Celia Cruz terug in Cuba

Celia Cruz is terug in Cuba ondanks de dodelijke kanker die haar 12 jaar geleden het leven ontnam en ondanks het verbod om naar Cuba terug te keren dat 40 jaar lang voor haar gold. De zangeres uit Havana die de hele wereld onder de kreet ¡azuuuúcar! (suiker) deed dansen, is teruggekeerd in de vorm van een 80-delige televisieserie, een productie van Telemundo die illegaal in Cuba wordt verspreid. Opnieuw een harde slag voor de officiële Cubaanse staatstelevisie ICRT, die er maar niet in slaagt de hoofden en harten van de Cubaanse bevolking te veroveren.

Celia in de tv-serie

Celia in de tv-serie

In de buurten van Havana wordt over niets anders gesproken. ‘Ze lijken precies, heel precies’, roept een vrouw tegen haar buurvrouw vlak voor de drogisterij in Calle Carlos III, een verwijzing naar de actrice Jeimy Osorio uit Puerto Rico en de Cubaanse Aymée Nuviola, die de rol van de bekendste Cubaanse zangeres in haar diverse levensfases spelen. Met 80 afleveringen dreigt Celia het televisiesucces van het jaar te worden, dit tot ergernis van de Cubaanse radio- en televisie, Instituto Cubano de Radio y Televisión (ICRT), die toch al zoveel kijkers verloor aan het populaire usb-aanbod via El Paquete of via de schotelantenne, die in Cuba verboden. De Cubanen zitten aan het kleine beeldscherm gekluisterd en laven zich aan het ritme van Úrsula Hilaria Celia Caridad Cruz Alfonso, zoals haar volledige naam luidt. Vanaf de eerste uitzenddag op 13 oktober, slaagde de serie, gemaakt door Telecolombia erin de Cubanen mee te slepen. ‘Ik heb die muziek altijd gehoord, maar wist maar weinig van haar leven,’ vertelt de twintigjarige Dielsy, die even lange nagels draagt als Celia destijds en ook goudkleurig.

Calia met haar grote liefde Pedro Knight met wie ze in 1962 trowude

Celia met haar grote liefde Pedro Knight met wie ze in 1962 trouwde. Celia overleed op 16 juli 2003

Charisma
Na haar vertrek in 1960 was de muziek van Celia verboden en zond geen enkele staatszender haar nummers nog uit. Maar haar populariteit bleef bestaan en de laatste twintig jaar kon de muziek weer worden gedraaid op buurtfeesten of partijtjes van het werk. Maar de details over haar leven bleven verborgen en daar heeft de serie van Víctor Mallarino en Liliana Bocanegra verandering in gebracht. De serie werd opgenomen in Colombia, Puerto Rico en de studio’s van Paramount en California. Daar werd New York uit de jaren zestig nagebouwd. Haar relatie met Pedro Knight, voormalig trompettist van de Sonora Matancera, is een belangrijk onderdeel van het verhaal evenals haar musicalsuccessen, de pijn van de ballingschap en de vreugde van een vrouw die zoveel miljoenen kon boeien. De serie is gebaseerd op een script van de Colombianen Andrés Salgado en Paul Rodríguez. Maar meer nog dan de artistieke kwaliteit van deze televisieproductie, is de serie voor veel Cubaanse generaties vooral de terugkeer naar Cuba van een charismatisch fenomeen dat zelfs door de censuur van de staatsmedia niet kon worden uitgewist.

Bron
* Zunilda Matta op de website 14ymedio, 22 oktober 2015
Link
* De trailer van de serie, 1 minuut

Ban op bolerozanger Nico Membiela opgeheven

De populaire bolerozanger Nico Membiela die op 13 juli 1998 in de VS is overleden, kan weer in alle vrijheid in Cuba beluisterd worden. Sinds zijn emigratie naar de VS in de jaren zestig was hij uit de muziekgeschiedenis van het land gewist. Partijkrant Granma herdacht afgelopen dinsdag zijn honderdste geboortedag en maakte een einde aan ruim een halve eeuw doodzwijgen van Membiela binnen Cuba.

bolero-membielaDe partijkrant Granma gaat niet in op de reden van Membiela’s vertrek destijds, maar Granma constateert dat ‘in het tijdperk van de triomf van de bolera en de uitvoeringen van de immense Beny (Moré) en Vicentico Valdés, Blanca Rosa Gil, Rolando Laserie, Fernando Álvarez, Orlando Vallejo en Orlando Contreras, Membiela er in is geslaagd dat niemand ook lang na 1960, zijn Contigo-Besos salvajes / Met jou – Wilde kussen vergat.’
Membiela, lang, elegant steeds in pak met stropdas, brillantine in het haar, werd op 3 november 1913 geboren in Zulueta. De meeste Cubanen die na de triomf van de revolutie van Fidel Castro in 1959 zijn geboren, kennen hem niet meer. Granma herinnert aan de laatste momenten van Membiela toen hij ‘gezeten in een rolstoel in een hospice in Hialeah op 84-jarige overleed, maar tot het einde in de vaste overtuiging dat hij op zekere dag naar Zulueta zou terugkeren.’ (…) ‘Maar zijn manier van de bolero zingen leeft nog en die mogen we niet vergeten.’

nicomambielacdBan
Evenals andere kunstenaars werd alle muziek van Membiela van de Cubaanse radio en televisie verbannen en er werden geen platen meer van hem verkocht. De enige bolerozanger die hier aan ontkwam was Vicentico Valdés (1921-1995), wellicht omdat hij zich verre hield van politieke uitspraken en van activisme toen hij Cuba eenmaal had verlaten. De bekende Celia Cruz (1925-2003) kreeg bij leven geen toestemming haar doodzieke vader in Havana op te zoeken maar toen de zangeres zelf overleed was ze soms weer te horen via Cubaanse radiozenders. Blogger Yoani Sánchez gaf deze week nog een voorbeeld over de wijze waarop de media in Cuba een van de grootste zangeressen uit het land, doodzwijgen. (Zie noot over Doodle Google)

Membalie succesnummer 'Met jouw wilde kussen'

Membalie succesnummer ‘Met jouw wilde kussen’

Terugkeer
Sommige eerder genegeerde zangers of zangeressen keren nu terug om optredens te verzorgen. Dat geldt voor de orkestleiders en de zangers Manolín, de Médico de la Salsa en Isaac Delgado, die deelnamen aan concerten samen met Silvio Rodríguez. Vrij recent keerde de rockster – in de jaren 80 heel populair in Cuba – Tanya Rodríguez na een afwezigheid van 20 jaar naar haar geboorteland terug, trad in Havana op en werd geïnterviewd door het blad van de kunstenbond, La Jiribilla.

Linken
* De Spaanstalige bijdrage in Granma, 3 december 2013
* Cien Años, complete cd van Membiela (45 minuten) op Youtube

Finlay bestreed o.a. de gele koorts in Cuba

Finlay bestreed o.a. de gele koorts in Cuba

Noot
Twitter van Yoani Sánchez ‏@yoanisanchez 3 december:
#Opnieuw wordt een Cubaan geeerd met een #Doodle van #Google, namelijk de wetenschapper Carlos J. Finlay vanwege zijn 180 ste verjaardag.

Celia Cruz als Doodle

Celia Cruz als Doodle

#Eerder kreeg Celia Cruz een #Doodle van #Google als eerbetoon, maar deze werd door de gecontroleerde pers in Cuba genegeerd.

 
 

Zangeres Celia Cruz blijft taboe op radio en tv

Een functionaris van de Cubaanse radio- en televisie heeft laten weten dat de zangeres Celia Cruz in de Cubaanse media taboe blijft omdat zij zich ‘verbond met de vijand en onze gezinnen heeft aangevallen.’ Enkel de namen van Cubaanse zangers in het buitenland die ‘geen agressieve houding hebben tegenover de Cubaanse regering’ zullen van de zwarte lijst verdwijnen. De nieuwe uitspraken hebben tot nieuwe verwarring geleid. Een journalist werkzaam bij de officiele media, zegt: ‘Niemand weet wat. Wij wachten in grote stilte af, terwijl de wereld denkt dat er in Cuba een opening plaatsvindt.’ 

Tony Pinelli, een Cubaanse radiomaker en musicus, schrijft in een mail die uitlekte over de verdere boycot van Celia Cruz. De inhoud ervan is bevestigd door de landelijk muziekdirecteur van de Cubaanse Radio- en Televisie, (ICRT), Rolando Álvarez. ‘Iedereen die zich heeft verbonden met de vijand en daarmee onze gezinnen heeft aangevallen, zoals Celia Cruz die op de Amerikaanse basis Guantánamo optrad, heeft het recht verloren om via de Cubaanse radio beluisterd te worden’, aldus de boodschap van Álvarez. Hij ontkent overigens dat er een zwarte lijst zou bestaan. Op 1 augustus  publiceerde Diario de Cuba het bericht dat de zwarte lijst voor de Cubaanse radio en televisie zou worden afgeschaft. Nu blijkt dat de staatsmedia artiesten als Celia Cruz en Chirino blijven bannen.

Barbara Grave Peralta; niet langer gevangen maar nog wel geboycot

Ook het werk van de Cubaanse zangeres Bárbara Grave de Peralta, die in Cuba woont, is  getroffen door een ban. Grave de Peralta werd in 2009 veroordeeld tot 7 jaar gevangenis wegens gelegenheid geven tot prostitutie. In december vorig jaar werd zij op vrijspraak van de Cubaanse president Raúl Castro in vrijheid gesteld, maar haar muziek wordt niet gedraaid op de Cubaanse televisie.

Reacties
Op de website Diario de Cuba verschenen diverse reacties die het verbod van de Cubaanse autoriteiten ridiculiseren, temeer omdat via moderne media als de mobiele telefoon, de usbstick en de ‘illegale’ dvd de muziek van deze zangers al lang wordt verspreid in het land. ‘Maar Celia Cruz discrimineren is de gehele Cubaanse muziekcultuur discrimineren.’
Een ander vraagt zich af of ‘de Cubanen die dagelijks als burgerwerknemers werkzaam zijn op de ‘vijandige‘ Amerikaanse basis in Guantánamo ook ‘hun gezinnen aanvallen.’

(Noot: ‘Op de Amerikaanse basis Guantánamo werkt Cubaans burgerpersoneel. Elke dag worden die per bus vanuit de Cubaanse stad Guantánamo naar de Amerikaanse basis Guantánamo gebracht om daar in ruil voor betaling in dollars te werken. Celia Cruz was destijds in Guantanamó omdat haar de toegang tot haar geboorteland was ontzegd en ze voor haar eigen begrafenis wilde beschikken over Cubaanse aarde ter uitstrooiing op haar kist. Natuurlijk zong ze ook op dit stukje voormalig Cubaans grondgebied niet voor de vijand – zoals Havana beweert – maar vanwege haar liefde voor het Cubaanse land. Cruz en de Castro’s waren het namelijk op dit punt eens: ‘Guantánamo, is Cubaans.’ )

Linken
* Cubaweblog, 13 april 2009: Zeven jaar geëist tegen Cubaanse zangeres Barbara Grave de Peralta
* Cubaweblog, augustus 2012: Celia Cruz weer op de Cubaanse radio?
*  Tony Pinelli, directeur muziek van de Cubaanse Radio verdedigt op de website Progreso (Engelstalig) het verbieden van muziek van Cubaanse artiesten: ‘Muziek van kunstenaars van de hardline wordt ingeperkt,’ zegt hij o.a.

Celia Cruz weer op Cubaanse radio?

Volgens bronnen bij de Cubaanse radio en televisie zou een al lang bestaande zwarte lijst van Cubaanse artiesten, gedeeltelijk verdwijnen. Ook de ‘Koningin van de Salsa’, Celia Cruz, zou weer mogen worden beluisterd.

Celia Cruz en de Puertoricaan met wie ze vaak optrad, Tito Puente

Tot nu toe wordt de uitvoering van deze resolutie overgelaten aan de directeuren van de diverse radiozenders van het Instituto Cubano de Radio y Televisión ICRT. In Santiago de Cuba mag bijvoorbeeld weer muziek van Celia Cruz, Gloria Estefan en Pancho Céspedes worden gedraaid, maar songs van Willy Chirino, Donato Poveda en Albita Rodríguez blijven verboden. Ook buitenlandse artiesten als Alejandro Sanz Ricardo Montaner staan niet meer op de zwarte lijst. De website Diario de Cuba constateert echter dat het verbod is opgeheven, maar dat de voorheen verboden songs nog niet op Cubaanse zenders te beluisteren vielen ‘in afwachting van meer gegevens’, aldus een bron. De website zelf stelt vast dat blijkbaar geen enkele programmamaker de eerste wil zijn bij het draaien van zangers die op de zwarte lijst stonden en in het verleden ook vaak als contrarevolutionairen’ werden aangeduid.

Contrarevolutionaire’
Een van hen was ongetwijfeld Celia de la Caridad Cruz Alfonso (Havana, 21 oktober 1925 – Fort Lee (New Jersey), 16 juli 2003), die in de vijftiger jaren o.a. via de band La Sonora Matancera doorbrak in Cuba. Na de machtsovername door Fidel Castro in 1959 vertrok La Sonora Matancera voor een geplande tournee door Mexico. In plaats van terug te keren naar Cuba vluchtte de band echter naar de Verenigde Staten. Cruz kreeg in 1961 het Amerikaanse staatsburgerschap en weigerde naar haar vaderland terug te keren zolang de communisten daar de macht hadden. Ook buiten Cuba maakte ze furore en dat zou meer dan vijftig jaar doorlopen met 70 albums en met optredens in 10 films. In Cuba was haar muziek taboe en werd deze perfecte artieste, die vijf Grammy Awards en twee Latin Grammy’s kreeg uitgereikt, geboycot. Tegen verslaggevers hield ze vol dat ze op het toneel zou sterven, onder het roepen van de kreet Azúcar! (Spaans voor Suiker), maar haar laatste dagen bracht ze door in haar huis in Fort Lee, New Jersey, waar ze herstelde van een hersentumor-operatie in december 2002. Celia Cruz overleed op 16 juli 2003. De partijkrant Granma wijdde acht regels aan haar dood. Ondanks het verbod op haar muziek groeiden vier generaties echter op met de muziek van La Cruz, die illegaal beschikbaar was.

Link
You Tube: over het leven van Celia Cruz