Pleidooi voor realisme relatie Cuba en de VS

De regering van president Barack Obama nam twee weken geleden nieuwe maatregelen om de last van het embargo / de blokkade te verlichten op weg naar de normalisatie van de relaties tussen zijn land en Cuba. Dat is de enige weg die hem rest om het embargo stap-voor-stap te doen verdwijnen. Wanneer de Democratische kandidaat bij de komende presidentsverkiezingen wint, kan een voortzetting van dit beleid worden verwacht. Dat zal anders zijn als een van de huidige Republikeinse kandidaten wint, tenminste als we hun uitspraken moeten geloven en die van enkele veel geprezen internationale analisten. Dit wordt echter betwijfeld door Pedro Campos, publicist en voormalig diplomaat van Cuba en een pleitbezorger van een democratisch socialisme in dit land. Want oppositie voeren is iets anders dan deel uitmaken van de regering, of zoals een Cubaans spreekwoord zegt una cosa es con guitarra y otra con violín.

bandera-vs-cuba-microfoonJosefina Vidal, degene die namens het Cubaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken de onderhandelingen voerde met de VS, heeft gezegd niet te geloven dat een nieuwe Amerikaanse president de relaties met Cuba zal verbreken. De uitspraak is een bewijs van de Cubaanse bereidheid om de huidige koers voort te zetten, met welke nieuwe regering in de VS dan ook. De diplomatieke relaties tussen beide landen zijn hersteld en nu gaat het erom de samenwerking op een aantal terreinen te vergroten. Die werd in enkele gevallen gehinderd door de embargopolitiek die de Republikeinen steunden en de Cubaanse-Amerikanen in het Congres. Maar men moet de Cubaanse uitdrukking niet vergeten, una cosa es con guitarra y otra con violín (een ding is gitaar spelen, een ander ding de viool),  dat wil zeggen dat het niet hetzelfde is oppositie te voeren of deel uit te maken van de regering. Men kan niet verhullen dat achter de Republikeinse weerstand in het Congres om het embargo / de blokkade op te heffen vooral de wens verborgen ligt te voorkomen dat Obama en de Democraten de geschiedenis zullen ingaan als de partij die het communisme in Cuba de genadeslag gaf waardoor een einde werd gemaakt aan onrecht en voor hen opnieuw een plaats in het Witte Huis vrijkwam.

nixon-zhou-en-lai-februari-1972

China’s president Zhou-en-Lai en president Nixon in februari 1972

Republikeinen
Het was de Republikein Richard Nixon die de ontspanningspolitiek begon met China. De toenadering tot de Sovjet-Unie, door velen beschouwd als het begin van het einde van het communisme in Europa, was het werk van een andere Republikein, namelijk Ronald Reagan. Nixon bezocht Peking, Reagan Moskou. Misschien wil men het bezoek aan Havana reserveren voor een Republikein en spant men zich in om het de huidige president moeilijk te maken. Eerdere Republikeinse regeringen hebben al plannen gehad om toenadering tot Cuba te zoeken. Het was de regering van George W. Bush die als eerste enkele beperkingen van het embargo / de blokkade, verbonden aan de verkoop van voedsel, introk. Het establishment in de VS in het algemeen, is zich in de afgelopen tijd bewust geworden dat het embargo / blokkadebeleid om verschillende redenen veranderen moest en Republikeinse bestuurders, senatoren en volksvertegenwoordigers uit staten met de potentie om te investeren in Cuba, hebben een rol gespeeld achter alle initiatieven die gericht waren op opheffing van enkele verboden uit het embargo.

Dwarsliggen
De pogingen van Cubaans-Amerikaanse leden van het Congres om de Ley de Ajuste Cubano* aan te passen heeft geleid tot grotere ongecontroleerde emigratie uit Cuba en tot openlijke confrontaties met delen van de oppositie in Cuba. Men weet dat mogelijke represailles van de zijde van de Cubaanse autoriteiten, de voortgang van de verbetering van de relaties tussen beide regeringen compliceren en een mogelijk bezoek van Obama aan Cuba in gevaar kan brengen. De Republikeinen weten als geen ander dat er een sterke relatie bestaat tussen de Ley de Ajuste Cubano en de opheffing van het embargo / de blokkade.

val van de muur, val vs-embargo

De val van de Muur in Berlijn 1989 en de mogelijke val van het embargo en het reisverbod naar Cuba

Imago VS in Latijns-Amerika
Anderzijds is het imago van de VS als imperialistische macht die haar wil oplegt aan de rest van Latijns-Amerika, afgezwakt door de toenadering met Cuba en het is voor niemand een geheim dat dit ook een van de doelstellingen van de nieuwe politiek is. De terugtocht van de anti-imperialistische populistische krachten in Latijns-Amerika (Venezuela, redactie) is niet het gevolg van de verandering van het imago van de VS, maar hangt er wel mee samen. Het zal het deze populistische machthebbers minder makkelijk maken het falen van het binnenlands beleid te wijten aan de imperialistische bemoeienis. De Cubaans-Amerikaanse toenadering maakt ook dat de verdedigers van de VS in het continent minder negatief zullen worden benaderd. Degene die Obama opvolgt, ongeacht zijn politieke kleur, zou van dit nieuwe imago kunnen profiteren om het beleid van de Amerikaanse politiek effectiever te maken en dat kan leiden tot versterking van de VS- belangen in dit westelijk halfrond.

Verdergaande samenwerking
Diplomatieke relaties zijn één ding, goede politieke banden en samenwerking zijn andere zaken. De regeringen die na Obama komen, kunnen profiteren van de mogelijkheden die door de toenadering ontstonden en verder gaan met samenwerking op het gebied van veiligheid, drugshandel, mensenhandel en milieubescherming. Zij die doorgaan de relaties tussen beide landen af te meten aan democratische veranderingen in Cuba zullen wellicht het tegenovergestelde ontdekken. Daarmee ontken ik niet dat de fundamentele belemmeringen voor een sociale en economische ontwikkeling van Cuba gelegen zijn in het bestaande gecentraliseerde model van de politiek en economie, opgelegd door een niet-bestaand socialisme en niet door de imperialistische politiek zoals de Cubaanse regering beweert en zo het eigen falen rechtvaardigt.

Nieuwe markten
Het openen van nieuwe markten voor kapitaal en handelswaar is een doelstelling van elke Amerikaanse regering en de omstandigheden scheppen waarin dat met Cuba mogelijk wordt, bepalen op dit moment de relaties tussen beide landen. Elke nieuwe regering zal die weg openhouden. Er zijn analisten die een onzekere toekomst voorspellen voor de relaties tussen beide landen, maar wie dit fenomeen grondig analyseert kan concluderen dat het beter is de ontwikkeling van de gebeurtenissen af te wachten opdat een zuiverder beoordeling mogelijk wordt.

Bron
* Pedro Campos, internetkrant 14ymedio, 3 februari 2016

Noot
** De Ley de Ajuste of Cuban Adjustment Act uit 1966 kan enkel door het Congres worden gewijzigd. Sinds 50 jaar hebben de Cubanen een privilege dat bijvoorbeeld bewoners uit Haïti of de Dominicaanse Republiek ontberen. De Cuban Adjustment Act geeft Cubanen het recht om binnen 1 jaar na aankomst legale residentie in de VS te verkrijgen en vervolgens burgerschap. Cubanen die op zee worden aangehouden, worden gewoonlijk door de VS teruggestuurd. Enkele Congresleden, ook van Republikeinse huize, hebben dit jaar gepleit voor herziening van deze wet. Onder hen was de Republikeinse presidentskandidaat Marco Rubio uit Florida die constateerde in januari jl. dat de huidige wet Cubanen ‘binnen één jaar en één dag politiek asiel verleent ’ en dat deze Cubanen vervolgens ‘tien tot 15 keer per jaar hun familie in Cuba bezoeken.’

Binnenkort minder dan 100 gedetineerden in Guantánamo

De Verenigde Staten zetten hun inspanning voort om de gevangenis van Guantánamo te sluiten. Tegen het begin van 2016 zal het aantal gedetineerden in de gevangenis op Cuba zelfs minder dan 100 zijn. Dat heeft de Amerikaanse president Barack Obama vandaag gezegd.

US GUANTANAMO DETAINEES

Gevangene in Guantánamo na een verhoor

In Guantánamo Bay, een Amerikaanse enclave op Cuba, zitten nog altijd 107 terrorismeverdachten opgesloten. De meeste gedetineerden worden er zonder enige vorm van proces of rechterlijke bijstand vastgehouden. Obama beloofde bij zijn verkiezing dat hij de gevangenis ging sluiten, maar heeft die belofte nog niet waar kunnen maken. Het Amerikaanse Congres hield enkele dagen geleden de sluiting van het gevangenenkamp opnieuw tegen. Volgens waarnemers zal Obama in zijn laatste rechte lijn van zijn presidentschap niet genoeg tijd meer hebben om de sluiting effectief door te voeren. Eén van de problemen is het vinden van nieuwe plaatsen voor de gevangenen. Eerder werden al een gevangenis in Fort Leavenworth (Kansas) en in Charleston (South Carolina) bezocht.

GuantanamobordTegenwerking Congres 
Het Amerikaanse Congres keurde op 10 november een nieuwe versie van de defensiebegroting voor 2016 goed. Ondanks een eerder veto van president Barack Obama werd de wetgeving die de sluiting van gevangenis Guantánamo kan verhinderen, opnieuw opgenomen in de begroting. De Senaat keurde de begroting goed met 91 stemmen tegen 3. Een week eerder had het Huis van Afgevaardigden ook al ingestemd met de begroting, met 370 tegen 58 stemmen. De Republikeinen beschikken in beide kamers van het parlement over een meerderheid. In oktober had zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden de begroting ook al met een ruime meerderheid goedgekeurd. Maar Obama gebruikte toen zijn veto. Volgens hem moest de begroting, goed voor 612 miljard dollar, worden afgekeurd omdat een van de onderdelen de sluiting van het Amerikaanse gevangenkamp Guantánamo belemmert. Het is vrij uitzonderlijk dat Obama als president gebruik maakt van zijn vetorecht.

Bronnen
* Diverse persbureaus

Congres blokkeert geld voor ambassadegebouw in Havana

Een begrotingscommissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft woensdag een amendement goedgekeurd, dat het mogelijk maakt om fondsen bestemd voor het ambassadegebouw in Havana, te blokkeren. Het besluit wordt gezien als een poging van een Republikeinse meerderheid te toenaderingspolitiek van president Obama te ondermijnen.

Preisdent Obama bezoekt het Congres

Preisdent Obama bezoekt het Congres

De blokkade van fondsen werd mogelijk door een onderdeel van de begroting 2016 van het Ministerie van Buitenlandse Zaken ter grootte van 48.000 miljoen dollar, te verwerpen. De wet wordt ook gezien als ‘een straf’ van de zijde van de Republikeinen vanwege de buitenlandpolitiek van Obama en de uitvoering ervan te belemmeren. Eerder deze week gebeurde iets soortgelijks toen een meerderheid van het Congres zich uitsprak tegen reisversoepelingen naar Cuba. Gisteren werd ook een amendement verworpen met 18 tegen 33 stemmen, dat het mogelijk moest maken 5 miljoen dollar te bezuinigen op de financiering van Radio and TV Marti, een radio- en televisiezender gericht op de Cubaanse bevolking.

interest-section-cuba-vlaggenmast10062015Vlaggenmast
Woensdag plaatste personeel van de tijdelijke Cubaanse vertegenwoordiging in Washington (Sección de Intereses de Cuba) alvast een vlaggenmast in de voortuin in afwachting van de benoeming van ambassadeurs in beide landen. Tijdens de laatste onderhandelingsronde in mei liet de voorzitter van het Amerikaanse onderhandelaarsteam, Roberta Jacobson, weten dat hiervoor geen nieuwe formele onderhandelaarsronde nodig was, maar dat ambtenaren uit beide teams dit konden regelen. Eerder was al aangekondigd dat Cuba van de zwarte lijst van terrorismebevorderaars zou verdwijnen en kon de Cubaanse vertegenwoordiging n de VS een bankrekening openen.

Amerika' s Interest Section aan de Malecón

Amerika’ s huidige Interest Section aan de Malecón in Havana

Gevolgen
Volgens deskundigen kan dit besluit niet verhinderen dat binnenkort een ambassadeur in Havana wordt benoemd, maar wordt dit president Obama wel moeilijker gemaakt. De VS bezitten reeds een gebouw aan de boulevard Malecón in Havana. Hier functioneerde de Amerikaanse ambassade totdat de relaties tussen beide landen onder president Dwight D. Eisenhower in 1961 werden verbroken. In het gebouw is nu een soort tijdelijke vertegenwoordiging van de VS gevestigd, maar het gebouw is slecht onderhouden en het Ministerie van Buitenlandse Zaken legde het Congres een verbeterprogramma ter waarde van $ 6.6 miljoen voor. De Republikein van Cubaanse afkomst, Mario Diaz-Balart, is lid van deze begrotingscommissie en hij zei na afloop: ‘Als president Obama doorgaat met de verzoeningspolitiek met de Castrobroeders, zal ik samen met mijn collega’s ervoor zorgen dat het Congres solidair blijft met het Cubaanse volk en dat niet langer concessies worden gedaan aan hun onderdrukkers.’ Maar de Democraat José Serrano, een Portoricaan en ook lid van deze commissie, benadrukte dat ‘de VS een ambassade moeten hebben, die volledig kan functioneren en dat de president het recht heeft diplomatieke relaties aan te gaan. Het probleem is de angst voor de machtige Cubaans-Amerikaanse gemeenschap in Florida.’ Een woordvoerder van het Witte Huis liet weten dat ‘de meeste logische stap in het normaliseringsproces met Cuba de vestiging van een Cubaanse ambassade in de VS en een Amerikaanse ambassade in Havana is.’

Bronnen
* Diverse persbureaus

Amerikaanse Rekenkamer wil betere controle pro-democratieprojecten in Cuba

De VS gaven sinds 1996 205 miljoen dollar uit aan projecten ter promotie van de democratie in Cuba. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft echter opdracht van de Rekenkamer van het Amerikaanse Congres gekregen, zorgvuldiger de besteding van deze gelden te volgen.

De website van USAID

De website van USAID

De programma’s krijgen kritiek sinds in december 2009 de Amerikaanse ontwikkelingswerker Alan Gross in Cuba werd aangehouden en veroordeeld voor de verspreiding van allerlei communicatieapparatuur aan groepen uit de civil society. Gross was op contractbasis werkzaam voor het Agentschap voor Hulp aan de Ontwikkeling/Agencia de Ayuda al Desarrollo (USAID). USAID ontvangt het grootste deel van de overheidsgelden voor Cuba, namelijk 138 miljoen dollar. Hun begroting werd uiteindelijk door de Rekenkamer goedgekeurd, na een kritisch verslag van deze Kamer in 2008 waarin om verbeteringen werd gevraagd. De toenmalige democratische senator Kerry en sinds maandag Minister van Buitenlandse Zaken, had om een dergelijk onderzoek gevraagd. In het verslag wordt geconstateerd dat ‘de veiligheidsrisico’s en de uitdagingen verbonden aan de hulp voor Cuba blijven bestaan.’

Alan Gross in de Cubaanse media

Alan Gross in de Cubaanse media

Onverantwoorde risico’s
De Rekenkamer had medewerkers naar de Amerikaanse vertegenwoordiging in Havana gezonden om de rol van deze ‘ambassade’ of Sección de Intereses te onderzoeken en ontdekte dat 22 contractmedewerkers zoals Gross, vergelijkbare activiteiten in Cuba hadden ontwikkeld. Het verslag adviseert het Ministerie ook heldere regels vast te leggen voor het opereren van dergelijke contractmedewerkers op een eiland als Cuba. USAID reageerde instemmend en stelt in een reactie aan het persbureau AFP vast dat ‘onze programma’s aan Cuba vergelijkbaar zijn met wat wij in andere delen van de wereld uitvoeren,’ aldus Mark Lopes, onder-administrateur van  USAID voor Latijns Amerika en de Cariben. Zowel Gross, die een straf van 15 jaar in de Cubaanse gevangenis uitzit, als zijn vrouw Judith hebben een klacht neergelegd bij de USAID en zijn werkgever omdat ze niet voldoende geïnformeerd zouden zijn over de gevolgen en risico’s van Gross ’werkzaamheden in Cuba.

Bron:
* Diario de Cuba

Republikeinen trekken voorstel inperking reizen naar Cuba in

De dreigende inperking van reismogelijkheden voor Cubaanse-Amerikanen door een Republikeins amendement in het Amerikaanse Congres is vrijdagavond op het laatste moment afgewend. De Republikeinse senator Mario Diaz-Balart wilde via dit amendement de situatie ten tijde van de regeringsperiode van president Bush herstellen. Dat zou betekenen dat Cubaanse-Amerikanen éénmaal per drie jaar hun familie in Cuba zouden kunnen bezoeken en maximaal 1.200 dollar jaarlijks over kunnen maken. Ook het begrip ‘familie’ zou strikter moeten worden gehanteerd. President Obama had begin van dit jaar juist forse versoepelingen op beide terreinen doorgevoerd. Reeds 400.000 Cubaanse-Amerikanen bezochten dit jaar Cuba.

Cubaanse Amerikanen op het vliegveld van Miami

Het voorstel maakte deel uit van een pakket bezuinigingsmaatregelen ter waarde van 1 miljard dollar op overheidsinstellingen. Voor vrijdagavond jl. zou een besluit genomen moeten worden op straffe van geheel of gedeeltelijke sluiting van overheidsdiensten. President Obama had weliswaar in juli, toen Mario Diaz Balart het amendement presenteerde, nog gedreigd met een veto. Een dergelijk veto zou echter ook het akkoord tussen Republikeinen en Democraten in gevaar brengen. Maandag jl. liet de Democratische senator José E. Serrano van New York weten dat het amendement wellicht voldoende steun zou kunnen krijgen en mobiliseerde hij de oppositie tegen het voorstel. Diverse organisaties zoals Cuba Study begonnen een mail- en twitteractie gericht aan het Witte Huis.

Dissidenten tegen beperkingen
Vrijdag besloten de leiders van het Congres het amendement niet in behandeling te nemen. Met 67 stemmen en 32 stemmen tegen stemden de senatoren vervolgens in met de bezuinigingsvoorstellen die alle nationale overheidsdiensten (behalve het Pentagon) treffen. Een ander voorstel om de betalingsregels voor Cuba van voedsel- en landbouwproducten te versoepelen, verdween eveneens. Op dit moment moet Cuba deze producten uit de VS vooraf én contant betalen. Ook Cubaanse dissidenten waaronder de blogger Yoani Sánchez lieten weten niets te voelen voor de reisbeperkingen van enkele Republikeinse afgevaardigden. Yoani Sánchez twitterde dat de maatregel ‘een enorme stap terug zou zijn’ en de blogger Orlando Luis Pardo, stuurde een tweet naar Obama, die luidde: ‘We rekenen op uw veto.’ Uit een peiling onder bezoekers van de website Diario de Cuba bleek dat 64% tegen het amendement en 34% voor het amendement van Díaz-Balart waren.

Obama als Fidel Castro, volgens een website die de reisbeperkingen naar Cuba zegt te steunen

Obama loyaliteit met Castro
Zowel Mario Díaz-Balart als Rivera, beiden Republikeinen, verweten president Obama bereid te zijn ‘de sociale uitkeringen voor bejaarden en oorlogsveteranen in de VS te bevriezen in ruil voor de herbevestiging van zijn loyaliteit aan de Castro’s.’ Hij wees op de gevangenhouding in Cuba van ‘onze Amerikaanse burger en landgenoot Alan Gross, de martelingen van politieke gevangenen van wie enkelen zijn vermoord en de intensivering van de repressie op het eiland.’

 Link
* Meer informatie (Engelstalig) bij Cuba Study