Prijzen stijgen, maar salarisverhogingen blijven uit

Het salaris is voor Cubanen op dit moment het grootste probleem. Raúl Castro erkende dit al in 2006 en Ulises Guilarte de Nacimiento, secretaris-generaal van de vakcentrale CTC, blijft de werknemers tot vandaag om geduld vragen. Volgens het Nationaal Bureau voor de Statistiek (ONEI) bedroeg het gemiddelde maandsalaris in 2017 740 peso’s of 26,50 dollar. In de onderwijssector was het 549 peso’s’ of 19,46 dollar en in de gezondheidszorg 833 peso’s of 25,84 dollar. Uit studies – o.a. Cambios en Cuba 2010 van Oscar Espinosa Chepe – blijkt dat de koopkracht van een maandsalaris tussen 1989 en 2009 aanzienlijk daalde als gevolg van de geaccumuleerde inflatie. De waardedaling bedroeg 74% ten opzichte van 1989. Ook de nominale loonsverhogingen hebben de koopkracht verre van gecompenseerd.

pesos-kassaLage lonen verslechteren de kwaliteit van het leven en ontmoedigen werk en productie, bevorderen de instabiliteit op de arbeidsmarkt, leiden tot diefstal, corruptie, de trek van het platteland naar de steden en de emigratie. Terwijl de regeringen van Cuba en de Verenigde Staten elkaar bij de VN bestreden vanwege het economisch embargo van de VS, schreven vele duizenden Cubanen zich in voor de visaloterij van de Amerikaanse ambassade in Havana. Uises Guilarte de Nacimiento, secretaris-generaal van de staatsvakcentrale CTC, lanceerde eind oktober in Santiago de Cuba oplossingen voor de salarisproblemen. Maar daarvan is niets terug te vinden in de teksten die aan het 21ste Congres van de CTC, te houden in 2019, zijn voorgelegd. Guilarte, ook lid van het Politbureau van de Cubaanse Communistische Partij, herhaalde zijn argumenten op de Provinciale Conferentie van de CTC in Pinar del Río begin november. Leden van de CTC hebben tijdens bijeenkomsten van de bond tussen juni en oktober in bedrijven en tijdens bijeenkomsten op provinciaal en gemeentelijk niveau, herhaaldelijk aangedrongen op verbetering van de salarissen. Het onderwerp kwam ook aan de orde tijdens de vergaderingen die nu in het hele land plaatsvinden om de nieuwe grondwet van de Republiek Cuba te bespreken.

raul-castro-jimenez-INDER-2007

Raúl Castro

Discipline
In zijn toespraak van 26 juli 2007 zei Raúl Castro, toen nog eerste vicepresident en tijdelijk vervanger van de zieke Fidel Castro: ‘We zijn ons er evenzeer van bewust dat, temidden van de extreme objectieve moeilijkheden waarmee we te maken hebben, de lonen nog steeds duidelijk onvoldoende zijn om aan alle behoeften te voldoen. Dat betekent dat het praktisch onmogelijk is om het socialistisch principe te waarborgen dat ieder bijdraagt naar zijn vermogen en verdient vanwege zijn arbeid. Daardoor komt ongedisciplineerd gedrag aan de oppervlakte dat moeilijk uit te roeien is, ook wanneer de objectieve redenen ervan al lang  zijn verdwenen.’ De fundamentele maatregelen die Raúl Castro op 24 februari 2008 aankondigde toen hij werd benoemd tot voorzitter van de Staatsraad en de Raad van Ministers, waren ‘de afschaffing van absurde verboden, de geleidelijke en voorzichtige herwaardering van de peso (de afschaffing van de dubbele munteenheid), het herstel van de koopkracht en van de relatie tussen de inkomsten van iemand en het werk dat men er legaal voor doet. Om traumatische effecten te voorkomen, moet elke wijziging van de dubbele munteenheid gepaard gaan met een integrale aanpak, waarbij onder meer rekening wordt gehouden met het salarissysteem, de prijzen bij de detailhandel, de miljoenen subsidies die er momenteel voor iedere Cubaan bestaan voor ontelbare diensten en producten zoals die worden verstrekt via de rantsoenering of libreta. Gezien de huidige toestand van onze economie zijn deze subsidies irrationeel en onhoudbaar,’ aldus Castro.

Wisselkoersen
Na zoveel jaren, aldus de secretaris-generaal van de CTC, ‘ligt de oplossing in de uitvoering van een algemene hervorming van het salaris, die wordt bepaald door drie variabelen: het oplossen van de monetaire en wisselkoersverschillen, het waarborgen van een basispakket van goederen en diensten, het vaststellen van een minimaal pakket voor het levensonderhoud op basis van een landelijk vastgesteld minimumloon.’ Guilarte deed een beroep op het vertrouwen van de werknemers bij ‘de oplossing van dit probleem, dat voor ons nog steeds een prioriteit is om op de kortst mogelijke termijn op te lossen.’ De mogelijke afschaffing van de dubbele valuta (CUC’s en nationale peso’s) werd al in 2012 aangekondigd bij de presentatie van de Lineamientos of Richtlijnen.  Rodrigo Malmierca, Minister van Buitenlandse Handel en Investeringen, zei eind oktober dat hij denkt dat het binnenkort zal gebeuren, maar dat het besluit is uitgesteld omdat de maatregelen om de negatieve effecten op de economie te verlichten worden geëvalueerd: ‘Ik spreek niet over dit jaar. Het is een complexe kwestie omdat we niets willen doen dat onze bedrijven en de bevolking schade berokkent,’ aldus de minister.

te-koop-se-vende-casaKleine zelfstandigen
De autoriteiten frustreren het werk van de kleine zelfstandigen. Velen van hen behoren tot de honderdduizend arbeiders die bij staatsbedrijven zijn ontslagen. Hun werk als kleine zelfstandigen is een welkome aanvulling op de macro-economie, leidt tot verhoging van de belastingopbrengsten en verhogen daardoor de kwaliteit van het leven van veel Cubanen. De verstrekking van nieuwe vergunningen voor deze succesvolle activiteiten is sinds 2017 afgeremd en de accumulatie van rijkdom is nog steeds verboden. Dit heeft geleid tot het vertrek van ondernemers naar buurlanden waar ze met hun spaargeld nieuwe bedrijven opzetten. Verwacht wordt dat in december de verstrekking van vergunningen voor kleine ondernemers weer wordt hervat. Maar de interesse om een klein bedrijf op te zetten is verminderd door alle geboden en controles, de daling van het aantal toeristen uit de VS en de dwingende overmacht van staatsbedrijven in de toeristensector.

Groei
Het bruto binnenlands product (BBP) groeit in 2018 met 1%, hoewel de doelstellingen van de sectoren toerisme, suiker en mijnbouw niet zullen worden gehaald, aldus Alejandro Gil, hoofd economie en planning, tijdens de vergadering van de Raad van Ministers op 30 oktober, voorgezeten door president Díaz-Canel voordat deze Rusland, China, Noord-Korea, Vietnam en Laos bezocht. In 2019 zal het gebrek aan liquide middelen en de inkrimping van de importen blijven bestaan. Dat kan de industrie treffen met als gevolg tekorten aan grondstoffen en reserveonderdelen, met als gevolg contractbreuk, de onmogelijkheid van extra prestatiebeloningen en het ontslag van werknemers. De loonhervorming zou opnieuw kunnen worden uitgesteld.

Bron

miriam-leiva-achtergrond-havana

Miriam Leiva

Miriam Leiva (1947), website Cubanet, 10 november 2018
Leiva is sinds 1995 onafhankelijk freelance journalist. Vicevoorzitter van het Manuel Márquez Sterling Verband van Journalisten, medeoprichter in maart 2003 van de Damas de Blanco. Daarvoor was zij diplomaat, gastdocent aan het Hoger Instituut voor Internationale Betrekkingen. Ook werkte zij als ambtenaar bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, waar zij in 1992 werd ontslagen. Ze heeft een blog Reconciliacion Cubana.

Lage salarissen jaagt arbeiders naar particulier bedrijfsleven

De secretaris-generaal van de Cubaanse staatsvakcentrale CTC meent dat de lage lonen in Cuba leiden tot een vlucht van arbeiders naar de niet-statelijke sector. Ulises Guilarte gaf toe dat het gemiddelde salaris onvoldoende is vergeleken met de hoge prijzen voor voeding- en dagelijks gebruiksartikelen. Ulises Guilarte sprak tijdens een provinciale bijeenkomst van de Central de Trabajadores de Cuba (CTC) in Santiago. In januari 2019 vindt het CTC-congres plaats. Hij benadrukte dat de lage salarissen bij staatsbedrijven de belangrijkste zorg van de werknemers van het eiland zijn en pleitte voor een salarishervorming in plaats van ‘de lapmiddelen’ die tot nu toe worden toegepast, aldus de Cubaanse staatsmedia. (Zie website Cubadebate)

ulises-guilarte-ctc

Ulises Guilarte

Het gemiddelde salaris voor een baan bij de overheid, de sector waar de meerderheid van de actieve bevolking in de planeconomie van het eiland werkzaam is, is nauwelijks 30 dollar per maand. Dat loon is volstrekt ontoereikend vergeleken met de hoge prijzen van levensmiddelen op markten. De prijzen in de detailhandel worden, volgens de vakbondsleider ook door de staat gecontroleerd. Voor Guilarte ligt de oplossing van het probleem in ‘de goedkeuring van een algemene hervorming van de salarissen’. Hij wil ook een einde maken aan het beleid van ‘lapmiddelen’ die de problematiek enkel complexer maken en tot problemen leiden in weer andere sectoren van de economie. Ulises Guilarte vroeg de werknemers om ‘nog wat langer weerstand te bieden om dit probleem op te lossen’. (…) ‘We lossen dit probleem niet op door meer papiergeld te geven aan de arbeiders. Als we dit onmiddellijk zouden doen, raken de goederen en diensten op de markt op en stijgen de prijzen weer. Met andere woorden, je hebt dan wel meer geld in handen maar de koopkracht blijft hetzelfde,’ aldus Guilarte.

Pakket primaire levensbehoeften
De door Guilarte voorgestelde loonhervorming wordt volgens hem bepaald door drie variabelen: de monetaire eenmaking van de twee bestaande valuta in Cuba, waarborgen voor een ‘basispakket van primaire levensbehoeften’ door subsidies ‘op mensen en niet op producten’ en ‘de vaststelling van een minimumloon in het land’ op basis van een ‘minimum pakket van primaire levensbehoeften.’ Hij wees er ook op dat ontoereikende lonen een negatieve invloed hebben op de samenleving, aangezien de meest gekwalificeerde werknemers ‘naar de opkomende en niet-statelijke sectoren’ (vooral het toerisme) vertrekken, terwijl anderen te lijden hebben onder ‘demotivatie’ en ‘werkapathie.’ Om deze reden vroeg hij de werknemers om ‘zich nog iets langer in te zetten om dit probleem uit de wereld te helpen’. Hij verwees ook naar de 1,7 miljoen gepensioneerden in Cuba met een gemiddeld pensioen van 280 peso’s per maand (11,2 dollar), ‘een bedrag dat met de achtergrond van de productprijzen op markten en winkels geen oplossing biedt’.

ctc-provinciale-conferentie-oktober2018

De provinciale conferentie van de CTC in Santiago de Cuba. Bijeenkomsten in andere provincies volgen. In januari 2019 vindt dan het 21ste congres van deze staatsorganisatie plaats.

Libreta
Afgelopen augustus erkende de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel zelf dat ‘ontoereikende lonen’ een van de belangrijkste oorzaken van ‘de ontevredenheid van werknemers’ is. Het probleem voor Cubaanse werknemers om te overleven met een klein salaris van de staat ondanks de steeds stijgende prijzen van de primaire levensbehoeften – waarvan de meesten worden geïmporteerd – is een terugkerend thema tijdens de debatten over de hervorming van de grondwet die in februari 2019 via een referendum aan de Cubanen wordt voorgelegd. Gezondheid en onderwijs zijn algemeen toegankelijk en gratis in het land en via de libreta of bonnenboekje krijgen de Cubaanse burgers wat basisvoedsel van de staat. Deze vorm van rantsoenering voorzag tientallen jaren in de behoeften van de bevolking en zo kregen de Cubanen via de libreta ook ondergoed, schoenen en kinderspeelgoed. Maar het aantal producten verkrijgbaar via de libreta is door de jaren heen sterk verminderd.

Bron
* Het Spaanse persbureau EFE, 22 oktober 2018

Overleven met bonnenboekje, deviezen of diefstal (deel 2)

In het winkelcentrum Carlos III in Havana, het grootste winkelcentrum van de hoofdstad, stonden deze week een twaalftal mensen te wachten op kip. De meeste diepvriesproducten die in de staatswinkels worden verkocht, komen uit het buitenland. Voor dit jaar schatten de autoriteiten dat zij voedsel ter waarde van 1,738 miljard dollar invoeren, 66 miljoen meer dan in 2017. De lage productie in de landbouw- en veeteelt in Cuba maken het noodzakelijk om alles, van rundvlees tot fruit in te voeren.

kiptekoop-dood-levend

Kip te koop. Dood of Levend

De regering van Raúl Castro nam maatregelen om de voedselproductie te vergroten door braakliggende grond in bruikleen aan boeren af te staan. Maar de sector bleef gebukt gaan onder buitensporige overheidscontroles, beperkingen voor tussenhandelaren en het opleggen van maximumprijzen. Eind 2017 bedroeg het gemiddelde salaris 740 nationale peso’s of CUP’s per maand, iets meer dan 29 convertibele peso’s of CUC’s (minder dan 30 dollar). De geleidelijke stijging van de gemiddelde lonen heeft zich echter niet vertaald in een echte verbetering van de levensomstandigheden. Een geschoolde volwassen arbeider geeft één derde van zijn maandsalaris uit aan de inkoop van producten op de libreta en aan diensten als elektriciteit, water en gas. Maar met de andere tweederde kun je op de markten maar vijf kilo varkensvlees, een fles olie, een zak melkpoeder, twee stukken zeep, een blik tomatensaus en een pakje meel kopen. De secretaris-generaal van de enige vakbond die is toegelaten, de Central de Trabajadores de Cuba (CTC), Ulises Guilarte de Nacimiento, heeft onlangs moeten erkennen dat de salarissen op het eiland ‘ontoereikend’ zijn om de behoeften van de werknemer te dekken, wat leidt tot ‘apathie’, ‘desinteresse’ en ‘aanzienlijke arbeidsmigratie’ .

libretaproducten

Producten uit de libreta o.a. suiker, zout, bonen, rijst, melk en koekjes.

Bijklussen
Rosario, de illegale verkoopster van zeep en wasmiddelen (zie deel 1), levert aan verschillende klanten die te weinig verdienen om producten in het winkelcentrum of de zwarte markt te kopen. Een van haar klanten is Pedro Luis, een veelbelovende redacteur aan het Cubaans Instituut van het Boek in de jaren tachtig. Zijn oordeel over nieuwe verhalen en romans werd hoog ingeschat en met zijn salaris van 350 CUP kon hij gevarieerd eten, zich elegant kleden en met smaak het huis inrichten dat hij had geërfd van zijn grootouders. Dit waren de zogenaamde ‘gouden jaren’ van de Revolutie, waarin de gigantische subsidies van de Sovjet-Unie (ongeveer 5 miljard dollar per jaar) de Cubaanse economie kunstmatig in leven hielden. ‘We leefden in een onrealistische wereld en met de val van de Berlijnse Muur moesten we de reële situatie van het land accepteren,’ zegt de gepensioneerde Pedro. ‘De meeste van mijn vrienden die toen vrij goed leefden, verkopen nu kranten zodat ze eten kunnen kopen of zijn met hun kinderen naar andere landen gegaan’. Pedro Luis is 80 jaar oud en probeert nu te overleven met de 200 CUP’s die hij als pensioen ontvangt. Om te kunnen eten heeft hij tweederde van zijn uitgebreide bibliotheek moeten verkopen en heeft hij de afgelopen vijf jaar de helft van zijn huis verhuurd aan een gezin dat hem behandelt als een indringer.

ouderen2Zorg bejaarden
Dankzij zijn goede relaties met de katholieke kerk kan hij de dagen doorbrengen in een verpleeghuis dat onder de gezamenlijke voogdij van nonnen en de staat valt. Hij wandelt er door de gangen, wachtend op een lunch en de warme maaltijd in de namiddag. ‘ Op dinsdag is er alleen rijst en een gekookt ei,’ klaagt hij, maar zijn gezicht licht op als hij zich herinnert dat ‘er soms worstjes zijn en zelfs gehakt van soja, hoewel de hoeveelheden klein zijn.’ Pedro Luis is een van die Cubanen die niet zonder het broodje van de rantsoering kunnen omdat het betere kwaliteit brood op de vrije markt voor hem onbereikbaar is. Hij kan zich de smaak van rundvlees of vis niet meer herinneren omdat die zijn economische mogelijkheden overschrijden. Een meer kapitaalkrachtige vriendin, met twee geëmigreerde kinderen, nodigde hem onlangs uit om garnalen te eten en hij genoot enkele uren lang. Nu is de oude uitgever van plan om de laatste boeken die hij nog heeft, de meest kostbare, te verkopen, evenals een paar shirts en zijn laatste colbertjasje en een paar schoenen. ‘Met het geld dat ik verdien, kan ik mezelf een paar maanden onderhouden, maar dan weet ik niet meer wat ik nog moet doen.’

Bron
* Reinaldo Escobar, Havana/Santa Clara, 26 juni 2018
Dit artikel is een coproductie van Venecuba, 14ymedio en de Venezolaanse krant Tal Cual

Eén Meiviering in Havana zonder looneisen

In tegenstelling tot vorige jaren werd de parade van de Eerste Mei op het Plein van de Revolutie dit jaar niet opgeluisterd met de massale aanwezigheid van mensen uit de rest van het land. Enkel bewoners van de Cubaanse hoofdstad Havana trokken deze Eerste Mei aan hun leiders voorbij terwijl in de hoofdsteden van de andere provincies kleinere evenementen plaatsvonden. Deze verandering is deels ingegeven door de noodzaak te bezuinigingen, deels kan het te maken hebben met het eerste publieke optreden van de nieuwe president, Miguel Díaz-Canel. Een ander detail was het feit dat aan het einde van de mars conga en reggaetonritmes klonken. Voor de rest was alles hetzelfde.

eerste-mei-2018-overzichtsfoto-panoramaDe parade begon om half acht en duurde meer dan twee uur. De ceremonie, bedoeld om de continuïteit van de huidige leiding in handen van Díaz-Canel te benadrukken, werd bijgewoond door Raúl Castro en de belangrijkste leiders van de regering en de Cubaanse Communistische Partij. Het motto van deze Eerste Mei luidde Eenheid, Betrokkenheid en Overwinning. Ook deze keer ontbraken verwijzingen naar betere en hogere salarissen. Het evenement werd live uitgezonden door regimegetrouwe sociale netwerken, een praktijk die voor het eerst werd toegepast tijdens de laatste zitting in april van de Nationale Assemblee. Castro, die de communistische partij voorzit, was de hele ceremonie aan de zijde van Diaz-Canel. Rechts van de president stond Lázara Mercedes López Acea, eerste partijsecretaris in Havana en de Minister van Buitenlandse Zaken, Bruno Rodríguez Parrilla. Ook aanwezig waren twee ‘historische leiders’, namelijk de commandanten Ramiro Valdés en Guillermo García Frías, evenals verschillende regimegetrouwe intellectuelen zoals de voormalige Minister van Cultuur, Abel Prieto en de voorzitter van de Unie van Schrijvers en Kunstenaars van Cuba (UNEAC), Miguel Barnet. De eerste secretaris van de Unie van Communistische Jeugd, Susely Morfa, die opvallend aanwezig was op de Top van de Amerikas was ook aanwezig op dit podium.

eerste-mei-2018-jongerenBuitenlandse bondgenoten
In een complexe economische situatie vragen duizenden werknemers zich af wat de nieuwe regering van Díaz-Canel hen zal brengen. Maar Ulises Guilarte De Nacimiento, algemeen secretaris van de Cubaanse Arbeiderscentrale (CTC), gebruikte zijn spreektijd om ‘onvoorwaardelijke’ steun te betuigen aan de Bolivariaanse revolutie, de voormalige Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva en de Nicaraguaanse president Daniel Ortega, die de protesten van het volk in zijn land op brute wijze heeft onderdrukt. Voor het podium waar de leiders van de partij en de regering stonden, hingen spandoeken in diverse talen met linkse leuzen. Guilarte prees de economische hervormingen van Raúl Castro en diskwalificeerde het onafhankelijke maatschappelijk middenveld van het eiland. Deze opmerkingen worden gemaakt tegen de achtergrond van de vertraging van de uitbreiding van de particuliere sector – afgelopen augustus is de verstrekking van nieuwe vergunningen voor een eigen zaak bevroren – en het officiële optreden tegen dissidente groeperingen na de top van de Amerika’s vorige maand in Lima, Peru.

eerste-mei-2018-frisdranken-ijs

Verkoop van ijs, frisdrank en water

CAO’s
Guilarte beschreef een somber beeld in de landen van de regio waar ‘recente hervormingen van de arbeidswetten collectieve cao’s de nek omdraaiden.’ Hij veroordeelde ‘de armoede en de onzekerheid over collectieve contracten’ in deze landen, maar noemde geen van de onvervulde beloften van de Cubaanse regering aan de werknemers, zoals die van het dagelijkse glas melk dat Raúl Castro aan elke Cubaan beloofde toen hij aan de macht kwam. Zoals gebruikelijk droegen veel demonstranten talrijke affiches met beelden van de in 2016 overleden voormalige president Fidel Castro. Ook beelden van Raúl Castro en zelfs de nieuwe president Díaz-Canel waren te zien. De demonstranten zongen de bekende slogans Yo soy Fidel / Ik ben Fidel, Con Cuba no te metas / Cuba laat niet met zich spotten en de klassieke Viva Fidel en Viva Raúl.

eerste-mei-2018-El General de Ejército Raúl Castro Ruz - Miguel Díaz-Canel Bermúdez - Mercedes López Acea, miembro del Buró-

Van rechts naar links: opperbevelhebber Raúl Castro Ruz , president Miguel Díaz-Canel Bermúdez en Mercedes López Acea, lid Politbureau

Een slogan aan het adres van Díaz-Canel ontbrak. In tegenstelling tot voorgaande jaren werd de parade dit jaar niet alleen muzikaal begeleid door de oude liedjes van Silvio Rodriguez, Pablo Milanés en Sara González, maar met een knipoog naar de jeugd, die volgens de regering de Revolutie zou moeten voortzetten, waren er meer moderne ritmes te horen zoals conga en reggaeton. Ook was er muziek van de band Buena Fe terwijl op grote schermen foto’s van Fidel werden getoond en beelden van eerdere Een Mei-vieringen. De Internationale – luid meegezongen door Diaz-Canel en Raúl Castro -besloot de parade. Op de terugweg passeerden bezoekers het Parque Fraternidad waar honderden mensen in de brandende zon op vervoer naar huis wachtten.

Bron
* Website 14ymedio, 1 mei 2018

Linken
*  De Engelstalige toespraak van Ulises Guilarte de Nacimiento, secretaris-generaal van de vakcentrale CTC
* In de Cubaanse staatsmedia was er dit jaar veel belangstelling voor een ‘Latijns-Amerikaanse versie’ van de Internationale. Het is een productie van de Latijns-Amerikaanse en Caribische Confederatie van Overheidspersoneel / Confederación Latinoamericana y del Caribe de Trabajadores Estatales (CLATE).
Uitvoerenden zijn Juan Martínez (gitaar), Osvaldo Avena (percussie), Felipe Traine (gitaar, guitarron, charango en jarana). Zang van Natalia Martínez (Spaans) en Patri Souza (Portugees). Algehele productie: Andrés Cedrón.

Zie YouTube, 5 minuten 27 seconden.

CTC: lonen in Cuba zijn ‘ontoereikend’

De secretaris-generaal van de enige erkende vakcentrale in Cuba, de Central de Trabajadores de Cuba (CTC), erkent dat de salarissen op het eiland ‘ontoereikend’ zijn om de behoeften van de arbeiders te dekken. Volgens Ulises Guilarte de Nacimiento leidt dit tot ‘apathie’, ‘desinteresse’ en een ‘aanzienlijke arbeidsmigratie’. De CTC is een van de massaorganisaties van de Cubaanse overheid die de bevolking controleren.

CTC-Ulises Guilarte de Nacimiento, secretario general de la Central de Trabajadores de Cuba3

Ulises Guilarte de Nacimiento, CTC-vakbondsvoorzitter

Guilarte de Nacimiento zegt in de partijkrant Granma: ‘Ik durf te beweren dat de vakbeweging als geen andere organisatie in het spectrum van onze samenleving, borg staat voor een effectieve controle van de bevolking.’ Kritische economen die afgelopen week in Miami bijeenkwamen, onder wie Carmelo Mesa –Lago bespraken ook het thema van de arbeidsmigratie en concludeerden dat veel hooggekwalificeerde Cubanen zich wijden aan activiteiten die minder kwalificatie vragen maar wel meer loon opleveren. Het is niet ongewoon een verpleger tegen te komen die taxichauffeur is, of een advocaat die levend standbeeld speelt op een door toeristen veel bezochte plaats. Mesa-Lago: ‘De staat moet beroepsbeoefenaars de gelegenheid geven hun beroep uit te oefenen. Van de 201 beroepen die de Cubanen vrij mogen uitoefenen als ‘eigen baas of cuentapropista, behoort de meerderheid tot de beroepen waar geen of weinig kwalificatie voor nodig is. Het zijn er niet meer dan tien’.

Salaris
Vakbondsleider Guilarte gaat in de partijkrant ook in op het thema van de salarissen. ‘Rond het salaris speelt zich in de samenleving een polemisch debat af waarbij door een meerderheid wordt erkend dat de ontvangen inkomsten onvoldoende zijn om tegemoet te komen aan de behoeften van de arbeiders, waar de vakbeweging mee samenvalt.’ Volgens officiële cijfers bedroeg het gemiddeld maandsalaris in Cuba in 2016 740 Cubaanse peso’s oftewel 29,6 dollar. In sommige sectoren wordt meer betaald; de best betaalde arbeiders zijn die in de suiker met 1.246 Cubaanse peso’s oftewel 49,8 dollar. In de publieke administratie, de defensie en de sociale zekerheid is het het laagst namelijk 510 Cubaanse peso’s oftewel 20,4 dollar.

Kostenstijging

libretaproducten

Producten op basis van het bonnenboekje

Guilarte, ook lid van het Politburo van de Cubaanse Communistische Partij, zegt dat er vooruitgang is geboekt. In 2009 waren er nog 802 staatsbedrijven die de werknemers salaris uitbetaalden zonder dat er productie tegenover stond. Zij werkten met verlies. In het eerste half jaar van 2017 waren dit er nog maar 67. De lage salarissen die de Cubaanse staat uitbetaalt, staan in schril contrast met de stijging van de kosten van levensonderhoud in Cuba. De lijst met producten die een gezin ontvangt op basis van de libreta of bonnenboekje, wordt steeds korter. Op dit moment ontvangt een Cubaan via de libreta 7 pond rijst, 4 pond suiker, een halve liter sojaolie, een pakje koffie, spaghetti, vijf eieren en kip in kleine hoeveelheden. Kinderen krijgen 1 liter melk per dag tot ze 7 jaar worden. Volgens de Internationale Arbeidsorganisatie ILO ontving een Cubaanse fabrieksarbeider voor de revolutie in 1958 gemiddeld 120 peso’s per maand (vergelijkbaar met 120 dollar) en een landbouwarbeider 60 peso’s, vergelijkbaar met 60 dollar.

Bron
* Diario de Cuba, 31 juli 2017
Link
* Interview met Ulises Ugarte in Granma, 30 juli 2017

80% kleine zelfstandigen lid van staatsvakbond

Ruim 82 procent van Cuba’s cuentapropistas of eigen bazen, is aangesloten bij de officiële vakcentrale Central de Trabajadores de Cuba (CTC), aldus een bericht van de partijkrant Granma.

CTC-monumentjeRodolfo Jiménez, medewerker van de CTC, zegt: ‘Dat betekent weliswaar niet dat onze arbeid zo efficiënt is dat iedereen die accepteert, maar 82% van de werknemers bereiken is toch fabuleus. Vanuit politiek perspectief gezien, betekent dit dat de mensen georganiseerd willen zijn.’ Volgens Granma telt Cuba op dit moment 556.064 kleine zelfstandigen of cuentapropistas. Lidmaatschap van de CTC gebeurt op vrijwillige basis, maar Cuba kent slechts één vakcentrale, namelijk de CTC. In het bericht wordt gemeld dat aanvankelijk getracht is één organisatie op te zetten voor alle autonome werknemers, maar dat mislukte. Nu sluiten deze zich aan bij een van de 16 bonden van de CTC op basis van de aard van hun werk. Het grootste aantal kleine ondernemers is aangesloten bij de hotel- en restaurantbond, daarna volgen de kunstenbond en die van het toerisme. De CTC erkent dat er in de nieuw ontstane sector van autonome ondernemers veel versnippering vooorkomt waardoor het werk en de advisering van de cuentapropistas ernstig wordt bemoeilijkt. De CTC erkent dat ‘het noodzakelijk is te erkennen dat in dit opzicht het economisch totaalbeeld van Cuba aan het veranderen is’ en wijst bijvoorbeeld op het ontstaan van kleine bedrijfjes waar elke norm en regelgeving ontbreken.

cuentapropista-speelgoed

Kleine speelgoedondernemer in Havana

Jongeren
Volgens officiële cijfers zijn 31% van de kleine zelfstandigen jongeren, 32% is vrouw, 16% heeft ook nog een economische relatie met de staat en 11% is gepensioneerd. De Cubaanse overheid gaf in januari 2012 voor ruim 200 beroepen toestemming tot zelfstandige uitoefening. De bereiding en verkoop van voedsel (59.700 personen) spant de kroon, daarna volgen de transportsector voor personen en vrachten (54.350 personen), de verhuur van woningen en kamers (34.000 personen) en de wereld van de telecommunicatie met 24.440 werknemers.

Bron
* Persbureau EFE en Dario de Cuba, 24 mei 2017

Eenmansactie met Amerikaanse vlag op Plein van de Revolutie

De Cubaanse partijkrant Granma noemt de eenmansactie van Daniel Llorente Miranda (52) een ‘annexionistische monoloog’, te midden van duizenden die gisteren optrokken vanwege de Eerste Mei op het Plein van de Revolutie in Havana. Llorente Miranda rende met een Amerikaanse vlag de stoet vooruit en werd na enkele minuten opgepakt en aangehouden. Een annexionist is iemand die de aansluiting van Cuba bij de VS nastreeft.

eerste-mei-2017-Daniel-Llorente-seguridad-vlag-Unidos

Daniel Llorente wordt weggevoerd

Volgens de partijkrant die de naam van Miranda niet publiceerde, zou het om iemand zonder vast werk gaan, die in 2002 tot 5 jaar gevangenisstraf werd veroordeeld en zou hij nu verdacht worden van heling. ‘Het is niet de eerste keer dat hij degelijke acties uitvoert. Hij deed het eerder op 2 mei 2016 toen het cruiseschip Adonia Cuba aandeed en hij zich ook presenteerde met de Amerikaanse vlag.’ Volgens Granma is de man uit op publiciteit. De krant beschuldigde  de buitenlandse pers ervan aandacht te schenken aan zo’n futiele gebeurtenis en de indrukwekkende mars van het Cubaanse volk te vergeten.

eerste-mei-2017-fidel-raul

Ulises Guilarte de Nacimiento, lid van het Politburo en secretaris—generaal van de vakcentrale Central de Trabajadores voerde het woord op de Eerste Mei-betoging in Havana. Hij riep op verder te werken aan de gedachten van Comandante en Jefe Fidel Castro Ruz, veroordeelde de blokkade door de VS tegen Cuba en illegale bezetting van de marinebasis Guantánamo. Hij benadrukte de steun van Cuba aan het volk van Venezuela ‘tegen de uitbarsting van geweld door de oppositie’. Meer 1600 buitenlandse gasten uit 86 landen namen deel aan de mars in de hoofdstad.

Geen angst
Volgens de website Martí Noticias is Daniel Llorente Miranda echter taxichauffeur en was hij – met vlag – op 14 augustus 2015 ook aanwezig bij de feestelijke opening van de Amerikaanse ambassade in Havana. Llorente, die verklaarde geen angst te hebben om zijn mening te uiten, ook als die lijnrecht tegenover die van de Cubaanse overheid stond, was er ook weer op 22 maart 2016 toen president Obama in de Amerikaanse ambassade met Cubaanse dissidenten sprak. Zelf is Llorente geen lid van een dissidentengroepering. Hij droeg toen een zwart shirt met de Cubaanse vlag en ontvouwde een enorme Amerikaanse vlag. Niemand van de aanwezige bewakers of politieagenten greep toen in.

Obama
Twee dagen later ging hij naar Plaza José Martí, deed hetzelfde en werd aangehouden. In een interview met het Mexicaanse televisiekanaal EjeCentralTV, opgenomen vóór zijn actie. zei Llorente actie voeren ten gunste van de relaties met de VS en zei hij ‘ te geloven in de bedoelingen van Obama om het volk van Cuba te helpen. Hij herinnerde ook aan de woorden van Barack Obama tijdens zijn bezoek aan het eiland ‘Het is het Cubaanse volk dat het moet doen’.

eerste-mei-2017-3Linken
* Toespraak van Ulises Guilarte de Nacimiento, lid van het Politburo en secretaris-generaal van de vakcentrale Central de Trabajadores (CTC). 7 minuten. O.a. over de erfenis van Fidel Castro, de crisis in het kapitalistische Westen, de relatie met de VS en de Cubaanse soevereiniteit, de basis Guantánamo en de manoeuvres van o.a. de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) en ‘andere reactionaire sectoren in Latijns-Amerika’ tegen Nicolas Maduro van Venezuela.
* Beelden van de actie en aanhouding van Daniel Llorente, 2 minuten
* Eerder interview 24 maart 2017 (3 minuten) van EjeCentralTV met Llorente Miranda.

Belasting betalen van een hongerloon

Cubaanse overheden beweren dat alle belangrijke beslissingen die in het land worden genomen vooraf ter consultatie aan de massa’s worden voorgelegd. Zo wordt de participerende democratie zichtbaar die door de officiële propaganda zo wordt bewierookt. Dat schrijft de onafhankelijke journalist Orlando Freire Santana op de website Diario de Cuba en hij wijst op de totstandkoming van de recent afgekondigde belastingmaatregelen. Santana wijst erop dat de gemiddelde Cubaanse arbeider van een hongerloontje na allerlei inhoudingen nu ook nog eens belasting moet betalen.

arbeiders-rastra

Arbeiders in de laadbak van een vrachtwagen

Ik herinner me in dit verband de jaren 1993 en 1994 toen de economisch noden van de bevolking erger werden en uitmondde in de zogeheten Período Especial. De autoriteiten riepen toen enkele ‘arbeidersparlementen’ bijeen met het doel de arbeiders de weg te wijzen, die was uitgestippeld om het land uit de crisis te helpen. Het was overduidelijk dat niemand geloof hechtte aan de hoofdrol die de arbeidende bevolking tijdens deze bijeenkomsten werd toegedicht. Het besluit om enkele initiatieven te nemen ten gunste van een vrije markt om de ernst van de crisis te verhullen, was al genomen door de machthebbers van het land en deze ‘parlementen’ dienden enkel om de gemoedstoestand van de bevolking te kunnen meten. Een van de initiatieven bestond uit de mogelijkheid om de arbeid als kleine ondernemer te vergroten en dat ging gepaard met de uitvaardiging van een belastingwet zodat deze cuentapropistas / kleine zelfstandigen net als de staatsbedrijven, door deze belastingen zouden bijdragen aan de begroting van het land.

500 peso’s
Hoewel de genoemde belastingwetgeving ook de betaling van belasting door werknemers van staatsbedrijven omvatte, werd er in officiële uitingen altijd op gewezen dat deze niet zouden worden geheven omdat de salarissen die de staat betaalde daarvoor te laag waren. Als men de zogeheten democratische participatie dus serieus zou nemen, zou een nieuwe consultatie van de bevolking nu logisch zijn, Maar die is er niet. Resolutie 261 werd in de maand juli uitgevaardigd door het Ministerie van Financiën en vanaf september moeten werknemers in staatsbedrijven daadwerkelijk bijdragen aan de sociale zekerheid en inkomstenbelasting. De bijdrage aan de sociale zekerheid moet betaald worden door arbeiders die een maandsalaris van 500 peso’s (20 dollar) of meer krijgen. De inkomstenbelasting wordt voldaan door personen die 2.500 peso’s (ongeveer 100 dollar) of meer ontvangen. Als we uitgaan van een gemiddeld maandsalaris in Cuba van 779 peso’s is de nieuwe belastingmaatregel – naast de al bestaande administratieve kortingen en de verplichte bijdrage aan de vakbond – plus de sterk gestegen kosten van levensonderhoud een aanslag op het inkomen.

ctc-lazaro-pena-fidel

Fidel Castro en Lazaro Peña (rechts) tijdens een congres

369 peso’s
Een arbeider die 500 peso’s per maand verdient, moet in veel gevallen 56 peso’s per maand inleveren voor de ‘gratis’ nieuwe koelkast die de overheid hem enkele jaren geleden dwong te kopen. Er zijn werknemers die een maandelijkse bijdrage moeten betalen omdat ze bouwmaterialen voor de reparatie van hun woning van de staat  ontvingen; ook 50 peso’s. En nu zou men hen met de invoering van de sociale zekerheid nog eens 25 peso’s laten inleveren. Aan het einde van de maand is zijn salaris dan gedaald tot 369 peso’s of 15 dollar. Wat is daarbij de rol van de vakcentrale CTC (Central de Trabajadores de Cuba), die minstens in theorie opkomt voor de belangen van de arbeiders? De vakcentrale heeft enkele seminars georganiseerd oom de arbeiders uit te leggen dat de nieuwe belastingmaatregelen wenselijk zijn. En binnenkort zullen we zien dat de secretaris-generaal Ulises Guilarte De Nacimiento door het land trekt om deze trieste vertoning af te ronden. Hij is overigens niet de enige die zoiets deed. In 1973 drong men er bij de toenmalige secretaris-generaal Lázaro Peña op aan het land in te gaan om de arbeiders ‘te overtuigen’ dat Wet 270 zou moeten worden ingetrokken. Die wet garandeerde arbeiders in dienst van de staat een pensioen dat gelijk was aan 100% van het salaris. De oude Peña gaf zijn laatste krachten en kon op het 13e congres van de CTC aankondigen dat nog hetzelfde jaar deze wet zou worden geschrapt. Pena zou kort daarna in maart 1974 overlijden.

Bron
* Diario de Cuba, 10 september 2016. Orlando Freire Santana werd in 1959 geboren in Matanzas, studeerde economie en publiceerde essays en verhalen. Hij woont in Havana.

Staatsvakbond CTC jaagt op kleine zelfstandigen

Elke ochtend verlaten María Elena (53) en haar zoon Enrique (19) hun woning in Cienfuegos om groente en fruit te verkopen. Met een kar en onder een brandende zon trekken ze straat in en uit, huis voor huis, om in hun onderhoud te voorzien. Zij hebben gekozen voor het zelfstandig ondernemerschap (cuentapropismo) omdat ‘het werken voor de staat te weinig oplevert.’ Zij maken deel uit van de 12.600 kleine zelfstandigen die staan ingeschreven bij de belastingdienst ONAT (Oficina Nacional de la Administración Tributaria) in de provincie Cienfuegos. Het gaat om grote aantallen en de staatsvakcentrale Central de Trabajadores de Cuba (CTC) ziet in deze groep ‘arbeiders’ een mogelijkheid om de ledenaantallen uit te breiden. In Cuba is bijna 96% van de werknemers lid van deze vakcentrale, de enige die het land kent. Drie miljoen Cubanen zijn lid van de CTC, waarbij 18 bonden zijn aangesloten. Het beleid van de CTC is een getrouwe afspiegeling van de koers die de Cubaanse Communistische Partij uitstippelt.

straatverkoper-Carretillero-calle-Habana

Straatverkoper of carretillero in Havana

‘Ons werk begint ’s ochtends om 5 uur want dan moeten we de vrachtwagens opwachten die de groenten en het fruit aanvoeren vanuit de nabijgelegen gemeenten. Met deze transporteurs onderhandelen we ook over de prijs van de handel. Soms begrijpen de mensen niet waarom alles zo duur is, maar de vraag is groot en iedereen moet eten,’ zegt María Elena.

Lastige inspecteurs
‘Soms zijn er inspecteurs die ons aanhouden omdat we te lang op dezelfde plaats stilstaan. Dat kun je vaak oplossen met een aardigheidje; een paar komkommers, een pond tomaten…iedereen heeft wel iets nodig,’ luidt haar commentaar. Voor de leiding van de CTC lag hier een motief om meer leden te werven onder cuentapropistas. ‘Vooral de kooplieden met een kar ondervinden problemen met de inspecteurs. Het voordeel van dit lidmaatschap is dat wanneer je een boete krijgt die onterecht is, je naar onze kantoren kunt gaan waar men de situatie onderzoekt. Als zij vaststellen dat een boete ongegrond is, kunnen ze tussenbeide komen en kan de boete vervallen. Wie lid is van de CTC is dan beschermd’ zegt een vakbondsvrouw die liever haar naam niet noemt. Volgens de verkopers worden ze de laatste maanden ook benaderd om lid te worden van het Sindicato de Trabajadores Agropecuarios / Bond van Landarbeiders. ‘Wij weten ook niet waarom, maar het lijkt erop dat ze willen dat iedereen lid is van een vakbond is’ zegt Enrique, die er aan toevoegt dat ‘dit niets voor de mensen oplost’.

CTC-monumentjeVakbondsbijdrage
Lokaal zouden 80% van deze werknemers nu lid van de bond zijn. De vakbondsbijdrage bedraagt 2 tot 8 peso’s gebaseerd op het inkomen; de meeste van de cuentapropistas betalen het minimum. De leden moeten ook bijdragen aan de actie Mi aporte a la patria / Mijn bijdrage aan het vaderland. Dat betekent ‘vrijwillig’ één dag salaris afstaan als bijdrage aan de milities Milicias de Tropas Territoriales ter ‘verdediging van het vaderland’.

Druk
Handelaar Roberto die scharen en messen  slijpt, zegt dat de meeste mensen niet in de vakbond geïnteresseerd zijn, maar dat ze onder druk worden gezet. ‘Soms worden we al beboet als we te lang op een plaats staan. Maar dan is het zo heet dat we onder een stel bomen gaan staan en daar ook onze spullen verkopen en dan duiken de inspecteurs op. Omdat we ambulante handelaren zijn mogen we niet te lang op dezelfde plek doorbrengen,’ zegt Enrique die van mening is dat de kleine zelfstandige het minst beschermd wordt. ‘Een boete omdat je te lang op dezelfde straathoek staat, kost al gauw 700 peso’s. Maar je bent vogelvrij want er wordt geen enkele officieel papier opgemaakt en de inspecteurs maken daar misbruik van.’

Landelijk fenomeen
Hoewel de overheid er alles aan doet het belang van organisatie te benadrukken komt slecht 48% van de leden op de bijeenkomsten van de bond in Cienfuegos, volgens de officiële pers. Er zijn andere onafhankelijke vakorganisaties zoals de Coalición Sindical Independiente de Cuba, vervolgd door het regime, maar de verkopers die wij spraken kennen deze organisatie niet. Wat in Cienfuegos gebeurt, gebeurt ook op nationaal niveau. De eerste tijd liet de CTC de kleine zelfstandigen / cuentapropistas links liggen, maar nu is er een ‘politieke activiteit’ ontwikkeld om hen als lid te werven. Volgens berekeningen zouden van de 500.000  cuentapropistas in het hele land, er 400.000 lid zijn van een officiële bond. Op dit moment is de opzet van een aparte bond voor cuentapropistas binnen de CTC, een ‘zaak in studie’.
‘Wij hebben geen andere mogelijkheid dan ons uiteindelijk aan te sluiten. Anders worden we uitgemaakt voor onverschillig en wordt het ons extra moeilijk gemaakt. We moeten verder ploeteren want er moeten zaken worden opgelost’, zeggen de cuentapropistas die wij spraken en die ’s avonds om 8 uur de balans opmaken van hun schaarse inkomsten.

Bron
* Mario J. Pentón, Caridad Cruz,  Miami/ Cienfuegos – Website 14ymedio, 24 juni 2016

Eerste Mei in Cuba: veel betrokkenheid, maar geen eisen

Met de leus: Voor Cuba: Eenheid en Compromis werd zondag in Cuba de Eerste Mei gevierd. Ongeveer 600.000 Cubanen liepen in Havana mee. Tijdens deze Eerste Meiviering werd herhaaldelijk verwezen naar het vorige maand gehouden 7e partijcongres en naar de 90ste verjaardag van Fidel Castro in augustus aanstaande. Tussen de duizenden borden en spandoeken die de Cubaanse arbeiders meevoerden, was er geen enkele te bespeuren waarin de arbeiders (salaris)eisen stelden. Volgens de staatsmedia namen 200.000 kleine zelfstandigen of cuentapropistas, de particuliere sector in Cuba die een half miljoen personen telt, aan de viering deel. In tegenstelling tot andere jaren was geen enkele regeringsleider van andere landen uit de regio aanwezig.

eerste-mei-2016-mariniers-fidel

Herhaaldelijk werd in deze Eerste Mei-optocht verwezen naar de aanstaande 90ste verjaardag van Fidel Castro op 13 augustus.

Het defilé op het Plein van de Revolutie duurde ongeveer anderhalf uur. Op het podium waren de president en eerste partijsecretaris Raúl Castro aanwezig, de eerste vicepresident Miguel Díaz-Canel Bermúdez; José Ramón Machado Ventura, de tweede partijsecretaris en Ulises Guilarte de Nacimiento, leider van de vakcentrale Central de Trabajadores de Cuba (CTC), de enige officieel toegestane vakbond in het land die 3,4 miljoen leden telt. Guilarte de Nacimiento, ook lid van het Politbureau, sprak over ‘de manoeuvres’ waar veel linkse regeringen in Latijns-Amerika op dit moment het slachtoffer van zijn en ze wees daarbij op onrust in Venezuela, Brazilië, Ecuador, Bolivia, Nicaragua en El Salvador. Ook wees de vakbondsleider op het normaliseringsproces tussen de regeringen van Cuba en de VS . Hij merkte op dat dit proces slechts voltooid kan zijn als ‘de economische, commerciele en financiële blokkade tegen ons land’ wordt opgeheven. Ook laakte hij de Amerikaanse aanwezigheid op de marinebasis Guantánamo.

eerste-mei-2016-prominenten-spreekgestoelte

Vakbondsleider De Nacimiento (in rood) naast tweede partijsecretaris Machado Ventura

Geschiedenis
De deelnemers riepen o.a. ‘de geschiedenis zullen we niet vergeten’, een verwijzing naar de toespraak die president Obama uitsprak in het Gran Teatro van Havana tijdens zijn bezoek aan Cuba en waarin hij zei de geschiedenis van de relaties tussen Cuba en de VS te kennen, maar weigerde er door ‘gevangen’ te worden gehouden. Een uitspraak waardoor officieel Cuba zich beledigd voelde. Al vroeg in de ochtend verzamelden de Een-Mei-vierders zich in de omgeving van het Plein van de Revolutie; de meesten werden per bus aangevoerd vanuit de fabrieken en bedrijven waar ze werken. Daarvoor waren 3.257 stadsbussen ingezet.

Bron
* Zunilda Mata, website 14ymedio, 1 mei 2016

Link
* Tekst in de partijkrant Granma (Spaanstalig) van Ulises Guilarte de Nacimiento, leider van de vakcentrale Central de Trabajadores de Cuba (CTC).