Mariel wordt geen Cubaans Hong Kong

In 2014 opende Raúl Castro, in aanwezigheid van zijn bondgenoten Dilma Rousseff, Evo Morales en Nicolás Maduro, het grootste project van zijn mandaat, namelijk de Speciale Ontwikkelingszone in de haven van Mariel / Zona Especial de Desarrollo (ZEDM). Vier jaar later, en met investeringen uit Brazilië van meer dan een miljard dollar, is de droom van een Caribisch Hong Kong verder dan ooit. Investeerders blijven weg. Emilio Morales, directeur van de Havana Consulting Group, legt uit waarom.

mariel-zdem3

De modernste haven van het Caribisch gebied herbergt een moderne containerterminal

‘Het idee om een speciaal project te ontwikkelen in de haven van Mariel is een goed idee. Het probleem ligt bij het beheer. Geen enkel land in Latijns-Amerika heeft in twee jaar tijd (dankzij de diplomatieke dooi tussen Cuba en de VS) zoveel zakenlieden, presidenten en delegaties op bezoek gehad als Cuba maar het land wist er niet van te profiteren’, zegt Morales in een telefoongesprek met de website 14ymedio. Mariel werd gebouwd op een moment dat de diplomatieke dooi met de Verenigde Staten het einde van het embargo naderbij bracht. De modernste haven van het Caribisch gebied kon plaats bieden aan enorme schepen vanwege de 17 meter diepe vaargeul en de moderne containerterminal. Maar het verzet van de Republikeinen in het Congres tegen het opheffen van de sancties, de komst van Donald Trump Donald in het Witte Huis en de dalende aanvoer van gesubsidieerde olie uit Caracas maakten een einde aan het sterproject van Raúl Castro.

Inefficiënt
De Cubaanse economie, die streng en centralistisch wordt geleid, blijft inefficiënt. Het bedrijfsmanagement in de Speciale Ontwikkelingszone (ZEDM) van Mariel wordt uitgevoerd door overheidsfunctionarissen. ‘Particulier ondernemerschap is essentieel voor de toekomstige ontwikkeling van Cuba en Mariel. Aangezien de enige eigenaar de Staat is, doet het niemand pijn om een verkeerde beslissing te nemen. Het geld is niet van u, noch het risico. Het is iets abstracts, genaamd de Staat,’ aldus Morales. Eind maart waren er slechts 35 ondernemingen officieel goedgekeurd (waarvan vijf Cubaanse). Tien ervan waren actief en 25 waren in een proces van investeren. De officiële krant Granma berichtte dat het ZEDM tot nu toe 1,1 miljard dollar vergaarde, slechts 9,5% van de 12,5 miljard dollar die waren gepland. Morales wijst op de oorzaken van de matige resultaten van de industriële zone die bedoeld was om de nationale economie aan te jagen. ‘De buitensporige bureaucratie, een ingewikkeld besluitvormingsproces dat het toezicht op de investeringsaanbiedingen van buitenlandse bedrijven vertraagt, en vertragingen in de voltooiing van de infrastructuur’, aldus de auteur Morales in een recent artikel gepubliceerd in Martí Noticias. De regering zelf heeft in maart al gezegd dat de ZEDM-project ‘niet zo snel verloopt’ als voor het land nodig is. President Miguel Diaz-Canel evalueerde vorige week donderdag samen met een groep ministers en ambtenaren uit de sector, het programma voor buitenlandse investeringen en de export. ‘We moeten de zaken haalbaarder, levensvatbaarder en minder omslachtig maken’, benadrukte de president in verband met de obstakels die het investeringsproces vertragen. Diaz-Canel uitte later zijn ongenoegen over het trage tempo van de uitvoering van de besluiten die de Ministerraad of de Nationale Assemblee hadden genomen.

mariel-una-obra-solida-y-favorableaffiche

Promotie van Mariel-project ‘solide en veelbelovend’

Steun Brazilië
De projecten van Mariel werden gefinancierd door de Braziliaanse staat, destijds nog geleid door de Arbeiderspartij van Lula, waarmee Havana zich verwant voelt. Het multi-miljoenencontract werd uitgevoerd door Odebrecht, hetzelfde bedrijf dat veel corrupte regeringen in Latijns-Amerika aan het wankelen bracht door zijn omkopingspraktijken om overheidsopdrachten veilig te stellen. Tot op heden is in Cuba nog geen onderzoek gestart naar deze multinationale onderneming.

Werkgelegenheid
Voor Emilio Morales wordt de mislukking van Mariel zichtbaar in het kleine aantal banen dat het heeft opgeleverd. ‘Dit staatsproject heeft slechts 4.888 banen gecreëerd, in vergelijking met de meer dan 570.000 banen die werden gecreëerd nadat het in Cuba mogelijk werd gemaakt kleine particuliere ondernemingen (cuentapropismo) te beginnen. ‘Het is een misser om een speciale economische zone in Mariel op te zetten en de Cubanen buiten te sluiten want die mogen daar niet investeren. Eerst zouden de nationale ondernemers kansen moeten krijgen en dan de buitenlanders’.
Maar ook de buitenlandse ondernemers hebben het niet gemakkelijk. De Amerikaanse onderneming Cleber LLC zou het eerste bedrijf in de Marielzone worden met 100% Amerikaans kapitaal, maar de Cubanen verbraken de samenwerking met de eigenaren Saul Berenthal en Horace Clemmons. Zij zouden Oggun-tractoren produceren bestemd voor kleine boeren in Cuba zelf en bedoeld om meer voedsel te produceren. ‘Mariel heeft veel mogelijkheden: in de eerste plaats het verwerken van de olie uit Noord-Cuba, de ontwikkeling van industriële zones met importmogelijkheden en de verplaatsing van kapitaal. En het heeft een voordelige ligging, centraal in de aanvoerroutes, die de mogelijkheid biedt van een vrijhandelszone,’ zegt Morales. Al die mogelijkheden zijn aanwezig, maar de Staat verstikt deze.

hugo-chavez-celac-raul-castro02122011

CELAC-bijeenkomst in mei 2016 met Hugo Chávez en Raúl Castro

Ideologie
De Zona Especial de Desarrollo de Mariel werd tijdens de Top van de CELAC in 2014 gelanceerd, een Latijns-Amerikaans consortium opgericht door de Venezolaanse president Hugo Chávez waarbij de VS en Canada werden buitengesloten. Vier jaar later is de CELAC uiteengevallen, is Chávez dood, maakt Venezuela een crisis zonder precedent door en hebben de meeste landen in de regio (inclusief Brazilië) hun ideologische kleur gewijzigd. ‘Politieke besluiten kunnen de Cubaanse economie niet op de been houden want de markt heeft zijn eigen wetten. De Staat moet – zo luidde ook het advies van de Vietnamezen – de productiekrachten van de natie vrij laten en deze niet willen verslinden,’ aldus Morales.

Bron
*  Mario J. Pentón, website 14ymedio, 14 juni 2018

Link
* Video president Díaz-Canel over buitenlandse investeringen, Cubadebate, 14 juni 2018, 3 minuten

Cuba wil harmonische betrekkingen met Trump

Cuba heeft de nieuwe regering van Donald Trump een constructieve samenwerking aangeboden. ‘De Verenigde Staten en Cuba kunnen in harmonie en met respect samenleven. Cuba zal echter geen inbreuk op zijn soevereiniteit en onafhankelijkheid dulden’, zei regeringsleider Raúl Castro woensdag bij de sluiting van de Top van Latijns-Amerikaanse en Caribische landen (Comunidad de Estados Latinoamericanos y Caribeños (Celac) in de Dominicaanse Republiek.  Sinds de oprichting van CELAC in 2011 namen niet eerder zo weinig presidenten aan de CELAC-conferenie deel; de presidenten van Mexico, Panama en Colombia lieten op het laatst weten af te zien van deelname.

celac-raul-celac-dominicana-toespraak-25012017

Raúl Castro bij de CELAC-conferentie

De Cubaanse president reageerde voorzichtig op eerdere dreigementen van president Trump om stappen terug te zetten op de weg naar de verzoening als het regime geen strengere eisen zou accepteren inzake de verbetering van de burgerlijke vrijheden in Cuba. Castro: ‘Ik spreek de wens van Cuba uit door te gaan met de onderhandelingen over bilaterale zaken met de VS op basis van gelijkheid, wederkerigheid en onafhankelijkheid van ons land, en voort te gaan met de respectvolle dialoog en samenwerking over thema’s in ons gemeenschappelijk belang met de nieuwe regering van president Donald Trump.’  Hij voegde er aan toe dat beide landen met elkaar kunnen samenwerken, maar dat ‘men niet moet verwachten dat Cuba concessies doet die botsen met haar soevereiniteit en onafhankelijkheid’. Aanvankelijk steunde Trump het verzoeningsproces van zijn voorganger Barack Obama, later sprak hij van een ‘slap akkoord’ en vond hij de hervormingen in Cuba allesbehalve overtuigend.

celac-presidente-salvador-sanchez-medina-dom-r-25012017

De wisseling van de voorzitter van de CELAC

De Muur
De conferentie werd gisteren afgesloten op de dag dat bekend werd dat president Trump de muur tussen de VS en Mexico daadwerkelijk wil bouwen, maar de 33 landen van de CELAC beperkten zich tot een veroordeling van ‘het racisme en de xenofobie’ en eisten erkenning van de ‘ bijdragen van migranten in hun landen van oorsprong en landen waar zij nu verblijven.’

Bronnen
* Persbureau EFE en de Telegraaf

Link
* Toespraak (tekst en video) van Raúl Castro (9 minuten), 25 januari 2017

Venezuela geschilpunt op komende top EU en Latijns-Amerika

De Cubaanse vice-minister van Buitenlandse Zaken, Abelardo Moreno, zegt dat de kwestie Venezuela ‘het grootste geschilpunt is tussen de landen van de Europese Unie en die van de Gemeenschap van Latijnsamerikaanse en Caribische Staten (CELAC).’ Op woensdag 10 en donderdag 11 juni zullen de leiders van beide groepen landen elkaar in Brussel treffen.

Abelardo Moreno

Abelardo Moreno

Moreno zei tegen een groep journalisten dat de landen van CELAC ‘een duidelijke positie hebben over de gebeurtenissen in Venezuela en dat zij met name de maatregelen van de VS tegen Venezuela verwerpen en van mening zijn dat deze moeten worden opgeheven.’
De vicekanselier constateerde dat de EU de opstelling van de VS niet deelt en dat daarom ‘beide regio’s in een proces van onderhandelingen verkeren.’ Volgens Moreno zal tijdens de top een korte politieke verklaring worden aangenomen waarin de essentie van de doelstellingen van samenwerking tussen beide regio’s zullen worden opgenomen en die hij de Verklaring van Brussel noemde. De verklaring bevat ook een activiteitenprogramma dat tussen nu en 2017 in Latijns-Amerika moet zijn gerealiseerd.

Gisteren kwam de oud-premier van Spanje,  Felipe González in Venezuela aan. Hij zal er ontmoetingen hebben met de familie van vooraanstaande politieke gevangenen zoals Leopoldo López, Antonio Ledezma en Daniel Ceballos. De officiële media voeren een felle campagne tegen het bezoek van de Spaanse sociaal-democraat.

Gisteren kwam de oud-premier van Spanje, Felipe González in Venezuela aan. Hij zal er ontmoetingen hebben met de familie van vooraanstaande politieke gevangenen zoals Leopoldo López, Antonio Ledezma en Daniel Ceballos. De officiële media voeren een felle campagne tegen het bezoek van de Spaanse sociaaldemocraat.

Erkenning politieke systemen
Volgens Moreno is er sprake van groei van de commerciële, economische en financiële relaties tussen beide regio’s ‘maar Latijns-Amerika blijft een marginaal werelddeel voor de EU’ met slechts 6% van de totale handel van de EU met de regio.* Hij prees de EU vanwege een positieve evolutie die leidde tot een veroordeling van het embargo van de VS tegen het eiland en zei te hopen dat een dergelijke veroordeling ook op komende top zal worden uitgesproken. In ontwerpdocumenten die circuleren wordt de officiële erkenning door de EU gevraagd van respect voor de verschillen in beide politieke systemen. Moreno erkende dat ondanks de banden tussen beide regio’s ‘de ontwikkeling van culturen van elkaar verschilt’ en er niet altijd sprake is van ‘gelijke opvattingen in politieke keuzes en posities.’

Bron
* Diverse persbureaus
NB
* Voor Cuba zelf ligt die verhouding geheel anders. De EU is de tweede commerciële partner van Cuba, de eerste buitenlandse investeerder en de derde leverancier van toeristen aan het eiland.

Raúl Castro woont Latijns-Amerikaanse conferentie in Costa Rica bij

President Raúl Castro kwam gisteren in Costa Rica aan ter bijwoning van de derde conferentie vandaag en morgen van de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische landen / Comunidad de Estados Latinoamericanos y Caribeños, CELAC. Verwacht wordt dat de lidstaten hun steun zullen betuigen aan de toenadering tussen Cuba en de VS, aldus de Minister van Buitenlandse Zaken van Costa Rica, Manuel González.

Raul Castro bij zijn aankomst in Costa Rica

Raúl Castro bij zijn aankomst in Costa Rica

De minister onderstreepte tijdens een persconferentie dat dit thema niet het belangrijkste thema van de CELAC-bijeenkomst wordt. Hoofdthema is de bestrijding van de armoede in de regio. Ook wordt een veroordeling van het Amerikaans embargo verwacht. Een uitspraak over de onafhankelijkheid van Puerto Rico is onwaarschijnlijk; de gezamenlijke Ministers van Buitenlandse Zaken die dinsdag al bijeenkwamen, bleken daarover van mening te verschillen. De vicekanselier van Costa Rica, Alejandro Solano zei dat ‘de landen van de CELAC een oproep zullen doen aan president Obama om hem te steunen bij de uitvoering van zijn beleid zodat een snelle normalisering van de relaties tussen Cuba en de VS plaatsvindt’.
Minister González ontkende dat tijdens deze vergadering een definitief besluit zal worden genomen over de toekomst van de CELAC. Vraag is of de CELAC vooral een plaats van dialoog tussen verschillende landen zal zijn of dat gestreefd zal worden naar een permanente structuur. De CELAC werd in 2011 in Caracas opgericht. De toenmalige Venezolaanse president Hugo Chávez was de motor achter dit nieuwe samenwerkingsverband voor Latijns-Amerika en het Caribisch gebied. Canada en de VS werden bewust van deelname uitgesloten. Bij de oprichting namen Brazilië en Argentinië aanvankelijk een afwachtende houding aan maar inmiddels zijn zij lid van de CELAC. De landen van Noord- en Zuid-Amerika komen in april in Panama voltallig bijeen. Dan zullen de Amerikaanse president Obama en de Cubaanse president Castro elkaar voor de eerste maal ontmoeten.

Link
* Informatie uit Wikipedia over de CELAC

Rectificatie: In het bericht gisteren werd gemeld dat binnen twee weken een volgend gesprek plaatsvindt tussen Cuba en de VS. Dat is onjuist; binnen 2  weken wordt bekend wanneer het volgende gesprek plaats vindt.

Vrijlatingen maar Cuesta blijft gevangen

De dissidente en onafhankelijke advocaten Veizant Boloy en Lilvio Fernández Ruiz, beiden betrokken bij de organisatie van een schaduwconferentie over mensenrechten afgelopen week in Havana, zijn woensdag met andere dissidenten vrijgelaten. Manuel Cuesta Morúa, woordvoerder van Arco Progresista, zit nog gevangen.

celacbillboardsBoloy heeft volgens haar echtgenote Flores ruim 72 uur in isolement doorgebracht en kreeg te horen: ‘Wij geven je geen enkele van je rechten’, aldus een twitterbericht. Ook is geprobeerd haar te ontkleden, maar zij verzette zich; uiteindelijk werd Boly slechts gefouilleerd. Flores: ‘Zoveel gruwelijkheden en minachting (…) om aan te tonen dat de wet er niet toe doet. Is dat de rechtstaat die de topbijeenkomst van de CELAC in Cuba bepleitte?’

Vrijheid
‘Vrijheid vraag je niet, die praktiseer je. Wij hebben recht ons te verenigen en bijeen te komen. Weg met dergelijke zuiveringsoperaties, weg met de repressie,’ liet een andere onafhankelijk advocaat Laritza Diversent weten. Operación limpieza of Operatie Grote Schoonmaak is de naam die de oppositie aan de golf van arrestaties van de afgelopen dagen heeft gegeven. Volgens de Comisión Cubana de Derechos Humanos y Reconciliación Nacional (CCDHRN) zitten nog 16 activisten gevangenen of hebben huisarrest.

Manuel Cuesta Morua

Manuel Cuesta Morua

Eén van hen is Manuel Cuesta Morúa, woordvoerder van Arco Progresista en organisator van de parallelle conferentie. Deze mensenrechtencommissie hadden begin deze week een ontmoeting met een lid van de Costa Ricaanse delegatie die de conferentie van de CELAC bijwoonde. De Chileense president Piñnera ontmoette dinsdag Berta Soler van de mensenrechtengroepering Damas de Blanco.

Bronnen
* Reuters, Diario de Cuba

Link
* Column Yoani: Operatie Grote Schoonmaak (Engelstalig)
Yoani Sánchez beschreef op haar weblog Generación Y hoe de CELAC conferentie zou verlopen.Tot diep in de nacht worden de straten in de omgeving van het congresgebouw schoongespoten, balkons en pilaren geschilderd en de gaten in het wegdek met asfalt gedicht. Dan begint de tweede fase van Operatie Grote Schoonmaak ‘de humane’ met het storen van de mobiele telefoons van critici en de onmogelijkheid voor dissidenten sms-berichten te verzenden en het oppakken van opposanten. ‘Zelfs de olieraffinaderij Ñico López mag zijn smerige stank even niet verspreiden via de bekende schoorstenen.’

Amnesty International veroordeelt vervolging aan vooravond CELAC-top

Amnesty International heeft de Cubaanse autoriteiten opgeroepen een einde te maken aan de repressiecampagne tegen leden van de oppositie en dissidenten op het moment dat de tweede top van de Comunidad de Estados Latinoamericanos y Caribeño (CELAC), begint. Vanochtend opende president Raúl Castro deze conferentie die twee dagen zal duren. De dissidenten wilden een schaduwconferentie houden.

Castro houdt de openingsrede (zie video hieronder)

Castro houdt de openingsrede (zie video hieronder)

Amnesty International: ‘De houding van de Cubaanse autoriteiten is een diep kwetsende aanslag op de vrijheid van meningsuiting en vereniging die niet genegeerd mag worden door de tientallen leiders die op dit moment in Havana bijeenkomen.’ (…) ‘Het is een hopeloze poging de stemmen te smoren die de systematische schending van het recht op vrije meningsuiting, samenkomst en vereniging in Cuba, aanklagen. De regering kan wellicht de aanwezigheid van dissidenten in de directe bijeenkomst van de conferentie verhinderen, maar hun opvattingen dringen ook daar door. Er zijn geen middelen die de rechten van de mensen kunnen smoren.’

Manuel Cuetsa Morua

Manuel Cuesta Morua nam het initiatief tot een schaduw-mensenrechtenconferentie; zijn verblijfplaats op dit moment is onbekend

46 arrestaties
De Cubaanse Commissie van de Mensenrechten en Nationale Verzoening / Comisión Cubana de Derechos Humanos y Reconciliación Nacional heeft 43 gevallen geteld van personen die tussen 23 en 26 januari voor korte tijd werden opgepakt. Een vijftal zijn onder huisarrest geplaatst. Minstens 18 opposanten zijn door de autoriteiten gewaarschuwd dat zij niet naar de Cubaanse hoofdstad mogen reizen. Gezien deze arrestaties zijn diverse parallelle activiteiten door de oppositie afgelast. Een van de belangrijkste organisatoren van de parallelle conferentie, Manuel Cuesta Morúa, voorman van Arco Progresista de la Isla en van de projecten Comité Ciudadanos por la Integración Racial (CIR) en Nuevo País, zat gisteren nog in de cel. Zijn vrouw Gloria Llopis zei zondag niet te weten waar haar man was opgesloten. *

Ban Ki Moon liet zijn haar knippen bij een kapper in het centrum van Havana

Ban Ki Moon liet zijn haar knippen bij een particuliere kapper in het centrum van Havana

Argentijn buitengezet
Mensenrechtenactivitst De Salvia van de Argentijnse mensenrechtengroepering CADAL kreeg geen toestemming om de parallelle conferentie in Havana bij te wonen. Hij schreef een brief aan de secretaris-generaal van de VN, Ban Ki Moon waarin hij er aan herinnert dat bij vorige gelegenheden schaduwconferenties van kritische geroepen ook in bijvoorbeeld Uruguay, Brazilië, Peru, Chili en Argentinië plaatsvonden en dat die ‘volkomen normaal verliepen.’ Havana zei eerder dat het mensenrechtenforum dat de dissidenten wilden organiseren, ‘een actie is van groepen verbonden met contrarevolutionairen Cubanen, gesteund door CADAL’ in een poging ‘de Latijnsamerikaanse top te boycotten.’

Yoani Sánchez geeft nieuwe betekenis aan afkorting CELAC: Cubanen zijn kapot maar orde en reinheid heersen op straat. pic.twitter.com/reMwrBADbZ

Yoani Sánchez geeft nieuwe betekenis aan afkorting CELAC: Cubanen zijn kapot maar orde en reinheid heersen op straat. pic.twitter.com/reMwrBADbZ

Gevolgd, gearresteerd en bewaakt
José Daniel Ferrer informeerde Amnesty International hoe hij en zijn collega op 24 januari werden staande gehouden door burgerpersoneel van de geheime dienst toen zij op weg waren naar het kantoor van de Comisión Cubana de Derechos Humanos y Reconciliación Nacional (CCDHRN). Ferrer vroeg hen om identificatie, maar dat weigerden zij terwijl zij de twee dissidenten bruusk in een auto duwden. Van daaruit werden zij naar een politiebureau op de grens van de provincie Havana en Mayabeque gebracht, vervolgens gescheiden en overgebracht naar twee andere politiebureaus in Havana. Op de 25ste januari werden zij naar Santiago de Cuba teruggebracht en brachten onderweg een nacht door in het politiebureau van Camagüey. Op 26 februari werden zij uiteindelijk in de provincie Santiago de Cuba vrijgelaten. José Daniel Ferrer zei Amnesty International verder dat zijn huis op dit moment in de gaten wordt gehouden door de politie. Ook Elizardo Sánchez Santa Cruz-Pacheco, voorman van de CCDHRN, klaagde over ongerechtvaardigde bewaking van zijn kantoor sinds 20 januari en het lastig vallen van personen die hem willen bezoeken.

Linken
* Verslag van onafhankelijk journalist Roberto Guerra (Hablemos Press) over de aanhoudingen in Cuba, 5 minuten
* Openingstoespraak van Raúl Castro bij CELAC-conferentie, 29 minuten

Noot

* Gisteren werd ook de liberale politicus Fernando E. Palacio gearresteerd. Hij werd overgebracht naar het politiebureau in Calle 7ª y 62; daar ontdekte hij dat ook Manuel Cuesta Morúa in dit bureau was opgesloten.

Madrid: akkoord tussen EU en Havana stimuleert transitie

De Spaanse regering is voorstander van een dialoog met Cuba over een akkoord, gericht op een politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en Havana omdat dat ‘kan resulteren in een effectieve bijdrage’ (…) ‘om de transitie in Cuba en de processen van economische en politieke hervormingen in dat land te bevorderen.’

havana 57 fortDat blijkt uit de antwoorden van de Spaanse regering aan de Cubaans-Spaanse volksvertegenwoordiger van de Partido Popular (PP) Teófilo de Luis, waarin Madrid vaststelt dat de Europese Unie ‘bilaterale en vloeiende relaties onderhoudt met een breed scala van ibero-amerikaanse landen’ en benadrukt dat Raúl Castro tijdelijk voorzitter is van de Gemeenschap van Latijns Amerikaanse en Caribische Staten/ Comunidad de Estados Latinoamericanos y Caribeños (CELAC). Ook wordt gewezen op het feit dat de ‘de hoofdlijnen van de relaties tussen de EU en Cuba zijn vastgelegd in de Common Position, in 1996 aangenomen door het Europese blok. Dat beleid dringt bij Havana aan tot respect voor de mensenrechten en het zetten van stappen naar de democratie. Havana heeft de Common Position altijd beschouwd als inmenging in interne zaken en een obstakel voor de normalisering van de betrekkingen.

CELAC: tegen de Amerikaanse blokkade

CELAC: tegen de Amerikaanse blokkade

Hervormingen bevorderen
De richtlijnen over het onderhandelingsproces met Havana worden waarschijnlijk op 20 januari vastgesteld door de Raad van EU-Ministers in Brussel. Een bilateraal akkoord kan worden gezien als een stap naar het afschaffen van de Common Position, waar de interne oppositie in Cuba zich gedeeltelijk en de externe Cubaanse oppositie zich volledig tegen verzet. Met een bilateraal akkoord tussen EU en Cuba wil Madrid de hervormingsprocessen in het land bevorderen door een dialoog, gericht op het bereiken van resultaten met accenten op de politieke hervorming, de civil society, de ontwikkelingssamenwerking, de commerciële promotie en de regionale ontwikkeling in de Caraïben. In het antwoord aan Teófilo de Luis, verzekert de regering van Mariano Rajoy dat in dit akkoord, zoals in alle akkoorden die de EU sluit met derde landen, standaardclausules zijn ingevoerd die verwijzen naar democratie, fundamentele vrijheden en mensenrechten. Hoofdprioriteit is, aldus de Spaanse regering, ‘een transitie bevorderen naar een democratisch regime met volledig respect voor de mensenrechten.’

Cuba noch de ALBA zijn prioriteiten voor China

Ondanks de vriendelijke glimlach van internationaal partijsecretaris José Ramón Balaguer, van Mercedes López Aceade, partijsecretaris voor Havana, en van president Raúl Castro toen zij de Gou Jinlong, lid van het Chinees Politburo, ontvingen, was de tevredenheid van de Cubaanse leiders niet volmaakt. Publicist Orlando Freire Santana zet uiteen waarom.

Ontvangst Chinese partijleider o.a. door de eerste secretaris van de communistische partij van havana, Mercedes López Acea Guo Jinlong op 31 mei 2013.

Ontvangst Chinese partijleider Guo Jinlong (rechts)  o.a. door de eerste secretaris van de communistische partij van Havana, Mercedes López Acea Guo Jinlong (rood jasje) op  31 mei 2013.

Zeker, er zijn interessante gesprekken gevoerd met Guo Jinlong, ook partijsecretaris van het Gemeentelijk Comité van Peking over de toekomstige invoering van digitale televisie in China, het hergebruik van energie en over medicijnen tegen de behandeling van kanker. Maar de Cubaanse leiders wilden meer. Ongeveer tegelijkertijd bezocht de sterke man van China, president Xi Jinping, diverse andere landen van het continent, passeerde op korte afstand Cuba, maar maakte zelfs geen technische tussenstop in Havana. President Xi Jinping was in Trinidad en Tobago, Costa Rica, México en beëindigde zijn reis in de VS waarbij hij Barack Obama sprak.

logalianazadelpacificoVoorkeur voor Alianza boven ALBA
Het bezoek van de Chinese topleider aan drie Latijns Amerikaanse landen heeft te maken met de groeiende commerciële handel van China met deze regio. Volgens deskundigen is de handel tussen beide blokken vorig jaar opgelopen tot 261 miljard dollar, waardoor China de tweede commerciele partner is geworden van Latijns-Amerika en de Cariben. De gecontroleerde media in Cuba beschreven uitvoerig hoe de Chinese gasten bij hun Cubaanse partners hadden aangedrongen op een nauwere band tussen Peking en de Comunidad de Estados Latinoamericanos y Caribeños (CELAC), een blok van 33 landen waarvan Cuba op dit moment de voorzitter is. Maar dezelfde media zwegen over de belangstelling van Xi Jinping voor contacten met de Alianza del Pacífico. Dat is een samenwerkingsverband dat in 2011 tot stand kwam en waar Mexico, Colombia, Peru en Chili deel van uitmaken. Men verwacht binnenkort de aansluiting van Costa Rica.

logoAlba3ALBA tweede plaats
Feit is dat Xi Jinping twee landen bezocht die deel uitmaken van deze Alianza del Pacífico en verder geen enkele land aangesloten bij de Alianza Bolivariana para los Pueblos de las Américas (ALBA) of tewel de Bolivariaanse Alliantie voor de Volkeren van Ons Amerika, een samenwerkingsverband tussen verschillende Latijns-Amerikaanse en Caribische landen. Initiatiefnemers van de ALBA waren Fidel Castro en de toenmalige president van Venezuela, Hugo Chávez. De benaming Bolivariaans  wijst op de Latijns-Amerikaanse vrijheidsstrijder Simon Bolivar en naar het bolivarisme van de Venezolaanse president Hugo Chávez. Veel analisten zien de Alianza del Pacífico met zijn nadruk op vrijhandel en de marktwerking als een sterke rivaal voor de ALBA. De laatste accentueert, voorgezeten door Venezuela, de principes van complementariteit van de lidstaten en veel minder de wedijver en heeft een sterke rol weggelegd voor de rol van de staat in de economie.

De Chinese president  Xi Ping met de Mexicaanse president Peña Nieto (rechts) en hun echtgenotes

De Chinese president Xi Ping met de Mexicaanse president Peña Nieto (rechts) en hun echtgenotes. Mexico is lid van de Alianza del Pacifico.

Historische lessen
In het geval van Cuba blijft China volgens de cijfers van het Cubaans Bureau voor de Statistiek / Oficina Nacional de Estadísticas (ONE), de tweede handelspartner, slechts voorbijgestreefd door Venezuela. In 2010 (de meest recente cijfers die ONE beschikbaar heeft) vormen de in- en exporten vanuit en naar Cuba 12% van de buitenlandse handel van Cuba. Voor Venezuela gaat het om 40% en Canada neemt met 6% de derde plaats in. Het is te wensen dat de Cubaanse overheden geleerd hebben van de wrange lessen van de geschiedenis. Als dat zo is, is de versterking van de geografische diversiteit op het gebied van de buitenlandse handel – ondanks de aantrekkelijke aspecten van de nauwe relaties met Caracas – een belangrijke prioriteit. Het grote verschil in percentages tussen Caracas en Peking benadrukt de extreme concentratie van de buitenlandse handel met Venezuela. Maar Cuba zou geconfronteerd kunnen worden met een nieuwe Special Periode zoals in de jaren negentig toen de Sovjets alle hulp staakten. In dit verband kan de groei van de banden met China dienen als een factor van evenwicht. Daarom is het voor de Castro’s niet voordelig tweede rang te zitten bij de Latijns-Amerikaanse strategie van Peking.

Link
* Orlando Freire Santana is onafhankelijk journalist en woont in Havana; hij is o.a. medewerker van de weblog  Primavera Digital.

Raul Castro in Chili: ‘Ik blijf maar één jaar’

Met de benoeming maandag van de Cubaanse president Raúl Castro tot voorzitter van de CELAC, de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische landen, is de rol van Cuba in Latijns Amerika versterkt. De politiek van isolement en confrontatie bijvoorbeeld via het Amerikaans embargo verliest aan invloed; Canada en de VS maken dan ook geen deel uit van deze Comunidad de Estados Latinoamericanos y del Caribe, CELAC. De Cubaanse president was zich blijkbaar bewust van het feit dat zijn voorzitterschap omstreden is. ‘Maak u zich geen zorgen, want ik blijf maar 1 jaar als voorzitter,’ grapte hij.

Raul Castro ontvangt de voorzittershamer van de Chileens president Pinera.

Raúl Castro ontvangt de voorzittershamer van de Chileense president Pinera.

Cuba
De verkiezing voor één jaar van de Cubaanse president valt samen met de actualisering van het socialistisch model in Cuba, de hervormingen die er plaatsvinden en de economische steun die Cuba nodig heeft om die hervormingen realiseren. De CELAC-landen leveren 8% van het Bruto Intern Product op wereldschaal en de nationale economieën vertoonden de laatste twee jaar een gemiddelde groei van 3%. Vorig jaar werd de rol van Cuba al duidelijk in deze richting toen een meerderheid van de Latijns-Amerikaanse landen wensten dat Cuba zou worden uitgenodigd voor de Top van de Amerika’s die toen in Colombia werd gehouden. In 1962 was Cuba uit de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) gestoten ondermeer op initiatief van de VS. De nieuwe positie van Cuba wordt ook zichtbaar bij de dialoog over de vrede in Colombia die in Havana plaatsvindt en waar de regering van Manuel Santos en de FARC met elkaar spreken over het vredesproces.

Doodstraf
Raúl Castro waarschuwde dit weekend in Chili dat Cuba niet wil overgaan tot een verbod op de doodstraf. Hoewel de uitvoering van de doodstraf is opgeschort, acht Castro deze noodzakelijk in de strijd tegen de drugsmisdaad. Wij bestrijden de drugs die ons beginnen te bedreigen ‘op leven en dood’. Hij wees op de ‘nefaste dreiging ’die de drugshandel vormt voor Mexico en Midden Amerika. Blogger Yoani Sanchez laat via Twitter weten dat veel Cubanen zich hebben gestoord aan de bewering van Castro dat er ‘in Cuba geen drugs’ zijn. ‘Door wie laat die Raul Castro zich eigenlijk informeren?’, zegt iemand haar op straat.

Op zondag waren tijdens de ontmoeting tussen regeringsleiders van de CELAC en die van Europese Unie, de Duitse leider Angela Merkel en de Cubaanse president Castro in een en dezelfde ruimte aanwezig. Op bijgaande video lijkt het erop dat Merkel alle moeite doet Raúl Castro te negeren.

Op zondag waren tijdens de ontmoeting tussen regeringsleiders van de CELAC en die van Europese Unie, de Duitse leider Angela Merkel en de Cubaanse president Castro in een en dezelfde ruimte aanwezig. Op bijgaande video lijkt het erop dat Merkel alle moeite doet Raúl Castro te negeren.

Winst Venezuela
Tijdens het overleg tussen de CELAC en Europese Unie werden spanningen voelbaar tussen het Europees blok en landen als Bolivia, Argentinië en Venezuela. Aanleiding was een zinsnede over de juridische bescherming van buitenlandse investeringen in Latijns Amerikaanse landen. De tekst drong aan op ‘respect en juridische garanties’ voor investeringen. Door druk van Venezuela werd dit deel van de slotverklaring afgezwakt. In de definitieve tekst onderschrijven de twee regio’s het belang van ‘stabiele en transparante’ regelingen die ‘legale zekerheid bieden aan economische actoren in de regio.’ Ook werd steun uitgesproken aan investeringen en internationale handel ‘als bron voor duurzame ontwikkeling.’

Linken
* De toespraak van president Raúl Castro (video 26 minuten)
* Actieplan CELAC en de Europese Unie
Slotverklaring CELAC en de Europese Unie

Nieuwste CubaTips: Kan Cubaans regime sociale media onder controle houden?

Gratis abonnementDe sociale media in Cuba brachten tot nu toe nog geen tienduizenden mensen op straat, zoals elders in andere dictatoriale landen. De Cubaanse autoriteiten maken zich echter wel grote zorgen. Hoe kan men de jeugd behouden en zaken als internet, facebook en twitter toch blijven controleren?  De traditionele aanpak van verbieden, onderdrukken  of demoniseren van deze fenomenen, werkt niet meer. Lees de diverse berichten over dit onderwerp in de nieuwste aflevering van CubaTips.
 
Inhoud
De volledige inhoud van de nieuwe CubaTips van vandaag is als volgt:
      1. Vooraf: over sociale media in Cuba
      2. Minister Rosenthal: ook aandacht voor Cubaanse bloggers
      3. Aanbevolen paladars in Havana
      4. Brazilië en Argentinië verlaten Celac-top voortijdig.
      5. Chico & Rita is Beste Animatiefilm van Europa
      6. Caricom wil samenwerking met Castro uitdiepen
      7. Cuba kan sociale netwerken niet bijhouden
      8. Salsa Latinnet met Salsa-evenementenagenda
      9. Culturele Cuba-Agenda
     10. Laatste nieuws uit Cuba  
 
Gratis in mailbox
Neem een abonnement op onze CubaTips en ontvang ze wekelijks in uw mailbox. Klik hier