en een secretariaat. En met al deze middelen, die hen ter beschikking staan, voelen zij zich bedreigd door een blog dat wordt gemaakt door een journalist vanuit zijn eigen huis met een houtje-touwtje- internet. Zij vrezen de geloofwaardigheid die wij hebben verworven en die zij nooit hebben gehad.’ In 2016 verdubbelde het aantal lezers van het blog Cartas desde Cuba en telde het bezoekers uit 162 landen.

bandera-cuba-tortuga-schildpad

De gewraakte tekening van de schildpad met de Cubaanse vlag, die uiteindelijk door Ravsberg van zijn website werd verwijderd

Optimisme
Ravsberg denkt niet dat ‘de meute van cybersoldaten in staat is zoveel druk op de autoriteiten uit te oefenen zodat zij ons uitschakelen’. Hij citeert de Cubaanse vrijheidsheld José Martí die eens zei dat ‘een principe uit de diepste kelders, sterker is dan een leger’. Volgens Ravsberg is met het huidige internet, blogs en informatieve websites deze waarheid het dubbele waard want ‘deze kelder heeft een galm die doorklinkt tot in de verste uithoeken van de wereld’. En hij herinnert aan de hulpeloze rol die deze cybersoldaten in dienst van de staat, speelden in de zogeheten informatieoorlog met de VS en die mislukte. ‘Honderden Cubaanse collega’s, binnen en buiten de officiële media, eisen een andere journalistiek die doelmatig, serieus, diepgravend en evenwichtig is en die daardoor geloofwaardig wordt.’ (…) ‘En terwijl het land verandert, wordt de meute die ons achtervolgt wanhopiger. Ze roept de regering op de macht te gebruiken omdat zij zelf niet in staat zijn, deel te nemen aan het gevecht om de ideeën, waar men strijdt met argumenten en met voorstellen,’ aldus Ravsberg.

Bronnen
* Website Cartas desde Cuba, 22 januari 2017 met de reacties van 125 bezoekers.

Linken
* Op 26 augustus 2016 publiceerde deze Cubaweblog: Journalistenbond  suggereert verbanning van een kritische journalist

iroelsanchezblogger

Raúl Castro in gezelschap van blogger Iroel Sánchez (midden)

* De weblog La Pupila Insomne speelt een grote rol in de campagnes tegen Ravsberg,maar ook tegen het modieuze magazine On Cuba. Redacteur Iroel Sánchez is blogger in dienst van de Cubaanse staat. In het begin van deze eeuw was hij directeur van het Cubaans Instituut voor het Boek. Hij speelde een belangrijke rol bij de vervolging en intimidatie van schrijvers die zich wensten uit te spreken tegen de golf van onderdrukking en arrestaties in maart 2003 van de leden van de Groep van 75. Hij leidt nu het Oficina para la Informatización de la Sociedad en is eindredacteur van de blog La Pupila Insomne.
In de marge van een recent debat, La Pupila Insomne, 21 januari 2017
De weblog La Pupila Insomne (13 januari 2017): Ravsberg: van belediging tot manipulatie door Carlos Luque Zayas Bazan

Keus tussen particulier of de staat is schijnkeuze

Eileen Sosin Martínez publiceerde een artikel op de website Cartas desde Cuba over de rol van de particuliere onderneming en die van de staat bij de hervormingen in Cuba. Het artikel staat enigszins model voor de wijze waarop veranderingsgezinde economen en politicologen in Cuba zelf deze discussie voeren; voorzichtige kritiek op de economische tekortkomingen van de hervormingen en bijna altijd zonder enige politieke kritiek op het handelen van de werkelijke machthebbers in Cuba. Veel van deze teksten blijven nogal eens steken in abstracties en vaagheden. De website Cartas desde Cuba van de voormalige BBC-medewerker Fernando Ravsberg is vaak een trefpunt van deze groep. Wij laten hier het artikel van Eileen Sosin Martínez volgen. Martínez maakt een aanzet tot een kritische analyse en komt uiteindelijk terecht bij een door Raúl Castro vaak gehanteerde slogan: ‘Zonder haast maar zonder pauze’.

bodega-foto-miram-leiva

Staatswinkel

De groep vrienden liep op de hoek van 23 en  Avenida de los Presidentes. Alain staarde naar de zeer verpauperde staat van wat eens Café G. was, het toneel van zoveel goede herinneringen aan zijn tijd, nog maar nauwelijks enkele jaren geleden, op de universiteit. ‘Weet je wel….. als een particulier dit overneemt….. wordt het meteen beter’. Die zin heb ik regelmatig gehoord, de zin die onberispelijk het vroegere en latere samenvatte. Op veel plaatsen in de stad zijn voormalige gebouwen van de staat uit hun verval  – qua bouw of economisch- herrezen tot prachtige particuliere ondernemingen. En is dat slecht? Nee, natuurlijk niet. Kwalijk of liever gezegd zorgwekkend is de conclusie van Alain volgens welke het particuliere functioneert, dat is efficiënt, zelfs mooi – en dat van de staat niet. Dat is een vermeende tweedeling die voor niemand heilzaam is.

Vormen van eigendom
Professor en onderzoeker Ricardo Torres verklaart dat de socio-economische structuur van de overgang naar het socialisme heterogeen is, gezien het naast elkaar bestaan van verschillende vormen van bezit. ‘Men veronderstelt dat in dit proces de voorwaarden  worden geschapen voor de vorming van de meest sociale of collectieve typologieën als de dominante bezitsvormen.’ In de Cubaanse context zouden die socialere vormen de coöperaties en het staatsbedrijf zijn. En dan is het moeilijk te begrijpen waarom er enkel een vergunning van het gemeentebestuur nodig is om een particulier bedrijf te beginnen, terwijl een niet-landbouwcoöperatie door een minister of de Ministerraad moet worden goedgekeurd.

cooperatie4

Kapperszaak op coöperatieve grondslag

Staatsbedrijf is passief
Aan de andere kant reageert het staatsbedrijf nauwelijks op maatregelen die tot doel hebben het staatsbedrijf flexibeler en productiever te maken. Afgelopen jaar werd aangekondigd dat er in 2017 een nieuwe Wet op de  Ondernemingen komt zonder dat we verder maar iets hebben vernomen hoe dat proces zal verlopen. In beide gevallen worden termen als ‘geleidelijkheid’ en ‘experimenteel’ – die positief zouden kunnen zijn – een moeras waarin men weinig of niet vooruitkomt. ‘Wat er nu gebeurt, volgens mij,  is dat de meest dynamische sector niet die van de staat is,  wanneer we  oordelen in termen van groei, het scheppen van werk en de mate van innovatie in de economische processen’, vat professor Juan Triana samen.

Twee snelheden
Enkele experts hebben becommentarieerd dat de huidige transformaties in twee snelheden verlopen: een trage, die op hoog niveau plaatsvindt, en juridische en structurele wijzigingen impliceert; en een snelle,  die je op straat ziet waar kleine bedrijfjes ontstaan, gepaard gaande met verhoging van de prijzen en een grotere differentiatie in personen en groepen. Ongeveer 1/3 van de werkzame bevolking werkt niet in staatsbaantjes. ‘Hun belangen en de toekomstvisie die zij koesteren zijn totaal anders’, zegt Triana. ‘Dit verandert absoluut het sociale en politieke evenwicht in Cuba.’ Een studie**  onder zzp’ers in Havana toont duidelijk aan dat het voor hen belangrijk is tot deze groep te behoren, omdat hun behoeften bevredigd worden en zij een grotere kans hebben op een betere kwaliteit van leven en om economisch rond kunnen komen. Zowel van henzelf als hun families. Iedereen was van mening dat in de toekomst de voorwaarden  voor meer welvaart beter zullen worden dan nu, behalve voor de arbeiders die van  de staatssector afhankelijk blijven. ‘Ze  zouden veel dingen moeten veranderen (…)  Er wordt momenteel niets stabiels en met toekomstvisie gedaan (…) De staat is een zeer slechte administrateur en er kan van alles gebeuren (…) Ik vind mezelf op de top van mijn kunnen, gegeven de situatie van het land en het economisch falen; ik denk niet dat de leiding gaat veranderen’,  luidden enkele bij elkaar geharkte meningen.

economie-zinkend-schip

Raúl Castro: ‘Als we de economie niet regelen, zullen we zinken.’

Nationaal debat
Ondanks alle problemen waar het particulier ondernemen tegen aanloopt, heeft het de ongewone verdienste resultaten te tonen. Misschien daarom beschouwen velen het als het speerpunt van de veranderingen. Socialisme impliceert noodzakelijkerwijze de socialisering van rijkdom en macht. Echter in de Cubaanse hervormingen hebben de meest collectieve modaliteiten (bedoeld worden de staatsbedrijven, redactie) minder ruimte hun potentie te laten zien. ‘Het is een beeld waarbij de publieke ondernemingen dominant en in hoge mate inefficiënt zijn, rijkdom niet wordt gesocialiseerd en de mens niet wordt bevrijd van  de vervreemding, veel eerder het tegenovergestelde. Welke waarde heeft een onderneming die publiek is en verlies op verlies registreert of onder zijn potentieel zakt, geen goed betaalde banen schept, het milieu vervuilt en goederen en diensten van slechte kwaliteit biedt? Deze vragen zouden deel moeten uitmaken van een serieus sociaal debat,’ benadrukt Torres.

Rol werknemers
De ex-minister van Economie José Luis Rodríguez legt de nadruk op de rol van van de arbeiders. ‘Voor mij is dit het thema waar alles om draait. Het is niet eenvoudig, het is niet een-twee-drie op te lossen…. Maar als de mensen zich niet gesterkt voelen door direct  aan de beslissingen deel te kunnen nemen komen we geen steek verder, want zij voelen zich geen deel van het proces, laat staan verantwoordelijk voor de kosten van de herzieningen.’ Veranderingen worden door mensen gemaakt. Dat wil zeggen, het gaat niet alleen om de optimalisatie van processen, rationaliteit, investeringen, statistieken … we moeten ook rekening houden met meningen, kennis, gemoedstoestanden, gevoelens, levensprojecten……

portada_libro_proyectos_de_lineamientos1Richtlijnen
Het in werking stellen van de Llineamientos of Richtlijnen draagt niet alleen bij aan de ‘actualisering’ van het economisch model, maar ook van de sociale betrekkingen, merkt de psychologe Daybel Pañellas op. De economen zelf beweren dat het debat het louter economische overstijgt. Als de staat en de private sector worden gezien als het goede en het slechte – of omgekeerd- , als het ondoeltreffende monster en het summum van de ontwikkeling; als de versterking van het een oproept dat het andere zich buiten de wet stelt, als ze tegengestelde polen lijken, en niet complementair en onderling verbonden…. Als die voorstellingen hegemonistisch worden zullen we een vitaal doel verliezen. En men weet dat het, voordat je alternatieve routes neemt, beter is op het ingeslagen pad voort te gaan. Maar je moet doorgaan. Raúl zelf heeft het gezegd: zonder haast, maar zonder pauze. Ofwel, zonder te stoppen.

Bron
* Eileen Sosin Martínez op de website Cartas desde Cuba, 21 december 2016

Noten
* De website Progreso Semana / Progreso Weekly uit Miami die in het artikel wordt genoemd is een uitgesproken pro-Castro site. 
** “Reconfiguración de relaciones sociales: pistas desde cuentapropistas capitalinos”, Daybel Pañellas Álvarez. En: Miradas a la economía cubana, Análisis del sector no estatal, Editorial Caminos, La Habana, 2015 / Herconfiguratie van sociale betrekkingen: sporen vanaf  hoofdstedelijke zzp’ers’, Daybel Pañellas Álvarez. In: Gezichtspunten op de Cubaanse economie, Analyse van de niet-statelijke sector, Uitgeverij Caminos, Havana, 2015