Brussel: ‘Cuba wil kapitaal en de EU wil invloed’

Het besluit dat de Europese Unie maandag nam over de verbetering van de relaties met Cuba is de belangrijkste opening naar het eiland, sinds de 28 landen in 2008 de diplomatieke sancties ophieven. Dat zegt een niet met name genoemde bron in Brussel tegen persbureau Reuters. Het akkoord waarover binnenkort de onderhandelingen met Havana beginnen, zou eind 2015 getekend moeten worden. Medewerker Addrina Croft van het persbureau doet verslag van haar waarnemingen in de EU- hoofdstad.

vlaggenEUbanderas-UEReuters tekent een uitspraak op van een niet nader genoemde persoon die bij de gesprekken tussen de EU-lidstaten aanwezig was: ‘Cuba wil kapitaal en de EU wil invloed. Deze samenwerking kan als een voorspel naar meer dienen.’ Twee anderen die aanwezig waren bij de onderhandelingen tussen de EU-landen zeggen dat de bereikte consensus onder de 28-lidstaten beïnvloed werd door het momentum van de marktgeoriënteerde hervormingen onder president Raúl Castro en om Europese bedrijven op langere termijn te positioneren wanneer de koers naar een meer kapitalistische economie doorzet. Hoewel het feitelijk effect van een samenwerkingsovereenkomst beperkt is, is de symboliek voor de EU van enorm belang; de banden met Cuba zijn verstoord sinds de sancties in 2003 nadat 75 dissidenten in Havana werden gearresteerd. Hoewel de diplomatieke sancties in 2008 door de EU werden opgeheven, werd de normalisatie van de relaties gefrustreerd door tegenstand uit vooral Polen en Tsjechië. Havana op zijn beurt verwierp de zogeheten Common Position van de EU die in 1996 was overeengekomen en gericht was op de promotie van mensenrechten en democratie. Bovendien oefende de VS druk uit op Brussel met de bedoeling Cuba te isoleren. Op dit moment kan worden geconstateerd dat de VS geen pogingen deden het gesprek met Havana tegen te houden en gingen Polen en Tsjechië ook akkoord.

Nederlands ongeduld
Uit ongeduld met de status quo, ging de Nederlandse minister Timmermans in januari naar Cuba; het was het eerste bezoek van een Nederlandse minister aan Havana sinds het begin van de Cubaanse revolutie in 1959 toen Europa missies op hoog niveau naar Havana staakte. Ook Spanje, de voormalige koloniale macht in Latijns-Amerika en de Cariben, drong aan op een verandering van de aanpak, sinds de zieke Cubaanse leider Fidel Castro in 2008 de macht overdroeg aan zijn broer Raúl. Andere EU-lidstaten zien de Common Position van 1996 als achterhaald omdat ondertussen maar liefst 18 lidstaten aparte bilaterale verdragen met Cuba sloten wat het spreken met één stem, bemoeilijkte. Carlos Malamud, hoofd van het instituut voor Latijns Amerika, Real Instituto Elcano, een denktank in Madrid, zegt: ‘Als Europa aanwezig wil zijn bij de transitie in Cuba, moet de EU nu aan het werk. Het is juist om de dialoog te beginnen omdat Europa niet de grote afwezige zal zijn bij de transitie in Cuba,’aldus Malamud.

Ashton, hoge vertegwnoordiger van de EU; "Ieder land heeft zo zijn eigen regime en dat moet je respecteren. Reactie dissident: 'Dat is ook toevallig. Ik vroeg dat respect van het regime  en kijk mij nu...  Cartoon: Garrincha

Ashton, hoge vertegenwoordiger van de EU: ‘Ieder land heeft zo zijn eigen regime en dat moet je respecteren.’
Reactie dissident wijzend op zijn blauwe plekken: ‘Dat is ook toevallig. Ik vroeg dat respect van het regime en kijk mij nu…’
Cartoon: Garrincha.

Mariel vrijhaven
Maar een samenwerkingsverdrag met Cuba zoals de EU die gebruikte om de relaties met landen in Midden-Amerika en Azie te verbeteren, zal de handel met Cuba niet gigantisch doen stijgen omdat het land weinig aan Europa verkoopt. Behalve sigaren en rum, is de export van Cuba voor de EU niet van groot belang maar Brussel gelooft dat handelsbanden de beste manier zijn om de druk tot verandering in Cuba op te voeren. De EU is de belangrijkste buitenlandse investeerder in Cuba en na Venezuela de tweede handelspartner en de derde op de ranglijst van de toeristen die Cuba jaarlijks bezoeken. Cuba opende onlangs een vrijhandelszone, zoals we die in China kennen en bereidt een nieuwe investeringwet voor. Het land zoekt buitenland kapitaal voor de havenfaciliteiten in de Baai van Mariel om mee te profiteren van de expansie van het Panama Kanaal.

Bron
* Addrina Croft, Reuters, 10 februari 2014

Linken
* CNN video – 3 minuten- over de vrijhaven van Mariel; beelden van de containerhaven met een capaciteit van 800.000 containers jaarlijks
Reactie Cuba op de besluitvorming in Havana (Spaanstalig)
* Berichtgeving over de EU in de Miami Herald, 10 februari 2014

Blogger Yoani Sánchez heeft paspoort; ex-politieke gevangene Moya niet

De dissidente blogger Yoani Sánchez heeft gisteren telefonisch te horen gekregen dat haar paspoort klaar ligt. De blogger heeft het voornemen een reis te maken naar Brazilië, Peru, Colombia, Mexico, Spanje, Polen en Italië. Voor maart dit jaar staat een bezoek aan Nederland gepland.

yoanisanchezmetmicroIn een gesprek met CNN liet Sánchez weten voorzichtig te zijn en haar optimisme te temperen want de nieuwe migratiewetgeving kent enkele clausules ‘die kunnen werken als een filter,’ aldus Yoani Sánchez die 5 jaar lang pogingen deed toestemming te krijgen om Cuba te verlaten en weer terug te keren. Sánchez is de auteur van de weblog Generación Y, won in 2008 de Prijs Ortega y Gasset in Spanje en in 2010 de Prins Claus Prijs.

Angel Moya met Berta Soler van de Dams de Blanco. Ook zij wil een reis maken maar heeft tot nu t oe nog geen reactie onrvangen van de autorieteiten

Angel Moya met Berta Soler van de Damas de Blanco. Ook zij wil een reis maken maar heeft tot nu toe nog geen reactie onrvangen van de autoriteiten

Negatieve beslissing
De voormalige politieke gevangene Ángel Moya die deel uitmaakte van de Groep van 75, heeft een negatieve reactie ontvangen op zijn verzoek om te kunnen reizen. De autoriteiten weigeren hem een paspoort te geven om  ‘redenen van publiek belang’. Moya werd in februari 2010 vrijgelaten na gesprekken tussen Raúl Castro en de katholieke kerkleiding. Hij was een van de leden van de Groep van 75,  die niet naar Spanje wilde. maar in Cuba wilde blijven.

Link video
* Yoani Sánchez in gesprek met CNN, 4 minuten

Ongewone strijd Castro-twitteraars tegen Al Jazeera

Moutaz Al Qaissia (29), correspondent van Al Jazeera in Havana, moet uitgewezen  worden omdat hij een interview zou hebben gemaakt met de kritische blogger Yoani Sánchez. Dat staat o.a. te lezen op de weblog van Yohandry, een pseudoniem van een blogger die binnen Cuba beschouwd wordt als de spreekbuis van de Cubaanse geheime dienst. Al Jazeera heeft sinds vorig jaar een kantoor in Havana. In een interview met de website Diario de Cuba vertelt Moutaz verder dat de Cubaanse media tijdens de crisis in Irak vaak materiaal van Al Jazeera gebruikten. Tijdens de opstand in Libiê en nu in Syrië, hebben ze blijkbaar geen materiaal van Al Jazeera nodig. Moutaz: ‘Nergens hebben zij gebruik gemaakt van de beelden over de Arabische lente.’   

Moutaz Al Qaissia, is een Jordaans-Palestijnse journalist, die in Cuba tussen 2000 en 2004 telecommunicatie studeerde en later ging werken als correspondent voor deze Arabische zender. Diario de Cuba sprak met hem nadat diverse pro-Castro bloggers en twitteraars hem hadden bekritiseerd, maar Moutaz wil niet wijken voor deze druk. ‘Het feit dat je Yoani in de kaart speelt met haar media spelletjes is een schande voor Cuba en dat weet je’, schreef een persoon met de Twitternaam @cubamar. En @karol_ beschuldigde Al Qaissia ervan ‘een dienstknecht van de Emir van Quatar te zijn’ en meldde dat hij ‘Cuba beledigt maar wel een goed leven leidt in dit land.‘ Vervolgens vraagt ook deze twitteraar de uitzetting van Al Qaissia met de hashtag: Deportación Ya / Deportatie Nu. De blogger van de staatsveiligheidsdienst Yohandry8787 eist ‘excuses’ en zo niet dan ‘zullen we protestkaarten sturen naar het Ministerie van Buitenlandse Zaken.’  Yohandry vraagt ook uitleg aan Al Qaissia omdat hij in een tweet zijn tegenstanders voor ‘honden’ uitmaakte. ‘Wees beschaaf en leer eerst lezen, onontwikkelde honden, ’schreef Al Qaissia op zijn Twitter.

Actie in Mexico Stad (5 maart 2010) vanwege de dood van de dissidente hongerstaker Orlando Zapata

Veranderingen van binnenuit
Moutaz Al Qaissia beschrijft hoe hij op 9 december op de Malecón in Havana was waar vanuit een vloot van schepen uit Miami ter gelegenheid van de Dag van de Mensenrechten, een vuurwerk werd afgestoken. ‘Ik filmde en liet via Twitter mijn conclusies weten. Ik zei dat ‘het Cubaanse volk de situatie nooit van buitenaf zou veranderen en dat de verandering altijd van binnenuit zou komen.’ Vanaf dat moment werd hem door vertegenwoordigers van de Cubaanse regering verweten dat hij gezegd zou hebben dat ‘de revolutie van binnen zou moeten komen.’ Moutaz: ‘Zij dreigden me het land uit te gooien. Toen heb ik ook de term honden gebruikt, want het zijn mensen die kritiek leveren om de kritiek. Zij praten zonder te denken, zonder zelfs hun hoofd te bewegen.’ Al Qaissia maakt ook duidelijk dat hij niets te maken had met een interview met Yoani Sánchez, dat in november via de website van Al Jazeera werd uitgezonden. ‘Stream is een plek van debat bij ons op internet. We hebben Yoani daarvoor uitgenodigd en mensen konden reageren,’ zegt de correspondent van Al Jazeera.

Consequenties
Moutaz Al Qaissia: ‘Het interesseert me niet of ze een brief sturen aan het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Zij hebben mij beledigd en mijn bedrijf. Zij hebben gezegd dat ik geld uit de VS krijg. Ik doe niks slechts. Mijn twitter is persoonlijk. Mij doet het niets als ze me het land uit sturen.’

Al Jazeera en Cuba
Al Qaissia ‘kwam in 2000 in Cuba aan met een beurs voor Palestijnse studenten. Hij werkte een korte tijd voor zijn zender in Dubai en keerde in 2006 naar Cuba terug vanwege de ziekte van Fidel. Vorig jaar kon Al Jazeera een kantoor openen. ‘Ik werk alleen voor de Arabische uitzendingen van Al Jazeera. Zij (de Cubaanse regering) willen dat het Engelstalige kanaal niet in Cuba beschikbaar komt. ’In tegenstelling tot de Arabische wereld met honderdduizenden schotelantennes, is de invloed van Al Jazeera binnen Cuba dan ook beperkt.’(…)‘Tijdens de oorlog in Irak konden we vaak materiaal leveren aan de staatszenders hier. Nu niet. Nergens hebben zij gebruik gemaakt van de beelden over de Arabische lente.’ Onder de vele leugens waarmee hij via Twitter wordt bedreigd, is die over de ‘steun’ van Al Jazeera aan de NATO-interventie in Libie van Khadaffi. Zijn reactie op Twitter luidt dan: “Waarom stuurde Cuba een leger naar Angola en waarom zwijgt men over Syrië?’ En zij die zijn onafhankelijkheid betwisten, verwijst hij naar de programma van Telesur * ‘Weet je wie de correspondent van Telesur in Syrië is/ Dat is de vertaler van president Assad? Als dat journalistiek is?’

Bron:
* Tekst gesprek Moutaz op DDC
* Telesur is een televisienetwerk van o.a. Venezuela en Cuba en was door o.a. Hugo Chávez bedoeld als een professionele tegenspeler van CNN.
* Cuba heeft zich tijdens de strijd in Libië tot aan het einde achter generaal Khadaffi geschaard. Ook op dit moment is er sprake van bijzonder vriendschappelijke relaties tussen het regime van president Assad en Havana. De Cubaanse staatsvakbeweging CTC was er onlangs op een officieel bezoek.
* Yoani Sánchez speaks to The Stream – The Cuban dissident explains the effect of the Arab Spring in her country. (10 november 2011, 4.16 minuten in het Engels en Spaanstalig).