Zes Cubaanse leidinggevenden wegens corruptie veroordeeld

Een rechter in Havana heeft zes leidinggevenden van gemeentelijke instellingen in Havana veroordeeld tot zware straffen oplopend tot 10 jaar, wegens verduistering van overheidsgelden tussen 2012 en 2014 voor 9,4 miljoen peso’s oftewel 355 000 dollar.

voorzittershamerDe zes werden al op 26 januari van dit jaar veroordeeld, maar hun vonnis werd nu pas bekend gemaakt door het provinciaal tribunaal in Havana. De zes waren in dienst van de stedelijke vuilnisophaaldienst (UPSC) in de wijk Boyeros, bij de gemeentelijk dienst voor Financiën en Prijzen (DMFP) en de boekhoudkundige afdeling van deze gemeente. Alejandro Berenguer, directeur van UPSC, werd samen met Yeney Molina (Financiën en Prijzen) en Felicia Bonné (boekhouding) tot 10 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens ‘vervalsing van bankpapieren en handel met de bedoeling verduisteringsactiviteiten te plegen’, aldus een uitgebreid artikel in de partijkrant Granma. Miriam Díaz Rivero werd tot 5 jaar gevangenisstraf veroordeeld voor economische delicten en twee andere leidinggevenden, Tatiana Marrero en Mercedes Machado, tot één jaar cel wegens nalatigheid bij economische activiteiten.

Privédoeleinden
De belangrijkste beschuldigden vervalsten het aantal werknemers bij UPSC in Boyeros en gebruikten extra geld voor privédoeleinden. De bankinstellingen – ook van de staat – lieten na deze onregelmatigheden bij betalingen te melden. Ook ontdekten de autoriteiten dat de begroting van deze gemeente-instelling met 4 000.000 Cubaanse peso’s (ongeveer 160 000 dollar), was verhoogd zonder dat daar officieel toestemming voor was gegeven.

Verontrustend
De partijkrant voegt er aan toe dat het verontrustend is dat ‘dit soort delicten bijna twee jaar plaatsvonden‘ zonder dat ‘officiële instanties’ hiervan op de hoogte waren. Als oorzaken worden o.a. genoemd ‘ineffectief toezicht’, ontoereikende selectie en screening van leidinggevenden en ‘onverschilligheid tegenover onwettig gedrag’. Granma wijst er ook op dat deze feiten niet los gezien kunnen worden van andere verduisteringsaffaires zoals die bij de gemeentelijke diensten van de wijk Habana Vieja, die al eerder dan in 2012 begonnen.

Bron
* Persbureau EFE
Link
* Partijkrant Granma berichtte 15 oktober over de affaire

Hoge gevangenisstraffen voor eierzwendelaars

Een rechtbank op Cuba heeft achttien regeringsfunctionarissen tot gevangenisstraffen van vijf tot vijftien jaar veroordeeld voor zwendel met eieren. De achttien stalen in 2012 meer dan acht miljoen eieren die voor verkoop in de staatswinkels waren bestemd, en verkochten die op een door hen geleide zwarte markt. Dat meldde de BBC gisteren.

eieren-huevos2Openbare aanklagers schatten dat de bende de staat voor omgerekend meer dan 300.000 euro heeft benadeeld. Volgens de staatskrant Granma waren ook ambtenaren van het staatsbedrijf voor de distributie van eieren bij de zwendel betrokken. Het blad weet het succes van de bende aan onder meer gebrekkig of zelfs geheel afwezig toezicht en controleurs die zich lieten omkopen.  Corruptie is een groot probleem in het communistische Cuba. President Raúl Castro lanceerde zes jaar geleden een campagne die aan de kanker van de corruptie een einde zou moeten maken.

De harde hand tegen eierzwendelaars

De harde hand tegen eierzwendelaars!

Bron
* ANP
Link
* De internetkrant 14ymedio over de eierenaffaire

De Cubaanse staat als manusje-van-alles

‘Er vond op grote en systematische schaal diefstal van de Staat plaats. Het waren echte criminele bendes die goed waren georganiseerd en die op grote schaal risicovol opereerden. Daar waren managers en bedrijfsleiders bij betrokken die verliezen of schade creëerden terwijl er in werkelijkheid sprake was van het wegsluizen naar een ondergrondse economie. Het was een geaccepteerde praktijk dat in de staatswinkels verkopers en managers de duurste producten apart legden met het doel veel meer geld dan de normale prijs op de legale markt te krijgen.’ Hoewel deze opmerkingen lijken te slaan op de situatie in Cuba, komt dit commentaar uit de Sovjet Unie, kort voor de ineenstorting van dit communistisch systeem. De uitspraken zijn afkomstig van Gregory Grossman, een van de kenners van de ‘tweede economie’ in dit land.

Veel kleine bedrijven in de dienstverlening veranderen van staatsbedrijf in een coöperatie. Dit ontslaat de staat van de plicht nog langer kapsalons, cafés en andere kleine bedrijven te managen.

Veel kleine bedrijven in de dienstverlening veranderen van staatsbedrijf in een coöperatie. Dit ontslaat de staat van de plicht nog langer kapsalons, cafés en andere kleine bedrijven te managen.

Om een idee te krijgen van de betekenis van deze parallelle industrie in een socialistisch land, is het voldoende vast te stellen dat er in 1988 219 miljard roebels aan salarissen werd uitbetaald terwijl de bevolking 718 miljard roebel, drie maal zoveel, uitgaf en spaarde. Net zoals in de Sovjet Unie is de parallelle economie slecht onderzocht ondanks de aanzienlijke economische effecten.En bekend is dat onbekende problemen die niet worden opgelost, in je gezicht kunnen exploderen.

Corruptie
De economische problemen van Cuba hebben diverse oorzaken; de toestand als onderontwikkeld land, het gekozen socialistisch model, de fouten die de regering beging, de blokkade van de VS en de binnenlandse corruptie waar de zwarte markt uitdrukking van is. Er kan niet veel tegen dit soort aspecten worden gedaan omdat ze samenhangen met de historische werkelijkheid van het land of omdat ze samenhangen met de wil van anderen. Maar sommige aspecten liggen binnen de mogelijkheden van de regering en kunnen veranderen zoals de verandering van het model en de strijd tegen de corruptie. De zoektocht naar een nieuw economisch model en de strijd tegen corruptie gaan hand in hand omdat het huidige model juist het gesjoemel aanmoedigt, zoals dat geldt voor elke centralistische Staat, die tevergeefs probeert elke economische mechanisme in het land te controleren. De chaos die daarop volgt is de voedingsbodem voor corrupte functionarissen die middelen van de staat misbruiken ten eigen voordeel. Zij zijn de ‘grossiers’ die de zwarte markt, de tweede economie van het land, bevoorraden.

De controle van de staat was in Cuba zo enorm dat zelfs de straatverkoper onderdeel uitmaakte van genationaliseerde bedrijf

De controle van de staat was in Cuba zo enorm dat zelfs de straatverkoper onderdeel uitmaakte van een genationaliseerde bedrijf

Wie zijn corrupt?
Dankzij het werk van de Cubaanse Rekenkamer, weten we nu dat er verschillende ministers, viceministers, buitenlandse ondernemers, Cubaanse importeurs, voorraad controleurs, administratoren en presidenten van bedrijven corrupt waren. We hebben te maken met een nieuwe sociale klasse die zijn rijkdom steelt van het land en ieder corrumpeert die zaken met hen doet, en hen verandert in medeplichtigen. Het is een parasitaire klasse die de grootse vijand van het land geworden is. En zij vermenigvuldigen zich snel. Ze worden naar de gevangenis gestuurd en drie maanden later doen hun opvolgers hetzelfde. Hun opvolgers lijken alleen te hebben geleerd wat slimmer te opereren en controles van de regering te voorkomen. Net als in de Sovjet Unie zijn deze ‘grossiers’ het resultaat van een economisch model dat alle macht en controle in hun landen legt en het onmogelijk is hun activiteiten rigoureus te controleren. Cuba zou er mee gediend zijn als de regering vaststelde welke productiemiddelen fundamenteel zijn (die moeten blijven voortbestaan als gemeenschapseigendom) zodat andere sectoren geopend worden voor coöperaties, particuliere en zelfs buitenlands management.

Belangrijke sectoren van de Cubaanse economie zoals die van de energie moeten door de Staat geleid worden

Belangrijke sectoren van de Cubaanse economie zoals die van de energie moeten door de Staat geleid worden

Open economie
De stap die eerder werd gezet met het toestaan van ‘eigen bazen’ of coöperaties in sectoren als haarverzorging, transport en recent de eetgelegenheden, wijzen in een richting die ook kan leiden tot opening van andere sectoren van de economie van het land. Waarom moet de Staat leiding blijven geven aan bedrijven die voortdurend door managers en ambtenaren worden geplunderd, waar altijd een tekort aan producten is of waar elke controle van waren ontbreekt? De Staat moet ophouden met dit soort futiliteiten en de aandacht richten op fatsoenlijk management en controles van banken, toerisme, de energiesector, de nikkelproductie, oliewinning, tabaksproductie en belangrijke sectoren als opvoeding en gezondheid.

Kasten van functionarissen
De Sovjets wilden een staat organiseren waar alles werd gecontroleerd door de staat en waar een eigen soort ondernemers ontstond; een kaste die alle productiemiddelen van het land in eigen handen hield. Zeker, zij kenden geen José Marti die hen kon waarschuwen dat ‘met elke nieuwe functie, ook een nieuwe kaste van functionarissen opduikt’ en dat het later erg moeilijk is ‘deze functionarissen zo verbonden met gemeenschappelijk belangen te confronteren met veranderingen’.

Bron
* Bovenstaand artikel verscheen op de website van Fernando Ravsberg, voorheen BBC-correspondent in Havana. De BBC maakte begin dit jaar een einde aan zijn contract en sinds dien opereert hij op dezelfde journalistieke basis maar nu als eigen baas met zijn website Cartas desde Cuba
Cuba Photos by Linda KlippNoot

 * De in Havana woonachtige publicist Fernando Dámaso (1938) publiceerde een analyse op zijn blog Mermelade en komt onder de titel: ‘Is de stagnatie teruggekeerd’? tot vergelijkbare conclusies als in bovenstaand artikel van Ravsberg. Hij noemt dit fenomeen ‘een constante in het Cubaans socialisme, dat evenzeer typerend was voor Oost-Europa.’ Damaso schrijft dat rond 2006 een einde kwam aan de lethargie waarin het land en de bevolking zolang gedompeld waren en men geloofde dat de jaren van mislukte experimenten en permanente improvisatie voorbij waren. Ook leek er hoop te ontstaan op betere salarissen en pensioenen. Na 7 jaar concludeert Damaso dat er maar weinig is veranderd en verre van ingrijpend. Hij geeft een opsomming; de landbouw slaagt er niet in tegen schappelijke prijzen voedsel te produceren voor de meeste burgers, de veefok stagneert, de productie van melk is ver beneden de vraag, gezondheidsdiensten en onderwijs worden met de dag slechter en de hygiëne is ver te zoeken in het publiek domein en bedreigt de gezondheid. Hij concludeert dat de Staat in de afgelopen 56 jaar zijn onvermogen op al deze terreinen heeft bewezen nadat zij eerst in de beginjaren van de revolutie toen deze sectoren functioneerden, alles radicaal nationaliseerde. Zolang de staat ‘in naam van het Volk’ de absolute eigenaar blijft van alles en de gewone Cubaan geen toestemming krijgt particulier ondernemer te worden, zal niets functioneren,’ aldus Damaso.

Link
* Volledige tekst van Damaso in het Engels

15 jaar cel voor Canadese zakenman in Cuba

Een Cubaanse rechtbank heeft de Canadese bestuursvoorzitter Cy Tokmakjian (74) tot 15 vijftien jaar cel veroordeeld voor omkoping en andere economische delicten. Dat heeft zijn bedrijf (de Tokmakjian Group) zaterdag gemeld, zo schrijft persbureau Reuters. Het Financieel Dagblad constateert dat ‘het vonnis een schaduw werpt over het investeringsklimaat voor buitenlanders in Cuba.’ Veertien betrokken Cubanen, waaronder de voormalige viceminister voor Suiker, Nelson Labrada (20 jaar) en Ernesto Gómez (12 jaar), oud-directeur van Ferroníquel Minera S.A., werden tot gevangenisstraffen van 6 tot 20 jaar veroordeeld. Twee medewerkers van Tokmakjian, Claudio Vetere en Marco Puche, beiden zijn Canadese ingezetenen, kregen 12 en 8 jaar gevangenisstraf.

Tokmakjian- 73Cuba heeft op $100 mln aan bezittingen beslag gelegd, zo heeft de transportfirma uit Ontario gemeld. Het bedrijf deed jaarlijks voor $80 mln zaken met Cuba en was een van de meest succesvolle buitenlandse bedrijven in het land. De kwestie heeft tot een gespannen verhouding met Canada geleid. De veroordeling is onderdeel van een offensief dat de Cubaanse president Raúl Castro tegen corruptie heeft ingezet. Westerse diplomaten trekken de verdenkingen in twijfel en zeggen dat de bewijslast zwak is, zo stellen ze tegenover persbureau Reuters. Volgens hen kan het vonnis averechts uitpakken. Buitenlandse investeerders zouden weg kunnen blijven, juist op een moment dat Cuba actief naar buitenlandse partijen op zoek is.

Juridische farce
De 17 verdachten werden beschuldigd van omkoping, vervalsing van bankpapieren, oplichting, deviezensmokkel en belastingontduiking binnen de Groep Tokmakjian. Dit bedrijf doet al 40 jaar zaken met Cuba en heeft zich gespecialiseerd in de verkoop van voertuigen, mijn- en constructie met een jaarlijkse omzet van 80 miljoen dollar. Het bedrijf noemt het proces een ‘juridische farce’ en een ‘parodie op rechtvaardigheid’. De zoon van Cy Tokmakjian had telefonisch contact met zijn vader, die volhoudt onschuldig te zijn en vastbesloten verder te vechten voor zijn vrijheid. Tokmakjian zat twee jaar in voorarrest sinds 2011 toen de kantoren van het bedrijf door politiefunctionarissen werden bezet en de aanhoudingen plaatst vonden.

Ondernemer Tokmakjian kreeg in de Cubaanse media  veel aandacht.

Ondernemer Tokmakjian kreeg in de Cubaanse media veel aandacht.

Onderhandelingen
Cuba, aldus het Canadese bedrijf, deed eerder een aanbod om Cy Tokmakjian in vrijheid te stellen in ruil voor 50 miljoen Canadese dollars en aandelen in het bedrijf. Die onderhandelingen mislukten steeds omdat de bedrijfsleiding niet wilde erkennen dat Cy Tokmakjian de wet had overtreden.

Link
* Engelstalige berichtgeving van Al Jazeera, 28 september 2014
* Op 11 juni 2013 publiceerde deze Cubaweblog een artikel van de journalist Fernando Ravsberg Gevaarlijke vriendschappen en riskante deals. De toenmalige BBC-correspondent laakte het gebrek aan communicatie van de zijde van de Cubaanse overheid over de aard van de corruptie en de processen die worden gevoerd. Transparantie is volgens Ravsberg noodzakelijk om te voorkomen dat de vervolging van zakenlieden wordt gezien als een strijd tegen buitenlandse investeringen. Stop met die Cubaanse geheimzinnigdoenerij, is zijn advies.

Hoe lang tolereren we de corruptie in Cuba nog? (2)

In een eerder artikel wees ik al op het fenomeen waarbij, grenzend aan staatswinkels lokaties ontstaan waar individuen klanten benaderen en hen allerlei artikelen aanbieden zoals ventilatoren, blikken verf, onderdelen voor wagens en andere zaken die niet meer in staatswinkels verkrijgbaar zijn. Het zijn min of meer uitbreidingen geworden van de markten van de staat.

Een markt in een buitenwijk van Havana

Een markt in een buitenwijk van Havana

Deze locaties worden gecontroleerd door medewerkers van de zaken binnen die hun collega’s buiten voorzien van producten uit staatswinkels. Die producten komen niet als pakketten vanuit Miami naar Cuba want daarvoor hebben de nieuwe verkopers de middelen niet voor. Het is ook meer dan illegale handel of diefstal; het is complexer. Medewerkers van staatswinkels, overheidsdienaren dus, plaatsen de producten op de zwarte markt. Zij worden zo eigenaar en kunnen aantrekkelijke en hoge prijzen vragen vooral als het om handel gaat die snel uitverkocht is. Deze operatie kan enkel worden gecontroleerd door officials van de overheid die de producten ontvangen, de staatswinkels er van voorzien en vervolgens de administratieve mogelijkheden bezitten op twee markten, namelijk de staats- en de particuliere markt te kunnen opereren. Zij hebben ook de mogelijkheid om de prijzen tijdens deze operaties te veranderen. Deze frauduleuze praktijken zijn moeilijk vast te stellen. De klant die het product koopt, kan misschien vermoeden dat hij in of buiten de winkel meer betaalt dan de officiële marktprijs, maar zeker weten doet ook hij niet. Enkel de official kent het geheim en hij berekent hoeveel hij kan vragen zonder dat hij in de val loop van de controle door de staat. Zo vergiftigt corruptie de volledige regerings- en politieke structuur van de staat en is zo een onderwerp van nationale veiligheid geworden. Ze moet het ook door de regering worden bestreden en vervolgd met alle machtsmiddelen van de wet.

Gevolgen desastreus
Wij hebben te maken met een fenomeen dat op zo’n manier gestraft dient te worden dat herhaling wordt voorkomen, de relaties die aanleiding waren tot corruptie niet opnieuw opduiken of wellicht aansluiting vinden bij de internationale misdaad. Als corruptie in een land niet bedwongen kan worden, is het mogelijk dat men gemene zaak maakt met drugshandel, de illegale wapenhandel, maffiaoperaties, mensensmokkel en staatsterrorisme. Zij die op kosten van de Staat, illegaal en voortdurend, rijkdommen en macht verzamelen zonder gestraft te worden, zullen door niets gestopt worden om hun rijke leventje te kunnen voortzetten. Als corruptie niet onderzocht worden, kan het leiden tot misdaad en zelfs resulteren in politieke moorden. Pogingen om een einde te maken aan de corruptie moeten gebaseerd zijn op een systeem van collectieve participatie. Een bureaucratisch apparaat is onvoldoende omdat elke bureaucratie neigt gemene zaak te maken met corruptie, de grenzen opzoekt en compromissen sluit, terwijl de corruptie op het hoogste niveau zich uitbreidt.

Het Capitolio in Havana waar oit de Cubaanse parlement bijeenkwma

Het Capitolio in Havana waar ooit het Cubaanse parlement bijeenkwam

Tegenmacht nodig
Daarom hebben we naast de middelen van de staat en de regering om de corruptie te bestrijden, de georganiseerde werknemers nodig die de harde hand tegen corruptie steunen, de procedures van de regering kritisch onderzoeken. We hebben burgers nodig die zich opstellen als een tegenmacht tegenover de staat en de regering, compromissen voorkomen en helderheid eisen bij alle procedures.

Top-down
Het is eigen aan de bureaucratie te neigen tot corruptie omdat de bureaucratie met de bronnen en middelen van de staat omgaat als ware zij de bezitters ervan en te midden van de verwarring (die we nog niet achter ons hebben gelaten) tussen staatseigendom en sociaal eigendom, neigt de bureaucratie naar een top-down benadering waarbij zij gebruik maakt van deze bestaansmiddelen, ze administreert en er in veel gevallen ook van profiteert. Daarbij wordt in veel gevallen vergeten dat de middelen van bestaan aan het volk, de samenleving behoren en niet aan een staat of een regering in het bijzonder. Werknemers moeten daarom niet toestaan dat een bureaucratisch instituut alleen de corruptie bestrijdt, zonder de directe deelname en de inspectie van werknemers zelf.

Bron
* Esteban Morales schreef dit artikel op 16 december 2013. Op  de site Havana Times is de tekst zowel in het Spaans als het Engels te lezen.

Hoe lang tolereren we de corruptie in Cuba nog? (1)

Toen ik tussen april en juni 2010 twee artikelen schreef over corruptie (Corruptie; de ware contrarevolutie en Het geheim van de heilige Drie Eenheid: corruptie, bureaucratie en contrarevolutie) waren er ontelbare mensen die mij aanspraken en vroegen waarom ik me in die materie verdiepte en dat ik de vijand zo in de kaart speelde door publiekelijk over een zaak te spreken die de Partij nu juist met de uiterste discretie wilde behandelen, aldus Esteban Morales in een recent artikel op de website Havana Times over de verspreiding van corruptie in Cuba. Hij vraagt zich o.a. af of er personen in de top van de Cubaanse samenleving zijn, die belang hebben bij de huidige geheimzinnigheid.

Esteban Morales Dominguez

Esteban Morales Dominguez

Morales werd in 2010 uit de Cubaanse Communistische Partij (PCC) gestoten vanwege een artikel over corruptie in de hogere regionen van de Cubaanse machthebbers. Morales schreef toen o.a. dat niet de dissidenten de contrarevolutie vertegenwoordigden, maar ‘dat de ware contrarevolutie de corruptie is.’ Morales is econoom, politicoloog en schrijver, o.a. over racisme in Cuba. Hij mocht een jaar later weer toe treden tot de gelederen van de partij. Hier volgt zijn recente tekst.

In die tijd schonk – laten we het ‘de officiële pers’ noemen – nog geen aandacht aan dit thema. Drie jaar later is dat nog net zo. Soms worden korte berichten geplaatst omdat men niet aan publicatie kan ontsnappen. Desondanks weten de mensen wat er gaande is omdat – zoals mijn grootmoeder altijd zei – ‘er geen geheimen onder de zon zijn’. Dat geldt zeker voor een wereld die afhankelijk is van telecommunicatie en glasvezelkabel, waar de alternatieve pers, de weblogs, e-mailberichten en internet over het algemeen, systematisch verslag doen van alles dat de officiële pers niet publiceert. Ik verbaas me erover dat onze pers, ondanks de aandacht die de regering schenkt aan het fenomeen van corruptie, hier niets over publiceert. Slechts bij één gelegenheid, enige tijd geleden werden enkele zaken genoemd met de naam van de verdachten en de straffen die zij ontvingen.

Woningen aan het havenfront van Havana

Woningen aan het havenfront van Havana

Discretie ongewenst
Wij weten nu dat honderden mensen in afwachting zijn van een rechtzaak wegens verdenkingen van corruptie. Het heeft zelfs geleid tot een raciale wijziging van de gevangenispopulatie (meer blanken en minder zwarte Cubanen, redactie), maar we krijgen geen informatie over hoe de processen verlopen, laat staan dat we de namen van beschuldigden horen. Waarom blijven deze processen verborgen achter een wal van discretie? En wie profiteren daarvan? Ik geloof niet dat het een zaak van discretie is (dat is ook zinloos op een moment dat de situatie een publiek geheim is geworden) en dat de houding van onze pers aanleiding geeft tot zekere vermoedens en verdenkingen. Kan het zijn dat, ondanks de kritiek van Raúl Castro zelf, er iemand op een bepaald niveau in de macht belang heeft de zaak geheim te houden?

Een complex netwerk
Het is natuurlijk interessant vanuit Barcelona te horen dat de corruptie in Cuba zo gedegen onder handen wordt genomen. (Bedoeld worden de artikelen van Castro-sympathisanten en groepen in Barcelona die uitvoerig opgeven over de anti-corruptiecampagne). Wij zouden echter graag willen weten wie dan wel die vrienden van hen op ons eiland zijn. Kortgeleden werd ook op internationaal niveau de strijd tegen corruptie in Cuba geprezen. Wij moeten ons daardoor niet in slaap laten sussen. We hebben nog een lange weg te gaan voordat we welgemeend kunnen zeggen dat we de corruptie onder controle hebben.

Omvangrijk netwerk
De wijze waarop corrupte medewerkers in de overheid bekennen goederen en grondstoffen van de Staat gemakkelijk en ongestraft, ontvreemd te hebben, suggereert een sfeer van chaos en complexiteit, dat tot angst aanleiding geeft. Er wordt het bestaan van een administratieve bureaucratie zichtbaar waarvan de ambtenaren met groot gemak omgekocht kunnen worden of gecorrumpeerd. Het toont ook aan dat we met mechanismes te maken hebben die al langere tijd bestaan en waar verschillende mensen bij zijn betrokken, een waarlijk netwerk dat niet ontmanteld kan worden tot het moment dat personen daar binnendringen die geen deel uitmaken van het netwerk en de keten van corruptie kunnen breken. Het feit dat dit mechanisme van corruptie bestaat heeft zonder twijfel te maken met het grote belang van smeergelden voor deze overheidsdienaren. Als ze worden ontmaskerd, zijn de verliezen aanzienlijk en praktisch niet te herstellen en de morele schade maakt van de betreffende persoon een non-persoon.

Het winkelcentrum Carlos III in Havana

Het winkelcentrum Carlos III in Havana

Iedereen betrokken
In het algemeen moet je zeggen dat niemand gespaard blijft want iedereen is er op de een of andere manier bij betrokken. Zij die er indirect van profiteren, zij die wachten op een kans er van te profiteren en zij die op de hoogte waren om te profiteren, maar onvoldoende autoriteit en morele overtuigingskracht hadden om er een einde aan te maken.

Link
YouTube met beelden winkelcentrum Carlos III, 1 minuut

Noot
* Esteban Morales schreef dit artikel op 16 december 2013. Op  de site Havana Times is de tekst zowel in het Spaans als het Engels te lezen.

Gevaarlijke vriendschappen en riskante deals

Volgens publicist Fernando Ravsberg is de anti-corruptiecampagne van de regering Raúl Castro succesvol. Tientallen Cubaanse functionarissen en ondernemers zitten gevangen en de populatie in gevangenissen zou er zelfs door veranderd zijn; van zwarte naar witte Cubanen. Ook een handjevol buitenlandse zakenlieden zit vast en wacht op een gerechtelijke uitspraak. De BBC-correspondent Ravsberg laakt het gebrek aan communicatie van de zijde van de Cubaanse overheid over de aard van de corruptie en de processen die worden gevoerd. Transparantie is volgens Ravsberg noodzakelijk om te voorkomen dat de vervolging van zakenlieden wordt gezien als een strijd tegen buitenlandse investeringen. Stop met die Cubaanse geheimzinnigdoenerij, is zijn advies. Hierna volgt de volledige tekst.

De luxe wagens uit het buitenland zoals de Audi, Mercedes, BMW en Hummer hebben tegenwoordig een geel nummerbord

De luxe wagens uit het buitenland zoals de Audi, Mercedes, BMW en Hummer hebben tegenwoordig een geel nummerbord

Enkele belangrijke ondernemers die zich in Cuba hebben gevestigd, worden op dit moment voorgeleid voor de tribunalen van het land en moeten zich daar verantwoorden wegens beschuldigingen van corruptie. Het is een duidelijk bewijs van een veel grotere schoonmaakactie. Wat verbazingwekkend is, is niet zozeer dat de regering deze campagne begonnen is, maar veel eerder dat onderzoek naar deze misdaden zo lang op zich heeft laten wachten. Want de Cubaanse zakenwereld weet al lang hoe deze ondernemers zaken deden en welke middelen zij hanteerden om hun voordeeltjes uit te delen. De aanstelling van de nieuwe leiding van de Cubaanse Rekenkamer betekende een radicale breuk met de bestaande strijd tegen de corruptie die Cuba al kende. Voor de eerste maal mocht ook het oog gericht worden op de top van het bedrijfsleven waar de grote vissen verkeerden die voorheen onaanraakbaar bleken ongeacht de aard van hun delict.

Angst
Ik herinner me dat president Raúl Castro bij de benoeming van Gladys Bejerano tot hoofd van de Cubaanse Rekenkamer opmerkte dat hoge functionarissen niet allemaal gelukkig waren met haar benoeming. Misschien omdat zij vreesden dat deze vrouw geen oogje dicht zou doen voor illegale activiteiten van ministers, de ‘hijas de papa’ / familieleden van hooggeplaatsten of buitenlandse ondernemers. Als dat zo is, is hun vermoeden bewaarheid. Cuba heeft de laatste 20 jaar geen anti-corruptiecampagne beleefd die zo vergaand was en zo diepgravend als deze. Men heeft mij verteld dat er niet genoeg rechters op het eiland rondlopen om iedereen die beschuldigd wordt van corruptie, voor te leiden.

Gladys Bejerano, voorzitter van de Cubaanse Rekenkamer, een instelling die direct onder de verantwoordelijkheid van de Cubaanse president valt.

Gladys Bejerano, voorzitter van de Cubaanse Rekenkamer, een instelling die direct onder de verantwoordelijkheid van de Cubaanse president valt.

Etnische samenstelling gevangenissen verandert
Ik ken een aantal Cubaanse managers die meer dan een jaar lang aan hun lot werden overgelaten nadat ze betrokken waren geraakt bij een corruptieaffaire. Juist toen ze dachten dat de nachtmerrie voorbij was werden ze opgeroepen om voor de rechter te verschijnen en werden ze tot enkele jaren gevangenisstraf veroordeeld. Er zijn zoveel mensen beschuldigd van corruptie naar een strafkamp gestuurd dat – aldus een hoge gevangenisfunctionaris – de raciale samenstelling van de gevangenisbevolking verandert want de meeste van deze zakenlieden of politici zijn blank. Sommigen zeggen dat de gevangenneming van deze functionarissen onrechtvaardig is want, wordt gezegd, zij zijn corrupt geworden vanwege de magere salarissen die ze ontvangen. Je zou dit argument kunnen hanteren als er sprake was van een gewone werknemers of een leraar, maar voor de elite van de Cubaanse zakenwereld gaat dit niet op. Over het algemeen hebben deze mensen een levensstandaard die veel hoger is dan die van gewone Cubanen’. Ze wonen in comfortabele huizen, rijden rond in auto’s, hebben een maandelijkse quotum aan olie, gebruiken mobiele telefoons verstrekt door hun bedrijven en krijgen extra geld voor hun reizen naar het buitenland. Zij zijn mensen die de minste reden hebben om betrokken te raken bij illegale activiteiten.

De Canadese zakenman komt aan bij de rechtbank in Havana, 23 mei 2013

De Canadese zakenman Sarkis Yacoubian  komt  aan bij de rechtbank in Havana, 23 mei 2013

Buitenlandse investeerders
Nieuw commotie ontstond toen duidelijk werd dat justitie niet alleen Cubaanse managers op het matje riep, maar ook buitenlandse ondernemers, zelfs als ze inwoners zijn van sterke landen als Canada of het Verenigd Koninkrijk. Maar het mag toch niemand verbazen dat wanneer een corruptiegeval wordt ontdekt, men niet enkel de persoon gevangen zet die het smeergeld ontvangt, maar ook degene die het geld onder tafel tijdens onderhandelingen aanreikt. Men kan de Cubaanse regering niet bekritiseren dat zij zichzelf verdedigt tegen de aasgieren die proberen landgenoten met wat cashgeld in te palmen, maar men kan wel een grotere transparantie eisen in de behandeling ervan. Wanneer het publiek wordt geïnformeerd over de voortgang van deze processen zouden Cubanen meer zicht krijgen op de succesvolle campagne tegen corruptie en zouden ondernemers – de Cubaanse en de buitenlandse – beter begrijpen welke hoge prijs men betaalt voor het accepteren van smeergeld.

Ondernemer Tokmajan kreeg destijds bij zijn komst in Cuba veel aandacht in Cubaanse tijdschrifjten

Ondernemer Tokmakjian kreeg destijds bij zijn komst in Cuba veel aandacht in Cubaanse tijdschriften

Transparantie
Of zoals een specialist van het Brookings Instituut tegen persbureau Reuters zei: ‘Als de Cubaanse regering deze straffen presenteerde als een afschrikwekkende maatregel tegen corruptie, en niet als een afschrikwekkend middel om buitenlandse investeringen te legitimeren, zou er meer duidelijkheid worden geschapen over de precieze aard van de overtredingen en zou het volledige legale proces veel transparanter worden.’ Transparantie is het middel dat de Cubaanse regering nodig heeft om het verschil te maken tussen de eliminatie van de corruptie en het ontmoedigen van buitenlandse investeringen. Het zou bijvoorbeeld helpen als we zouden weten dat de juridische stappen die nu tegen bepaalde activiteiten worden genomen, ook in andere landen als misdaad worden beoordeeld en bestraft. In Cuba is de passie voor geheimzinnigdoenerij een boemerang die juist de werper met een harde klap treft. In deze zaken, zoals bij veel anderen, is zwijgen nog steeds de slechtste reactie.

Linken
* De tekst van Ravsberg van 6 juni 2013 op de website BBC Mundo
* Een achtergrondartikel van het persbureau Reuters:  Canadian business man goes on trial in Cuban corruption crackdown
* Interview met de Canadese zakenman Sarkis Yacoubian vanuit de gevangenis in Havana: Toronto Star, 15 mei 2013

Vanuit het zwembad van het Saratoga Hotel in Havana heb je uitzicht op het Capitool

Vanuit het zwembad van het Saratoga Hotel in Havana heb je uitzicht op het Capitool

Noot
Vorige maand stond de Canadese  ondernemer Sarkis Yacoubian, eigenaar van de imporfirma Tri-Star Caribbean voor de rechter.  Hem hangt een gevangenisstraf van 12 jaar boven het hoofd. De Libanees Krikor Bayassalian is mede gedaagde. Drie andere Canadese en Britse zakenlieden die kort na Yacoubian  in juli 2011 werden aangehouden, moeten nog voorkomen. Yacoubian bleek bereid om met de autoriteiten samen te werken en verstrekte namen van Cubaanse en buitenlandse zakenlieden en functionarissen. In september van dat zelfde jaar werd het Canadese bedrijf Tokmakjian Group, een van de belangrijkste importfirma’s in Cuba gesloten en directeur Cy Tokmakjian (73) in verzekerde bewaring gesteld.  In oktober 2011 sloot de Cubaanse politie de kantoren van de Britse investeringsonderneming Coral Capital Group Ltd en arresteerde directeur Amado Fakhre, een in Libië geboren Britse burger. Twee maanden later werd het door militairen geleide bedrijf Tecnotex bezet en de Cubaanse uitvoerend directeur Fernando Noy geboeid weggevoerd. De Britse operationeel directeur van Coral Capital, Stephen Purvis, werd in maart 2012 gearresteerd. Cuba kent maar weinig investeringsmaatschappijen; Coral Capital zegt voor 75 miljoen dollar in Cuba te hebben geïnvesteerd en had lopende projecten ter waarde van 1 miljard dollar in Cuba. In Cuba stond Coral Capital bekend als de joint venture partner van het Saratoga  Hotel en een ander hotelcomplex in het resort Cayo Coco. Het bedrijf had plannen voor de aanleg van golffaciliteiten en vertegenwoordigde bekende merken als Liebherr Earth Moving, Yamaha Motor Corporation en Peugeot Motoren, aldus de website van Coral Capital, die niet meer in de lucht is.
Bron: Marc Frank, Reuters

Hervormingen worden door domheid, corruptie en kwade bedoelingen afgeremd

Het jaar 2012 eindigde met een uitspraak van Raúl Castro dat willen we de Revolutie op leven en dood redden, de belemmeringen die de productie afremmen moeten worden weggenomen. Maar het probleem is dat de belemmeringen van de productieve krachten te maken hebben met het model dat wordt gebruikt. En het Cubaanse model, trouw gekopieerd uit de Sovjet Unie, bevat dezelfde bureaucratische zwakheden die het Europees socialisme ineen deed storten, zoals economische stagnatie, technologische achterstand en een vermindering van de landbouwproductie tot een minimaal niveau. BBC-correspondent Fernando Ravsberg bericht vanuit Havana hoe kwaadwillenden en onnozelen de hervormingen saboteren. Hier volgt zijn tekst op de website BBC Mundo met ook nu weer een groot aantal inhoudelijke reacties van bezoekers.

boerenmarktjanuari2013Sinds 2008 Cuba probeert dit model achter zich te laten, maar er zijn steeds mensen die stokken tussen de wielen van de wagen van de hervorming steken. Een van de duidelijkste voorbeelden is het verbod  om boeren hun eigen huis te laten bouwen op het land dat de staat hen in het kader van de hervormingen in bruikleen heeft gegeven. Er is in Cuba niemand die zo onnozel is en denkt dat boeren in de steden wonen en elke ochtend – met welk transportmiddel? – naar hun eigen stuk land reizen. Bovendien weet iedereen heel goed dat dieven ’s nachts op die onbewoonde stukken grond azen op de gewassen van het land. De regering heeft er vier jaar over gedaan om de landbouw vrijer te maken, maar er zijn nog veel meer stokken tussen de wielen gestoken zoals de distributie en marketing van landbouwproducten, die nu gecentraliseerd is en in handen van een bureaucratie, die heeft bewezen de meest inefficiënte van het land te zijn.

Belasting
Het nieuwe belastingstelsel is een ander voorbeeld. Men had een einde kunnen maken aan het systeem van zowel nationaal als internationaal veelvuldig gekritiseerde arbeidscontracten waarbij werkgevers in harde valuta uitbetalen en de werknemers in nationale peso’s hun geld ontvangen. Velen hadden gehoopt dat er een einde zou worden gemaakt aan deze staatsuitzendbedrijven waar het grootste deel van het salaris van een werknemer wordt achtergehouden, maar dat gebeurde niet. Nu heeft de staat een tweede stroom van inkomsten waarbij naast de belastingheffing op salarissen ook nog eens de parallelle inkomsten worden belast.

paardenwagencarreta_cuba_384x216_raquelperezLange debatten
Vaak zijn de stokken in de wielen de lange en eindeloze debatten waarin over onbelangrijke zaken wordt gesproken en voorkomen wordt dat de natie zich uitspreekt over de thema’s die werkelijk invloed hebben op de nationale economie en de hervormingen efficiënter zouden maken. Zo is er maanden gesproken over de vrije verkoop van auto’s om uiteindelijk elke opening onmogelijk te maken door nieuwe regeltjes. De strop zit weliswaar losser om de hals, maar het gaat millimeter bij millimeter terwijl de maatschappij vraagt om veel meer lucht.

Zelfstandig ondernemerschap
Een van de sleutelmaatregelen is de groei van het zelfstandig ondernemerschap, bedoeld om de arbeidskrachten op te vangen die ontslagen worden bij de onproductieve staatsbedrijven, die om te kunnen functioneren nu nog de winsten opslorpen van hen die echt produceren. Niet minder dan 72% van de bedrijven die eind vorig jaar in de provincie Ciego de Avila werden gecontroleerd hebben gebrekkige verkoop- en productieplannen, naast een administratieve chaos en gebrek aan controle, aldus het rapport van de nationale staatsaccountant. Het is juist dat de regering een alternatief aanbiedt aan deze werklozen, maar ook vreemd dat het jaren duurt voordat er toestemming komt om stedelijke coöperaties op te richten, de enige mogelijkheid voor hen om hun schaarse middelen bij elkaar te leggen met de bedoeling qua arbeid onafhankelijk te kunnen opereren.

Gladys Bejerano, nationaal accountant

Gladys Bejerano, nationaal accountant

Democratisering van diefstal
Een andere factor voor het overleven van de economie is de strijd tegen de corruptie, geleid door de nationale accountant, die in Cuba Contraloría General wordt genoemd. Haar successen zijn belangrijk, maar hebben het fenomeen niet doen verdwijnen maar het slechts afgezwakt waardoor de kosten voor de staat minder zijn. En de strijd tegen de corruptie heeft nog geen preventief effect op want de Cubaanse media wordt hierover het zwijgen opgelegd. En als iemand informatie opeist, zoals partijprominent Esteban Morales in Havana, wordt geprobeerd ook hem het zwijgen op te leggen. Een paar dagen terug zei een vriend en babalaopriester dat ‘als het buiten Cuba gebeurt, dit verschrikkelijk is, rijken die anderen die sterven van de honger, beroven maar hier stelen we tenminste allemaal.’ De democratisering van de diefstal leek hem een goed zaak. Zo’n houding is het gevolg van een pers die ‘aanklaagt’ hoe enkele jongeren een publieke telefoon vernielen om aan wat kleingeld te komen, maar niets publiceert over de corruptie en malversaties bij het miljoenproject van de onderzeese telefoonkabel tussen Venezuela en Cuba.

Richting aangeven
Het jaar 2013 start, net als dat van 2012, met het afschaffen van absurde regels waardoor het leven van mensen gemakkelijker zal worden, maar laat na het sociaaleconomisch toekomstmodel te formuleren en de richting die het land in slaat. En de nationale accountant Gladys Bejerano begrijpt dat zij niet kan volstaan met overheidscontroles want ‘het moeten de gemeenschap en de arbeiders zijn die mede controleren om op alle niveaus de corruptie op te ruimen omdat deze de voortgang van de Revolutie op het spel zet.’ De hervormingen moeten de steun van de mensen hebben en dat zou veel effectiever zijn als men ook vermeldt welke de weg is die wordt ingeslagen. Het is de enige mogelijkheid om hen te identificeren en tegemoet treden die, door onkunde of kwade bedoelingen, de veranderingen saboteren.

Link
* Weblog van de kritische communist Esteban Morales over ‘mentaliteitsverandering’.’

Naam parlementsvoorzitter Alarcón ontbreekt op kandidatenlijst

Ricardo_Alarcon_C-SpanDe naam van de 75-jarige Cubaanse parlementsvoorzitter Ricardo Alarcón, een vertrouwensman van Fidel Castro, staat niet op de kandidatenlijst voor het Cubaanse éénpartijparlement. Dat betekent dat zijn 20-jaar durende loopbaan als parlementsvoorzitter ten einde loopt.

De Cubaanse grondwet schrijft voor dat de parlementsvoorzitter ‘uit de kandidaten’ voor de  Asamblea Nacional del Poder Popular, wordt verkozen. Op 3 februari worden de kandidaten bevestigd. Afgelopen zomer waren er al geruchten over de positie van Alarcón. De Cubaanse staatsveiligheidsdienst nam toen zijn belangrijkste adviseur Miguel Alvarez en zijn echtgenote, Mercedes Arce gevangen. Cubaanse media hebben deze feiten nooit bevestigd, maar er zou sprake zijn van corruptie en/of spionage. De pro-Castro commentator Max Lesnik in Miamia schrijft dat Alarcón de campagne voor de vrijlating van de groep spionnen van de Cuban Five gaat leiden.

Link
* Bericht Cubaweglog 8 juni 2012: Belangrijkste adviseur Alarcón al twee maanden in voorarrest

Cuba inefficiënt in beheer van havens en voedseldistributie

Een Venezolaanse gouverneur zegt dat centrale rol van Cuba bij het toezicht op de Venezolaanse voedseldistributie en de havens bijdraagt aan tekorten die er momenteel zijn. De regering van Hugo Chávez heeft Cuba belangrijke concessies verleend ten aanzien van het Venezolaanse voedseldistributiesysteem door het eiland aan te stellen als inkoper van goederen in het buitenland, alsmede als zeehavenmanager. Cuba verdient goed aan deze business, terwijl anderzijds sprake is van meer schaarste en enorme verliezen voor Venezuela.

Henrique Salas Feo van de provincie Caraboba

De gouverneur van de staat Carabobo, Henrique Salas Feo, zei dat een groot deel van de problemen van schaarste en de stijging van de kosten van levensonderhoud in Venezuela kunnen worden toegeschreven aan de corruptie van mensen die dicht bij de regering staan en aan Cuba’s inefficiënte beheer van de faciliteiten van Puerto Cabello.

Gigantische vertragingen
‘Puerto Cabello is de toegangspoort tot Venezuela, het handelt 80 procent af van alles wat er binnenkomt of het land verlaat, maar sinds de Cubanen het commando overnamen, verslechteren de dingen met de dag en dat is van invloed op het dagelijks leven van de Venezolanen’, volgens Salas in een telefonisch interview met El Nuevo Herald. ‘De economische realiteit van alle Venezolanen hangt af van een goed beheer van de haven, maar geïmporteerde goederen lopen enorme vertragingen op die schaarste creëren en hogere kosten die uiteindelijk doorberekend worden aan de consument,’ zei hij. Volgens schattingen van de gouverneur veroorzaken slecht havenbeheer en corruptie een 30-daagse vertraging bij containers die het land binnenkomen. Die vertraging contrasteert met de 72 uur die de afhandeling duurde voordat de Cubanen aan de macht kwamen. ’De haven terminal is van bijzonder belang vanwege de ernstige verslechtering van de Venezolaanse productiviteit als gevolg van overheidsbeleid, dat de afhankelijkheid van invoer heeft doen toenemen’, zei hij. De situatie, die is ontstaan door onteigeningen, de strenge valutawisselcontrole en het systeem dat de prijzen controleert, leidt ertoe dat Venezuela naar het buitenland moet om elementaire consumentenproducten in te kopen.

Alleenheerschappij Cubanen
De regering van Chávez heeft ook concessies aan Cubaanse ondernemingen verstrekt om in het buitenland producten te kopen. Een situatie die zich leent voor corruptie. ‘De Cubanen  regelen alles wat er binnenkomt en uitgaat. Wij importeren vlees uit Nicaragua. Maar vaak is de container niet afkomstig van Nicaragua en zijn de goederen onderworpen aan een driehoeksverhouding waarbij een Cubaanse voedselbedrijf het vlees koopt tegen een bepaalde prijs en het later doorverkoopt aan Venezuela tegen een hogere prijs’, zei Salas. De gouverneur zei dat er voor Venezuela geen praktische redenen zijn om Cuba te autoriseren voor de aankoop van het voedsel in het buitenland. ‘Ze laten het land droogbloeden,’ zei hij.

Puerto Cabello werd in 2009 in Cubaanse handen gebracht, nadat Chávez het beheer van de havenfaciliteiten bij de regionale regering weghaalde en het vervolgens onderbracht in Puertos del Alba, een gezamenlijke onderneming die voor 51 procent in handen is van Venezuela. De overige 49 procent is in handen van het Castroregime. Salas zei, dat de maatregel is genomen, nadat de regering van Carabobo in oppositie ging en dat de beslissing weinig had te maken met het centraliseren van havenactiviteiten, zoals de regering betoogde. ‘De reden was de bescherming van de enorme overeenkomsten die de vorige gouverneur van Carabobo, die banden heeft met de Verenigde Socialistische Partij van Venezuela van Chavez, tot stand had gebracht’, zei hij. Maar het enige dat de beheersoverdracht genereerde was toenemende corruptie in de haven, naast het creëren van nieuwe zakelijke kansen voor de regering van Raúl Castro.

Vriendjespolitiek
Het resultaat is dat nu containers meer tijd nodig hebben om het land binnen te komen, gedeeltelijk als gevolg van het onbekwame Cubaanse management en ook ten gevolge van interne corruptie. ‘Elke haven is samengesteld uit een aantal zogenaamde “patio’s” die aan vrienden van ministers, admiraals en generaals werden gegeven,’’  zei hij. De eigenaars van deze patio’s, die in feite grote ruimtes zijn om containers te stallen, brengen de Venezolaanse regering een aanzienlijke hoeveelheid kosten in rekening voor elke dag dat een container is vertraagd bij het verlaten van deze opslagruimtes, zei de gouverneur.

Schaarsteproblemen
De verklaring van de gouverneur komt overeenkomt met een rapport van het particulier inlichtingenbedrijf, Stratfor, dat is vrijgegeven door WikiLeaks, Daarin wordt beschreven hoe de systematische vernietiging van Venezolaanse productiviteit, door het te vervangen met een model op basis van goederenimport, een corruptiespiraal genereert die de schaarsteproblemen verergeren, waardoor grotere opdrachten kunnen worden verkregen. Het rapport bracht aan het licht, dat overheidsfunctionarissen die betrokken zijn bij de invoer van voedsel, de goederen oppotten om zo nieuwe transacties te rechtvaardigen. Tevens schreef het rapport de enorme verliezen van bedorven voedsel in Venezolaanse havens gedeeltelijk toe aan corrupte ambtenaren.

Bron
* Miami Herald