40.000 onderwijzers verlieten sinds 2008 onderwijs

Zijn rood-witte uniform is gewassen en gestreken en de blauwe halsdoek ligt klaar. De 8-jarige Eddy Alberto gaat vandaag naar de tweede klas van de basisschool Helden van Yaguajay in de provincie Sancti Spiritus. Eddy wil onderwijzer worden en hij heeft al een week lang aan zijn moeder gevraagd wanneer de school dit jaar weer begint. ‘De tragedie begint maandag pas goed,’ vertelt zijn moeder Yanelis. ‘Vorig jaar was er drie maanden lang geen leerkracht en een bekende van de school vertelde mij dat er ook dit jaar geen vaste kracht is. ‘Zij zullen de bibliothecaris vragen les te geven,’ zegt zij. Sinds Raúl Castro in 2008 het presidentschap van Fidel Castro overnam, hebben 40.000 onderwijzers het onderwijs verlaten.

kinderen-werkend-kunstgalerij

Schoolkinderen in een atelier in Havana

Vandaag gaan 1,7 miljoen Cubaanse scholieren weer naar de 10.698 onderwijsinstellingen, die het land telt. Allemaal zullen zij worden geconfronteerd met het tekort aan docenten, al jarenlang een plaag in het Cubaanse onderwijssysteem. Het Cubaanse Bureau voor de Statistiek NSIO telde in het schooljaar 2016-2017 248.438 docenten, 21.600 minder dan in 2008 toen Raúl Castro zijn broer opvolgde. Een eerder rapport van de NSIO meldt dat er in de laatste 10 jaar 40.000 onderwijzers de sector verlieten. Om het tekort te dekken heeft Cuba nu 16.000 mensen nodig. Er staan nog 10 tot 13 duizend docenten op de loonlijst van de staat, maar die geven geen les vanwege persoonlijke problemen of zwangerschapsverlof, aldus een mededeling van de Minister van Onderwijs, Ena Elsa Velázquez in een recent interview met het weekblad Bohemia.

minister-van-onderwijs-Ena Elsa Velázquez Cobiella

De minister van onderwijs Ena Elsa Velázquez Cobiella

Oplossingen ministerie
De minister geeft enkele oplossingen voor het probleem zoals het terughalen van gepensioneerde leerkrachten en het inzetten van universiteitstudenten in het basis-en voortgezet onderwijs. Zij voegt er aan toe enkele stimulansen te hebben ingevoegd die zij ‘een systeem van morele stimuli’ noemt; verondersteld wordt dat het hier gaat om een financieel extraatje. Provincies als Santiago de Cuba and Guantánamo waar teveel leerkrachten zijn, zullen hen naar provincies als Havana and Matanzas sturen, waar er te weinig zijn. Het budget voor het Ministerie van Onderwijs is de afgelopen 10 jaar aanmerkelijk gedaald. De Cubaans-Amerikaanse econoom Carmelo Mesa Lago schat dat het aandeel van onderwijs aan het Bruto Binnenlands Product van 14,1% in 2008 tot 10,2% in 2015. In die periode werden ongeveer 1.800 scholen gesloten.

Maandsalaris 20 dollar
Yanelis: “Het probleem is dat niemand onderwijzer wil worden omdat ze je weinig betalen en men je uitbuit’. Het maandsalaris steeg vorig schooljaar met 200 peso’s per maand voor leerkrachten met de hoogste werkdruk. Maar het gemiddeld salaris in het onderwijs is desondanks 533 peso’s of 20 dollar per maand. Velázquez zegt in Bohemia verder dat de omstandigheden in 20% van de onderwijsinstellingen slecht en matig zijn. Het gebrek aan middelen tast het onderwijssysteem aan. Volgens een bericht van de staatsmedia kozen in de provincie Cienfuegos slechts 48 studenten voor een opleiding ter voorbereiding op een baan in de educatie. Tien jaar geleden was er nog sprake van een wedren om studieplaatsen.

Niveau
De Cubaanse academicus Armando Chaguaceda zegt dat ‘de reputatie en de kwaliteit van het onderwijs, evenals zijn toegankelijkheid maakte dat Cuba lange tijd een van de meest gerespecteerde landen in Latijns-Amerika.’ Maar veel onderwijzers verlaten de sector nu ‘omdat zij niet meer de juiste aandacht krijgen.’ In het begin van deze eeuw, ontvouwde Fidel Castro zijn plannen voor de vorming van Maestros Emergentes en Maestros Integrales (noodleerkrachten en integrale docenten) die in enkele maanden moesten worden opgeleid en dan voor de klas stonden. Het was Fidel’s bedoeling de vlucht uit het onderwijs van beroepskrachten tegen te gaan maar de tekorten bleven en groeiden zelfs.

kinderen-schoolgebouw-bankjesCulturele erfenis
Dagoberto Valdés, directeur van het studiecentrum Convivencia, zegt dat Cuba voor een grote uitdaging staat. ‘De vorming als burger, de ethische en burgeropvoeding van de kinderen die van school komen, is van een beschamend niveau. Het tekent de cultuur van de bevolking op dit moment,’ zegt hij. Convivencia, een studiecentrum in Pinar del Río voortkomend uit de sfeer van de katholieke kerk, bracht kortgeleden een rapport uit met voorstellen ter verbetering van het onderwijssysteem als een van de sleutelsectoren voor de toekomst van Cuba, ‘Het land heeft een ernstig demografisch probleem dat zichtbaar wordt in het aantal personen dat studeert,’ zegt Valdés. ‘Elke dag zijn er minder mensen die naar school gaan en een opleiding voltooien. Het aantal geslaagden aan universiteiten daalt sterk alsmede de aanmeldingen. Die daalden de afgelopen 10 jaar met 78%. ‘Wij geloven dat we een waarlijk educatief project nodig hebben dat school, gezin en civil society weer  bijeenbrengen zonder de schaduw van de ideologie maar gebaseerd op de culturele erfenis van de natie,’ aldus Valdés.

Bron
* Mario J. Penton, 14ymedio, 31 augustus 2017

Advertenties

Critici regime vaker slachtoffer reisverboden

Opnieuw worden dissidenten in Cuba geconfronteerd met reisverboden. Zondag kreeg Yoandy Izquierdo, bestuurslid van het Centro de Estudios Convivencia (CEC), te horen dat hij niet naar Zweden mocht reizen waar hij zou deelnemen aan een internetcongres. Berta Soler, leider van de Damas de Blanco, kreeg vorige week ook te horen geen reis naar de VS te mogen maken; het is haar tweede reisverbod dit jaar.

Convivencia-yoandy-izquierdo

Yoandy Izquierdo

De auto waarmee hij naar het vliegveld José Martí werd gebracht, werd door de politie onderschept. Zijn chauffeur zou zonder vergunning tegen betaling reizigers vervoeren. Izquierdo werd meegenomen naar een politiebureau. Daar kon hij nog enkele telefoontjes plegen om vrienden en familieleden op de hoogte te stellen. Hij zelf was daarna niet meer telefonisch bereikbaar.

Meer ‘ontvoeringen’
Kortgeleden overkwam de activiste Lia Villares hetzelfde toen zij op weg was naar het vliegveld José Martí om naar de VS te reizen. Zij werd door een politiepatrouille in de terminal vastgehouden tot het vliegveld opsteeg. Villares noemt het een ‘ontvoering’ en ‘een gedwongen verdwijning’. Een dag later kon zij alsnog per vliegtuig naar de VS vertrekken.  Izquierdo wordt vastgehouden in een politiebureau in Los Palacios, een gemeente in de provincie Pinar del Rio. Ook andere leden van de oppositie, te weten Claudio Fuentes en Ada López, werden slachtoffer van vergelijkbare maatregelen.

berta-soler2

Ook Berta Soler kreeg een reisverbod

Vorige week kreeg Berta Soler, leider van de Damas de Blanco, voor de tweede maal dit jaar te horen, dat zij geen reis naar het buitenland mocht maken. Een luitenant-kolonel van de dienst Immigratie van het vliegveld Varadero deelde haar mee zij haar ‘limiet om te reizen’ had overschreden. Zij kreeg geen verdere toelichting te horen op haar vragen. In het pas verschenen apriloverzicht van de Cubaanse Commissie voor Mensenrechten en Nationale Verzoening (CCDHRN) werd dit beleid van de autoriteiten (‘preventieve repressie in de vorm van dreigementen door de politie en andere intimiderende acties’) in de vorm van reisverboden aangeklaagd.

Prijs Prins Claus
logo_convivenciaHet Centro de Estudios Convivencia /  Centrum voor Studie van de Samenleving (CEC) in Pinar del Rio is regelmatig doelwit van vervolging door de politie en geheime dienst. In januari werd het huis van de econoom Karina Gálvez in beslag genomen evenals al haar bezittingen vanwege ‘belastingontduiking’. Het CEC organiseert cursussen voor leden van de civil society in Cuba en opereert los van de staat en de kerk. Sinds 20008 brengt het CEC een tweemaandelijks tijdschrift Convivencia uit. In 2000 ontving de oprichter van Convivencia, Dagoberto Váldez, in Amsterdam uit handen van prins Claus een hoge onderscheiding.

Link
* Website Convivencia

Opposant Karina Gálvez wacht proces

Bij binnenkomst van haar woning kuste Karina Gálvez haar moeder en nam een langdurige douche. Daarover had zij alle dagen van haar gevangenschap gedroomd. Karina Gálvez liet het water stromen om de vermoeidheid en wanhoop te verjagen die de opsluiting hadden veroorzaakt.
Bij haar woning werd ze dinsdag jl. met open armen door haar buren ontvangen, nadat ze op borgtocht van 20.000 Cubaanse peso’s was vrijgelaten. Tijdens verhoren was ze beschuldigd van belastingontduiking bij de aankoop van een huis.
Gálvez is verbonden aan het tijdschrift Convivencia dat wordt geleid door Dagoberto González. Die ontving in 1999 de Prins Clausprijs voor zijn kritische publicaties. Gálvez werd telefonisch geïnterviewd door Yoani Sánchez, redacteur van de internetkrant 14ymedio.

karina-galvez-convivencia-pinar-rio

Karina Gálvez, redacteur van het dissidente tijdschrift Convivencia in Pinar del Rio. Gálvez werd gearresteerd na een uitgebreide doorzoeking van haar woning in Pinar del Río. Zij zou de belasting hebben ontdoken, iets dat door de redactie van Convivencia wordt bestreden: ‘Karina handelt niet, is geen kleine ondernemer en werkt ook niet voor de Cubaanse staat,’ zegt de redactie van een van de belangrijkste denktanks in Oost-Cuba. De autoriteiten verwijzen voor deze beschuldiging naar de koop en verkoop in 2014 van haar woning waarbij volgens Convivencia ‘aan alle voorwaarden werd voldaan en de noodzakelijke belastingen werden betaald.’ Convivencia-directeur Dagoberto Valdés Hernández meldde eind vorig jaar hoe de repressie tegen het Centro de Estudios Convivencia was toegenomen. Hij werd zelf in oktober intensief ondervraagd door leden van de politieke politie die hem voorhielden dat zijn ‘ leven in de toekomst alleen maar zwaarder zou worden’ en dat het ‘geen goed moment was om alternatieve posities in te nemen.’ Op 25 november verbood de geheime dienst een bijeenkomst over de toekomst van Cuba in het centrum. ‘De golf van geweld groeit en verspreidt zich zoals we nooit eerder zagen. Wij zijn zeer bezorgd en willen een noodkreet laten uitgaan,’ aldus Valdés.

Hoe is uw huidige juridische situatie en wanneer moet u voorkomen?
‘Men heeft geen enkele datum genoemd voor de rechtzaak. Ik heb alleen het document waarin mijn zaak wordt beschreven. Ik kan nu een advocaat aanwijzen.’

Hoe beleefde u uw gevangenschap?
Ik moet bekennen dat ik mij op bepaalde momenten gebroken voelde. Ik had nooit eerder geslapen in een gevangeniscel. De beklemming daar te zitten zonder te weten wat er buiten gebeurt, een toestand van eenzame opsluiting, was heel zwaar. Op een bepaald moment bad ik God om een teken dat hij bij mij was en enkele minuten later bracht majoor Odalys me een bijbel in de cel, die mijn zuster had gebracht. Dat deed me veel. Het was een van de moeilijkste ervaringen die ik heb meegemaakt hoewel ik verzekerd was van de solidariteit. Ik wist dat veel mensen van mij afhankelijk zijn, maar mijn familie werd niet in de steek gelaten.’

En dat bleek bij het verlaten van de gevangenis ook zo te zijn?
‘Ik had het onderschat…..toen ik gisteravond thuiskwam ontdekte ik dat de solidariteit immens is geweest en veel verder reikte dan mijn vrienden. Ik moet iedereen bedanken die mij heeft gesteund en zeg hen dat de wetenschap dat ik me daarbinnen vergezeld voelde, me zeer heeft geholpen.’

Hoe waren de omstandigheden in de cel?
‘Ik wil niet klagen over de behandeling want – afgezien van mijn verblijf dat niet gerechtvaardigd was – was die respectvol en zonder beledigingen. Maar de materiële condities waren moeilijk. Vooral de toiletten, het water en het eten, maar dat is overal zo in Cuba. De angst maakte dat ik slecht kon eten hoewel ik me voorgenomen had niet ziek te worden en op mijn gezondheid te letten.’

De arrestatie vond plaats voordat de tweede conferentie van het Studiecentrum Convivencia op 28 en 29 januari plaatsvindt. Deze keer in Miami. Kunt u daar aan deelnemen?
Nee, ik ben voorwaardelijk vrij en mag het land niet verlaten.

Kon u de woning binnengaan waar u vorige week werd gearresteerd?
‘De woning blijft ‘bezet’ en de deur is verzegeld; bijna alle voorwerpen in de woning zijn in beslag genomen.’

Bron
* Yoani Sánchez, website 14ymedio, 18 januari 2017

Link
* Website Convivencia

Cubaanse aartsbisschop Ortega treedt af

De Cubaanse kerkleider Jaime Ortega Alamino die een sleutelrol speelde bij de toenadering tussen Cuba en de VS, zal binnenkort aftreden. Juan de la Caridad Garcia Rodriguez (1948), aartsbisschop van Camagüey, zal hem opvolgen als nieuwe aartsbisschop van de Cubaanse hoofdstad. Jaime Ortega (79) bleef op verzoek van het Vaticaan na zijn 75ste verjaardag nog vier jaar in functie. Tijdens zijn 35-jaren durende pontificaat in Havana verwelkomde hij drie pausen in Cuba.

jaime-ortega-vlag

Jaime Ortega

Jaime Lucas Ortega y Alamino werd geboren op 18 oktober 1936 in Jagüey Grande, Matanzas, Cuba. Hij studeerde theologie in Quebec en werd vervolgens in zijn geboorteplaats parochiepriester. Paus Johannes Paulus III benoemde hem in 1978 tot bisschop van Pinar del Rio en drie jaar later tot bisschop van Havana. In 1994 werd hij tot kardinaal benoemd.

Werkkamp
In 1963 nam Cuba een wet aan die alle mannen tussen de 17 en de 45 jaar verplichtte in militaire dienst te gaan. Ortega werd in 1966 opgeroepen maar zoals veel geestelijken, beschouwde de regering hem niet betrouwbaar genoeg voor het leger en zond hem daarom naar een militair werkkamp in Camagüey waar intellectuelen, homoseksuelen, geestelijken, dominees  en dissidenten waren geïnterneerd. Hoewel Ortega tot voor kort nooit publiekelijk sprak over deze 8 maanden in het kamp, spreken zijn celgenoten over opstaan om 4 uur ’s ochtends, schreeuwende bewakers, smerig water en slecht eten, dagen waarin suikerriet gekapt werd en onrustige nachten in oncomfortabele slaapzakken. Velen ontvluchtten Cuba als ze uit de kampen kwamen en sloten zich aan bij een snel groeiende diaspora in Florida, Spanje of elders. Maar Ortega zei altijd dat weggaan geen optie was.

Vrijlating politieke gevangenen
Ondanks de vervolging in de beginjaren van de revolutie, zou Ortega uitgroeien tot een van Cuba’s vooraanstaande persoonlijkheden met uitzonderlijke invloed op de Cubaanse machthebbers. Zo bemiddelde hij in 2010 bij de vrijlating van een groep politieke gevangenen, de zozgenaamde Groep van 75.  Mede dankzij zijn bemiddeling kwamen in 2011 ook de laatsten van deze groep politieke gevangenen vrij, waarvan de meesten – al dan niet vrijwillig – naar Spanje gingen.

Timide
Volgens leden van de democratische oppositie was Ortega in zijn relatie met het Cubaanse regime te timide en sloeg hij niet altijd hard genoeg met zijn vuist op tafel. Dit vooral om de moeizame verworvenheden voor het instituut van de katholieke kerk niet in gevaar te brengen. Verder treft hem het verwijt, dat hij katholieke priesters, die openlijk de Cubaanse dictatuur kritiseren, zoals Dagoberto Valdés en José Conrado Rodriquez, heeft laten vallen. Ook hield hij grote afstand van christelijke oppositiemensen, zoals Oswaldo Payá.

Grotere ruimte
Maar ook Dagoberto Valdés, die zich na druk van Ortega terugtrok als uitgever van het kritische bisdomblad Vitral in Pinar del Rio – destijds nog onderscheiden met de Prins Claus Prijs! – erkent, dat Ortega een grotere en belangrijke ruimte voor zinvolle activiteiten van de katholieke kerk heeft geschapen. Zoals de bouw van een nieuw seminarie en allerlei nuttige en noodzakelijke liefdadigheidsprogramma’s, waaronder tehuizen voor ouderen en gaarkeukens voor de armen. Processies zijn inmiddels toegestaan en de staatsmedia bieden meer ruimte aan de vertegenwoordigers van de katholieke kerk dan voorheen. Dagoberto Valdés zegt over de nieuwbenoemde bisschop Garcia Rodriguez, dat ‘de paus een pastorale en missionaire aartsbisschop heeft  benoemd die de kerk op dit moment nodig heeft, met name de kerk in Havana.

jaime-ortega-y-obama-maart2016

Jaime Ortega en Obama tijdens diens bezoek aan Cuba in maart 2016

Cuba-VS
Het was kardinaal Ortega die in 2013 een brief van de paus bezorgde bij president Raúl Castro en president Obama toen de geheime gesprekken tussen beide landen dreigden vast te lopen. ‘Het is eerlijk om te constateren dat de rol van de kerk bij de toenadering cruciaal was en dat kardinaal Ortega een centrale rol speelde’, aldus Philip Peters, directeur van het Cuba Research Center in Virginia en dat ‘hij hier 20 jaar aan heeft gewerkt.’

Bronnen
* Diverse persbureaus

Cuba wil uitstel dialoog EU wegens ‘gebrek aan vertrouwen’

De derde ronde van gesprekken tussen de Europese Unie en Cuba die gepland stond voor 8 en 9 januari volgend jaar, gaat niet door. Dat hebben diplomaten in Havana en Madrid bevestigd tegenover de redactie van de onafhankelijke internetkrant 14ymedio. De regering van Raúl Castro zou om uitstel hebben verzocht omdat ‘een klimaat van vertrouwen ontbreekt.’ Na de eerste en tweede ronde in april en augustus van dit jaar, zou men zich tijdens het derde overleg buigen over politieke zaken en kwesties gerelateerd aan de mensenrechten en de civil society in Cuba.

Kanotren van de EU in Brussel

Kantoor van de EU in Brussel

Een bron in Madrid die nauw betrokken is bij de onderhandelingen zegt niet precies te weten wat de reden van het gevraagde uitstel is. Cuba zou hebben laten blijken niet ingenomen te zijn geweest met een culturele activiteit georganiseerd door de EU – een foto-expositie van een fotograaf uit Litouwen – die niet bevorderlijk zou zijn geweest voor een ‘goed klimaat’ voor de onderhandelingen. Dezelfde bron zegt ook dat het uitstel meer te maken heeft met logistieke problemen dan met politieke. Cuba zou ‘nog niet klaar zijn voor een nieuwe ronde en meer tijd nodig hebben.’ De EU-vertegenwoordiging in Havana zegt ‘dat men misschien nog niet voldoende voorbereid is op de discussies die voorzien worden’. Een medewerker van deze vertegenwoordiging, Alain Bothorel, bevestigt in een telefonisch contact met 14ymedio dat de onvrede van Cuba samenhangt met een foto-expositie van een kunstenaar uit Litouwen over Cuba, gehouden in de zetel van de EU in Brussel. Bothorel zegt dat de Cubaanse ambassade in Brussel hiervan tevoren volledig op de hoogte was. Hij verzekert ook dat de dialoog door gaat en zegt ‘vertrouwen te hebben dat het moment komt om verder te gaan.’ De expositie is ook in Washington vertoond en Cuba zou, aldus persbureau Reuters, verontwaardigd zijn geweest over de aanwezigheid van bepaalde personen bij de opening ervan. De delegatie van de EU in Havana wil over het gebeuren geen verdere uitspraken doen. Volgens Reuters zouden uitspraken van de Spaanse Minister van Buitenlandse Zaken bij zijn bezoek aan Cuba in november jl. ook niet goed zijn gevallen in Havana. Minister Margallo ging tijdens een voordracht in op de val van dictator Franco en de daarop volgende democratisering van de Spaanse samenleving. Bovendien verzocht hij de autoriteiten naar Spanje uitgeweken Cubaanse dissidenten toestemming te verlenen Cuba te bezoeken.

Dagoberto Valdez

Dagoberto Valdéz

Politieke wil
De internetkrant 14ymedio vroeg ook een reactie aan drie opposanten van het Castro-regime in Cuba. Dagoberto Valdés, directeur van het tijdschrift Convivencia: ‘Het is spijtig dat de onderhandelingen worden opgeschort, op een moment dat thema’s als de mensenrechten en andere zaken van groot bilateraal belang op de agenda staan.‘ Hij hoopt op een snel vervolg van het gesprek tussen Europa en Cuba. Manuel Cuesta Morúa van Arco Progresista: ‘Dit besluit wijst erop dat de Cubaanse regering niet in omstandigheden verkeert om op een open en respectvolle wijze een dialoog te voeren over thema’s als de mensenrechten. Deze opstelling zegt niets over een gebrek aan voorbereiding zoals men suggereert, maar veel meer over de houding tegen over een dialoog want die houdt een verandering in.’ En Elizardo Sánchez van de Comisión Cubana de Derechos Humanos y Reconciliación Nacional noemt het argument dat de Cubaanse autoriteiten gebruiken om uitstel te krijgen ‘een alibi om uitstel van dit proces te krijgen’ en een bewijs dat ‘de politieke wil bij de regering van Cuba ontbreekt om positief te reageren op de oproepen van de internationale gemeenschap werkelijke hervormingen te introduceren op het eiland.’

De uitspraken van de Spaanse Minister van Buitenlandse Zaken, Margallo leidde tot weinig enthousiasme

De uitspraken van de Spaanse Minister van Buitenlandse Zaken, Margallo, leidden tot weinig enthousiasme bij de autoriteiten in Cuba. Hij bezocht vorige maand Havana en sprak er o.a. over de transitie die Spanje doormaakte na de dood van dictator Franco.

Politieke akkoorden
Cuba is op dit moment het enige land van Latijns-Amerika waarmee de Europese Unie geen verdrag heeft gesloten. Sinds 1996 geldt, op initiatief van de toenmalige Spaanse premier José María Aznar, de zogeheten Common Position die de dialoog tussen de 28 landen van de EU en Cuba koppelt aan verbetering op het gebied van de mensenrechten. Nadat de dialoog tussen Cuba en de EU in 2008 werd hervat hebben 15 van de 28 landen een akkoord gesloten met Cuba.

Bron
* 14ymedio, Havana

Drie medewerkers ‘Convivencia’ door politieke politie verhoord

Drie medewerkers van het tijdschrift Convivencia zijn afgelopen week aangehouden en ondervraagd door de politieke politie van Pinar del Río. William Rodríguez, Karina Gálvez en Juan Carlos Fernández zijn medewerkers van deze onafhankelijke publicatie.

De foto van het Tienaminplein ( 4 juni 1989) die blijkbaar de nationale veiligheid  van Cuba in gevaar brengt

De foto van het Tienaminplein ( 5 juni 1989) die ‘de nationale veiligheid van Cuba in gevaar brengt.’

Woensdag en donderdag werden de drie medewerkers van Convivencia ondervraagd als ware zij potentiele misdadigers. De geheime politie zei dat Karina en Juan Carlos bij terugkeer van een buitenlandse reis,  materiaal hadden meegenomen die de nationale veiligheid bedreigden. O.a. verwezen ze naar de bekende foto van een Chinese burger die op het Tienaminplein een tank probeerde tegen te houden en naar een usbstick met belastend politiek materiaal. Bij terugkeer in Havana was al een laptop, een fototoestel en notitiebloks in beslag genomen. Ondanks de soepeler reismogelijkheden die in januari 2013 werden uitgevaardigd, worden leden van de civil society bij terugkeer in Havana nog herhaaldelijk onderworpen aan een intensief onderzoek en worden opname-apparatuur en dergelijke in beslag genomen. Soms eindigt de inbeslagname in confiscatie; de autoriteiten kopiëren de inhoud en de apparatuur wordt na klachten, teruggegeven.

Dagoberto Váldez

Dagoberto Váldes

Internationaal prestige
Het tijdschrift Convivencia wordt geleid door Dagoberto Valdés en publiceerde in de afgelopen 6 jaar 38 nummers met uiteenlopende thema’s over economie, cultuur, godsdienst en sociale kwesties. Het blad is de voortzetting van het tijdschrift Vitral dat door het bisdom van Pinar de Rio werd uitgegeven en door de toenmalige bisschop van Pinar del Rio Jorge Serpa altijd in bescherming werd genomen tegen kritiek van de partij en de Cubaanse staat. Daar kwam in 2007 een einde aan toen deze werd opgevolgd door bisschop Jorge Serpa Pérez,  die elk conflict met de partij en de Cubaanse autoriteiten uit de weg ging. In 2000 ontving Dagoberto Valdés ín Amsterdam uit handen van Prins Claus een belangrijke onderscheiding voor zijn inspanningen op cultureel en sociaal gebied in Cuba. Valdés werd afgelopen week door de Argentijnse mensenrechtenorganisatie CADAL (Centro para la Apertura y el Desarrollo de América Latina) voorgedragen als mogelijke kandidaat voor de mensenrechtenprijs Premio Internacional de Derechos Humanos Emilio F. Mignone, die jaarlijks door het Argentijnse Ministerie van Buitenlandse Zaken wordt uitgereikt

Link
* De website van Convivencia met o.a. nr. 39 van het tijdschrift

Dagoberto Valdés: een kritische gelovige buiten de kerk

Dagoberto Valdés behoort tot de kleine groep van katholieke leken in Cuba, die vaker dan de kerkleiders de confrontatie met het regime durft zoeken. Tot 2007 was hij hoofdredacteur van Vitral, het kritische blad van het bisdom Pinar del Rio. Toen de bisschop daar met pensioen ging, werd het voor Vitral steeds moeilijker deze geluiden te laten horen. Dissidenten vermoedden een uitruil tussen de regering en de bisschoppenconferentie: Vitral moest dicht, het regime zou de kerk op andere punten tegemoet komen. Het blad bestaat nog steeds, maar mist nu de subtiele, kritische toon die het oude Vitral kenmerkte, en die het blad onder meer in 1999 de Prins Clausprijs  opleverde. Valdés wijdt zich sindsdien aan zijn tijdschrift Convivencia / Samenleven in Harmonie en aan de website met dezelfde naam. Hij schreef in november vorig jaar over de verwachtingen en de mogelijkheden van het komende pausbezoek. Hier volgen vertaalde fragmenten uit dit artikel over de nationale verzoening, de godsdienstvrijheid en enkele niet mis te verstane citaten over de heersende angst-  en haatcultuur in de Cubaanse samenleving.

De redactie van Convivencia met Dagoberto Váldez, derde van links

Dagoberto Valdés merkt o.a. op dat ‘godsdienstvrijheid niet een privilege is voor de kerkelijke instituten, maar een recht van elke burger en elke gemeenschap van gelovigen. Dit recht koesteren is een plicht van zowel de kerkleiding als de leiders van het land. Men kan niet spreken over godsdienstvrijheid zolang één gelovige nog wordt vervolgd, gediscrimineerd, uitgesloten of onderdrukt vanwege zijn geloof en voor de gevolgen die zijn of haar geloof heeft op politiek, economisch en sociaal terrein. De doelstellingen van het Evangelie vallen niet exclusief samen met goede relaties tussen staat en kerk, maar vooral met de goede relaties tussen alle burgers en de staat.’

Convivencia besteedt ook veel aandacht aan kunst, muziek en literatuur. Bijgaande postzegel met Laura Pollán, de in oktober overleden voorvrouw van de Damas de Blanco, is gemaakt door de Cubaanse kunstenaar Rolando Pulido en in het tijdschrift afgedrukt.

Nationale verzoening
Een andere verwachting van het bezoek van de paus is dat het op langere termijn moet bijdragen aan een lang en noodzakelijk proces van verzoening. In de afgelopen 50 jaar is de confrontatie gezaaid tussen Cubanen die anders denken en doen. Men heeft hen onterecht omschreven als gusanos/wormen, huurlingen, uitverkopers van het vaderland, verraders en andere denigrerende diskwalificaties terwijl het om personen gaat die liefhebben en vreedzaam voor Cuba werken. Verklikkers en onderdrukker hebben veel fysiek en psychisch leed veroorzaakt. Het pauselijk bezoek moet een sterke spirituele en ethische motivatie vormen om een einde te maken aan het misprijzen van personen in plaats vreedzaam van mening met hen verschillen over ideëen. (….) Dit proces van verzoening omvat vier aspecten: een waarheidscommissie; juridische processen met alle garanties, geen wraak en geen doodstraffen; een amnestie zonder geheugenverlies opdat we niet opnieuw dezelfde fouten maken en een geest van grootmoedigheid die een mengvorm is van vergiffenis en broederschap.‘

De omvorming van de angst naar de hoop en de hoop op een wederopbouw van het land

‘Cuba heeft een diepgaande transitie nodig. Maar niet alleen een politieke en economische omvorming. Het land moet de haat overwinnen en geraken tot tolerantie en insluiting. Maar bovenal en op de eerste plaats moet Cuba de angst omzetten in hoop. Wij kennen allemaal de situatie in ons land en de kwaliteit van leven op dit eiland; Cuba zal niet werkelijk veranderen als je de angst voelt in je omgeving. Als de televisie dreigt en aanvalt. Als de kranten zich gedragen als ware schotschriften vol minachting tegenover hen die anders denken. Als uw buurt een plek van wantrouwen en vol verklikkers is. Als uw werk een verzamelplaats is vol afgunst en corruptie, dan gaat er iets fout in Cuba en dat moet veranderen.’

Bron
* De volledige Engelstalige tekst verscheen in Convivencia van november / december 2011
Link
* De website van Convivencia