Yoani Sánchez: Plastic tasjes en pensioenen voor ouderen

‘Ik heb donkere glazen nodig,’ vertelde Veronica mij toen ik haar tegenkwam op straat. Ze is al bijna 70, onderging een paar maande geleden een staaroperatie en nu moet ze ‘op haar ogen letten’, was haar verteld. Ze werkt in de zon als ze jabitas (plastic tasjes) verkoopt aan klanten van de boerenmarkt aan de Calle Tulipane. Het scherpe zonlicht midden op de dag doet pijn aan haar ogen, maar dat is niet het ergste probleem. ‘We hebben een alarmsysteem voor het geval er politie opduikt, soms in burger en die houden ons bij verrassing aan.’ Vorige maand betaalde ze een boete van 1.500 peso’s (60 dollar) vanwege betrokkenheid bij illegale verkopen en deze week ontving ze een brief omdat ze een recidiviste zou zijn geweest vanwege hetzelfde vergrijp.

Cubanen die ‘jabitas’ of tasjes verkopen voor een markt met landbouwproducten Foto: Luz Escobar)

Cubanen die ‘jabitas’ of tasjes verkopen voor een markt met landbouwproducten
Foto: Luz Escobar

Als je het artikel leest van Randy Alonso* in de officiële pers over de afwezigheid van plastic tasjes in de deviezenwinkels, krijg je de indruk alsof deze sector in handen is geraakt van gewetenloze handelaren. Maar het is gewoon zo dat de handel waar Veronica zich mee bezighoudt, er een is van ellende en niet van winst. Voor de 40 jaar dat ze werkte als schoonmaakster in een school, krijgt de dame nu een pensioen dat niet groter is dan 10 dollar per maand. Zonder de herverkoop van deze plastic tasjes zou ze moeten bedelen, maar ze verzekert mij dat ze ‘liever wil sterven dan geld vragen op straat.’ Haar valt niets te verwijten, eerder is ze een slachtoffer van de omstandigheden die haar dwongen tot een illegale activiteit om te overleven.

Irritant
Je boodschap in je handen mee moeten nemen zonder dat er tasjes zijn, ergert elke koper. Maar dat Randy Alonso, een van de belangrijkste spreekbuizen van het huidige systeem, het menselijk drama niet kent dat achter de verkoop van plastic tasjes schuilgaat, is nog irritanter. Het gaat niet om hardvochtige mensen die er op uit zijn zichzelf te verrijken door fraude te plegen ten koste van de staat, maar om gewone burgers die armoede lijden en zich daardoor gedwongen zien elk product dat hen in handen komt, door te verkopen. Op dit moment staat Veronica ergens aan de poort bij een markt of winkel, met de bril met donkere glazen die men haar gaf, zachtjes fluisterend: ‘Ik heb jabitas, ik heb jabitas, voor een peso per stuk’

Bronnen
* Deze column werd geschreven door Yoani Sánchez in de digitale nieuwskrant 14ymedio, op 28 augustus 2014

* Het artikel (Spaanstalig) van Randy Alonso verscheen op de website Cubadebate

Randy Alonso

Randy Alonso

Noot
* Randy Alonso is de bekende presentator van het Mesa Redonda-programma over politieke zaken op de Cubaanse televisie. Hij was een vertrouweling van Fidel Castro en wanneer deze te gast was in het programma schitterde Alonso met name in het ‘jaknikken’ bij de lange betogen van zijn leider. Er doet dan ook een (oud) grapje de ronde in Cuba, over de ja-knikkende hondjes op de hoedenplank van een auto. Cubanen noemen die ‘randys’.
In zijn recente column bij Cubadebate bekritiseerde Alonso het feit dat hij en zijn vrouw bij het inkopen doen in de winkelstraat San Rafael, geen plastic tasje voor hun spullen kregen. Hij klaagde over de slechte behandeling van het personeel. Zijn column leverde tot nu toe 150 reacties op waaronder de volgende van MANOLOGLEZ: ‘Randy, net als bij het eerdere bericht van de journalist over tekorten aan schoonmaakmiddelen, het zijn zaken die iedereen al lang kent. Dat is niet nieuw. Wat is er aan de hand met de journalistiek in Cuba? Ontdekt men binnenkort dat de zon opkomt in het oosten?’

Franse auteur over Fidel Castro door schrijversbond geëerd

De Spaans-Franse socioloog, cultuurtheoreticus en journalist Ignacio Ramonet ontving gisteren in Havana een Cubaanse onderscheiding vanwege zijn trouw aan het castrisme. In 2007 publiceerde hij zijn boek Cien horas con Fidel / Honderd uren met Fidel. In Havana presenteerde de oud-hoofdredacteur van Le Monde Diplomatique nu de Cubaanse editie van Mi primera vida / Mijn eerste leven, een biografie over het leven van de overleden Venezolaanse president Hugo Chávez.

In december 2013 ontmoette Fidel de auteur Ramonet. Midden; Fidel's vrouw Daliah

In december 2013 ontmoette Fidel de auteur Ramonet. Midden: Fidel’s vrouw Daliah

Bij de presentatie van het boek werd bekend gemaakt dat Ignacio Ramonet was uitverkozen tot ‘erelid’ van de officiële schrijversbond Unión de Escritores y Artistas de Cuba (UNEAC). De voormalige minister van Cultuur, Abel Prieto en de huidige Julián González waren daarbij aanwezig. Miguel Barnet, voorzitter van de UNEAC sprak over een ‘oprecht eerbetoon aan een vriend die altijd voor de juiste en rechtvaardige zaken is opgekomen.’ Ramonet verklaarde verrast te zijn door de toekenning:’Ik heb altijd een speciale liefde voor Cuba, de revolutie en Fidel gehad.’

Bron
* Diario de Cuba
Link
* Cubadebate ( ‘Daar spreekt een mens tot ons’) over het boek van Ignacio Ramonet

Twitteraffaire; een nieuwe horde voor kritische bloggers?

zunzuneoDe onthulling dat een Amerikaanse overheidsorganisatie geprobeerd heeft in Cuba een eigen twitternetwerk te ontwikkelen, vormt een nieuwe uitdaging voor onafhankelijke bloggers en ballingengroepen die werken aan een grotere toegankelijkheid voor Cubanen van internet en andere sociale media. De bekendste en prominentste is Yoani Sánchez,  die precies 7 jaar geleden begon met haar blog Generación Y en die ongeveer 600.000 volgers op Twitter heeft en op het punt staat in Cuba een eigen digitale nieuwsbrief te lanceren.

zunzuneoHet persbureau Associated Press die de informatie over het Twitternetwerk als eerste publiceerde, vroeg zich in een vervolgartikel af wat de gevolgen kunnen zijn voor de bloggerwereld in Cuba. De Washington Post noemt de kritiek op het project (‘keren we terug naar de Koude Oorlog?’) overdreven: ‘Als er iemand vast zit in het verleden, dan zijn het de Castro’s die vasthouden aan een niveau van politieke controle dat overal- behalve in Havana en Pyongyang –  uit de tijd is. Critici van het ZunZuneo programma zouden daar beter hun energie in kunnen stoppen.’

mobieltjeopmaleconIn vroegere jaren probeerden groepen in het buitenland Cubanen te helpen door het versturen van computers, laptops en usbsticks. Yoani Sánchez benadrukte steeds dat zij daarbij niet werden geholpen door de Amerikaanse regering. Maar de recente berichtgeving van het persbureau Associated Press dat de overheidsinstelling USAID (U.S. Agency for International Development) de ontwikkeling en de financiering van een mobiel netwerk voor 68.000 mensen ontwikkelde, kan schadelijk uitwerken voor personen als Sánchez. ‘Het maakt het Yoani Sánchez moeilijker de dingen te doen die ze wil doen,’ zegt Andy Gomez, een Cubaanse-Amerikaan werkzaam aan de Universiteit van Miami en beleidsadviseur voor Poblete Tamargo. ‘De Cubaanse regering kan gemakkelijker roepen: ‘Zie je wel het is opgezet met geld van USAID.’ Uit documenten gepubliceerd door AP blijkt dat Sánchez verschijnt op een lijst van markante personen waarvan wordt gezegd dat zij gebruik kunnen maken voor hun Tweets van het zogeheten ZunZuneo SMS platform. Het netwerk is vernoemd naar ZunZuneo, de bekende Cubaanse kolibrie. Maar Ted Henken, docent aan het Baruch College die medeorganisator was van de reis van Yoani Sánchez door de VS, gelooft niet dat zij er op langere termijn last van ondervindt.’ Op korte termijn kan het Twitterproject dat tussen 2010 en 2012 functioneerde en 60.000 deelnemers in Cuba telde, de blogster wel raken.’

Cartoon uit de officiele media

Cartoon uit de officiele media in Cuba

‘Neokoloniaal kapitalisme’ herstellen
De hernieuwde scepsis over dissidenten en ballingen in het eiland werd vrijdag jl. direct duidelijk in de officiële media. Het staatspersagentschap Prensa Latina citeerde uit een toespraak van president Raúl Castro die op 1 januari van dit jaar waarschuwt voor ‘pogingen om op subtiele wijze het neoliberale gedachtegoed te introduceren en de wensen het neokoloniale kapitalisme te herstellen.’ En Prensa Latina onderstreept enthousiast het gelijk van Raúl Castro: ‘Castro’s aanklacht over pogingen tot destabilisatie door de VS werden afgelopen week bewaarheid met de onthulling van een plan om in samenwerking met een Amerikaans agentschap de Cubaanse jeugd over te halen tot de contra-revolutie,’ aldus Prensa Latina.

Tiranie ondermijnen is geen schande
Het commentaar van de Washington Post is duidelijk. ‘Het ZunZuneo project zou moeten worden toegejuicht’ en de krant citeert het jaarverslag van Human Rights Watch 2014 over Cuba. ‘De regering controleert alle media-uitingen in Cuba en beperkt de toegang tot informatie van buiten. Men beperkt op ernstige wijze de vrijheid van expressie. Slechts een klein deel van de Cubanen kan onafhankelijke websites en blogs lezen vanwege de hoge kosten en de beperkte toegang van internet.’ De krant bekritiseert de berichtgeving van Associated Press over ‘een geheim plan’ dat in werkelijk geen geheim was en dat bedoeld was om de communistische regering van Cuba te ondermijnen ‘alsof het iets schandaligs is een tirannie te ondermijnen.’ De krant vraagt zich enkel af over het wel verstandig is geweest de Twitteroperatie door USAID te doen uitvoeren omdat ‘deze organisatie slecht toegerust is voor zo’n politieke gevoelige operatie.’

twitter_jail-270x186Informatieblokkade doorbreken
Inmiddels heeft USAID ook gereageerd op de ontstane commotie en benadrukt dat het Twitterpoject in Cuba ‘niet verschilt’ van soortgelijke projecten in andere landen waar ‘repressieve of autoritaire regimes personen willen afsluiten van de buitenwereld’ en dat dergelijke activiteiten bijdragen aan ‘de versterking van de civil socviety en de promotie van de mensenrechten.’ USAID geeft aan dat er geen sprake is van een geheime operatie en verwijst naar de begrotingen die tussen 2008 en 2013 door het Congres werden goedgekeurd. Die informatie was zeker niet geheim en, aldus de USAID, is de operatie geheel in lijn met een belangrijke doelstelling van het Cubaprogramma van de USAID namelijk ‘de informatieblokkade’ doorbreken en de ‘uitwisseling van informatie tussen Cubanen te versterken.’

Linken
* Het eerste artikel van AP over de Twitteroperatie, 3 april 2014
* USAID beantwoordt 8 vragen over de Twitteroperatie
* Commentaar van de Washington Post van 3 april 2014
ZunZuneo: La historia es más larga y continúa / De geschiedenis is groter en gaat door, geschreven door de regimegezinde blogger Iroel Sánchez op de website Rebellion
* Cubadebate over De vreemde naam voor een mislukking

Cubadebate:’ ‘Zonder censuur geen melk voor de kinderen’

‘Censuur is nodig om verlies van melk voor kinderen te voorkomen’. Dat zegt Rosa Miriam Elizalde, redacteur van de officiële website Cubadebate. In een video-interview geeft zij toe dat het regime bepaalde ‘informatieve elementen verzwijgt’ en dat de ‘houding van de vijand’ daar de reden voor is.  Zij benadrukt dat persvrijheid in zulke gevallen zou betekenen ‘verlies van melk voor kinderen, verlies van voedsel’ en ‘onderhandelingen of akkoorden van het land met anderen, door de pressie van de blokkade.’

osa-miriam-elizaldeperiodista-cubanaeditora-del-sitio-cubadebate-es-autora-o-coautora-de-los-libros-antes-de-que-se-me-olvidejineteros-en-la-habana-clic-internet-y-chc3a1vez-nuestro.jpg

Rosa Miriam Elizalde is journaliste, medewerker van de officiele site Cubadebate en de schrijfster van enkele boeken zoals ‘Antes de que se me olvide’, ‘Jineteros en la Habana’, ‘Clic internet’ en ‘Chavez nuestro.‘

Elizalde: ‘En ook omdat wij een belegerde vesting zijn en wij tegenover de vijand onze problemen niet zichtbaar willen uitstallen’. De journaliste zegt dat de officiële pers nu een ‘proces’ doormaakt waarbij een ‘nieuw model’ wordt ontwikkeld. Zij stelt de VS verantwoordelijk voor de traagheid van het internet in Cuba. Citaat: ‘Het is schizofreen te denken dat Cuba zich beperkingen oplegt en angst heeft voor internet’

Elizalde wijst erop dat er in andere Latijns-Amerikaanse landen strijd plaatsvindt omdat ‘de belangrijkste communicatiemiddelen in handen zijn van particulieren of grote consortia’. (…) ‘eerst moet deze media gedemocratiseerd worden, na een serie discussies die nu plaatsvinden.’ Zij voegt er aan toe dat Cuba dat probleem niet kent. ‘Het is al langer dan 50 jaar geleden dat de media eigendom werden van de gemeenschap in Cuba, van het volk, van de arbeider’.

Reacties
Het interview leidde op de website Diario de Cuba tot ruim 50 reacties. O.a. Amadeo laat weten dat het logisch is dat Cuba angst heeft voor internet en voor de waarheid. ‘Want dan zouden de Cubanen ontdekken dat de handelsbalans tussen Cuba en de VS ruim 50 miljoen dollar bedraagt en dan men kan lezen dat een deel van de aankopen die Cuba in de VS doet juist poedermelk is. (Welke blokkade?). En dat Obama de Cubanen heeft aangeboden het land met internet te verbinden, maar het regime zweeg en heeft nooit gereageerd omdat het haar niet uitkwam.’
En Anónimo wijst op het feit dat deze week bekend werd gemaakt dat het internationaal toerisme Cuba in 2013 1.804 miljoen dollar opbracht, Wat ‘belegerde vesting”? En waarom verlies van babymelk?’ (….) ‘Degenen die ons land als een vesting belegeren zijn jullie zelf…….nog even en Raúl zelf zal het kapitalisme met gejuich binnenhalen’.

Linken
* Artikel Diario de Cuba met bericht over interview Elizaldo
* Het videogesprek van Cuba Informacion TV op Youtube

Wijdverspreide censuur op officiele Cubaanse websites

Op diverse Cubaanse officiele websites wordt censuur toegepast, zij het dat de wijze waarop soms verschilt. Isbel Diaz Torres beschrijft de censuur op de website Cubadebate, een officiele site die de strijd tegen de verdorven westerse berichtgeving aanvoert onder het motto Contra el terrorismo mediatico of te wel Tegen het Terrorisme in de Media. Maar de strijd van Cubadebate lijkt evenzeer gericht tegen Cubanen die al te kritische commentaren op de website willen zetten. Torres, actief in een links-socialistische groepering in Cuba Observatorio Critico, krijgt geen letter meer geplaatst. Hier volgt zijn verhaal dat eerder op de Spaanse website Kaos en la Red verscheen.

Isebl Diaz Torre schrijft o.a. voor de website Havana Times

Isbel Diaz Torres schrijft o.a. voor de website Havana Times

De website van de partijkrant Granma, officiele spreekbuis van de Cubaanse Communistische Partij (PCC), is wel een extreem geval. Deze krant presteert het geen enkele reactie van haar internetlezers te vermelden. De partij is blijkbaar volledig helder en transparant en zij heeft geen behoefte aan feedback, aldus de gedachtegang. * *

Voorzichtig kritisch
Andere overheidssites hebben langzaam maar zeker ruimte gemaakt voor kritische reacties en de vrijheid van meningsuiting. De site van de jongerenbeweging van de partij Juventud Rebelde, biedt de meeste ruimte en personen kunnen ideeën plaatsen die diametraal staan tegenover die van de auteur van een websitepublicatie. Juventud Rebelde hanteert criteria zoals respect voor personen en tolereert geen beledigingen, vulgariteiten, noch obsceen taalgebruik.  De website van de krant Trabajadores, officieel het orgaan van de Cubaanse Arbeiderscentrale CTC, beperkt de mogelijkheid tot reageren van personen die gebruik maken van het gecontroleerde intranet en heeft de kolommen juist geopend voor mensen met internet. Denkt men werkelijk dat er in Cuba meer werknemers zijn met internet dan met toegang tot het intranet? *

logocubadebateCuabdebate
Cubadebate voert een discrete censuur en beperkt de mogelijkheid van bezoekers om aan het debat deel te nemen. Interessant is dat ze niet zozeer bepaalde commentaren verwijderen vanwege de kritische geest die er uit spreekt, maar dat men vooraf bepaalde personen uitsluit reacties op de site te plaatsen. Ik heb het enkele malen geprobeerd met respectering van de regels (niet uitweiden over andere thema’s, geen grof taalgebruik, gewelddadigheid, racisme of beledigende opmerkingen die in strijd zijn met de wet) en ervaren dat deze reactie niet wordt  geplaatst hoewel ze soms identiek waren aan reacties die anderen plaatsten en die wel werden gepubliceerd. Maar ik schrijf geen reacties die in strijd zijn met de wet. Word ik ook  gecensureerd als ik ageer tegen de wet La Ley de Ajuste Cubano? (de Amerikaanse wetgeving die het voor Cubanen makkelijk maakt de VS binnen te komen, redactie). En als ik me verzet tegen de begrotingswetgeving van ons land? Blijkbaar behandelt de redactie van Cubadebate kritische reacties als ware zij personen die vrij van kritiek zijn en bezitters van de absolute waarheid. Ik begrijp niet waarom de Cubaanse autoriteiten zich steeds verschuilen achter technische en financiele beperkingen als het gaat om de uitbreiding van internet. Blijkbaar zijn er geen grenzen aan het technisch kunnen om kritische commentaren tegen te houden. Voor mij is het gewoon censuur. Als dat niet zo is, kan iemand mij dit dan uitleggen.

Bron
* Tekst van Torres over censuur bij Cubaanse websites, 15 juli 2012 op de site Kaos en La Red De auteur (1976) is woonachtig in Pinar del Río, actief in de officiële organisatie voor jongere kunstenaars (Hermanos del Saiz) en actief bij  een onafhankelijke linkse groepering Observatorio Critico. Ook publiceerde hij gedichten.

Linken
** De houding van de Cubaanse partijkrant Granma vindt navolging in onze landen. In Vlaanderen kennen we de  website van Iniciativa Cuba Socialista van de sympathisanten van het Cubaanse regime. Op deze website is ook elke reactie van bezoekers taboe en kritische reacties op de Facebookpagina van deze site worden met verve verwijderd. Blijkbaar heeft men vlijtig geleerd van de 50 jaar durende censuur tijdens de Cubaanse Revolutie.
Zie ook de berichtgeving over het journalistencongres op deze website.
Noot 2
* De meeste Cubanen hebben geen toegang tot het wereldwijde net, maar moeten gebruik maken van intranet via scholen, jeugdclubs en hun werk. Intranet is beperkt en wordt door het regime gecontroleerd.

Vijf jaar officiele journalistenbond UPEC

Vijf jaar officiële journalistenbond UPEC

Noot 3
Twee weken geleden weekend kwam de Cubaanse journalistenbond Unión de Periodistas de Cuba (UPEC) bijeen en erkende vice-president Miguel Díaz-Canel dat de tekortkomingen van de pers op het eiland te wijten zijn aan de communistische partij zelf en stelde hij ‘polemiek’ en ‘dialoog’ voor om dit op te lossen. Hij verdedigde de polemiek ‘over alles wat wij ter discussie kunnen stellen maar vanuit een positie van vervolmaking, respect en begrip.’  Díaz-Canel prees ‘de loyaliteit’ van de pers aan het regime: ‘De Cubaanse pers is waardevol, is en was Latijnsamerikaans en is van de derde wereld’….is vastbesloten, trouw aan de Revolutie, aan Fidel en Raúl en toegerust voor de opbouw van het socialisme zoals wij willen,´ aldus Miguel Díaz-Canel.

De meest kritische reactie bij Cubadebate kwam van Alejandro die schreef: ´Onze pers is trouw aan de Revolutie, aan Fidel en aan Raúl. Dat is een waarheid als een koe, maar ze is ook onbeweeglijk, officialistisch en staat veraf van de Cubaanse werkelijkheid´. Alejandro stelde verder vast dat het de enige taak van de pers is om de waarheid te zoeken en te verspreiden en geen enkele politieke tendens te steunen, of het nu om een imperialistisch of een communistisch concept gaat. Blogger Yoani Sánchez liet in een tweet weten dat Canel de fouten van de pers erkende, maar er aan toevoegde dat ‘het debat erover moet plaatsvinden binnen de grenzen van de revolutie’. Dat helpt niet erg, voegt Yoany er aan toe zolang er geen mogelijkheid bestaat voor ‘een niet-officiële pers.’

Mogelijk post tussen VS en Cuba

Na vijftig jaar komt er mogelijk weer uitwisseling van post tussen Cuba en de Verenigde Staten. De twee landen hebben hierover dinsdag ‘technisch overleg’  gevoerd waar Amerikaanse en Cubaanse vertegenwoordigers in Washington aan deelnamen. Gisteren werd ook bekend dat de gesprekken over het emigratiebeleid van beide landen weer op gang komen.

Postkantoor in Vedado, Havana

Postkantoor in Vedado, Havana

In 1963, na de Cubacrisis, werd de directe postuitwisseling tussen de VS en Cuba stopgezet. Er worden wel Amerikaanse brieven bezorgd in Cuba en vice versa, maar die worden via een ander land verzonden.  De Cubaanse gesprekspartner noemde het overleg na afloop ‘bevredigend’, maar voegde er aan toe dat de voortgang gehinderd wordt door het voortduren van het Amerikaanse embargo tegen Cuba. Sinds zijn aantreden heeft president Obama verschillende keren toenadering gezocht tot Cuba. Zo heeft hij het makkelijker gemaakt voor Cubanen die in de VS wonen om te reizen naar hun thuisland. Het laatste overleg tussen Cuba en de VS over het herstel van het postverkeer vond in september 2009 plaats, maar dat overleg werd doorkruist door de arrestatie in Havana van de Amerikaanse ontwikkelingswerker Alan P. Gross .

De dagelijkse rij wachtenden voor de Amerikaanse vertegenwoordiging in Havana

De dagelijkse rij wachtenden voor de Amerikaanse vertegenwoordiging in Havana

Nieuwe emigratiegesprekken
Het State Department heeft gisteren bevestigd dat Cubaanse en Amerikaanse functionarissen maandag jongstleden in Washington hebben gesproken over de hervatting van de besprekingen over de migratie. De VS hebben gezegd dat dit geen wijziging van het Amerikaans beleid inhoudt. De gesprekken hierover waren door president Bush stopgezet, maar in 2009 door Obama weer hervat. Ook hier leidde de aanhouding van Gross tot het staken van het gesprek.

Link
* De website Cubadebate 

Voormalige derde man in Cuba, Rafael Rodriguez lijkt vergeten

carlosrafaelrodriguezFOTO Oficina de Asuntos Históricos del Consejo de EstadoAfgelopen donderdag 23 mei was het honderd jaar geleden dat de voormalige Cubaanse vice-president Carlos Rafael Rodriguez werd geboren. Hoewel deze Cubaanse politicus ooit de derde plaats innam van de Nomenklatura op het eiland na de gebroeders Castro, was er nauwelijks aandacht in Cuba voor deze mijlpaal. Rodriguez  was ook auteur van een serie publicaties over sociale thema’s . De regimegetrouwe website Cubadebate publiceerde afgelopen week een aantal historische foto’ s en een uitvoerige levensbeschrijving van Carlos Rafael Rodríguez. Met een opmerkelijke witte vlek voor een tiental jaren rond 1940. Toen was Rodríguez namelijk een loyale bondgenoot van Batista en diende hij als minister in zijn kabinet.

Carlos Rafael  Rodriguez krijgt de hoge Cubaanse onderscheiding José Martí uit handen van Fidel Castro

Carlos Rafael Rodriguez krijgt de hoge Cubaanse onderscheiding José Martí uit handen van Fidel Castro

Onafhankelijk journalist Orlando Freire Santana zet op de website Cubanet uiteen waarom de aandacht voor Rodríguez zo minimaal is. Hij meldt dat er in zijn geboorteplaats Cienfuegos een tijdelijke expositie is ingericht van persoonlijke zaken en ook zullen enkele niet eerder uitgegeven brieven van Carlos Rafael geschreven aan bekende persoonlijkheden uit politiek en cultuur, worden gepubliceerd. Op de hoofdzetel van de kunstenaarsbond Unión Nacional de Escritores y Artistas de Cuba (UNEAC) spreekt een groep auteurs die Carlos Rafael nog hebben gekend, over zijn economische opvattingen. Dat zijn tot nu toe de enige bekende activiteiten. Santana meent dat de geringe aandacht voor Carlos Rafael Rodríguez en zijn rol bij het ontstaan van de Cubaanse revolutie te maken heeft met het feit dat hij ‘steeds de man van Moskou in Cuba’ was. In 1958 reisde hij in opdracht van de partij naar de Sierra Maestra om de rebellen te ontmoeten. Het wantrouwen van de Cubaanse Communistische Partij tegenover de strijders van Fidel was groot. Ook was Carlos Rafael tussen 1959 en 1960, toen Fidel Castro de Cubanen nog voorhield geen communist te zijn, Moskou’s contactpersoon in Havana. Later op het hoogtepunt van de periode van de Sovietisering in Cuba in 1976 was hij de permanente vertegenwoordigers voor Cuba bij de COMECON, het samenwerkingsverband tussen communistische landen  gericht op economische integratie.

covermariasnethlagesboekovercheVerschillen van mening met El ‘Che’
In de eerste periode van de Cubaanse revolutie deed zich ook de ideologisch strijd voor tussen Carlos Rafael Rodríguez en Ernesto ‘Che’ Guevara over de inrichting van de economie. * Maria C. J. Snethlage, in de jaren zeventig de drijvende kracht achter het Cubabulletin in Nederland, beschrijft dit conflict in haar boek Ernesto Che Guevara 1928-1967. Guevara waarschuwt in zijn publicatie De nieuwe Mens (maart 1965) voor de toepassing van ‘de verrotte wapens van het kapitalisme’. Citaat: ‘We hebben nog een lange weg voor ons eer wij een bevredigend peil van economische ontwikkeling bereikt zullen hebben en de verleiding de platgetreden paden van het materiele belang als drijfveer voor de economische ontwikkeling in te slaan is zeer groot. (…) ‘Men loopt dan het risico door de bomen het bos niet meer te zien; door de hersenschimmen te volgen van verwezenlijking van het socialisme met behulp van de verrotte wapens die het kapitalisme ons heeft nagelaten, namelijk de koopwaar als economische eenheid, de rentabiliteit, het individuele materiele belang als stimulans. Dan komen we in een doodlopende straat terecht……Voor de opbouw van het communisme heeft men naast een nieuwe economische basis een Nieuwe Mens nodig’  (…) Daarom is het belangrijk dat het instrument om de massa’s te mobiliseren juist gekozen wordt. Dit instrument moet ten gronde ethisch zijn, waarbij niet mag worden vergeten te kiezen voor het correcte gebruik van materiële stimuli, die sociaal van aard moeten zijn.’

Fidel Castro bezoekt Berlijn; rechts Rafael Rodriguez

Fidel Castro bezoekt Berlijn; rechts Rafael Rodriguez

Meer markt
Maar Carlos Rodriguez, toen hoofd van het Landhervormingsinstituut Instituto Nacional de Reforma Agraria (INRA), wilde juist aan de genationaliseerde landbouwondernemingen een zekere mater van zelfstandigheid toekennen en wel degelijk stimuli toepassen. Snethlage schrijft: ‘Zij moesten zichzelf financieren, hun eigen investeringen bepalen waarvoor zij bij de banken gewoon, tegen rente, geld konden opnemen. Die banken zouden dan een zekere mate van controle over de ondernemingen uitoefenen. Hun producten moesten zij op de markt verhandelen, die hebben dan net als in de kapitalistische landen het karakter van ‘waren’. Guevara wilde een tot het uiterst doorgevoerd systeem van planning voor Cuba met een nationaal plan. Alle ondernemingen zijn onderdeel van één grotere productie-eenheid; de publieke sector in zijn totaliteit, dus, naar Che zei, een grote machine waarvan de ondernemingen de raderen zijn. Vanuit één centraal punt moest alles geleid worden en op den duur kon de markt geheel worden uitgeschakeld. Men maakt dan geen ‘waren’ met handelswaarde meer ter verkoop op de markt, maar datgene wat het plan aangeeft, wat nuttig is. De marktwaarde had in de ogen van Che volledig afgedaan. ‘Rodríguez was geen overtuigd aanhanger van de markteconomie, maar zijn opvattingen liepen parallel met kleine wijzigingen in de economische structuur van de Sovjet Unie en bondgenoten in die jaren.

Verkiezingsaffiche uit 1939 waarbij enkele communistische groepen samen optrekken ten gunste van Batista

Verkiezingsaffiche uit 1939 waarbij enkele communistische groepen samen optrekken ten gunste van de kandidaat Batista

Samen met Batista
Carlos Rafael Rodríguez stierf in december 1997, maar speelde de laatste jaren van zijn leven, dat samenviel met de val van de communistische wereld, geen grote rol meer. Zelfs de officiele Cubaans pers constateert dat hij voor jongeren een grote onbekende is geworden. Zijn autobiografie, Letra con filo telt 3 delen met al zijn ooit gepubliceerde teksten en is in de vergetelheid geraakt. Zijn sympathie voor het Sovjetmodel klinkt er in voort, maar is ook in de officiéle propaganda in Cuba geen thema meer. Op de officiele website Cubadebate die afgelopen week een levensbeschrijving publiceerde, is de verbondenheid met de Sovjetideologie afwezig. De jaren 1936 tot 1956 worden in zijn geheel overgeslagen. In 1940 won Batista bij de algemene verkiezingen en die overwinning werd mede mogelijk gemaakt door de steun van de Cubaanse Communistische Partij. Zowel Carlos Rafael Rodriguez als de populaire communistenleider Juan Marinello  zouden deel gaan uitmaken van Batista’s kabinet.

Carlos Rafael heft het glas met de vermoorde Chileense president Allende

Carlos Rafael  (links) heft het glas met de vermoorde Chileense president Allende

Link
* Cubadebate met het herdenkingsartikel van 22 mei 2013

Bronnen
* Cubanet, Orlando Freire Santana, 23 mei 2013
* Maria C. J. Snethlage Ernesto Che Guevara 1928-1967 Kritiese Bibliotheek Van Gennep  1978
* Che Guevara: De mens en het socialisme in Cuba, uitgave van het Informatiebulletin Cuba, oktober 1967

Invoerverbod elektronische apparaten opgeheven

Bezoekers aan Cuba kunnen vanaf gisteren zonder problemen ovens, ventilatoren en magnetrons meenemen. Sinds 2005 gold een invoerverbod, dat werd beargumenteerd met het hoge energieverbruik van deze apparaten. De maatregel geldt voor Cubanen in het buitenland, voor Cubanen die buitenlandse reizen maken en toeristen.

Cubaanse Amerikaan komt aan op het vliegveld Jose Marti in Havana

Cubaanse Amerikaan komt aan op het vliegveld Jose Marti in Havana

De Cubaanse douane heeft de opheffing van de maatregel uit 2005 bekend gemaakt en benadrukt dat het gaat om apparatuur bestemd voor ‘natuurlijke personen’ in Cuba; commerciële invoer valt hier niet onder. Reizigers mogen maximaal twee ventilatoren, twee elektrische kookapparaten of magnetrons en een keramische oven invoeren. Elk van deze apparaten mag maximaal 1.500 Watt verbruiken; in Nederland gebruikt een magnetron gemiddeld 800 Watt.

Honderden miljoenen
De maatregel geldt ook voor elektrische douches, vrieskisten, waterkokers, strijkbouten en broodroosters; voor deze producten geldt een grens van 2.000 Watt. De maatregel zal vooral betekenis hebben voor de Cubanen die familie in het buitenland hebben. Nu al worden jaarlijks over zee of door de lucht voor honderden miljoenen aan goederen uit de VS vervoerd, bestemd voor familieleden in Cuba. Tot nu toe werd de invoer van dergelijke apparaten oogluikend toegestaan en moesten hoge invoerrechten worden betaald.

Link
* De officiele berichtgeving op de website Cubadebate

Cubaans honkbalteam bezoekt de VS

Voor de eerste keer sinds 17 jaar zal het Cubaanse honkbalteam binnenkort een bezoek brengen aan diverse steden in de VS. Het bezoek moet bijdragen aan de verbetering van de huidige Cubaanse honkbalploeg, die volgens de voorzitter van de honkbalbond ‘matig presteert.’

honkbal2Hginio Vélez, voorzitter van de Cubaanse Honkbalbond, meldt dat de wedstrijden zullen plaatsvinden tussen 18 en 23 juli aanstaande, maar hij wilde nog niet de namen van de plaatsen geven waar de ploeg speelt. Tussen 1987 en 1996 vonden regelmatig oefenwedstrijden plaats tussen de VS en Cuba. In 1993 werd de laatste vriendschappelijke wedstrijd gespeeld en in 1996 speelde de ploeg voor de laatste maal in de VS.

Toernooi in Nederland en Canada
Met de nieuw aangekondigde wedstrijden beantwoordt Cuba het bezoek van de Amerikaanse ploeg in juli van dit jaar. Vélez zei verder nog tegen het persbureau Prensa Latina dat ‘het primaire doel van de honkbalfederatie er op is gericht een einde te maken aan de matige resultaten van het Cubaanse honkbal,’ zowel door deze oefenwedstrijden als door de deelname van de Cubaanse selectie aan internationale toernooien van Nederland en Canada, ook in juli aanstaande.

Bron
* Website Cubadebate

Echtgenoot van Dama de Blanco in hongerstaking

Sonia Garro, lid van de mensenrechtengroep Damas de Blanco, is vorige week tijdelijk uit de vrouwengevangenis Guatao gehaald juist op het moment dat de Cubaanse autoriteiten een excursie voor buitenlande journalisten in enkele gevangenissen organiseerde. Veel gevangenen hebben de Cubaanse advocate Laritza Diversent telefonisch laten weten, verontwaardigd te zijn over de reportage die o.a. het Cubaanse televisiejournaal van deze excursie bracht.

Sonia Garro (rechts)

Sonia Garro (rechts)

Sonia’s man, de politieke gevangene Ramón Alejandro Muñoz, zit in de gevangenis Combinado del Este in Havana en is een hongerstaking begonnen om een oplossing voor de situatie van zijn vrouw af te dwingen. Beiden zitten al een jaar gevangen zonder dat de zaak voor de rechter kwam. Ze worden beschuldigd van ‘poging tot moord’ en ‘schennis van de openbaarheid.’ Sonia Garro lijdt aan een infectie aan haar been, veroorzaakt door een gummikogel die haar in maart 2012 tijdens haar arrestatie raakte. Muñoz zou als straf voor zijn hongerstaking zijn overgebracht naar een extra beveiligd deel van de Combinado-gevangenis, aldus Sonia’s zuster Yamilé Garro.

Vrouwengevangenis in Havana  Foto; officiele website Cubadebate

Vrouwengevangenis in Havana Foto; officiele website Cubadebate

Excursie in gevangenissen
Yamilé Garro zegt dat Sonia door de leiding van de vrouwengevangenis Prisión de Mujeres del Guatao in Havana is bedrogen. Haar zou zijn gezegd dat zij naar het ziekenhuis zou gaan om de ontsteking aan haar been te verhelpen. In werkelijkheid ging het erom dat Sonia niet in de vrouwengevangenis aanwezig zou zijn op het moment dat de Cubaanse regering een excursie organiseerde voor journalisten en Cubaanse politici ter kennismaking met het gevangenissysteem. Haar zus zegt dat het de leiding van de gevangenis niet ‘uitkwam dat Sonia daar ook bij zou zijn.’ Sonia kwam dan ook weer terug in de vrouwengevangenis zonder dat er iets aan de infectie was gedaan.

Raúl Castro nodigt de buitenlandse pers uit om gevangenissen te bezoeken. Een journalist wil weten of zij niet kunnen worden overgebracht van hun hotels  'naar uw gevangenissen om te kunnen verblijven?"

Raúl Castro nodigt de buitenlandse pers uit om gevangenissen te bezoeken. Een journalist wil weten of zij niet kunnen worden overgebracht van hun hotels ‘naar uw gevangenissen om te kunnen verblijven?”

Mensenrechtenorganisaties geweerd
Het was de eerste maal sinds 9 jaar dat de Cubaanse autoriteiten toestemming gaven aan de lokale en buitenlandse pers om drie gevangenissen in Havana te bezoeken waaronder de grootste in de hoofdstad , de Combinado del Este met 3.000 gevangenen. Twee andere gevangenissen in Havana, de vrouwengevangenis El Guatao en de jeugdgevangenis Centro de Jóvenes por Conducta San Francisco de Paula, werden door andere journalisten bezocht. Onder de buitenlandse gasten bevonden zich geen vertegenwoordigers van mensenrechtenorganisaties als Amnesty International, het Rode Kruis of Human Rights Watch. De VN en het Rode Kruis hebben in 1988 voor de laatste maal gevangenissen in Cuba bezocht. Een journalist van het Franse persbureau AFP citeert sigarenmaker Ivan Jimenez (38) die vier maanden in de cel zit in afwachting van zijn proces wegens de aankoop van een koelkast op de zwarte markt: ‘God zij dank zijn er hier geen conflicten en worden wij door de bewakers goed behandeld.’ De persvertegenwoordigers konden enkele afdelingen op het gevangenisterrein bezoeken. De situatie van gevangenen in Cuba – officieel zouden er 57.000 personen gevangen zitten op 11 miljoen inwoners; mensenrechtengroepen spreken van 70.000 –  is regelmatig onderwerp van kritiek van mensenrechtenorganisaties. Human Rights Watch schreef in 2012 dat de gevangenissen in Cuba ‘overbevolkt zijn, het er ontbreekt aan hygiëne, er een ongezond klimaat heerst en sprake is van ondervoeding en ziekten.’ De behandeling is volgens de directeur van de Combinado, Luitenant-kolonel Roelis Osorio, gebaseerd op ‘humanitaire principes’

Comandante, comadante, ik wil studeren in de Combinado del Este gevangeis, Fidel: 'Je bent niet goed snik'

Commandante, Commandante, ik wil studeren in de Combinado del Este gevangenis.
Fidel: ‘Je bent niet goed snik’. (fotocompositie van Guama)

Klachten gevangenen
Gevangenen uit diverse Cubaanse gevangenissen als Agüica, Quivicán, Guanajay, Las Mangas, Las Tunas, de aidsgevangenen van de instelling San José de las Lajas, Boniato, Mar Verde, Kilo 8, El Pre de Villa Clara, Morón, Ariza, Combinado del Sur, Combinado de Guantánamo, Holguín en de 1580 hebben vorige week telefonisch de dissidente advocate Laritza Diversent benaderd en geprotesteerd tegen de wijze waarop de partijkrant Granma en het Cubaanse televisiejournaal verslag deden van deze rondleiding. Gevangenen uit de Kilo 8 (gevangenis met streng regime in Camagüey) meldden dat op de ochtend dat de filmploeg de gevangenis bezocht meer dan 400 personen protesteerden en anti-regeringsleuzen schreeuwden. De gevangenen klaagden over het gebrek aan menselijkheid bij de leiding en speciaal bij luitenant Feliberto Hernández. Een gevangene in de Combinado del Este gevangenis liet weten dat er tijdens de officiele filmopnamen ‘Leve de Mensenrechten’ werd geschreeuwd. In de reportage bleven deze protesten onvermeld. Ook meldde een inwoner dat de leden van de filmploeg na afloop cadeau’s kregen aangeboden, namelijk kunstvoorwerpen die in de gevangenis gemaakt waren. Tientallen gevangenen meldden Laritza Diversent mishandelingen waar soms ook bezoekende familieleden slachtoffer van worden, corruptie door de bewakers en leden van de geheime dienst, verwondingen door slagen, het gebrek aan medicijnen, het overlijden van gevangenen in verdachte omstandigheden, zelfmoorden en hongerstakingen. De gevangenisleiding Dirección de Cárceles y Prisiones geeft meestal geen gehoor aan klachten, aldus de telefonische meldingen.
Cuba telt 200 gevangenissen met zwaar regime; daarnaast zijn er nog zogeheten CETEM-instellingen waar gevangenen onder dwang moeten werken.

Bronnen:
* AFP, Cubadebate en Cubanet

 Linken
* Zie bericht: Proces dreigt voor Dama de Blanco Sonia, Cubaweblog 4 april 2012
* Korte video-opname van excursie in gevangenissen
* De Cubaanse officiele media over deze excursie. Met name de website Cubadebate publiceert een groot aantal voorbeeldige foto’s en een video van het heersende gevangenisregime in Cuba. En de partijkrant Granma een reportage.