Samenwerking Cuba en VS brengt moordenaar voor rechter in Havana

Marcos Yanes Gutièrrez (21), Cubaans staatsburger, schoot in 2015 in Palm Beach County (Florida) de arts Ronald Schwartz dood. De dader vluchtte naar het eiland om aan berechting te ontkomen. Tot nu toe leverde Cuba geen onderdanen aan de VS uit. Deze keer werkten aanklagers uit beide landen samen om Yanes Gutièrrez te veroordelen. Onlangs werd hij in Havana schuldig bevonden aan moord en veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. Naar verluidt is dit de eerste keer dat Amerikaanse functionarissen hun vertrouwen hebben gesteld in het Cubaanse rechtstelsel. Dat zou de deur kunnen openen voor nieuwe vervolgingen.

misdaad-Yanes Gutierrez-dader

Yanes Gutièrrez

Yanes Gutièrrez was in juli 2015 samen met zijn vriend Saul Retana López naar het huis van dokter Schwartz gegaan om hem te vragen López zijn baan terug te geven. Toen zij begonnen te debatteren, greep Schwartz zijn revolver en schoot op López waarbij deze werd verwond. López zei dat hij toen het pistool greep en Schwartz in zijn ribbenkast schoot. Vervolgens pakte Yanes Gutièrrez het vuurwapen van Schwartz en schoot hem door het hoofd, aldus het politierapport. López werd gearresteerd en beschuldigd van een moordpoging. Yanes Gutièrrez plunderde de woning van de arts en nam o.a. juwelen en vuurwapens mee.  Daarna vluchtte Gutièrrez onmiddellijk naar Cuba. De openbare aanklager in Florida deed in 2016 tevergeefs een poging hem uit te leveren.

Opmerkelijk
Phil Peters, voorzitter van het in Virginia gevestigde Cuba Research Center, zei dat Cubaanse functionarissen hem vertelden dat ze de Amerikaanse autoriteiten de kans boden om hem op het eiland te berechten, omdat Cuba niet bereid was Yanes Gutiérrez uit te leveren. ‘Dit is de eerste keer dat de Verenigde Staten vertrouwen stellen in het Cubaanse rechtssysteem en samenwerken met Cubaanse aanklagers’, aldus Peters. Marcos Jiménez, een voormalig Amerikaanse advocaat in Miami, spreekt van een opmerkelijke en bijzondere gang van zaken omdat een Cubaanse burger voor de rechter verschijnt voor een misdaad die buiten Cuba is gepleegd. ‘Ik denk niet dat een Amerikaanse rechtbank jurisdictie zou uitoefenen over een Amerikaans staatsburger die een misdrijf heeft gepleegd in een ander land,’ zegt Marcos Jiménez. De openbare aanklagers van Palm Beach heeft misschien gedacht dat dit de enige kans was om het slachtoffer van het misdrijf op de een of andere manier recht te doen wedervaren.

misdaad-joseph-mahmoud-dibee-the-family-eco-terrorist-arrested-in-cuba

Dibee werd recent dor Cuba uitgeleverd aan de VS.

Rustig slapen
De Cubaanse ambassade in Washington bevestigde maandag de veroordeling. Een uitleveringsverdrag bestaat technisch gezien wel tussen Cuba en de VS, maar is na de tientallen jaren van vijandigheid tussen beide landen, niet langer toegepast. Maar de voormalige president Barack Obama veroorzaakte een politieke dooi die begon toen hij in 2014 normalisering van de relaties met het Cuba van president Raúl Castro aankondigde. Phil Peters zegt dat deze zaak de mogelijkheid opent voor vervolging van andere criminelen die naar Cuba zijn gevlucht. ‘Ik denk dat zij vanwege deze zaak niet langer vredig kunnen gaan slapen.’ Afgelopen week werd in Havana Joseph Mahmoud Dibee (50) op een vliegtuig naar de VS gezet. Dibee, die verdacht wordt van eco-terrorisme, brandstichting en vandalisme was 12 jaar lang op de vlucht voor de autoriteiten in de VS.

Bron
* Hannah Parry van de Dailymail.Com, 21 augustus 2018

Criminele Cubanen in VS kunnen worden teruggestuurd

Sommigen van hen groeiden uit tot de meest gevreesde mannen in Zuid-Florida, werden onderwerp van bioscoopfilms en lang voordat Donald J. Trump de term bad hombres / slechte mensen gebruikte, bezorgden zij immigranten al een slechte naam. Veertig jaar lang waren zij pionnen in de Koude Oorlog tussen de VS en Fidel Castro: de criminelen die zich aansloten bij de massale exodus die in 1980 in de haven van Mariel plaatsvond. Zij landden aan de kusten van Florida en maakten vervolgens Miami en andere Amerikaanse steden onveilig. De VS wilden hen niet en Cuba wilde ze niet terugnemen. Met de intrekking door president Obama van het ‘natte voeten, droge voeten’- beleid, ging Cuba vorige week akkoord met het terugnemen van 500 van deze criminele Marielvluchtelingen. Dat is de andere kant van de deal tussen Obama en Raúl Castro die onmiddellijk van kracht is, aldus een publicatie van de New York Times, die hierna volgt.

mariel-1980-aankomst-miami

1980: Cubanen komen aan in Key West, Florida nadat Fidel Castro de haven van Mariel opende en Cubanen hun land konden verlaten.

Zij kwamen als jonge, vaak vrijgevochten mannen in de VS aan, nu zijn ze van middelbare leeftijd en ouder en in veel gevallen dateren hun laatste misdaden van jaren terug, maar de autoriteiten die met hen te maken hadden, hebben geen vriendelijke herinneringen aan hen. ‘Het waren straatcriminelen met slechte bedoelingen’, zegt Jim Shedd, een voormalig politieagent van de drugssectie. ‘Al binnen twee weken waren sommige van hen volleerde drugsdealers, brachten spul binnen en waren betrokken bij ripdeals.’ De exodus van Mariel vond plaats tussen april en oktober 1980 toen Fidel Castro de haven van Mariel opende voor Cubanen die weg wilden. Binnen enkele maanden vertrokken 125.000 Cubanen die konden worden opgehaald door schepen en bootjes van Cubaanse Amerikanen. De meesten van hen hielden zich aan de wet, maar de  Cubaanse leider had ook gevangenissen en psychiatrische instellingen geopend en binnen een paar jaar zaten 3.000 van de vluchtelingen in Amerikaanse gevangenissen.

film-scarface-al-pacinoBendevorming
Overspannen gemeentebestuurders in heel het land richtten taskgroepen en comités op om de Marielitos te bestuderen. Het woord werd gekoppeld aan criminelen waardoor de anderen die via deze exodus het land inkwamen werden gestigmatiseerd. Dat werd nog eens versterkt door de film Scarface, waarin Al Pacino de rol van een Marielvluchteling speelt die een koelbloedige drugslord in Miami werd. Las Vegas stelde vast dat 550 van de 2.000 vluchtelingen carrièrecriminelen werden en in Los Angeles zei men dat twee derde van de Marielimmigranten binnen twee jaar na hun komst waren gearresteerd. In Miami maakte de strijd tussen rivaliserende bendes over de macht op de cocaïnemarkt, de stad tot een van de gevaarlijkste plekken in de VS. Volgens justitie was de helft van de betrokken verdachten die daarvoor terecht zouden moeten staan daar wegens verstandelijke beperkingen niet in staat en zij waren Marielvluchtelingen. De Cubaanse regering leek bereid 2.746 van de Marielitos terug te nemenç maar dat proces verliep traag en werd uiteindelijk gestaakt. Ondertussen raakten de wachtenden op deportatie naar Cuba, betrokken bij rellen en opstanden in verschillende steden.

Vrijlating
In 2005 bepaalde het Hooggerechtshof dat de autoriteiten Marielvluchtelingen die misdaden hadden begaan maar niet door Cuba werden teruggenomen, niet voor onbepaalde tijd gevangen kon houden. Vanaf dat moment werden velen na het uitzitten van hun gevangenisstraf vrijgelaten. Bijna 250 zijn er overleden en vorig jaar juli bleken 478 van de oorspronkelijke 2.746 die gedeporteerd moesten worden, in de VS te wonen, aldus de autoriteiten van Immigration and Customs Enforcement. Maar dit zijn niet noodzakelijkerwijs degenen die zullen worden teruggebracht naar Cuba vanwege de recente deal tussen beide landen. Sommigen van hen zijn oud of ziek en de VS zijn niet geïnteresseerd hen terug te sturen, aldus een hoge ambtenaar van het Department of Homeland Security die anoniem wilde blijven. In plaats daarvan is Cuba akkoord gegaan anderen dan de Marielvluchtelingen, terug te nemen. Zij zijn later vanwege misdaden in de VS gevangen zijn gezet. De VS hebben nog geen lijst van deze Cubanen waarvan sommigen nadat ze hun straf hadden uitgezeten al weer enkele jaren in de VS wonen. Ook is onduidelijk wat er met de tienduizenden Cubanen gebeurd die eigenlijk uitgewezen hadden moeten worden maar die niet via de exodus van Mariel de VS binnenkwamen. Volgens de overeenkomst wordt hun situatie van geval tot geval bekeken.

mariel-april-1980-boot-verlaat-mariel-cubaanse-beambte-216passagiers

April 1980: een schip met 216 passagiers verlaat de haven van Mariel, rechts een Cubaanse ambtenaar.

Gevaren
Siro del Castillo, een mensenrechtenactivist die de Marielitos destijds bijstond in hun gevangenschap, zegt dat een deel van hen niet buitengewoon gevaarlijk is. Zij hadden de pech in hechtenis te zitten juist op het moment dat de originele lijst met namen werd opgesteld. Maar ‘sommigen van deze mensen zijn hard-corecriminelen geweest. Ik ben er zeker van dat er mensen op die lijst staan die 30, 35 jaar gevangen zaten en nu kunnen worden uitgewezen.’ Een voormalige politiedetective Diaz herinnert zich de zaak van een 20-jarige Marielvluchteling, die in 1981 een taxichauffeur doodde, een tweede door het hoofd schoot en beroofde en een vriend door de ogen schoot tijdens een meningsverschil. Diaz herinnert hem als een van de meest gewelddadig rovers waar hij de laatste 25 jaar mee te maken had. Hij is nu 54 en getrouwd. Na 20 jaar gevangenisstraf werd hij op borgtocht vrijgelaten en woont in Illinois, Florida. Het is onduidelijk of hij zal worden teruggestuurd. Hij beantwoordt geen verzoeken om commentaar. Als het aan Diaz ligt, keert hij snel terug naar Cuba. ‘Hij was kwaadaardig en hij was slecht. Hij moet terug’.

Bron
* Frances Roblesjan in de New York Times, 14 januari 2017: Marielitos’ Face Long-Delayed Reckoning: Expulsion to Cuba

Linken
* Wikipedia: Mariel boatlift
* Miami Herald: How Fidel Castro and the Mariel boatlift changed lives and changed Miami, 26 november 2016

Meer blauw op straat in Havana

Volgens de kritische internetkrant 14ymedio is de inzet van politie-agenten in Havana op plekken waar veel toeristen komen, verhoogd. Volgens Journalist Yosmany Mayeta Labrada worden de buitenwijken van de stad echter vergeten; juist daar nemen berovingen en overvallen toe.
‘Het was donker en ik kon geen hand voor ogen zien,’ zo omschrijft Yania (21) het moment waarop een onbekende haar laptop stal in de wifizone bij het park aan de Avenida 51 in Havana. ‘Hij had een scheermes in de hand en ik verzette me niet, dat had geen zin,’ vertelt het slachtoffer. De stijging van het aantal roofovervallen in de hoofdstad heeft tot mobilisatie van autoriteiten geleid die een speciale vergadering belegden, aldus een anonieme bron bij de Cubaanse politie (PNR) met wie 14ymedio sprak.

wifispots-open-lucht

Let op je laptop op de wifipunten in de open lucht!

De bijeenkomst waar de staatsmedia niets over meldden, vond plaats in de gemeente Playa en leidinggevenden van de politie uit de gehele regio namen er aan deel. De conclusie luidde dat het aantal overvallen en berovingen in veel deelgemeenten in de hoofdstad in het eerste kwartaal van 2016 was gestegen, vergeleken met hetzelfde kwartaal in 2015. Verdere details ontbreken. Vooral in de gemeenten Marianao, La Lisa, Boyeros, 10 de Octubre, Arroyo Naranjo, San Miguel del Padrón, Guanabacoa en Habana del Este is sprake van een toename van het aantal overvallen, straatroof en strijd tussen bendes. De internetkrant 14ymedio spreekt over een ‘hoofdpijndossier’ voor de plaatselijke politie vooral omdat veel slachtoffers geen aangifte willen doen. Ook Yania weigert naar een politiebureau te gaan. ‘Waarom zou ik?’, vraagt ze met enige scepsis. ‘Ik heb geen eigendomsbewijs van de laptop want ik kocht die van een arts die het land heeft verlaten. Als ik aangifte doe, kan ik nog achter de tralies terechtkomen,’ legt ze uit.

Minderjarigen
Een medewerkster van het Ministerie van Binnenlandse Zaken meldt tijdens de bijeenkomst dat het aantal keren dat ouders hun kinderen moeten ophalen vanwege jeudcriminaliteit op het politiebureau ook sterk is toegenomen. De specialiste constateert dat ‘velen afkomstig zijn uit gezinnen die disfunctioneren en wonen in wijken zoals Párraga, Los Pocitos, La Cuevita, El Diezmero, Habana Vieja en Centro Habana met hoge criminaliteitscijfers. Veelvuldig zijn ‘jongeren en adolescenten de daders van dergelijke gewelddaden en zij worden vaak geholpen door volwassenen,’ aldus haar tekst. Daar is Miladis Hernández, moeder van twee opgroeiende kinderen in de wijk El Tamarindo, gemeente 10 de Octubre, mee bekend en haar grootste zorg is voorkomen dat haar kinderen in de gevangenis eindigen. ‘Ik heb ze juist op tijd van straat geplukt want hun beste vrienden worden nu verdacht van een overval op een toeristenechtpaar in Oud-Havana,’ legt Hernández 14ymedio uit. ‘De leden van de bende die meerderjarig waren zijn opgesloten en de jongsten kregen huisarrest.’ In de gemeente Guanabacoa ziet de politiechef Eloy Ferrera met grote zorg hoe steeds meer jongeren wapens dragen tijdens feesten. ‘Op dit moment lopen er processen tegen 18 jongeren van verschillende leeftijden die messen, vijlen of priemen op de openbare weg bij zich hadden’. De politieman waarschuwt dat de meesten van hen jongeren waren en worden vastgehouden in een heropvoedinginstelling.

politie-agenten-straatSlachtoffer
Alejandro (42) heeft een trauma overgehouden aan zo’n overval. Hij werkte 2 jaar als medewerker bij een particulier e cafetaria in de gemeente Lisa toen hij ’s avonds bij het sluiten van de zaak werd opgewacht ‘op een duistere plek’. Angstig doet hij zijn relaas. Hij gaf alles af wat hij bij zich had ‘tot mijn rugzak toe’ terwijl er een mes op zijn keel stond. Ook raakte hij het eten kwijt voor zijn 86-jarige oma. Na deze benauwende ervaring besloot hij te stoppen met die baan en nu werkt hij in een pizzeria in Vedado waar hij ‘minder verdient, maar waar overal bewakingscamera’s op bijna alle hoeken zijn.’ De bron bij de politie zegt tegen 14ymedio: ’De autoriteiten van alle gemeenten van de hoofdstad hebben de surveillances dag- en nacht vergroot. De controles vinden vooral plaats in de wijken in het centrum van de hoofdstad waar ook veel toeristen komen, zoals Vedado, Centro Habana en Oud-Havana. Maar volgens de bron ‘spelen veel van de gemelde zaken zich af in de periferie van de hoofdstad en  daar zijn controle en surveillance tot nu toe ontoereikend.’

Bron
* Yosmany Mayeta Labrada, medewerker van 14ymedio, 4 april 2016

Politie vraagt hulp publiek bij drievoudige moord

De politie in Havana heeft de 23-jarige Adrián Abelarde Varela aangehouden vanwege de moord afgelopen vrijdag op een man, vrouw en een kind. De Cubaanse politie had eerder door middel van een uiterst ongewone oproep de hulp in geroepen van de burgers bij de opsporing van de dader(s).

regenhavanalluvia-habana-titarenko-150x150De man, vrouw en kind werden tijdens hun slaap in hun woning omgebracht. De 23-jarige moordenaar zei dat hij ‘uit passie’ de moorden had bedreven. Het gaat om de 49-jarige Francisco José García Peña, Florencia María Machado Fernández (64) en een 10-jarig kind García Acosta. Vrijdagmiddag werden hun lichamen gevonden in een woning in de wijk Habana Vieja. Adrián Abelarde heeft ‘geen strafblad’ en hij zou ‘een sterke relatie’ hebben gehad met José García Peña, een van de slachtoffers. Na de moord te hebben gepleegd, vluchtte Abelarde Varela naar de stad Camagüey waar hij officieel woonde. Daar werd hij ook door de politie aangehouden. Volgens de Cubaanse wet kan hij vanwege deze moorden veroordeeld worden tot 15 tot 20 jaar gevangenisstraf.

Bron
* Diario de Cuba