De jeugd corrumperen………………….

Machado Ventura: 'De enige reden waarom ze ons gratis internet willen geven, is ons jeugd corrumperen.' Raul Castro: 'Goed gezegd.' De Communistische Partij is de enige die dat mag doen

Machado Ventura: ‘De enige reden waarom ze ons gratis internet willen geven, is om onze jeugd te corrumperen.’
Raúl Castro: ‘Goed gezegd.’  ‘De Communistische Partij is de enige die dat mag doen”.’
Cartoon: Garrincha

Naar aanleiding van uitspraken van de Cubaanse vice-president Machado Ventura over de gevaren van internet en andere sociale media. Zie ook deze Cubaweblog van 11 juli 2015: Tweede man van de partij waarschuwt jeugd voor consumentisme.

Crisis Venezuela kan Cuba hard treffen

Vanwege de voortdurende chaos in Venezuela, hangt een stabiele economische toekomst voor Cuba aan een zijden draadje. Zelfs als president Maduro de gewelddadige confrontaties en de 57% inflatie jaarlijks, zou overleven, is de voortzetting van de hulp aan Cuba twijfelachtig. Dat is de conclusie van Silvana Ordonez van de News Associate.

Weg met de Cubanen!  Beeld in de straten van Caracas

Weg met de Cubanen! Beeld in de straten van Caracas

In de afgelopen 10 jaar voorzag Venezuela voor 60% in de vraag naar olie van Cuba. In ruil daarvoor zond Cuba 30.000 artsen naar Venezuela, aldus Pavel Vidal, een voormalige medewerker van de Cubaanse Centrale Bank en nu hoogleraar aan de Universidad Javeriana in Cali, Colombia. Veertig procent van de Cubaanse handel oftewel 18% van het Bruto Nationaal Product gaat naar Venezuela. Als Venezuela Cuba loslaat kan dit een schade aan Cuba’s economie opleveren, aldus Vidal, van 4 tot 7,7%. ‘Cuba is afhankelijk van de politieke ontwikkelingen in Venezuela, en juist nu is Venezuela onvoorspelbaar,’zegt deze. Cuba is zich zeer bewust van de eigen kwetsbaarheid en het is niet de eerste keer, signaleert Vidal, dat het eiland met een dergelijke situatie wordt geconfronteerd. Denk aan de val van het Sovjetrijk in de jaren negentig toen de Cubaanse economie met 35% inkromp. De Sovjet Unie was de belangrijkste bondgenoot maar ook de grootste subsidiegever, die borg stond voor 28% van de Cubaanse economie.

Geringer vermogen tot aanpassen
Wie naar de cijfers kijkt, kan concluderen dat de gevolgen op de Cubaanse economie van een mogelijk verlies van Venezolaanse steun, veel minder groot zijn dan toen, maar daarmee wordt de pijn van het lijden niet verzacht. De gevolgen kunnen alsnog desastreus zijn voor de Cubaanse economie die nog in een herstelfase verkeert en niet klaar is voor een nieuwe opdonder. Volgens Vidal kan het land in een recessie terechtkomen: ‘Vandaag verkeert de Cubaanse economie in een slechtere conditie om aanpassingen ten gevolge van zo’n schok te overleven. Het zal ook veel gecompliceerde worden om deze te managen.’

venezuela-cuba1Sneller hervormen
‘Het zou een economische ramp zijn,’ zegt Jorge R. Piñon, interim directeur van het Center for International & Environmental Policy aan de universiteit van Texas, die eraan toevoegt dat Cuba zou terugvallen tot post-Sovjettijden. ‘Cuba heeft nu al zijn eieren in één mandje gelegd. Vroeger was dat het mandje van Rusland, nu is dat van Venezuela.’ Daar is de Cubaanse econoom en journalist Roberto Alvarez Quiñones het mee eens. Zonder de Venezolaanse olie en de subsidies ‘worden de industriële productie, de handel, het transport, de landbouw en de complete economie dramatisch getroffen. De middeleeuwse nachten uit de jaren negentig kunnen terugkeren met apagones (elektriciteitsonderbrekingen) tot 14 uur in bepaalde regio’s,’ schrijft Alvarez Quiñones in Diario de Cuba. Maar er zit, op langere termijn, ook een positieve kant aan het verhaal. Als Venezuela breekt met Cuba kan president Raúl Castro gedwongen worden de economische hervormingen te versnellen en de deur te openen voor meer buitenlands kapitaal. ‘Zij zijn zich bewust wat er kan gebeuren als Venezuela verdwijnt en dat ze hun model versneld moeten invoeren’, zegt Piñon, een Latijns-Amerikaanse analist uit de olie-industrie. Volgende maand zal de Nationale Assemblee in Havana de nieuwe wet op buitenlandse investeringen bespreken. De bedoeling is dat Cuba opener en flexibeler met buitenlands kapitaal kan omgaan. ‘Cuba is klaar voor de eventuele opheffing van het Amerikaans embargo,’ zegt Piñon die zegt dat iedereen zich klaar maakt voor de periode na het embargo.

De Braziliaanse president Dilma Rousseff bij een bezoek aan cuba in 2012

De Braziliaanse president Dilma Rousseff bij een bezoek aan Cuba in 2012

Brazilië helpt
Brazilië wordt een steeds belangrijker partner voor Cuba. Het land versterkte zijn relaties met het eiland door de betrokkenheid bij de aanleg van het haven- en containerproject van Mariel, een investering van bijna één miljard, dat bijna geheel door Brazilië wordt gefinancierd. Cuba is inmiddels begonnen met de inzet van Cubaanse artsen in Brazilië omdat het land een tekort heeft aan gezondheidswerkers. ‘Brazilië gokt op de potentiële kracht van het havenproject van Mariel dat ook handel en verkeer tussen de VS en Cuba kan stimuleren,’ aldus Julia E. Sweig, specialiste voor Latjns Amerikaanse studies bij de Raad voor Buitenlandse relaties/  Council on Foreign Relations. Sweig: ‘Het is een pragmatisch en strategisch plan van Brazilië zijn investeringen en de politieke en economische aanwezigheid in Cuba te versterken omdat daar mogelijkheden liggen,’ aldus Sweig. ‘Het is een gok omdat we niet weten hoe de nieuwe wet voor buitenlandse investeringen er uit komt te zien. Dat wordt een belangrijke graadmeter voor de mogelijkheden die ontstaan in Cuba, niet alleen voor Brazilië maar ook voor andere landen.’

Cartoon van Garrincha over het zwijgen van de OAS/OAE ‘Oh, nee, ik kan niet spreken over de situatie in Venezuela want ik ben een jong en onschuldig meisje, dat over niemand iets kwaads wil zeggen.’ Op 21 maart was de Venezolaanse oppositieleider Maria Corina Machado uitgenodigd om te spreken tijdens een bijeenkomst van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS). Panama had haar hiertoe uitgenodigd. De oppositie in Venezuela bekritiseert al enige tijd het voortdurende stilzwijgen van de OAS over het geweld in Caracas. Na druk van Venezuela en bondgenoten werd kreeg de bijeenkomst het karakter van een particuliere vergadering waar geen publiek en pers bij aanwezig mochten zijn. Venezuela kreeg hiervoor de steun van Brazilië Nicaragua, Uruguay, El Salvador, Argentinie, Bolivia en de landen van de CARICOM, waaronder Suriname.  Canada, Chili, Colombia, Mexico, Paraguay, Peru, Costa Rica, Guatemala en Honduras waren voorstanders van een openbare zitting met de opposanten uit Venezuela.

Cartoon van Garrincha over het zwijgen van de OAS/OAE:
‘Oh, nee, ik kan niet spreken over de situatie in Venezuela want ik ben een jong en onschuldig meisje, dat over niemand iets kwaads wil zeggen.’
Op 21 maart was de Venezolaanse oppositieleider Maria Corina Machado door lid-organisatie Panama uitgenodigd om te spreken tijdens een bijeenkomst van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS). De oppositie in Venezuela bekritiseert al enige tijd het voortdurende stilzwijgen van de OAS over het geweld in Caracas. Na druk van Venezuela en bondgenoten kreeg de bijeenkomst het karakter van een particuliere vergadering waar geen publiek en pers bij aanwezig mochten zijn. Venezuela kreeg hiervoor de steun van Brazilië, Nicaragua, Uruguay, El Salvador, Argentinie, Bolivia en de landen van de CARICOM, waaronder Suriname. Canada, Chili, Colombia, Mexico, Paraguay, Peru, Costa Rica, Guatemala en Honduras waren voorstanders van een openbare zitting met de opposante uit Venezuela.

Sneller betere relatie met VS?
Maar kan nieuwe wetgeving de weg banen voor een andere relatie tussen Cuba en de VS? ‘Ik ben daar sceptisch over,’ zegt Sweig. ‘Het zal niet leiden tot gigantische veranderingen in de politiek van Washington tegenover Cuba totdat men in staat blijkt de tegenstanders van veranderingen in het Amerikaans Congres te marginaliseren.’ Maar Piñon is optimistischer: ‘Ik denk dat het embargo binnen vijf jaar is opgeheven. Wat de katalysator gaat worden, weet ik niet. Een economisch of een politiek feit? Ik denk een combinatie van beiden.’ Maar anderen zeggen dat het politiek systeem in Cuba een grotere rol in de besluitvorming zal spelen dan mogelijke vooruitgang op economisch gebied.

Helms-Burtonwet
‘De Helms-Burtonwet stelt dat Cuba zijn politiek systeem dient te veranderen en niet dat het opener moet zijn door een nieuwe wet op de buitenlandse investeringen. De wet spreekt over een mogelijk vrij en democratische Cuba,’ zegt Jaime Suchlicki, hoofd van het  Institute for Cuba and Cuban American Studies aan de Universiteit van Miami. The Helms-Burton Act uit 1966 versterkte juist het Amerikaanse embargo tegen Cuba en zocht naar de mogelijkheid de druk op Castro op te voeren zodat een transitie naar democratie mogelijk werd. De wet eist zelfs het aftreden van Raúl en Fidel Castro en de vrijlating van alle politieke gevangenen. ’Suchlicki wijst nog op een bijkomend punt: ‘Cuba is een bondgenoot van Iran en Rusland…………….Cuba is geen vriend van de VS.’

Bron
* Silvana Ordonez van de News Associate, 18 april 2014

Cubaanse rantsoenering met ‘libreta’ bestaat 50 jaar

Gisteren was het vijftig jaar geleden dat de Cubaanse regering de rantsoenering van levensmiddelen invoerde. Op 12 juli 1963 openden honderden winkels of bodega’s voor  het eerst de deuren voor elke Cubaan met een bonnenboekje of libreta.

rantsoeneringsboekjeVolgens president Raúl Castro is dit systeem van voedselbonnen ‘paternalistisch, irrationeel en onhoudbaar.’ Het kost de Cubaanse staat ongeveer 1 miljard euro. Voor veel Cubanen is deze libreta echter nog een kwestie van overleven alhoewel men er steeds minder voor kan krijgen; wat rijst, brood, tomatenpuree, eieren en suiker en melk. Maar aardappelen, kikkererwten, sigaren, tabak, zeep en tandpasta zitten niet meer in het bonnenboekje en moeten op de vrije markt tegen hogere prijzen worden aangekocht. Maar voor Cubanen die geen beroep kunnen doen op de dollars van hun uitgeweken vrienden en familieleden in de VS, is dat geen oplossing.

Raul tegen een oude Cubaanse:

Het aarzelende beleid van Raúl met de rantsoenering. vastgelegd in een cartoon van Garrincha. Raúl tegen een een oude Cubaanse: ‘Ik zeg niet dat ik het doe maar als ik zou willen, gebeurt het en moet je rekening houden met de afschaffing van de rantsoenering.’

De afschaffing  van de libreta  is dan ook een kwestie die regelmatig op partijbijeenkomsten aan de orde wordt gesteld, maar president Raúl Castro heeft nog geen knopen doorgehakt omdat ‘het ingewikkeld is vast te stellen onder welke voorwaarden dat dan moet geschieden,’ aldus de Cubaanse leider. (zie cartoon hier naast)

Link
*  The Miami Herald over het 50-jarig bestaan van de rantsoenering.
Kort straatinterview
over de libreta, 2 minuten.

Venezolaanse president Hugo Chávez in coma

De nieuwskoppen over de gezondheidssituatie van de Venezolaanse president Hugo Chávez varieerden sterk de afgelopen maand. ‘Het gaat beter met Hugo Chávez,’ zei PowNed op 24 december, een week eerder schreef De Morgen dat zijn situatie ‘bevredigend’ leek en nog een week eerder liet RTL Nieuws weten: ‘Het gaat slecht met Hugo Chávez; nieuwe operatie nodig.’ Die vierde operatie tegen kanker vond 11 december plaats en schijnt geen blijvende verbetering te hebben gebracht. De Cubaanse media geven geen informatie over het verloop van het ziekteproces; een schoonzoon in Havana bekritiseerde slechts buitenlandse media en de sociale media voor de ‘kwalijke geruchten’. De Spaanse nieuwszender ABC bracht gisteren het bericht dat Chávez kunstmatig in leven wordt gehouden.

Hugo Chávez en vice-president Madura

Hugo Chávez en vice-president Madura

Maandag wees Hugo Chávez’ schoonzoon de internationale pers als schuldige aan voor al de geruchten die circuleerden. Schoonzoon en Minister voor Wetenschap en Technologie, Jorge Arreaza verzekerde dat de president ‘een rustige en stabiele nacht’ had gehad. Arreaza: “Landgenoten, geloof de kwalijke geruchten niet. President Hugo Chávez heeft een rustige en stabiele nacht, vergezeld van zijn kinderen,’ twitterde Arreaza. De toestand van de Venezolaanse president Hugo Chávez zou de afgelopen dagen verslechterd zijn. De Spaanstalige nieuwszender ABC zegt dat Chávez door zijn artsen op Cuba in een kunstmatige coma wordt gehouden. De regering van Venezuela houdt er volgens de zender rekening mee dat het overlijden van Chávez een kwestie van dagen, mogelijk zelfs uren is. Gisteren werd bekend dat bij de president door een luchtweginfectie nieuwe complicaties waren opgetreden. Hij liep de infectie op na zijn vierde operatie tegen kanker in Cuba, drie weken geleden. Gisteren werd nog niet verder ingegaan op de aard van de complicaties. Zijn toestand werd omschreven als ‘delicaat’.

Made in Cuba (Cartoonist Garrincha over de gezondheidssituatie van Chávez)

Made in Cuba (Cartoonist Garrincha over de gezondheidssituatie van Chávez)

In oktober werd Chávez voor een nieuwe termijn van zes jaar herkozen en in december werd bekend dat de kanker was teruggekeerd, ondanks eerdere operaties, chemotherapie en bestraling. Sindsdien heeft hij zich niet meer in het openbaar laten zien of horen. Op 10 januari van dit jaar zou Chávez officieel opnieuw worden geïnaugureerd als president. Als hij sterft, moeten er volgens de Venezolaanse grondwet binnen dertig dagen nieuwe presidentsverkiezingen worden gehouden.

Link
* De berichtgeving van de Spaanse nieuwszender ABC
* BBC World: Venezuela’s Chávez ‘conscious’ says VP Nicolas Maduro
*  De officiele website Cubadebate laat vice-president Maduro aan het woord over zijn laatste ontmoeting met Chávez. 
* Yoani Sánchez op haar weblog:On a Silent January 1st Cuba Holds Its Breath

Al Jazeera ’s clandestiene reportage uit Cuba

Na 53 jaar revolutie hebben de Cubanen genoeg van alle beperkingen die het communistische regime hen oplegt. Ondanks, of misschien wel dankzij de kleine economische hervormingen, groeit het activisme en overwinnen de  tegenstanders van de overheid hun angst. Dat is de conclusie van een undercover journalist, die clandestien een reportage maakte in Cuba. Opdrachtgever was het programma People&Power, een populair programma van de Arabische zender Al Jazeera. De maker wil anoniem blijven omdat hij naar Cuba terug wil. Voor de website van Al Jazeera beschreef hij zijn ervaringen. Hier volgt een enigszins samengevat verslag.

Vreedzame opposanten in Cuba gevangengezet. Raul Castro: ‘Dan weten ze in elk geval van wie het nationaal grondgebied is’. (Cartoon van Garrincha)

Na de economische veranderingen die de Cubaanse regering in 2011 aankondigde, bestond er hoop op mogelijke politieke veranderingen waardoor er ook een einde zou komen aan de vervolging van dissidenten en de greep van de communistische partij op de Cubaanse samenleving. Ik wilde contact leggen met een journalist die mij inside information zou kunnen geven over de veranderingen. Mijn eerste afspraak dateert van september 2011 toen ik Iván Hernández zou ontmoeten. Dat mislukte toen en de afspraak liep in het honderd omdat hij bang was voor de politieke politie. Ik had een toeristenvisum en was mij ervan bewust dat elke ontmoeting met een politieke dissident zou kunnen betekenen dat ik het land zou worden uitgezet en een permanent inreisverbod zou krijgen. Want volgens Fidel Castro is Iván een ‘contra-revolutionair’ die werkt voor de rechtse Cubaans-Amerikaanse lobby. In werkelijkheid is hij een onafhankelijke freelance journalist, maar dan wel een met een zeer kritische blik op de Cubaanse Revolutie. In 2003 behoorde hij tot de Groep van 75, opposanten die tot hoge gevangenisstraffen werden veroordeeld. Iván kreeg 25 jaar gevangenisstraf opgelegd en zat maanden achtereen in volledig isolement; zijn bewakers waren de enigen met wie hij contact had. Zijn misdaad bestond eruit dat hij schreef over het zware dagelijkse leven van de Cubanen. In 2011 werd hij in het kader van de gesprekken tussen Raúl Castro en de katholieke kerk vrijgelaten. Hij weigerde zijn land  te verlaten. ‘Dit is mijn land,’ vertelde hij me toen ik hem daar naar vroeg, ‘Waarom zou ik vertrekken? Dit is mijn roeping, mijn missie: de waarheid vertellen. Het leven is verschrikkelijk hier. Er is een blokkade van de VS tegen Cuba en in Cuba is er de blokkade van de regering tegen het volk.’

Voorzorgmaatregelen
Met Ivan Hernández werkte ik de plannen voor een clandestiene reportage verder uit.  We namen allerlei maatregelen om Cubanen niet in gevaar te brengen zoals de eigenaar van de casa particular waar ik verbleef, mijn vrienden en collega’s die wonen en werken in Cuba. Elke verdenking zou het einde van hun carrière betekenen en grote gevolgen hebben voor hun dagelijks  leven. Vanaf het begin waarschuwde Iván me dat 1 op de 5 Cubanen politie-informant kan zijn en dat weinig mensen echt te vertrouwen zijn. Hij wilde met mini-camera’s filmen die we zonder veel problemen Cuba binnen brachten tijdens opeenvolgende bezoeken. In mei 2012 begonnen onze werkzaamheden

Deze foto van Rodiles werd vorige week clandestien in zijn cel gemaakt

Estado de SATS
Hoe konden wij het dagelijks leven van dissidenten filmen? Wij besloten hen zelf een camera te geven zodat zij zelf de opnamen konden maken. Wij hielden contact men hen via openbare telefoons en in een aantal ‘safehouses’. De eerste die wij filmden was Berta Soler, de vrouw van de Damas de Blanco en wij wisten dat haar woning permanent in de gaten werd gehouden, we gebruikten een kleine camera, ingebouwd in een sleutelhanger. Lokale informanten wilden voor vijf dollar wel de andere kant uitkijken. We maakten vijf interviews zonder dat we gevolgd werden. Daarna besloten we Antonio Rodiles te interviewen, een 40-jarige natuurkundige die Cuba vanwege zijn werk had verlaten, maar terugkeerde om van binnenuit de strijd tegen de overheidscensuur aan te gaan. (Rodiles zit om die reden op dit moment gevangen en hem wacht een proces. redactie). In  2010 richtte Antonio Estado de SATS, of Staat van SATS op. SATS is een Scandinavisch woord dat verwijst naar het moment vlak voordat de acteur opkomt en hij wordt geconfronteerd met zijn publiek of het moment waarop de hardloper het startschot  hoort. Het is het moment van de allergrootste concentratie, de adrenalineboost die voorafgaat aan de explosie. Estado de SATS is ‘een initiatief van jonge kunstenaars, intellectuelen en professionals op zoek naar een betere werkelijkheid’. Het meest bekende werk van SATS zijn de filmdebatten, geproduceerd in de eigen woning van Antonio, die met groot succes op alternatieve Cubaanse netwerken circuleren. Maar Antonio’s huis werd omringd door bewakingcamera’s. Eenmaal in het huis, gingen we naar de achtertuin, met uitzicht op de zee en toen we uitpakten, wees  Antonio op de camera’s die ook deze zijde in de gaten hielden. We besloten toch te filmen en in de auto terug naar huis, besloten we een rustdag in te lassen.

Iván Hernández Carrillo

Eenmansactie op Plein van de Revolutie
Ons volgende doel was nogal ambitieus, namelijk het protest van een persoon op het Plein van de Revolutie. Iván had ervan gehoord en we hadden nog enkele dagen om dit voor te bereiden. Onze bemensing werd gewisseld. We kregen twee Europees uitziende Cubanen, die zouden filmen op het moment van het protest tussen de toeristen die een bezoek brachten aan dit plein. Ik zou vanuit een andere hoek van het Plein het protest uit de verte filmen. De bestuurder van de bici-taxi had nog maar net zijn spandoek Weg met de repressie uitgerold, toen drie agenten hem omsingelden en in de boeien sloegen. Ik filmde vanuit de verte maar zag mijn collega’s niet meer. Toen zag de politie mij, ik stopte de camera en die werd afgenomen door de agenten die zojuist de bicitaxista hadden gearresteerd. Zij zagen slechts stilstaande beelden van het Plein; het gefilmde deel konden zij niet zien. Na tien minuten kreeg ik de camera terug en de waarschuwing ‘wees voorzichtig met die film.’  Ik verliet het Plein en een uur later ontmoette ik Iván. Onze tweede bemanning werd vastgehouden. Die nacht kreeg de eigenaar van mijn casa particular een telefoontje van de staatsveiligheid. Hij vroeg mij bezorgd wat er aan de hand was. Ik blufte wat, maar na zijn vertrek pakte ik al mijn spullen en reed Havana uit, twee uur verder.

Politie tijden de begrafenis van Oswaldo Payá

Begrafenis
Iván ging met filmen door tot de 22ste juli, de dag dat Oswaldo Payá, een van de meest prominente dissidenten, bij een auto-ongeluk het leven verloor. Iván wilde de begrafenis filmen omdat deze zou kunnen uitmonden in een demonstratie. Maar ik was nu een verdachte en we zouden het risico lopen al ons materiaal te verliezen. Iván besloot vrijwillig en alleen te gaan. ‘Ik ga filmen. Ik stuur je de beelden in twee weken.’  We hadden nauwelijks de tijd om afscheid van elkaar te nemen. Twee weken later kreeg ik de beelden van een collega die als toerist in Cuba was geweest. Ik mailde Iván om te bevestigen dat ik het had gekregen. Maar kreeg geen reactie en ook zijn telefoon was ‘buiten bereik”. Ik denk dat hij nog steeds ondergedoken is. Dan wordt Antonio Rodiles, een van de vier personen die wij interviewden, op 8 november gearresteerd. Deze film gaat de lucht in als Antonio in een cel zit omdat hij het durfde zich uit te spreken. De film zal de verdenkingen van de autoriteiten in Cuba alleen maar versterken – maar net als alle andere dissidenten in de film zou hij het ook niet anders hebben gewild. Alleen door zich uit te spreken, zeggen zij, zullen Cubanen hun land kunnen veranderen. Er zijn enkele aanwijzingen dat Cuba in januari volgend jaar emigratie zal toestaan. Misschien is het een bewijs dat de overheid eindelijk erkent dat economische hervormingen moeten worden gevolgd door grondige politieke hervormingen en de overgang naar democratie. Ter wille van Iván, Berta Soler, Antonio en alle andere dissidenten, hoop ik daar ook op.

Linken
De reportage van People & Power van Al Jazeera (november 2012) duurt 25 minuten

*  Ivan Hernández  maakt als onafhankelijk journalist korte reportages over het dagelijks leven in Cuba. In juni van dit jaar beschreef hij hoe – op enkele meters afstand van het gemeentelijke bureau van de communistische partij in Palma – de goedkope variant van de prostitutie in Cuba onder de hete zon verloopt.