Crisis Cuba raakt ook Cubaanse luchtvaart

De bijna 40 jaar oude Boeing 737 die vrijdag net buiten Havana crashte en waarbij 111 mensen omkwamen, was zes keer van eigenaar veranderd en ondermeer in handen van exploitanten uit de VS, Canada, Kameroen en landen in de Cariben. Hoewel de oorzaak van de ramp nog niet is vastgesteld, is dit toestel een krachtig symbool voor de crisis in de Cubaanse luchtvaart. Door de groeiende stroom toeristen die Cuba bezoekt, heeft Cuba’s nationale luchtvaartmaatschappij Cubana de Aviación, moeite om aan de vraag naar toestellen te voldoen en de in verval geraakte vloot in de lucht te houden.

vliegtuig-Cubana-kantoor

Kantoor voor binnenlandse vluchten

De Cubaanse economie verkeert al geruime tijd in crisis en deskundigen zeggen dat de problemen die de luchtvaartsector teisteren, dezelfde zijn als die het land al tientallen jaren treffen: economisch wanbeheer en het embargo van de Verenigde Staten tegen Cuba. De problemen zijn zo ernstig dat het land enkele weken geleden de meeste binnenlandse vluchten stil legde uit bezorgdheid om de veiligheid van zijn vloot. Om te kunnen blijven vliegen moet men vliegtuigen leasen van buitenlandse bedrijven. Die maken soms gebruik van tientallen jaren oude vliegtuigen, zoals het vliegtuig dat vrijdag neerstortte en vlak na het opstijgen in brand vloog. De oude Boeing 737 was verhuurd aan Cubana de Aviación, de staatsluchtvaartmaatschappij, door een relatief onbekende Mexicaanse maatschappij Damojh Aerolíneas met slechts drie vliegtuigen in haar vloot. Sommige specialisten waren verbaasd over de hoge leeftijd van het vliegtuig. ‘Dat is een van de oudste passagierjets die ik ken en die nog steeds dienst doet’, zegt Richard Aboulafia, vicepresident van de Teal Group, een adviesbureau voor lucht- en ruimtevaart in Fairfax, Virginia. Mexicaanse ambtenaren zeiden dat het vliegtuig nog in november een veiligheidsinspectie had ondergaan

vliegtuigongeluk-moeder29-dochter7-aankomst-holguin
De aankomst van de eerste stoffelijke resten in de provincie Holguín van een moeder (29) en haar dochter van zeven

Huren is handig
‘Of de luchtvaartmaatschappij zal overleven is een open vraag,’ zegt George Fariñas, een gepensioneerde Delta-piloot die werkt als inspecteur voor de burgerluchtvaart en een boek schreef over de geschiedenis van Cubana de Aviación. ‘Het bedrijf verkeert op dit moment in een grote crisis.’ Fariñas zegt dat de Cubaanse overheid de samenwerking met het Mexicaanse bedrijf, Damojh Aerolíneas, ook bekend als Global Air, al eens opzegde nadat de bemanning bij een vlucht niet kwam opdagen. Maar zij herriep dat besluit waarschijnlijk uit wanhoop,’ aldus Fariñas. Adel Yzquierdo Rodríguez, de Minister van Transport, zei zaterdag dat Cubana het vliegtuig voor een periode van minder dan een maand van Damojh had gehuurd, en dat volgens de huurovereenkomst, de Mexicaanse eigenaar verantwoordelijk was voor het onderhoud van het vliegtuig. Hij legde uit dat het ‘normaal’ was dat de Cubaanse regering vliegtuigen huurde. ‘Waarom?,’ vroeg hij retorisch. ‘Omdat het handig is en ook vanwege het probleem van het embargo waarmee we te maken hebben, wat betekent dat we soms geen vliegtuigen kunnen kopen en de vliegtuigen die we nodig hebben, moeten huren.’

Investeringen
Specialisten verschillen soms van mening over de schuldvraag van de crisis in de Cubaanse luchtvaart: het Amerikaanse embargo tegen het eiland of Cuba’s eigen geschiedenis van economisch wanbeheer. Sommige deskundigen zeggen dat de sancties de capaciteit van de natie hebben verlamd om toegang tot de verkopers en de financiering te krijgen voor nieuwe vliegtuigen. De Cubanen hebben dit al meerdere malen gezegd en wijzen dan met de beschuldigde vinger naar de tientallen jaren oude sancties van de VS. En voor hun verouderde vliegtuigen, waaronder in Rusland gefabriceerde vliegtuigen, zijn moeilijk onderdelen te vinden. ‘Zonder het embargo zouden zij toegang hebben tot een robuuste kapitaalmarkt voor de financiering van westerse vliegtuigen’, aldus Samuel Engel, senior vicepresident bij ICF Consulting en expert in de internationale luchtvaartindustrie. Maar veel specialisten zeggen dat Cuba wanneer zij het spel meespelen, inderdaad toegang kan krijgen tot dergelijke markten en de benodigde vliegtuigen. ‘Het embargo remt zaken doen met Cuba af, maar het is beslist mogelijk om de verkoop van vliegtuigen te bevorderen,’ zegt Dallas Woodrum, een vennoot bij Akin Gump in het kantoor van de firma in Washington. ‘Of bedrijven besluiten om daar gebruik van te maken is een andere vraag, en een kwestie van risicotolerantie en welk soort beloning hen wacht.’  Verder heeft Cuba ook te kampen met een liquiditeitsprobleem dat de aankoop van internationale goederen verder belemmert, een product van de sancties, maar ook, zo zeggen critici, zijn slechte rentmeesterschap van de Cubaanse economie.

vliegtuigongeluk-telesiekijkers-18052018Trots van de Cariben
‘Het probleem is dat men de industrie niet goed beheert,’ zegt Emilio Morales, voorzitter van de Havana Consulting Group in Miami. ‘Zaken doen vraagt om kapitaal; het vraagt financiering om de vliegtuigen te onderhouden.’ Cubana de Aviación, opgericht in 1929, was ooit de trots van de Cariben, vol moderne toestellen en eerste klas onderhoud. Maar zoals zo vaak bij de infrastructuur in Cuba kwam die ontwikkeling na de revolutie tot stilstand, volgden er economische santies en hield de hulp uit de Sovjet-Unie vrij plotseling op en die had gezorgd dat het land financieel overeind bleef. Auto’s uit de jaren zestig rijden over slecht onderhouden wegen, langs ongeverfde gebouwen en over versleten bruggen. Terwijl de overheid haar sociale verworvenheden zoals de gratis gezondheidszorg en onderwijs probeert te handhaven, is er een groot gebrek aan deviezen. Die tendens heeft zich ook in de luchtvaart doorgezet, waarbij de staatsluchtvaartmaatschappij beperkte opties heeft om oude vliegtuigen te upgraden of nieuwe aan te schaffen. Cubana de Aviación worstelde in het verleden al met een twijfelachtige reputatie op het gebied van veiligheid, inclusief met vliegongelukken in de late jaren negentig met dodelijke slachtoffers o.a. in Ecuador, Guatemala, Venezuela en de zuidoostkust van het eiland.

Bron
* Azam Ahmed en Kirk Semple New York Times, 20 mei 2018

Linken

journalisten-Cabrera-Augusto-Cesar-Martin-Cubanet

Rudy Cabrera en Augusto Cesar Martín

* De Cubaanse journalisten Rudy Cabrera en Augusto César San Martín zijn zondag gearresteerd omdat zij op de plek van de ramp onderzoek wilden doen naar de achtergronden van de ramp met de Boeing 737. Augusto César San Martín en Rudy Cabrera, onafhankelijke journalisten voor de website Cubanet, werden in het politiebureau van Santiago de las Vegas opgesloten. Laat in de avond werden zij in vrijheid gesteld nadat hun mobiele telefoons, een camera en andere materialen in beslag waren genomen. Lees verder
* YouTube, korte reportage (3 minuten) van de website van Diario de Cuba over Cubana de Aviación. Sinds de oprichting in 1929 vonden 700 personen de dood tijdens vluchten van deze maatschappij. In de laatste 30 jaar werden 11 vliegongelukken geteld. 
* Reconstructie website Cubanet van het vliegincident, gemaakt door een medewerker van het vliegveld in Havana, 1 minuut.
* Op de website Cartas desde Cuba publiceerde eindredacteur Fernando Ravsberg een Spaanstalig artikel met de titel: Kroniek van een aangekondigde vliegramp.

Vliegtuigongeluk treft Nazarenergemeenschap van Holguín

Het stadje Holguín in Oost-Cuba is zwaar getroffen door het neerstorten van de Boeing 737 vrijdagmiddag. Van de 110 passagiers waren er 67 afkomstig uit Holguín. Onder hen waren ten minste 20 leden van de Kerk van de Nazarener, onder wie twee predikanten – Ronni Alain Pupo Pupo en zijn vrouw Yurisel Milagros Miranda Mulet –  van deze uit het methodisme voortgekomen protestants-christelijke groepering.

holguin-vliegtuigongeluk-familieleden-18052018

Familieleden in Holguin bijeen

Beide religieuze leiders waren aan boord van de Boeing 737, die kort na het opstijgen van Terminal 1 op het José Martí vliegveld in de Cubaanse hoofdstad, neerstortte. Negen andere echtparen van deze christelijke denominatie uit Holguín kwamen ook om het leven. Onder hen waren de voorgangers van kleine kerken in de wijk Ciudad Jardín in Holguín en van de plattelandgemeente La Jíquima. Volgens de regionale directeur voor Midden-Amerika van de Kerk van de Nazarener, Carlos Saenz, hadden ‘een dozijn Nazarener echtparen’ deelgenomen aan cursussen en keerden terug naar hun woonplaats. Leonel Lopez, president van de Kerk van de Nazarener, deelde in een persbericht mee dat familieleden van de slachtoffers inmiddels meewerkten aan de identificatie van de slachtoffers. Hij betreurde dat ‘verschillende kinderen, adolescenten en jongeren uit de gemeenschap wees waren geworden en enkelen helemaal geen familie meer hadden’.

religie-iglesia-del-nazareno-holguin

Kerkgebouw van de Nazareners in Holguín

Omhelzing
Op vrijdagavond verzamelden zich tientallen parochianen van de Kerk van de Nazarener in de kerk in de wijk Vista Alegre in Holguín. Daar werd gebeden voor de slachtoffers en de achtergebleven familieleden. Onder de slachtoffers was ook de enige dochter van de voorgangers Pupo Pupo en Miranda Mulet. De religieuze gemeenschap leefde in de laatste uren tussen verbijstering en pijn. Volgens Alberto Vázquez, 68 jaar, is niemand ‘voorbereid op zo’n slag’ en hij steekt zijn energie nu in het ‘bemoedigen van kinderen die door de dood beide ouders verloren.’ En de 59-jarige Pedro Borrego zag het nieuws op de televisie en vermoedde dat ‘broeders en zusters uit onze kerk in dat vliegtuig zaten.’ Isabel María Chacón, 48 jaar oud, vindt kracht in haar geloof om deze droevige uren te doorstaan en herinnert aan de manier waarop christenen de dood zien, maar het blijft ‘een moment van immense pijn.’ De jongere Luis Alberteris, 39 jaar, bezoekt het kerkgebouw in Holguín met een ‘oprechte en ondersteunende omhelzing’ voor de families die rouwen om het verlies van een dierbare.

holguin-vliegtuigongeluk-rouwendenOverlevenden
Van de 110 slachtoffers hadden er 99 de Cubaanse nationaliteit en 11 een andere nationaliteit. Onder de laatsten waren 7 Mexicanen (6 van hen waren bemanningslid), 2 Argentijnen, en 2 personen uit de Spaanse Sahara.  De overlevenden zijn Emiley Sánchez de la O, 39, woonachtig in de provincie Holguín, Mailen Diaz Almaguer, 19, woonachtig in Holguín, en Gretel Landrovell Font, 23, woonachtig in Havana. De drie vrouwen zijn opgenomen in het Calixto García ziekenhuis in Havana.

holguin-vliegtuigongeluk-canel-18052018Nalatigheid
Een voormalige piloot heeft de eigenaar van het op Cuba neergestorte vliegtuig ernstige verwijten gemaakt wegens slecht onderhoud. De Boeing 737-200 was verhuurd door de Mexicaanse luchtvaartmaatschappij Damojh. Oud-gezagvoerder Marco Aurelio Hernández Carmona zei zondag in de Mexicaanse media dat hij de luchtvaartautoriteiten vijf jaar geleden al heeft gemeld dat Damojh te weinig moeite deed om zijn materiaal en mensen in goede conditie te houden. Hij werkte er van 2005 tot 2013. In die periode waren er altijd problemen. Als voorbeelden noemde Hernández oververhitte motoren, overbelaste toestellen en overwerkte piloten. Ook viel aan aantal keren de radar uit en werd er corrosie van de vleugels geconstateerd. Volgens de Cubaanse Minister van Vervoer, Adel Yzquierdo, zijn de zwarte dozen uit het vliegtuig gevonden en verkeren zij in ‘goede staat’.

Bron
* Leonardo Del Valle, Holguín – Website 14ymedio, 19 mei 2018

Link
* YouTube 18 mei 2018: Enkele minuten na de  ramp, 2 minuten
* De passagierslijst, 19 mei 2018