De Helden, de verkiezingen en de transparantie

In ons magazine CubaTips van afgelopen weekend signaleerden we een verhit debat in sociale media in Cuba over de uitsluiting van drie van de vijf ‘Helden van de Revolutie’ van de kandidatenlijst voor het parlement. Olga Salanueva, de vrouw van een geheime Cubaanse agent die meer dan 10 jaar gevangen zat in de VS voor terug te keren naar Cuba, schreef er over op haar Facebookpagina. Volgens Fernando Ravsberg van de website Cartas desde Cuba zou die verhitte discussie onnodig zijn geweest als de Cubaans media hun werk goed zouden doen.

cuban-five-groepsfoto

De Cubaanse Vijf met rechts René González en zijn vrouw Olga Salanueva

René González en vier andere geheim agenten – beter bekend als de Cubaanse Vijf – worden in Cuba beschouwd als nationale helden vanwege hun spionageactiviteiten in de VS onder Cubaanse ballingen. Zij maakten deel uit van een spionagenetwerk dat in 1998 door de VS werd ontmanteld. Het netwerk was ondermeer betrokken bij de moord op Cubanen die behoorden tot de oppositiegroepering Hermanos al Rescate. De vijf agenten staan buiten Cuba bekend als de Cubaanse Vijf, in Cuba als de Vijf Helden. Twee van deze spionnen zaten hun straf uit en konden naar Cuba terugkeren; de anderen werden in december 2014 naar Cuba teruggezonden in het kader van een gevangenenruil. Sinds hun terugkeer worden de vijf agenten door de officiële media en bij bijeenkomsten als belangrijke persoonlijkheden onthaald.

Onrecht
Twee van de ex-agenten Fernando González en Gerardo Hernández staan op de kandidatenlijst voor het nieuw te kiezen parlement. De namen van René González, Ramón Labañino en Antonio Guerrero ontbreken op deze lijst. Volgens Olga Salanueva is er sprake van ‘een grote onrechtvaardigheid tegenover de vijf Helden van de Republiek Cuba’. Zij bevestigt de juistheid van de open brief op Facebook, maar wil verder geen commentaar leveren.

Transparantie
Fernando Ravsberg verwees op 28 januari op zijn site Cartas desde Cuba naar het debat dat ontstond over de uitsluiting van 3 van de 5 Cubaanse agenten, die eerder gevangen zaten in de VS. Het debat kwam op gang door de brief van Olga, de vrouw van René González, in Facebook.
Ravsberg: ‘Onmiddellijk klonken stemmen op – de meerderheid – die de vermelding van alle vijf helden op de kandidatenlijst bepleitten. Anderen beschuldigden haar er bijna van een contrarevolutionair te zijn. De discussie nam toe via sociale media – de staatsmedia zwegen in alle talen – en via Radio Bemba oftewel het geruchtencircuit van de straat. Ook buitenlandse kranten wijdden er aandacht aan. Zij die voor de kandidaatstelling van alle vijf waren, argumenteerden dat niemand meer recht hadden op een plek in het parlement dan deze vijf. Sommigen stelden zelfs voor dat sommige afgevaardigden hun zetel ter beschikking zouden moeten stellen zodat de drie spionnen die waren buitengesloten alsnog konden kandideren.’

A woman walks near a mural, depicting five Cuban agents held in prison in the U.S. for over ten years, in HavanaVerdeeldheid
‘Er waren er ook die Olga beschuldigden interne verdeeldheid onder de revolutionairen te zaaien, misbruik te maken van de sociale media en niet via ‘de geëigende kanalen’ kritiek te leveren. Olga zou zo de vijand een wapen in handen hebben gegeven en zij werd als een vijand van de revolutie afgeschilderd hoewel zij deel had uitgemaakt van het netwerk van agenten die in de VS waren gearresteerd. De zaak zou gemakkelijk zijn opgelost als de Cubaanse media hun werk zouden doen. Men zou de leden van de Kandidatencommissie hebben kunnen interviewen en hen kunnen vragen naar de selectiecriteria die de commissie gebruikt bij de uitsluiting van deze personen,’ aldus Ravsberg.

Bron
* O.a. 14ymedio en Cartas desde Cuba, 28 januari 2018

Laatste Cubaanse spion in Amerikaanse cel blijft gevangen

Ondanks de verbeterde relaties tussen de VS en Cuba, lijkt het erg onwaarschijnlijk dat de laatste Cubaanse spion in Amerikaanse gevangenschap, eerder wordt vrijgelaten. Ana Belén Montes (1957) moet nog 9 jaar uitzitten van een straf van 25 jaar; zij zal dan 69 jaar oud zijn. Op 28 februari vierde ze in de extra zwaar bewaakte gevangenis van Fort Worth in Texas haar 60ste verjaardag. De voormalige top-analist van het Pentagon en een expert op het gebied van de Cubaanse strijdkrachten, werd in 2001 gearresteerd. Zeventien jaar lang had ze voor Cuba gespioneerd; niet om het geld maar vanwege haar politieke idealen. Alles wijst erop dat de Cubaanse autoriteiten niet van plan zijn om grote campagnes te organiseren voor Montes’ vrijlating, zoals ze dat eerder wel deden voor de zogeheten Cuban Five, die uiteindelijk alle vijf terugkeerden naar Cuba. Op 1 juli 2027 heeft Montes haar straf volledig uitgezeten.

Ana-Belen-montes-campagne-affiche

Affiche voor Montes’ vrijlating

Montes is in Cuba vrijwel onbekend omdat nooit grote campagnes werden gevoerd voor haar vrijlating. De website Revolución – een oersaaie revolutionaire website van de partij –  publiceerde vorige maand een artikel over Montes. In juni 2016 meldde de Spaanstalige krant El Nuevo Herald dat vertegenwoordigers van Cuba op bezoek in de VS, na afloop van een overleg naar haar hadden gevraagd. Een paar maanden eerder vroeg de Cubaanse zanger Silvio Rodríguez om haar vrijlating tijdens een concert in Spanje. Een paar dagen geleden deed hij dit opnieuw tijdens een optreden in Puerto Rico. De dochter van de Cubaanse president Raúl Castro, Mariela Castro, plaatste een verslag op Facebook van het officiële persbureau van Venezuela waarin werd aangekondigd dat in Cuba een campagne voor vrijlating van Montes werd georganiseerd. En de blogger en journalist Harold Cárdenas schreef op de verjaardag van Montes: ‘De voorzichtigheid van het Cubaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken is te begrijpen. De stilte in de nationale media is echter beschamend.’

Geen uitruil
Er is herhaaldelijk gespeculeerd dat de VS en Cuba onderhandelingen voerden over de uitruil van Montes tegen Assata Shakur, de leider van de Black Panthers die ervan wordt beschuldigd een politieofficier in New Yersey te hebben doodgeschoten en die er in slaagde in 1984 naar Cuba te ontkomen en daar politiek asiel vroeg. Zij behoort tot de tien meest gezochte Amerikanen in het buitenland. Uit interne documenten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken in de VS bleek uitwisseling geen levensvatbare optie te zijn.

Ana Belén Montes en 1997 junto al entonces director de la CIA, George Tenet

Ana Belén Montes in 1997 met de toenmalige directeur van de CIA, George Tenet

Conservatief
Montes wordt beschouwd als de Cubaanse spion die als geen ander, zeer diep in de Amerikaanse geheime dienst was binnengedrongen. Ze was analist van het Pentagon en werd in 1984 door Havana gerekruteerd. Nadat ze een training onderging, zou ze dagelijks via een korte golfradio aan haar opdrachtgevers in Havana hebben gerapporteerd. Ze maakte nooit kopieën van documenten want ze had een opmerkelijk goed geheugen. Ze begon als een typist en zou vliegensvlug carrière maken en werd steeds opnieuw weer aanbevolen, ook door het toenmalige hoofd van de CIA. Ze was geboren uit Puertoricaanse ouders op een Amerikaanse basis in Duitsland. Twee van haar familieleden werkten al voor de FBI en haar ex-vriend was functionaris op het Pentagon. Montes kreeg top-secret-informatie in handen bijvoorbeeld over de identiteit van vier Amerikanse spionnen die in Cuba actief waren of over de activiteiten van de VS in Centraal Amerika. Zij weigerde betaling voor haar spionagewerkzaamheden en vertelde de rechter in 2002 dat ze handelde uit ‘liefde’ voor Cuba omdat ze vond dat het land ‘wreed’ door de VS werd behandeld. De voormalige CIA-analist Brian Latell werkte met Montes en noemt haar ‘verbitterd’ en ‘bereid haar leven te riskeren uit liefde voor Fidel Castro en zijn revolutie.’ Piero Gleijeses, een expert in de buitenlandse politiek van de VS was in de jaren tachtig een van de docenten Internationale Studies van Montes aan de Johns Hopkins University. Hij noemt haar ‘een briljante student’ die in haar klas als ‘conservatief’ te boek stond. Tien jaar later kreeg hij bezoek van zijn vroegere studente, die ogenschijnlijk met hem in discussie wilde gaan over een tekst die hij schreef over Cuba maar in werkelijkheid uit was op informatie over Cuba. ‘Ik vertelde dat wanneer ik al vertrouwelijke informatie zou hebben, ik haar die niet zou geven omdat ik wist waar zij werkte en ik het niet eens was met de Amerikaanse buitenlandse politiek.’

cover-ana-belen-montes-true-believerZelfmoord en gevangenis
Een jaar later schreef Montes vanuit haar cel aan familieleden: ‘Er zijn bepaalde zaken in het leven die het waard zijn om ervoor de cel in te gaan. Of die het waard zijn om na uitvoering ervan, zelfmoord te plegen,’ aldus Montes die bij haar collega’s van de intelligence de bijnaam kreeg Koningin van Cuba. In 2016 vertelde een familielid van Montes dat zij vanwege borstkanker was geopereerd; officieel is dit nooit bevestigd.

Bron
* El Pais, 7 maart 2017

Noot
* In Cuba is het Cubaans Instituut voor de Vriendschap onder de Volkeren (ICAP) actief bij activiteiten voor de vrijlating van Montes en verscheen haar foto tijdens bijeenkomsten. In oktober 2015 werd het Comité Cubano Pro Libertad de Ana Belén Montes / Cubaans Comité voor de Vrijheid van Ana Belén Montes opgericht, met o.a. afdelingen in Venezuela en Spanje. Een kaartenactie aan het adres van president Obama moest haar vrijlating bewerken.

Actie voor vrijlating Cubaanse spionne Ana Belén Montes

Ana Belén Montes is de naam van de in 1957 in West-Duitsland geboren Cubaanse spionne, die diep doordrong in de geheimen van het Pentagon en tussen 1985 en 2001 opklom tot de belangrijkste Cuba-analiste van de Defense Intelligence Agency (DIA) in de VS. In 2001 volgde haar omtmaskering, arrestatie en veroordeling tot 25 jaar gevangenisstraf. In Cuba komt op dit moment voorzichtig een campagne op gang die haar vrijlating bepleit. Niet via de officiële media, maar op initiatief van een docent van het Theologisch Seminarie in Matanzas, Douglas Calvo. Dit seminarie staat bekend om zijn positieve houding tegenover het Castroregime en het jarenlang zwijgen over de vervolging van mensenrechtenactivisten in Cuba zelf. Het ontvangt financiele steun van Kerk in Actie in Nederland.

ana-montes-afficheAna Belén Montes verklaarde tijdens de rechtzitting schuldig te zijn aan spionage voor de Cubaanse regering en verklaarde: ‘Ik beschouw de politiek van onze regering tegenover Cuba wreed en onrechtvaardig, verre van vriendschappelijk, en ik voelde me moreel verplicht het eiland te helpen zich te verdedigen tegen onze pogingen onze waarden en ons politiek systeem op te leggen.’ Zij werd veroordeeld tot 25 jaar gevangenisstraf en zal op 1 juli 2023 de gevangenis mogen verlaten.

Onbekend
De naam van Ana Belén Montes is onder Cubanen nauwelijks bekend omdat de gecontroleerde media nooit melding maakten van haar activiteiten en de arrestatie die daarop volgde. Een Cubaanse diplomaat Néstor García Iturbe bepleit al enkele jaren haar vrijlating, maar zeer discreet. Nu is dan in Cuba een comité opgericht om actie te voeren voor Montes’ vrijlating, geleid door een docent van het Theologisch Seminarie in Matanzas, Douglas Calvo, en verwacht wordt dat er soortgelijke comité’s in Frankrijk, België en Mexico zullen volgen. Of deze campagne vergeleken kan worden met de Cubaanse campagne voor de vrijlating van de Cuban Five is twijfelachtig. Wanneer het Cubaanse regime en de partij in Cuba zo’n campagne zouden steunen, zou dat de pas op gang gekomen relaties tussen het officiële Cuba en de officiële VS ernstig belasten. Calvo zegt dat het initiatief uitgaat van de civil society in Cuba en dat de staat beter niet tussenbeide kan komen. Calvo is optimistisch over het effect van zijn acties en verwacht ‘voor komende Kerst’ dat de straf van Ana Bélen zal worden kwijtgescholden. ‘De grote fout van Ana Belén was dat zij de waarheid sprak in haar berichten voor het Pentagon, dat Cuba geen veiligheidsrisico inhield voor de veiligheid van de VS, dat wij geen chemische wapens produceerden, kortom ze sprak de waarheid.’

De Cuban Five

De Cuban Five

Wél spionne
In tegenstelling tot de zaak van de Cuban Five die gevangen zaten in de VS en die Cuba principieel niet beschouwde als spionnen, is Ana Belén Montes wel degelijk een spion en Calvo erkent dit ook. Maar, zo zegt hij, ‘dat is niet altijd een verkeerde zaak.’ Neem het voorbeeld van ‘personen die infiltreren in Al Qaeda of andere terroristische groepen, dat zijn ook spionnen. Wij mogen niet iedereen die in het verborgene werkt, demoniseren en hem of haar zijn rechten ontnemen, zoals is gebeurd is met Ana Belén, die al 14 jaar in isolement verkeert’. Zij zit gevangen in de cellen van het Federal Medical Center Carswell, in Fort Worth, Texas, in een psychiatrische afdeling, door Amerikaanse journalisten omschreven als’ het ziekenhuis van de horror’. Calvo zegt in een interview dat er zelfmoorden plaatsvinden en dat de omstandigheden zeer zwaar zijn. De zus van Ana Belén – zij werkte voor de FBI en werd door Ana verraden – onderstreept dat ‘Ana Belén in een hel leeft’. Douglas zegt dat hij bij paus Franciscus zal aandringen op zijn tussenkomst voor Ana bij president Obama:  ‘De Koude Oorlog voortzetten in eeuwigheid via één individu, is pure wraak.’

Bij haar arrestatie op 21 september 2002

Bij haar arrestatie op 21 september 2002

Bronnen:
* Raquel Pérez op de website Cartas desde Cuba, 26 oktober 2015
* Washington Post, 18 april 2013: ‘Ana Montes did much harm spying for Cuba. Chances are, you haven’t heard of her.
In de Washington Post wordt de carrière van Ana Montes beschreven. Hoe zij haar broer Tito, een agent van de FBI en haar zuster Lucy, die 28 jaar voor de FBI werkte en o.a. Cubaanse spionnen in de VS ontmaskerde, verried. Door buitenlandse contacten ontwikkelde ze een grote afkeer van de buitenlandse politiek van de VS en speciaal voor die van president Reagan vanwege zijn steun aan de contra’s in Nicaragua. In 1984 werd ze door de Cubaanse geheime dienst gerekruteerd als agent en een jaar later bezocht zij Cuba in het geheim. Zij had toen ook toegang tot geheime informatie van Defense Intelligence Agency DIA, de inlichtingenafdeling van het Pentagon. Zij zou later de belangrijkste analiste worden van DIA voor El Salvador en Nicaragua, later voor Cuba. Montes stond onder haar collega’s bekend als Queen of Cuba. Montes reisde vier maal naar Cuba voor overleg met hoge officieren van de Cubaanse geheime dienst. Tweemaal reisde ze naar Cuba met toestemming van het Pentagon en ontmoette de Amerikanen in de U.S. Interests Section in Havana, maar ook haar Cubaanse superieuren. Haar zus Lucy Montes beschouwt haar als een verraadster van de VS, maar ook van haar eigen familieleden. Toch zal ze Ana na vrijlating in 2023 zo nodig enige tijd in huis nemen. ‘Alles wat zij deed is onacceptabel. Aan de andere kant kan ik haar niet mijn rug toekeren, want ze is mijn zuster.’
* CNN Latino zond op 12 september 2013 een gesprek (30 minuten) uit over de zaak Ana Belen Montes getiteld Prohibido callarse.
* Manuel David Rio op de website KaosenlaRed bepleit ook de vrijlating van Ana. Orio was ooit zelf geheim agent van de Cubaanse regering en infiltreerde in de Cubaanse mensenrechtenbeweging. Dat leidde in maart 2003 tot een golf van arrestaties tijdens de zogeheten Zwarte Lente.

Pablo Milanés noemt opening in Cuba ‘een façade’

In een interview met de culturele bijlage van El Pais gaat de Cubaanse zanger Pablo Milanés (geboren te Bayamo, 1943) voor het eerst uitgebreid in op zijn tijd in de UMAP, de betreurenswaardige en beruchte werkkampen waar homoseksuelen, religieuzen, kunstenaars  en anderen die niet vielen onder de ‘revolutionaire parameters’ in de jaren zestig werden vastgezet. Milanès: ‘Ik wacht nog steeds op een excuus.’

De zanger spreekt ook over het aanhalen van de banden tussen Cuba en de V.S. en zegt bij beide landen geen werkelijke bereidheid te zien zich te schikken naar hervormingen. Hij noemt de huidige veranderingen in zijn land ‘een façade.’ Desondanks blijft Pablo Milanés zich revolutionair voelen en neemt een voorbeeld aan de ex-president van Uruguay, José (Pepe) Mujica, als ultiem voorbeeld. Afgelopen jaar vertrok Pablo naar Spanje voor een niertransplantatie, gedoneerd door zijn eigen vrouw Nancy. Sindsdien lijkt hij veel jonger geworden. Hij heeft recent een CD met José Maria Vitier voltooid en werkt momenteel aan twee nieuwe projecten, waarvan een met zijn dochter Haydee. Hieronder volgen de belangrijkste delen van dit interview uit El Pais.

Pablo Milanes

Pablo Milanès

Tijdens het afgelopen filmfestival van Havana werd een ode gebracht aan de Colombiaanse schrijver García Márquez. Daar zong u het lied Dias de Gloria (1999), een van de liederen waar de Colombiaanse schrijver het meest van hield en dat eindigt met de strofe: ‘Wat rest mij/van die ochtend/van die gelukkige jaren/ja in toorn en ontgoocheling/ laten we de vreugdevolle dagen gaan.’ Was dat een gedeelde teleurstelling? Waarom zijn er zoveel mensen die spijt hebben?
Ik heb nooit van Gabo gehoord waarom hij van dat lied hield, maar hij luisterde er naar, het sprak hem aan en hij koos het vaak uit…hij zal de tekst perfect hebben begrepen. Spijt hebben is niet het juiste woord. Ik en anderen voelen zich perfect, hoewel we eerder bedrogen werden door de leiders die een betere toekomst beloofden, met geluk, vrijheden en welvaart, die in vijftig jaar nooit werden gerealiseerd.

U heeft recent een nier ontvangen van uw echtgenote tijdens een niertransplantatie. Hoe heeft dat uw leven veranderd?
Ik voel me buitengewoon goed, ik ga maandelijks op controle en alle parameters duiden op vrijwel volledige perfectie. Uiteraard heeft het mijn leven veranderd en dat brengt een offer van radicale verandering van gewoonten met zich mee.

De liefdesdaad van Nancy…
Feitelijk is het een immense liefdesdaad. Toen Nancy besloot mij haar nier te doneren deed ze dat in aanwezigheid van mijn kinderen, vrienden en andere dierbaren, met zo’n sterke overtuiging die niemand haar tegensprak. Het toonde iedereen dat deze liefdesdaad onaantastbaar was.

cuban five-vrijHoe beziet u de aankondiging van de herziening van de relaties tussen Cuba en de Verenigde Staten?
Allereerst vervult de terugkeer van Cubaanse gevangenen mij met blijdschap want hier bestond altijd de overtuiging dat de rechtspraak in de V.S. een rommeltje was. Daarna volgt de herziening van de relaties tussen beide landen, dat is voor de hereniging van Cubaanse families uit binnen en buitenland gunstig. Momenteel, na achttien maanden geheime onderhandelingen, waarbij men mag aannemen dat er akkoorden werden gesloten, verbijsteren mij de verklaringen van beide regeringen. Cuba heeft geen greintje van haar huidige positie opgeven en de V.S. zullen blijven infiltreren op alle mogelijke terreinen voor de veronderstelde ontwikkeling van Cuba. Ze blijven schaak spelen. Welke akkoorden sloten beide landen als ze elkaar nu tegenspreken? Mijn twijfel is dat geen van beiden iets wil toegeven en dat de Cubaan weer de dupe zal worden van deze kwelling zonder uitweg, zoals het nu al vijftig jaar lang is.

Hebben de maatregelen tot nu toe positieve effecten gehad of enkel geleid tot een toename in ongelijkheid?
Geen van beiden. Ik heb altijd gezegd dat deze zogenaamde opening een façade is. Wij moeten de zaak fundamenteler bezien en kijken of het leven voor de gewone man en vrouw in Cuba is verbeterd.

In recente interviews wordt verwezen naar uw verblijf in de stalinistische kampen van de UMAP en hoe deze gebeurtenis uw carrière verstoorden. Tot nu toe bent u nooit diep ingegaan op wat er is gebeurd. U kunt dit nu uit de doeken doen…
Mij is nooit zo direct gevraagd naar de UMAP, Unidades Militares de Ayuda a la Producción ironisch genoeg Militaire Eenheden voor Hulp aan de Productie. De Cubaanse pers waagt zich er niet aan en de buitenlandse pers kent de verstrekkende rampzalige gevolgen niet die deze uit puur stalinistisch hout gesneden repressieve maatregelen hadden. Tussen 1965 en 1967 zaten meer dan 40.000 mensen vast in concentratiekampen in de provincie Camagüey. Gedwongen werken van vijf uur ’s ochtends tot zonsondergang, zonder rechtvaardiging of uitleg, en zeker geen excuses van de huidige overheid waar ik nog altijd op wacht. Ik was 23 toen ik samen met 280 metgezellen het kamp ontvluchtte. Ik ging naar Havana om melding te maken van het onrecht dat men mensen aandeed. Daarop hielden ze me twee maanden gevangen in het fort La Cabaña, waarop mijn gevangenschap in een nog erger kamp dan dat van de UMAP volgde, waar ik verbleef tot mijn vrijlating na internationale ophef over de schandalige situatie.
cover Ivan Denisovich - SolzjenitsinNa het lezen van het boek Een dag uit het leven van Ivan Denisovich van Alexander Solzhenitsyn, dat een vriend me had toegestuurd, realiseerde ik me dat de ideeën van een revolutionair niet veranderen door de fouten die de leiders begaan. Daarop werd ik meer revolutionair. De UMAP stond niet op zichzelf. Voor 1966 had Cuba zich definitief bij het Sovjetblok aangesloten, inclusief stalinistische maatregelen die intellectuelen, kunstenaars en muzikanten troffen. Volgens de geschiedschrijving begon in 1970 wat men de quinquenio gris of het  grijze vijfjarenplan noemde, een periode van vervolging en censuur in de wereld van de kunsten. Ik stel echter dat het al in 1965 begon en dat het meerdere vijfjarenplannen betrof.

pablo-milanes-canto-de-la-abuela-plaatHoe bleef u de revolutie verdedigen en zichzelf revolutionair noemen na al deze gebeurtenissen?
De oorsprong ligt in wat Cuba in 1959 betekende voor de wereld. Ik was toen vijftien jaar en toen ik opgroeide in de sociale realiteit van Latijns Amerika ontpopte ik me tot revolutionair. Die ideeën ontwikkelden zich niet alleen in mij, maar in alle Latijns Amerikaanse landen. Het waren de meest zuivere idealen die in die tijd mogelijk waren. Een andere mogelijkheid zou zijn geweest dat ik mijn gedachtengoed zou verraden, maar ondanks dat zij fouten maakten, bleef ik trouw aan het oorspronkelijke idee ..…en dat doe ik tot op de dag van vandaag. Ik accepteer het verleden en zie helder voor me wat ik denk. Ik steun de burgerrevolutie van Correa in Ecuador en van Evo Morales in Bolivia. En voor mij is het grootste revolutionaire voorbeeld van Latijns Amerika, José Mujica, die 14 jaar gevangen zat, en nadien een man zonder wrok bleek, in staat een land op te bouwen dat vrij, soeverein, onafhankelijk en welvarend was.

Bron
* El Pais – Cultura, 13 februari 2015

Raúl Castro ontvangt Cuban Five

cuban-five-raul-castro-ontvangst17122014Gisteren heeft president Raúl Castro de voormalige Cubaanse spionnen van de Cuban Five ontvangen.
Twee ervan – Fernando González en René González, rechts op de foto – waren al eerder vrijgekomen, maar Gerardo Hernández, Antonio Guerrero en Ramón Labañino zaten tot gisteren in Amerikaanse gevangenissen. Hun vrijlating is onderdeel van de afspraken die de regeringen van de VS en Cuba gisteren bekend maakten.

Cubaanse ex-spion begint eigen blog

René González, een van de Cubaanse spionnen die in de VS werden veroordeeld en vorig jaar naar Cuba kon terugkeren, is een eigen blog begonnen onder de titel Ze zeggen dat ik een spion ben.  Hij wil met zijn blog meer informatie verspreiden over de zaak van de Cubaanse Vijf, de spionnen in Amerikaanse gevangenschap, een van de geschilpunten tussen de Cubanen en de VS. González zegt verder te geloven dat ‘dit blog een bewijs is van een natuurrecht; het recht om zich vrij te uiten.’

René González achter zijn scherm

René González achter zijn scherm

González, die 15 jaar gevangen zat in een Amerikaanse gevangenis en die de eerste was die naar Cuba kon terugkeren, beantwoordt in zijn eerste post vragen van Cubanen en legt uit waarom hij besloot een blog te beginnen. ‘Ik hoop bij de verdere ontwikkeling van mijn blog meer antwoorden te geven, ook voor mensen die de zaak van de Cuban Five niet kennen of die deze wellicht kennen, maar niet aan de zijde van de Vijf staan,’ aldus González, die ook op Twitter opereert. González hoopt bij te dragen aan ‘het slechten van de muur van stilte die de zaak kent‘ buiten het eiland en wil ‘duistere kanten kan verhelderen.’ (…) ‘Dit blog biedt de mogelijkheid om de historie te belichten door ons als De Vijf zelf, via een een soepele en permanente persoonlijke dialoog voor hen die daarvoor open staan,’ aldus González.

Alan Gross

Alan Gross

Struikelblok VS en Cuba
De zaak van de vijf Cubaanse spionnen heeft de laatste jaren een belangrijke rol gespeeld in de relaties tussen de VS en Cuba en stond de normalisatie van de betrekkingen in de weg, samen met de gevangenhouding in Cuba van de Amerikaanse ontwikkelingsdeskundige Alan Gross. Gross werd in december 2009 aangehouden omdat hij communicatieapparatuur zou hebben geleverd, waaronder satelliettelefoons, aan de joodse gemeenschap in Cuba. Zijn lichamelijke situatie verslechtert en Gross is somber. Op 2 mei zei Gross tegen zijn Amerikaanse advocaat dat dit ‘de laatste verjaardag zou zijn die hij, hoe dan ook, in Cuba zou vieren.’

cincocubaHelden
De vijf Cubanen worden in Cuba beschouwd als ‘helden’ en ‘antiterroristische strijders’. Zij werden in 1998 in Florida aangehouden door de FBI toen deze een Cubaanse spionage-netwerk oprolden. De groep gevangen Cubanen was toen groter dan de Vijf die nu zijn overgebleven; enkele Cubanen kozen voor identiteitsverandering en erkenden de spionage waarvan ze beschuldigd werden. De Vijf erkenden voor de rechter Cubaanse agenten te zijn, maar verzekerden dat hun spionagewerkzaamheden waren gericht op de werkzaamheden van ‘terroristische Cubaanse ballingen’ die samenzweerden tegen Fidel Castro of gewelddaden wilden plegen in de VS. Waarom een van de Vijf werkzaam was op een Amerikaanse marinebasis is nooit helemaal duidelijk geworden. Tot nu toe zijn René González en Fernando González de enige twee van de vijf die zijn vrijgelaten omdat ze hun straf voltooiden, maar de andere drie, Gerardo Hernández, Ramón Labañino en Antonio Guerrero, blijven gevangen. De politieke nederlaag van president Obama leidt er toe dat een mogelijke uitwisseling van deze drie Cubanen tegen Alan Gross verder weg is dan ooit. Vorige week suggereerde de New York Times in een commentaar nog een dergelijke gevangenenruil.

Bron
* El Nuevo Herald, Diario de Cuba
Link
* Weblog van René González: Soy un espía, dicen, zowel in het Engels als in het Spaans. De website wordt gehost door het Amerikaanse bedrijf Godaddy in Arizona. 

Dreigtelefoons vanwege schilderijenexpositie lid ‘Cuban Five’ in Miami

De expositie van de in Amerika gevangen zittende Cubaanse spion Antonio Guerrero wordt vandaag alsnog in Miami geopend. Vanwege veel agressieve reacties uit een deel van de Cubaanse gemeenschap in Miami, besloot een eerdere galeriehouder Sweat Records de expositie af te gelasten. Guerrero’s aquarellen zijn nu in de galerie Veye Yo in de wijk Pequeño Haïti in Miami te zien. Antonio Guerrero zal de opening niet bijwonen; hij zit een straf van 22 jaar uit wegens spionage in een federale gevangenis van Florida.

Antonio Guerrero omgeven door zijn schilderwerk

Antonio Guerrero omgeven door zijn schilderwerk

De tentoonstelling van Antonio Guerrero is getiteld Yo me muero como viví / Ik sterf zoals ik leefde, een titel ontleend aan een tekst van de Cubaanse zanger Silvio Rodríguez. Steun voor de expositie van Guerrero komt van de Alianza Martiana, een kleine pro-Castrogroepering die in Miami actief is. Bestuurslid Max Lesnik zei dat ook de eigenaar van Veye Yo al dreigtelefoontjes had ontvangen. Militante anti-Castrogroepen zijn felle tegenstanders van de expositie. Ramón Saul Sánchez, voorzitter van de Movimiento Democracia, noemt de expositie ‘een provocatie waarbij zout in de wonden wordt gestrooid’. Ninoska Pérez, columniste van Radio Mambí, noemde de voorgenomen expositie een provocatie naar de Cubaanse ballingengemeenschap maar erkende dat eerdere exposities van het werk van Guerrero in Washington, New York en Bremen gewoon konden plaatsvinden. ‘Deze expositie is een provocatie. Deze mensen willen onze samenleving doen geloven dat we veranderd zijn en dat er geen verontwaardiging meer zou zijn over een provocatie als deze.’(…) ‘Vier leden van de Hermanos al Rescate werden de dood in gejaagd door het regime in een operatie waar deze spionnen mee verbonden waren,’ aldus Pérez.

cubanfiveaffiche4Cubaanse ‘Drie’
Guerrero werd op 12 september 1998 gearresteerd samen met vier andere spionnen uit Cuba namelijk Fernando González, René González, Gerardo Hernández en Ramón Labaniño. Guerrero is een van de drie Cubanen die nog gevangen zitten; twee van hen zijn al naar Cuba teruggekeerd. Guerrero werd veroordeeld vanwege zijn betrokkenheid bij het neerhalen op 24 februari 1996 door Cubaanse MIG’s van twee reclamevliegtuigjes van de hulporganisatie Hermanos al Rescate boven internationale wateren. Vier piloten Carlos Costa, Armando Alejandre, Mario de la Peña en Pablo Morales kwamen daarbij om het leven.

Link
* De Cubaanse overheidswebsite Cubadebate meldt het protest tegen de expositie in Miami

 

Alan Gross mag begrafenis moeder niet bijwonen

Evelyn Gross, de moeder van Alan P. Gross die een straf van 15 jaar uitzit in een gevangenis in Havana, is woensdag j.l. op 92-jarige leeftijd overleden zonder haar zoon nog gezien te hebben. Cuba reageerde niet op een herhaald verzoek van de familie van Gross om ‘humanitaire redenen’ een bezoek aan de VS toe te staan.

Alan Gross voor en tijdens gevangenschap

Alan Gross voor en tijdens gevangenschap

Zijn moeder Evelyn Gross leed al vier jaar aan een vorm van kanker en herhaaldelijk heeft de familie aangedrongen op de mogelijkheid dat Alan Gross (65) zijn moeder mocht bezoeken. De Cubaanse autoriteiten weigerden dit echter. Gross werd in december 2009 aangehouden omdat hij communicatieapparatuur zou hebben geleverd, waaronder satelliettelefoons aan de joodse gemeenschap in Cuba. Op 2 mei zei Gross tegen zijn Amerikaanse advocaat dat dit ‘de laatste verjaardag zou zijn die hij, hoe dan ook, in Cuba zou vieren.’

Cuban Five
Tot voor kort zaten in de VS vijf Cubanen gevangen op beschuldiging van spionage, de zogeheten Cuban Five. Eén van hen was René González die in 2012 van de Amerikaanse autoriteiten toestemming kreeg zijn zieke broer in Havana te bezoeken. Hij keerde na twee weken in de VS terug en zou een jaar later definitief naar Cuba terugkeren. Op dit moment zitten nog drie leden van de Cuban Five in Amerikaanse gevangenschap. De regering Obama weigert een uitruil met Gross omdat zij de laatste niet als een spion beschouwt.

Ex-spion Fernando González voorzitter solidariteitsbeweging ICAP

De geheim agent Fernando González Llort, een van de vijf Cubaanse agenten die vanwege hun spionageactiviteiten in de VS werden veroordeeld, wordt de nieuwe vicevoorzitter van het Cubaanse Instituut van de Vriendschap met de Volkeren / Instituto Cubano de Amistad con los Pueblos (ICAP). Deze overheidsinstantie, onderdeel van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, werd in 1960 opgericht om officiële activiteiten van internationale solidariteit te bevorderen zoals de toen bekende werkkampen waar internacionalistas meededen aan de suikerrietoogst of huizen bouwden.

nando González in Cuba met zijn moeder Magaly Llort op de achtergrond

Fernando González in Cuba met zijn moeder Magaly Llort op de achtergrond

In een persbericht van ICAP, zegt voorzitter Kenia Serrano Puig: ‘Dit nieuws geeft ons allemaal kracht; wij kennen de uitdaging van zijn gevangenschap in de VS die 16 jaar duurde en moeten nu een nieuw doel realiseren namelijk de vrijlating van Tony, Ramón en Gerardo.’ Serrano looft de persoonlijkheid van González Llort ‘vanwege zijn bescheidenheid, overtuigingskracht en koelbloedigheid; de diepgang van zijn analyses rond internationale thema’s, zijn vastbeslotenheid en discipline; zijn trouw tot elke prijs’. González Llort keerde op 28 februari naar Cuba terug na een verblijf van 17 jaar en 9 maanden in een Amerikaanse gevangenis. Bij zijn terugkeer werd hij verwelkomd door president Raúl Castro en de meeste leden van de Staatsraad en het Ministerie van Binnenlandse Zaken. González Llort was de tweede van de zogeheten Cubaanse Vijf die vrij kwam. In april 2013 overkwam René González hetzelfde. Op dit moment zitten nog drie leden van het spionage-netwerk Red Avispa/Netwerk Wesp, in Amerikaanse gevangenschap: Ramón Labañino, Gerardo

De Cubaanse Vijf zullen terugkeren!
De Cubaanse Vijf zullen terugkeren!

 

Hernández en Antonio Guerrero.Toen het spionagenetwerk in 1998 werd opgerold werden niet vijf, maar in totaal een 20-tal agenten uit Cuba aangehouden. Vier van hen werkten samen bij het onderzoek, en kregen straffen van 3,5 tot 7 jaar, anderen ontvluchtten tijdig de VS. Het duurde drie jaar voor de Cubaanse autoriteiten erkenden dat de vijf spionnen waren. Uiteindelijk bevestigde Havana hun status en zei dat de Cubanen opdracht hadden in de VS te infiltreren om gewelddadige acties van rechtse Cubaans-Amerikaanse groepen als Alpha 66, de F4 Commandos, Cuban American National Foundation en Brothers to the Rescue te voorkomen.

Linken
* ICAP
* In Nederland is de Stichting Cuba Vive sinds 1990 betrokken bij de activiteiten van ICAP. Onder leiding van Arnold van Wezel worden werkbrigades georganiseerd; het laatste verslag van zo’n reis op de website dateert van 2003.

* Fernando González dankt voor solidariteit, You Tube juni 2014, 2 minuten. 

CubaNow vraag Obama om actie vrijlating Alan Gross

De Amerikaanse lobby-organisatie CubaNow, die probeert het Amerikaanse beleid m.b.t. Cuba te beïnvloeden, heeft de Amerikaanse president Barack Obama gevraagd zich in te zetten voor de Amerikaanse contractarbeider Gross die in Cuba gevangen zit, op dezelfde wijze als hij dat deed voor de vrijlating van de Amerikaanse gevangene Bergdahl in Afghanistan.

Onder rechts Alan Gross en boven de Cuban Five

Onder rechts Alan Gross en boven de Cuban Five

De Amerikaanse gevangene Bergdahl werd een week geleden door de Taliban vrijgelaten in ruil voor de vrijlating van vijf Afghaanse gevangenen. De directeur van CubaNow, Ric Herrero, wijst erop dat Gross ook bijna vijf jaar gevangen zit in Cuba. ‘Als de president vijf gevangenen van de Taliban kan vrijlaten in ruil voor sergeant Bergdahl, kan er ook een manier worden gevonden om Alan terug te laten keren naar huis.’ Herrero dringt aan op onmiddellijke stappen die noodzakelijk zijn voor de vrijlating van Alan Gross ‘zodat hij zich met zijn familie kan herenigen.’

Ruil met Cuban Five
Herrero legt geen directe band met de mogelijkheid van een ruil tussen Gross en de nog drie overgebleven Cubanen die vanwege spionage in de VS worden vastgehouden maar hij merkt wel op dat Bergdahl net als Gross ook 5 jaar moest wachten voor ‘zijn land actie ondernam om hem naar huis te halen.’ CubaNow is een organisatie die vorige maand werd opgericht en bedoeld om een grotere politiek van openheid te bevorderen tegenover het regime in Havana; de organisatie bestaat voornamelijk uit jonge, goed opgeleide Cubaanse-Amerikanen en aankomende zakenlieden die voor een groot deel in Miami en omgeving wonen.

Bron
* Diario de Cuba

 Link
* Website CubaNow