New York Times: Latijns-Amerikaanse leiders moeten oppositie Cuba steunen

In een commentaar op 28 december jl. schrijft de New York Times dat de steun van de internationale gemeenschap beslissend zal zijn bij de versterking van de oppositie in Cuba en kan voorkomen dat de repressie van de zijde van de Cubaanse autoriteiten zal groeien na de recente aankondiging van president Barack Obama over de normalisering van de relatie tussen de VS en Cuba. Citaat: ‘Als Cubaanse dissidenten en leiders van de civil society zullen worden uitgenodigd om deel te nemen aan de komende top in Panama, zoals Washington heeft bepleit, kan president Rousseff van Brazilië de toekomstige leiders van een democratisch Cuba toespreken,’ aldus de optimistische eindconclusie van de New York Times die met dit commentaar een tiende editorial binnen 3 maanden aan Cuba wijdde. Veel commentaren, o.a. over de opheffing van het embargo, de lof voor Cuba voor de strijd tegen ebola en de noodzaak de Cuban Five uit te wisselen tegen Alan Gross, kregen veel aandacht van de staatsmedia in Cuba; dit commentaar werd genegeerd.

Vlak bij de woning van de familie Payá was op de muur te lezen dat 'dissidentie verraad' was

Vlakbij de woning van de familie Payá was op de muur te lezen dat ‘dissidentie verraad’ was

Het commentaar van de New York Times begint met een uitvoerige verwijzing naar de omstandigheden waaronder de Cubaanse dissident Oswaldo Payá moest werken en leven. ‘In een staat van beleg, is dissidentie verraad’ stond er in graffiti geschreven op een woning vlak bij het huis van Payá. (zie foto hiernaast) Tientallen jaren lang heeft de autoritaire regering van Cuba vertrouwd op dat handige argument om alomtegenwoordige controle uit te oefenen op burgers en om oppositiegroepen ervan te weerhouden voldoende steun te krijgen en een bedreiging voor de staat te vormen. De boodschap was overduidelijk; zolang de VS probeerden de leiders van het land ten val te brengen en zich mengden in binnenlandse aangelegenheden was het een zaak van nationale soevereiniteit de rijen te sluiten.’

In maart 2005 werd voor de Cubaanse ambassade in Den Haag gedemonstreerd voor de vrijlating van de Groep van 75. Van links naar rechts: Bert Koenders, Boris Dittrich en Jeanette Ferrier

In maart 2005 werd voor de Cubaanse ambassade in Den Haag gedemonstreerd voor de vrijlating van de Groep van 75. Van links naar rechts: de kamerleden Bert Koenders, Boris Dittrich en Kathleen Ferrier

Waterscheiding 17 december NYT: ‘Het tijdperk dat op 17 december begon toen president Obama en president Raúl Castro het einde aankondigden van 50 jaar vijandschap tussen beide regeringen is een waterscheiding voor de veelvormige en moedige oppositie in Cuba. In 1998, aan het einde van tien jaar honger en armoede, ontstaan door de ineenstorting van de Sovjet Unie, jarenlange Cuba’s rijke oom, had Payá al een dappere poging ondernomen. Hij vertrouwde op een Cubaanse wet die groepen van 10.000 Cubanen of meer de mogelijkheid bood om nieuwe wetten voor te dragen. Meer dan 25.000 handtekeningen verzamelde hij van Cubanen die democratische hervormingen wensten, inclusief vrije verkiezingen, vrijheid van vereniging, persvrijheid en een minder centraal georganiseerde economie. In 2002 reageerde de Nationale Assemblee op het initiatief van Payá, ook bekend als het Varelaproject en voegde eigenhandig een amendement aan de Cubaanse grondwet toe waarbij het socialistische, éénpartijsysteem van Cuba ‘onherroepelijk’ werd verklaard. Het jaar daarop in maart 2003 werden een groep van 75 journalisten en dissidenten tijdens de zogeheten Zwarte Lente opgepakt en veroordeeld tot lange gevangenisstraffen. Dit hardhandig optreden waar vooral veel leiders van de beweging van Payá slachtoffer van werden, kreeg nauwelijks wereldwijd aandacht.‘ (…) ‘In 2010 ging de Cubaanse regering akkoord met een bemiddelingspoging van de katholieke kerk en werden veel politieke gevangenen van de Groep van 75 vrijgelaten, op voorwaarde dat zij naar Spanje gingen. Payá stierf in 2012 bij een auto-ongeluk dat volgens veel mensenrechtenactivisten was opgezet door de autoriteiten.’

De Damas de Blanco groeiden uit tot het symbool van het moeidg protest tegen de schending van mensenrechten na de Zwarte Lente van 2013. Deze foto is op 28 december in Havana genomen waar de stille mnifestatie niet werd verstoord.

De Damas de Blanco groeiden uit tot het symbool van het moedig protest tegen de schending van mensenrechten na de Zwarte Lente van 2013. Deze foto werd  op 28 december in Havana genomen waar de stille manifestatie niet werd verstoord.

Meer onderdrukking
De nieuwe dynamiek die nu ontstaat kan leiden tot een poging de dissidenten sterker te onderdrukken omdat het regime van Raúl Castro kwetsbaarder wordt vanwege een golf van investeringen, toerisme en de toename van informatiestromen. ‘Tientallen jaren hebben de Latijnsamerikaanse landen het regime van de Castro’s beschermd of minstens getolereerd want meningsverschillen zouden kunnen worden uitgelegd als steun aan de harde politiek van Washington. Nu Obama een einde heeft gemaakt aan dit dilemma hebben de leiders van democratische landen de mogelijkheid de principes te verdedigen waarvoor Cubaanse activisten pleiten’, aldus de krant. Het voorstel van de New York Times houdt in dat met name de leiders van de krachtigste economieën van Latijns Amerika sterke bondgenoten worden van de leiders van de Cubaanse oppositie. Zij zouden dit op de Top van de Amerika’s in april volgend jaar in Panama – waar zowel Raúl Castro als Obama aan deelnemen –  zichtbaar kunnen maken. ‘Hoewel historisch gezien de landen van Latijns Amerika altijd weigerden tussenbeide te komen in de interne aangelegenheden van een buurland, zouden de Mexicaanse president Enrique Peña Nieto en president Dilma Rousseff van Brazilië, onvermoeibaar moeten spreken over de verdediging van de democratische principes die door een meerderheid van de staten in de Amerika’s worden aangehangen,’ aldus het commentaar.

José Daniel Ferrer

José Daniel Ferrer

Geen dramatische omverwerping
In het artikel komt ook de dissident José Daniel Ferrer, leider van de Unión Patriótica de Cuba (UNPACU) en ex-gevangene van de Groep van 75, aan het woord. Hij weigerde na zijn vrijlating uitgezet te worden naar Spanje. Ferrer sprak met de journalist Ernesto Londoño van de New York Times die vorige maand Havana bezocht. Ferrer zet uiteen dat een plotselinge, dramatische omverwerping van de Castroregering niet zijn optie is hoewel veel Cubaanse ballingen daarvoor zullen kiezen. Het is beter dat Cuba’s oppositiebeweging in sterkte en capaciteit groeit en in staat is aan tafel mee te praten. ‘Wij moeten sterk genoeg worden om het regime te dwingen te onderhandelen,’ zegt Ferrer, die erkent dat het tijd vraagt om genoeg Cubanen te doen geloven dat het kiezen voor de oppositie de risico’s waard is. ‘Niemand wil wedden op het paard dat de race verliest.’

Aan tafel in Panama
Aan het slot concludeert de New York Times: ‘Als Cubaanse dissidenten en leiders van de civil society zullen worden uitgenodigd om deel te nemen aan de komende top in Panama in april 2015, zoals Washington bepleit, kan president Rouseff van Brazilië de toekomstige leiders van een democratisch Cuba toespreken.’

Link
Het volledige commentaar van de New York Times, 28 december 2014
* Alle commentaren van de New York Times over Cuba sinds 12 oktober 2014, getiteld: Cuba, a new start.

De initiatiefneemster van Ik eis ook /  #YoTambienExijo Tania Brugueera is in één week tijd tweemaal gearresteerd. De eerste maal om te voorkomen dat de Open Microfoon-Act op het Plein van de Revolutie zou doorgaan en een tweede maal toen Tania na haar vrijlating aankondigde op de boulevard Malecón een persconferentie te houden. Woensdagnacht werd zij voor de tweede maal vrijgelaten en kreeg zij te horen dat zij Cuba de eerste twee, drie maanden niet mag verlaten. Ze wordt beschuldigd van ‘verzet’ en ‘verstoring van de openbare orde.’ Een reactie op de website Diario de Cuba luidt: ‘Papa straft zijn slecht opgevoed kind, ze mag twee maanden lang niet uitgaan. Opperste belachelijkheid’

De initiatiefneemster van Ik eis ook / #YoTambienExijo, Tania Bruguera, is in één week tijd tweemaal gearresteerd. De eerste maal om te voorkomen dat de Open Microfoon-Act op het Plein van de Revolutie zou doorgaan en een tweede maal toen Tania na haar vrijlating aankondigde op de boulevard Malecón een persconferentie te houden. Woensdagnacht werd zij voor de tweede maal vrijgelaten en kreeg zij te horen dat zij Cuba de eerste twee, drie maanden niet mag verlaten. Ze wordt beschuldigd van ‘verzet’ en ‘verstoring van de openbare orde.’ Een reactie op de website Diario de Cuba luidt: ‘Papa straft zijn slecht opgevoed kind, ze mag twee maanden lang niet uitgaan. Opperste belachelijkheid’.

* Commentaar New York Times, 30 december 2014
Op 30 december reageerde de New York Times op het onmogelijk maken van een vreedzame open-microfoon-act op het Plein van de Revolutie in Havana waarbij o.a. de initiatiefneemster Anita Bruguera gevangen werd genomen. Zij heeft inmiddels een verbod gekregen om de eerste twee maanden een reis naar het buitenland te maken. NYT: ‘Het smoren van kritische stemmen bewijst dat de Cubaanse regering niet bereid is de grondrechten te accepteren waarvan de meeste mensen in dit werelddeel genieten. Deze houding zal de kritiek doen toenemen van de tegenstanders van de historische ommekeer in het Cubabeleid van president Obama. Het hardhandig optreden van de regering van de Castro’s geeft hen komend jaar munitie om de poging van de Obama-administratie het embargo te versoepelen, te dwarsbomen en belemmert het perspectief op een wettelijke basis de sancties die Washington eerder aan Cuba oplegde, terug te draaien. Dat effect zou schandelijk zijn en op langere termijn negatieve gevolgen hebben voor Havana’.

Journalist New York Times spreekt met redactie oppositiekrant

Ernesto Londoño, de journalist van The New York Times, aan wie een serie commentaren van zijn krant over Cuba worden toegeschreven, bezocht vorige week Cuba (zie bericht op deze weblog) en ging o.a. bij de redactie van de partijkrant Granma langs. Kritische Cubanen vroegen zich af of hij het bij een gesprek met de spreekbuis bij uitstek van het regime zou laten.

Foto van Londoñes rit over het platteland. 'Veel braakliggend land en weinig stimulansen om het te bewerken,' is zijn commentaar.

Foto uit Facebook van Londoñes van zijn rit over het platteland. ‘Veel braakliggend land en weinig stimulansen voor de boeren om het te bewerken,’ is zijn commentaar.

De redactie van de digitale oppositionele krant 14ymedio nodigde hem uit voor een gesprek. Vorige week zaterdag vond dit gesprek plaats in een hotel in Havana waar Londoño verbleef. 14ymedio had hem graag willen interviewen, maar daarvoor had hij eerst de toestemming van zijn werkgever The New York Times nodig. Ook foto’s maken was niet toegestaan. Vervolgens werd ‘in een sfeer van wederzijds respect en een grote bereidwilligheid naar ons te luisteren’ gesproken over thema’s als de journalistiek, jongeren in Cuba, de economie, het embargo, de onderdrukking, werken voor eigen rekening en de bekende zes commentaren van The New York Times die de krant in de afgelopen weken aan Cuba wijdde.

Vooral in conservatief Cubaanse kringen in de VS worden Londoño en zijn krant NYT gezien als 'hielenlikkers' van de Castrodictatuur. Hier een fotomontage van Babalublog

Vooral in conservatief Cubaanse kringen in de VS worden Londoño en zijn krant de NYT gezien als ‘hielenlikkers’ van de Castrodictatuur. Hier een fotomontage van Babalublog.

14ymedio maakte een samenvatting van het besprokene. Drie uur later liet Londoño via Twitter weten dat hij helaas vanwege de censuur in Cuba het verslag van de ontmoeting zelf niet kon lezen. ‘Het wordt geblokkeerd.’

Ernesto Londoño @londonoe  ·  3 uur later

Wish I could access this @14ymedio piece about my meeting w/ @yoanisanchez & co. Sadly, it’s blocked in #Cuba.

Link
* De Spaanstalige samenvatting van de ontmoeting tussen Londoño en de redactie van 14ymedio

Journalist New York Times de gast van partijkrant Granma

Ernesto Londoño, journalist van The New York Times, bezoekt op dit moment Cuba. Hij deed o.a. de burelen van de partijkrant Granma aan. Ernesto Londoño wordt beschouwd als de geestelijke vader van de zes commentaren die de afgelopen weken in dit Amerikaanse dagblad verschenen en waarin werd gepleit voor een betere verstandhouding tussen de regeringen van beide landen. Hoewel hij de gehele week in Cuba verblijft, heeft hij nog niet gereageerd op de uitnodiging om ook de oppositiekrant 14ymedio te bezoeken.

Ernesto Londono leest Granma

Ernesto Londono leest Granma

Op Twitter schreef Londoño na zijn bezoek aan Granma: ’Ik heb een interessant gesprek gehad met het personeel van Granma, de krant van de Cubaanse Communistische Partij.’ Op Twitter zijn ook redactielokalen te zien van de krant. De regimegezinde website Cubadebate deed uitgebreid verslag van het bezoek van Londoó en plaatste een groot aantal foto’s; meestal is zo’n behandeling uitsluitend weggelegd voor activiteiten van de leiders van het land of successen van Cubaanse sportlieden. Ook beschrijft Londoño een ontmoeting met de blogger Carlos Alberto Pérez van de weblog La Chiringa de Cuba die hij omschrijft als ‘een pionier’ die een ‘fascinerende vorm van journalistiek’ bedrijft. Carlos Alberto Pérez is dezelfde de blogger die in september 2013 een ontmoeting had met de toenmalige Nederlandse Minister van Buitenlandse Zaken, Timmermans tijdens de viering van 100 jaar Vredespaleis. Deze blogger combineert zijn sympathie voor de Cubaanse revolutie met regelmatige kritiek op de dagelijks gang van zaken in het land en een volledig stilzwijgen over de schendingen van mensenrechten.

ERnesto Londoño

Ernesto Londoño

Bezorgdheid
Leden van de Cubaanse civil-society zijn kritisch over het bezoek van Londoño, die in Havana ook een serie reportages wil maken voor The New York Times. Oppositieleider José Daniel Ferrer sprak zijn bezorgdheid hierover uit want ‘hij schrijft enkel over een deel van de Cubaanse werkelijkheid’. Ferrer nodigde de Amerikaanse journalist uit om hem te ontmoeten: ‘Want hoewel ik uit Santiago de Cuba kom, waar is voortdurende vervolgd wordt, ga ik graag na Havana om mijn verhaal te vertellen,’ aldus de dissident. De kritische blogger Yoani Sánchez heeft Londoño uitgenodigd een bezoek te brengen aan de enige onafhankelijke internetkrant op het eiland, 14ymedio. Londoño heeft nog niet gereageerd op deze uitnodiging

De partijkrant Granma meldt de commentaren van de New yrok Times op de voorpagian, 13 november 2014

De partijkrant Granma meldt de commentaren van de New York Times op de voorpagina, 13 november 2014

Commentaren
Op 11 oktober publiceerde de New York Times een eerste in een serie van zes commentaren over de relaties tussen de VS en Cuba. ‘Er volgen er nog meer,’ zegt Londoño. In de commentaren werd opgeroepen het embargo tegen Cuba te beëindigen en de drie Cubaanse spionnen in de VS uit te ruilen tegen de Amerikaanse ontwikkelingswerker Alan Gross, die in Cuba gevangen zit. Ook bekritiseerde de NYT de programma’s van de VS om democratie en mensenrechten te bevorderen en veroordeelde de krant het programma dat Cubaanse artsen op internationale missies helpt naar de VS te komen. Londoño zei in een interview met de Spaanse radiozender Cadena Ser dat de opstelling van de Newyorkse krant tegenover het embargo altijd dezelfde is geweest, maar dat het bekritiseerde commentaar juist op een geschikt moment kwam: ‘Wij kunnen niet verhullen dat er sprake is – zeker op diplomatiek terrein – van een toenadering tot Cuba. En dan is het een geschikt moment om te evalueren en te bezien of er een verstandiger opstelling mogelijk is en of er zaken zijn waarover kan worden onderhandeld.’

Dezelfde partijkrant in 2003 met de kop: New York Times, niet serieus, noch liberaal

Dezelfde partijkrant in 2003 met de kop: ‘New York Times, niet serieus, noch liberaal.’

Londoño ontkent dat de commentaren bedoeld zijn om de Cubaanse regering te behagen. ‘Deze regering hebben we een regime genoemd, we hebben geschreven dat ze autoritair is en dat ze geprofiteerd heeft van de embargopolitiek om al de eigen fouten te rechtvaardigen.’

Link
* In een recente tweet laat Londoño weten dat er binnenkort een redacteur van Granma naar de VS reist om The New York Times te bezoeken. ‘De tijden veranderen.’
Ernesto Londoño @londonoe  ·  16 uur 16 uur geleden

@OLPL a senior editor at Granma is visiting the US next week on a professional exchange. Times are changing.